Ritalin, το χάπι της υπακοής

By Julien Brygo and Βασίλης Παπακριβόπουλος (μετάφραση)

Αρχικά, το φάρμακο απευθυνόταν στα «υπερκινητικά» παιδιά, μια σχετικά σπάνια παθολογία. Όμως, εδώ και μερικά χρόνια στις ΗΠΑ, σε οποιοδήποτε παιδί είναι έστω και ελάχιστα ζωηρό μπορεί να συνταγογραφηθεί το Ριταλίν (Ritalin), ένα φάρμακο συγγενές με τις αμφεταμίνες, που κάνει θραύση και στα πανεπιστήμια. Αφού κατάκλυσε την αμερικανική αγορά, το θαυματουργό χάπι εξαπλώνεται και στην Ευρώπη.

Στις 13 Απριλίου 2019, στο Παρίσι, η Κλερ Λεμπλόν, προϊσταμένη σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο της περιοχής του Παρισιού, επισκέπτεται έναν παιδοψυχίατρο μαζί με τον Νιλς, τον εντεκάχρονο γιο της. Ο γιατρός ρωτά το αγόρι για τις επιδόσεις του στο σχολείο και για τη συμπεριφορά του. Μετά από μερικά λεπτά καθιστής στάσης, το αγοράκι αρχίζει να στριφογυρίζει στην καρέκλα του, σηκώνεται, ξανακάθεται, πιάνει το κινητό της μητέρας του για να εμφανίσει στην οθόνη φωτογραφίες πόλεων (το μεγάλο πάθος του αυτή τη στιγμή, μετά τους φανοστάτες, τους σκουπιδοτενεκέδες και τα φορτηγά).

Ξαφνικά, το κινητό πέφτει κάτω. Η κυρία Λεμπλόν θυμώνει και ο τόνος της φωνής της ανεβαίνει. Για εκείνη, η σκηνή αποτελεί μια επιπλέον απόδειξη του γεγονότος ότι ο γιος της είναι διαφορετικός, αφόρητος, αδιόρθωτος –πριν από μερικά χρόνια βρήκε και τη σωστή λέξη: «υπερκινητικός». Οι βλακείες του την εξοργίζουν, τόσο στο σπίτι όσο και στο σχολείο.

Απευθύνθηκε στον σωστό άνθρωπο. Ο γιατρός φημίζεται ως «κορυφή στον τομέα του», ψιθυρίζει η μητέρα. Ο Γκαμπριέλ Βαλ είναι μόνιμος προσκεκλημένος των ραδιοφώνων εθνικής εμβέλειας και δημοσιεύει τακτικά άρθρα, τόσο στον ιατρικό όσο και στον γενικό Τύπο. Έχει συγγράψει πλήθος εργασιών γύρω από τα αγαπημένα του θέματα, στα οποία κυρίαρχη θέση κατέχει η σχολική αποτυχία, η πρόωρη πνευματική ανάπτυξη και η περιβόητη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής, με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ).

Το θαυματουργό του φάρμακο: το Ριταλίν, ένα χάπι με βάση ένα χημικό μόριο που συνέθεσε το 1944 ένας Ιταλός χημικός, ο Λεάντρο Πανιζόν. Η ιστορία έχει συγκρατήσει ότι ο Πανιζόν σχεδίασε αυτό το προϊόν για τη γυναίκα του Μαργαρίτα («Ρίτα»), που προσπαθούσε να βελτιώσει τη συγκέντρωσή της –και το ρεβέρ της στο τένις. Εκείνη την ημέρα, όλοι οι ασθενείς του δόκτορα Βαλ έφυγαν με μια συνταγή ψυχοτρόπων.

Το Ritalin περιέχει υδροχλωρική μεθυλφαινιδάτη, ένα παράγωγο των αμφεταμινών που αυξάνει την παραγωγή ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Υποστηρίζεται ότι αυτό το χημικό μόριο απαλλάσσει τους ενήλικες και τα παιδιά από πλήθος ατελειών, από την κακή συνήθεια να τσινάνε μπροστά σε μια βαρετή δουλειά έως την απόρριψη κάθε μορφής εξουσίας, χωρίς να ξεχνάμε την έλλειψη ή τη διάσπαση της προσοχής. Πρόκειται για ένα από τα εμβληματικά προϊόντα της εταιρείας Novartis (κύκλος εργασιών για το 2018: 52 δισ. δολάρια). Αυτό το ψυχοδιεγερτικό, συχνά αποκαλούμενο smart drug («έξυπνο ναρκωτικό»), «χάπι της υπακοής» ή kiddy coke («κοκαΐνη για παιδιά»), υποτίθεται ότι βελτιώνει τις πνευματικές επιδόσεις του ασθενή και εξασφαλίζει στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς υπάκουα παιδιά με εύπλαστο χαρακτήρα. «Το Ριταλίν δεν θεραπεύει τίποτα. Είναι ένας αναστολέας και όχι ένα θεραπευτικό φάρμακο: αναστέλλει τα συμπτώματα της έλλειψης προσοχής», παραδέχεται ο δόκτωρ Βαλ. «Η ΔΕΠ-Υ δεν θεραπεύεται: πρόκειται για μια βιολογική διαταραχή που μεταδίδεται μέσω γονιδίων» (1). Το Ritalin και οι ανταγωνιστές του, κυρίως το Adderall (της φαρμακευτικής εταιρείας Shine), κατατάσσονται στα ναρκωτικά.

Ο Νιλς είναι ένα από τα 62.000 παιδιά κάτω των 20 ετών στη Γαλλία (κυρίως αγόρια 6-17 ετών) στα οποία χορηγήθηκε μεθυλφαινιδάτη το 2016 (2). Όπως και οι περισσότεροι «υπερκινητικοί» συμμαθητές του, παίρνει τα χάπια του μονάχα τις ημέρες που πηγαίνει σχολείο. Ο τρόπος με τον οποίο διαχέεται η ουσία στον οργανισμό, με «παρατεταμένη απελευθέρωση», έχει σχεδιαστεί με τρόπο ώστε να τον κρατάει ήσυχο από τις 8 ώς τις 4 ακριβώς. «Ένα παιδί-ταραξίας διαλύει ολόκληρη την τάξη», επιμένει ο δόκτωρ Βαλ. Χάρη στο μαγικό φίλτρο του, δεν χρειάζονται πλέον τιμωρίες ή παιδαγωγικά τεχνάσματα για να τιθασευτούν τα ανήσυχα παιδιά. Στα κορίτσια, τα οποία λόγω της εκπαίδευσής τους έχουν μικρότερη προδιάθεση προς την ενοχλητική συμπεριφορά, η διάγνωση είναι συνήθως απλή ΔΕΠ (διαταραχή ελλειμματικής προσοχής), χωρίς υπερκινητικότητα.

Στη Γαλλία, η συνταγογράφηση μεθυλφαινιδάτης γνώρισε εκρηκτική αύξηση: σήμερα καταναλώνονται τριακονταπλάσιες ποσότητες συγκριτικά με το 1996, τη χρονιά που άρχισε να διατίθεται στην αγορά. Το 2017 πουλήθηκαν 810.000 συσκευασίες, αριθμός τετραπλάσιος σε σχέση με το 2005. Μάλιστα, για ορισμένους, η αγορά δεν έχει ακόμα κατακλυστεί αρκετά: «40.000 παιδιά παίρνουν την αγωγή [το 2014] και ο αριθμός αυτός είναι ανεπαρκής», εκτιμά η εφημερίδα «Le Figaro», εκφράζοντας ταυτόχρονα τη λύπη της επειδή «αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά δεν ωφελούνται από τη θεραπεία που θα έπρεπε να απολαμβάνουν» (3). Παράλληλα, η ιστοσελίδα Allodocteurs.fr κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Το Ritalin δεν συνταγογραφείται αρκετά» (5 Σεπτεμβρίου 2017). Η κυρία Λεμπλόν χρησιμοποιεί πολύ πιο απτά επιχειρήματα: «Του το δίνουμε για να έχουμε την ησυχία μας, για να υπακούει, για να κάθεται καλά στην τάξη και για να παίρνει καλούς βαθμούς. Προηγουμένως, όλη την ώρα μας καλούσαν στο σχολείο! Όμως, δεν έχει πια αποτέλεσμα και αισθάνεται ξανά άγχος, κι έτσι θα το σταματήσουμε».

«Είναι σκληρό να δίνεις αμφεταμίνες στο παιδί σου»

Καμία μελέτη δεν έχει επικεντρωθεί στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της μεθυλφαινιδάτης στα παιδιά (4). Κάτι που ανησυχεί την κυρία Λεμπλόν και που επιβεβαιώνει ο δόκτωρ Βαλ, με τη συνηθισμένη φλεγματικότητα των μεγάλων γιατρών: «Ναι, μπορεί να υπάρξουν διαταραχές του ύπνου ή της όρεξης, πόνοι στην κοιλιά… Όμως, αυτό το φάρμακο συνταγογραφείται σε 75 χώρες και έχει ανακαλυφθεί εδώ και περισσότερα από 70 χρόνια. Δεν υπάρχει καμία ανθρώπινη περιπέτεια που να μην εγκυμονεί κινδύνους. Πρόκειται για ένα φάρμακο που δεν προκαλεί κανένα κακό και δεν δημιουργεί καμία εξάρτηση. Η μεθυλφαινιδάτη επιτρέπει να σωθούν ζωές, κυρίως των ανθρώπων που δεν κατορθώνουν να συγκεντρωθούν και οδηγούνται εκ των πραγμάτων στη σχολική αποτυχία». Όπως εκείνη η μαθήτρια «με πολύ υψηλό δείκτη νοημοσύνης» που δεν κατόρθωνε να συγκεντρωθεί σωστά στη μελέτη της και κατάφερε να δει τον μέσο όρο της βαθμολογίας να περνά από το 9 στο 16, «από τη μια μέρα στην άλλη». Ή όπως εκείνος ο «διακεκριμένος γιατρός» από τη Λυών που «δήλωσε ξεκάθαρα ότι, εάν ο γιος του δεν είχε πάρει Ριταλίν, δεν θα είχε κατορθώσει να σπουδάσει ιατρική και στη συνέχεια να γίνει χειρουργός». Ο δόκτωρ Βαλ έχει πλήθος ιστορίες να διηγηθεί. «Οι ασθενείς μου λαμβάνουν τη θεραπεία όπως ανάβουμε το καλοριφέρ όταν κάνει κρύο, όπως ανοίγουμε την ομπρέλα όταν βρέχει, όπως βάζουμε γυαλιά όταν έχουμε μυωπία. Άντε τώρα να τους μιλήσεις για το Κεντάκι, για τις κοινωνικές παραμέτρους, για το ένα και για τ’ άλλο… Δεν δίνουν δεκάρα».

Γιατί αναφέρεται στο Κεντάκι; Επειδή πρόκειται για την αμερικανική Πολιτεία όπου έχει καταγραφεί το υψηλότερο ποσοστό παιδιών διαγνωσμένων με υπερκινητικότητα: 14,8% σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC), με στοιχεία βασισμένα στις δηλώσεις των γονέων. Ένα παιδί στα δέκα λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή (5). Σε ορισμένες κομητείες, όπως στο Χέντερσον, στο δυτικό τμήμα της Πολιτείας, ένας στους πέντε μαθητές έχουν δηλώσει στο σχολείο τους ότι έχουν διαγνωστεί με ΔΕΠ-Υ. Κάτι που τοποθετεί την Πολιτεία και τα 4,5 εκατομμύρια κατοίκους της στην πρώτη θέση παγκοσμίως όσον αφορά την ιατρικοποίηση των απρόσεχτων παιδιών. Το 2017, περισσότεροι από 20 εκατομμύρια Αμερικανοί λάμβαναν ψυχοδιεγερτικά: 16 εκατομμύρια ενήλικες (εκ των οποίων τα 5 παρανόμως) και 4 εκατομμύρια παιδιά (6). Οι δυτικές και οι νότιες Πολιτείες, κυρίως αγροτικές ή βιομηχανικές, πλήττονται περισσότερο από την υπόλοιπη χώρα.

Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου 2019, στο Λέξιγκτον του Κεντάκι. Κόμβοι αυτοκινητοδρόμων, μια σειρά εμπορικών καταστημάτων και, στο βάθος μιας συνοικίας με συγκροτήματα προκατασκευασμένων μονοκατοικιών, η Βιβλιοθήκη Beaumont. H Τζέσε Ντιουν και τα παιδιά της έχουν έλθει να δανειστούν τα βιβλία της εβδομάδας. «Το παγκόσμιο ρεκόρ δεν με εκπλήσσει διόλου», λέει η τριανταεννιάχρονη φαρμακολόγος που εργάζεται στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο. «Το Κεντάκι είναι μια ιδιαίτερα συντηρητική Πολιτεία. Ο κόσμος δεν μιλάει ποτέ για τις συγκινήσεις ή για τα συναισθήματα των παιδιών. Προτιμούν να τους δώσουν ένα χάπι, είναι πολύ πιο εύκολο. Στην Καλιφόρνια συμβαίνει το αντίθετο: το να είσαι δημιουργικός και υπερκινητικός δεν σε κάνει ύποπτο. Εδώ, αποτελεί διαταραχή που διαγιγνώσκεται σε υπερβολικό βαθμό, κυρίως στα αγόρια».

Δίπλα της, η Ελίζαμπεθ, η εντεκάχρονη κόρη της, είναι ήσυχη σαν αγγελούδι. «Η κόρη μου ήταν ανέκαθεν μπροστά από την ηλικία της. Διάβασε νωρίτερα από τα άλλα παιδιά. Εξάλλου, περνάει τη ζωή της διαβάζοντας. Όμως, τα βράδια γινόταν ανυπόφορη, δεν μπορούσαμε να την κάνουμε καλά. Δεν ήθελε να κάτσει να φάει ήρεμα με τον πατέρα της κι εμένα. Δουλεύω 50 ώρες την εβδομάδα, η δουλειά μου είναι πολύ απαιτητική και το βράδυ γυρίζω ψόφια στην κούραση. Επιπλέον, είχε νοσηρές ιδέες, μου έλεγε πράγματα όπως “Μαμά, θα ήθελα να μην είχα γεννηθεί ποτέ.” Αυτό μου ράγιζε την καρδιά. Συμβουλευθήκαμε αρκετούς γιατρούς και, όταν ήταν 7 ετών, αρχίσαμε να της δίνουμε Concerta [φάρμακο ανταγωνιστικό του Ritalin]. Εκτοτε, το παίρνει χωρίς διακοπή, ακόμα και τα σαββατοκύριακα ή στις διακοπές. Όταν δοκιμάσαμε να το σταματήσουμε, οι βαθμοί της κατρακύλησαν. Είναι πολύ σκληρό για έναν γονιό να είναι αναγκασμένος να δίνει αμφεταμίνες στο παιδί του. Όμως, έχουμε την εντύπωση ότι δεν είχαμε άλλη επιλογή.» Κατά τη γνώμη της, οι μοναδικοί υπεύθυνοι γι’ αυτήν την κατάσταση είναι οι οθόνες.

Κάθε μήνα, για να ανανεώσει το απόθεμά της, η Ντιουν είναι αναγκασμένη να κλείσει ραντεβού με τον γιατρό. «Δικαιούμαστε να διαθέτουμε χάπια μόνο για 30 ημέρες. Έτσι, κάθε μήνα πρέπει να πηγαίνω στον παιδοψυχίατρο για να μου γράψει τη συνταγή. Ύστερα, οφείλω να ενημερώνω το φαρμακείο τέσσερις ημέρες νωρίτερα και να επιδεικνύω την ταυτότητά μου για να παραλάβω τα φάρμακα. Υπάρχει αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο εξαιτίας όλων αυτών που τα πουλάνε στη μαύρη αγορά για τους φοιτητές.»

Εισιτήριο για τον κόσμο των υπερταλαντούχων

Σύμφωνα με μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2008 σε ένα μεγάλο πανεπιστήμιο των νοτιοανατολικών ΗΠΑ, το 34% των Αμερικανών φοιτητών ήδη κατέφευγαν στην μεθυλφαινιδάτη κατά την εξεταστική περίοδο (7). Ο Σάνον, φοιτητής μάρκετινγκ, εκπλήσσεται: «Μόνο; Εγώ θα έλεγα περισσότερο, πολύ περισσότερο. Εδώ το ποσοστό είναι τουλάχιστον 70%, αν θέλετε τη γνώμη μου. Όλος ο κόσμος γύρω μου παίρνει». Στην πανεπιστημιούπολη του Πανεπιστημίου του Κεντάκι, στο Λέξινγκτον, η ανεύρεση μεθυλφαινιδάτης είναι το απλούστερο πράγμα. «Όταν παίρνω Concerta, αισθάνομαι απίστευτα συγκεντρωμένη. Χτες, το πήρα στις δύο το μεσημέρι κι έμεινα κολλημένη πάνω από τα βιβλία μου μέχρι τη μία το πρωί, χωρίς να κάνω διάλειμμα για φαγητό. Πλήρωσα 8 δολάρια για 27 μιλιγκράμ, μέσω μιας ομάδας συζήτησης στο Ίντερνετ. Είναι πολύ απλό», διαβεβαιώνει η δεκαεννιάχρονη Μάγια (8), που μόλις βγήκε από τις εξετάσεις στο μάθημα της ψυχολογίας, με πρόσωπο χλωμό και βλέμμα θολό. «Είμαι η πρώτη από την οικογένειά μου που μπαίνω στο πανεπιστήμιο. Δεν έχω άλλη επιλογή: πρέπει να επιτύχω 100%. Στα μέρη μου, στο βόρειο Κεντάκι, κανένας δεν πάει στο πανεπιστήμιο, ούτε καν οι καλοί μπασκετμπολίστες.» Και, με το εξάμηνο στο πανεπιστήμιο να κοστίζει 13.000 δολάρια (11.800 ευρώ), η κοπέλα δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει «όλες τις πιθανότητες υπέρ [της]».

Πρόκειται για μια «επικίνδυνη κατάσταση», σύμφωνα με τον Μάθιου Νέλτνερ, γιατρό του πανεπιστημίου, στη μονάδα αντιμετώπισης των ψυχικών ασθενειών των φοιτητών: «Το επιχείρημα ότι τα ψυχοδιεγερτικά δεν είναι εθιστικά μού θυμίζει τη ρητορική γύρω από τα οπιοειδή: με τον ίδιο ακριβώς τρόπο ξέφυγε από τον έλεγχο η χρήση οπιοειδών! Ένα άτομο με στερητικό σύνδρομο στο Ριταλίν είναι καταθλιπτικό, κουρασμένο, κοιμάται όλη μέρα και δεν έχει όρεξη για το παραμικρό». Μας διηγείται ότι πολλοί ασθενείς τον επισκέπτονται και δηλώνουν αμέσως ότι υποφέρουν από ΔΕΠ-Υ: «Κανένας δεν έρχεται να μου πει “Είμαι διπολικός” ή “Έχω κατάθλιψη”. Δεν είναι “σέξυ”. Οι φοιτητές δεν θέλουν να ακούσουν το παραμικρό για συμπεριφορικές θεραπείες, που ωστόσο είναι αποτελεσματικές, ή για απλούστερες λύσεις όπως η άσκηση. Κι όμως, το τρέξιμο, ο αθλητισμός, οι έξοδοι, όλα αυτά θεραπεύουν την υπερκινητικότητα». Ο Νέλτνερ λέει ότι «στη μονάδα μας προσπαθούμε να μην υπερσυνταγογραφούμε: βασιζόμαστε στο εγχειρίδιο DSM-5 της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης, σύμφωνα με το οποίο μόνο το 5% των παιδιών και το 2,5% των ενηλίκων πάσχουν από ΔΕΠ-Υ» (9).

Στις ΗΠΑ, αν υποφέρεις από ΔΕΠ-Υ μερικές φορές θεωρείται κάτι επιθυμητό, ως συνώνυμο του εισιτηρίου για τον κόσμο των υπερταλαντούχων. Με αυτή τη διαταραχή έχουν διαγνωστεί πολλές διασημότητες, από τον τραγουδιστή Τζάστιν Τιμπερλέικ έως την ηθοποιό Έμμα Γουότσον, από τον επιχειρηματία Ρίτσαρντ Μπράνσον έως τον κολυμβητή Μάικλ Φελπς ή τον μακαρίτη μουσικό Κερτ Κομπέιν, είτε ακόμα και τον… Λεονάρδο Ντα Βίντσι. Άπειρα είναι πλέον τα τραγούδια προς τιμήν της μεθυλφαινιδάτης, καθώς είναι πανταχού παρούσα στην καθημερινή ζωή Αμερικανών από διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα: τον χρηματοοικονομικό τομέα, τη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών, το μπέιζμπολ, τη βιομηχανία του θεάματος, αλλά και τον στρατό ή τις ιπποδρομίες (10).

«Ο γιος μου είναι μεγαλοφυΐα», δηλώνει η Μαίρη Φούλερ Πρόφιτ, μια εξηντατριάχρονη σερβιτόρα που μεγαλώνει μόνη της τον Ίζιακ, τον οποίο υιοθέτησε πριν από έντεκα χρόνια. «Είναι ικανός να σας σχεδιάσει με κλειστά μάτια τους ακριβείς χάρτες της Ευρώπης πριν και μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κι ύστερα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.» Πρώην κοινωνική λειτουργός για άτομα με ψυχικές ασθένειες («όφειλα να ασχολούμαι με 38 ασθενείς την ημέρα και να διαχειρίζομαι έναν συνολικό αριθμό 10.000 φαρμάκων μηνιαίως»), ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα αντίθετη με τα ψυχοδιεγερτικά. Οι γιατροί πολύ γρήγορα διέγνωσαν ότι ο Ίζιακ έπασχε από ΔΕΠΥ, αλλά η Πρόφιτ, δύσπιστη, θεωρεί ότι στο Κεντάκι είναι πολύ έντονη η υπερδιάγνωση της διαταραχής. «Ο Ίζιακ γεννήθηκε εξαρτημένος από το κρακ και το αλκοόλ, γιατί η βιολογική μητέρα του έκανε χρήση αυτών των ουσιών. Αναγκάστηκα να εγκαταλείψω τη δουλειά μου για να ασχοληθώ μαζί του. Από την εποχή που ήταν μικρός, διαρκώς γινόταν λόγος για τη συμπεριφορά του στο σχολείο. Μιλάει όλη την ώρα, αρνείται να καθίσει, κάνει λίγο-πολύ ό,τι θέλει. Οι καθηγητές του με πίεσαν να του δώσω κάποιο φάρμακο. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να καθίσει κάτω και να σωπάσει.» Τελικά, η κυρία Πρόφιτ ενέδωσε: «Του δίνω Concerta μονάχα όταν πηγαίνει σχολείο και οι καθηγητές του είναι ικανοποιημένοι. Εγώ δεν είμαι και τόσο ικανοποιημένη, γιατί είμαι φτωχή, δεν έχω καλή ασφάλεια και αυτό μου κοστίζει 130 δολάρια τον μήνα [118 ευρώ]».

Στο ανατολικό Κεντάκι, στους πρόποδες των Απαλλαχίων Ορέων, η πόλη Χάζαρντ, με 5.000 κατοίκους, δεν έχει παρά φαρμακεία ντράιβ-ιν, διασκορπισμένα σουπερμάρκετ και βουνά διαμορφωμένα σε τεράστιες αναβαθμίδες, που τις τρυπούν οι εκσκαφείς για να εξορύξουν κάρβουνο ή για να επιδιορθώσουν τους δρόμους. Στο δρόμο προς την τοπική διεύθυνση εκπαίδευσης που δέχθηκε να μας μιλήσει, σταματάμε σε μια κλινική όπου αναβοσβήνει το αρκτικόλεξο ADHD («Attention-Deficit Hyperactivity Disorder», η αγγλική συντομογραφία της ΔΕΠΥ), σε μια οθόνη με στόχο την προσοχή των οδηγών. Στο εσωτερικό της, πέφτουμε πάνω σε μια διαφήμιση του Crossroads Health Center: «Το παιδί σας δεν κατορθώνει να τηρεί τις οδηγίες και να τελειώνει τα μαθήματά του; Γνωρίζετε έναν μαθητή ή έναν φοιτητή που έχει πρόβλημα να μένει καθισμένος ή να στέκεται στην ουρά; Ένα παιδί που στριφογυρίζει στο κάθισμά του, δεν στέκεται ήσυχο, τρέχει, χοροπηδάει ή βρίσκεται διαρκώς σε κίνηση; Γνωρίζετε κάποιον που φαίνεται να έχει ΔΕΠ-Υ και θα ήθελε βοήθεια για να κάνει τη διάγνωση; Τηλεφωνήστε σε αυτόν τον αριθμό». Στην υποδοχή, ενημερωνόμαστε για την ηλικία από την οποία μπορεί να διαγνωστεί ένα παιδί ως υπερκινητικό σε αυτή την περιοχή. «Μετά τους πρώτους 18 μήνες», μας απαντάει ο γιατρός υπηρεσίας.

Στην αίθουσα συνεδριάσεων του Kentucky Valley Educational Cooperative (50.000 μαθητές, 2.900 καθηγητές), η υποδιευθύντρια Ντέσι Μπόουλινγκ έχει καλέσει ούτε λίγο ούτε πολύ οκτώ άτομα για να απαντήσουν στις ερωτήσεις μας για την τοπική επιδημία ΔΕΠ-Υ. Όπως εξηγεί η Έμιλυ Κ., καθηγήτρια σε ένα μεγάλο λύκειο της περιοχής, «από τους 20 μαθητές της τάξης μου, το 30% έχει πιθανότατα είτε ΔΕΠΥ είτε ΔΕΠ. Είμαι καθηγήτρια σε αυτό το σχολείο πέντε χρόνια και πάντα έτσι ήταν. Νομίζω ότι όλος ο κόσμος το θεωρεί φυσιολογικό. Τουλάχιστον οι μισοί από τους μαθητές μου δεν ζουν πλέον με τους γονείς τους εξαιτίας των οπιοειδών ή άλλων ναρκωτικών: ζουν με τους παππούδες τους ή σε ανάδοχες οικογένειες. Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα στην τάξη μου».

Συνταγογράφηση «από 4 ετών, εάν απαιτείται»

Σε αυτήν την περιοχή που έχει πληγεί από την παρακμή των ανθρακωρυχείων και από την μάστιγα των ναρκωτικών (κυρίως των οπιοειδών, της μεθαμφεταμίνης και της κοκαΐνης), οι εκπαιδευτικοί κάνουν ό,τι μπορούν. «Προσπαθούμε να παρακινήσουμε τα παιδιά των οποίων αποσπάται εύκολα η προσοχή να πάνε στο εργαστήριο εικονικής πραγματικότητας ή στο εργαστήρι ξυλουργικής», εξηγεί η Μπόουλινγκ. «Όταν κατασκευάζουν drones ή δημιουργούν αντικείμενα στον τρισδιάστατο εκτυπωτή, δεν έχουν το παραμικρό πρόβλημα συγκέντρωσης. Ίσως να πρόκειται απλούστατα για παιδιά που αισθάνονται πιο άνετα μπροστά σε έναν κινητήρα ή σε ένα κατασκευαστικό σχέδιο απ’ ότι μπροστά σε χαρτί και σε στυλό. Παρακινούμε πολύ τους καθηγητές να εξοπλίσουν τις τάξεις τους με μεγάλες μπάλες γυμναστικής, με ψηλές καρέκλες για όσους θέλουν να στέκονται όρθιοι, με κουνιστές καρέκλες. Όλα αυτά μπορούν να αποτελέσουν λύσεις ώστε να αποφευχθεί η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.»

Τα είκοσι τελευταία χρόνια, το αμερικανικό σχολείο έχει υποστεί δύο διαδοχικές μεταρρυθμίσεις που αύξησαν τον ανταγωνισμό μεταξύ σχολικών μονάδων, μεταξύ μαθητών και μεταξύ εκπαιδευτικών. Ο νόμος No Child Left Behind («Κανένα παιδί δεν θα μείνει πίσω»), ψηφισμένος την περίοδο του Τζορτζ Μπους νεότερου, και το πρόγραμμα Race to the Top («Αγώνας δρόμου προς την κορυφή»), που υιοθετήθηκε την περίοδο Ομπάμα, έχουν επιδεινώσει τις σχολικές ανισότητες. Έχει άραγε γίνει το σχολείο τόσο σκληρό ώστε να πρέπει να ντοπάρονται τα παιδιά με ναρκωτικά προκειμένου να είναι σε θέση να ακολουθήσουν τους ρυθμούς του; «Οφείλουμε να τους προετοιμάσουμε για να γίνουν ενήλικοι, παραγωγικά μέλη της κοινωνίας», απαντάει η Έμιλυ Κ. «Ένα σημαντικό μέρος του προβλήματος συνίσταται στο γεγονός ότι, τη Δευτέρα το πρωί, ορισμένοι πιτσιρικάδες δεν έχουν πάρει τα φάρμακά τους όλο το σαββατοκύριακο. Έτσι, ξεκινούν την εβδομάδα τους σε απερίγραπτη κατάσταση και πρέπει να περιμένουμε την Τρίτη για να ξαναγίνουν λειτουργικοί.»

Στο Primary Care Center (Κέντρο Πρωτοβάθμιας Υγείας) του Χάζαρντ, το μεγαλύτερο της κομητείας, η παιδίατρος Μόλυ Ο’Ρουρκ μάς υποδέχεται στο γραφείο της. «Δείτε το πρόγραμμά μου: η Πέμπτη είναι μια δύσκολη ημέρα. Από τους 26 ασθενείς, οι 12 έρχονται να με συμβουλευθούν για ζητήματα υπερκινητικότητας ή διαταραχών της προσοχής. Θέλουν να ανανεώσουν τη μηνιαία συνταγή τους. Μερικές φορές, ξεπερνούν το ήμισυ των επισκέψεών μου.» Για να προβεί στη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ, η Ο’Ρουρκ υποβάλλει τους ασθενείς της στο ερωτηματολόγιο Vanderbilt ADHD Diagnostic Rating Scale (VADRS). «Πρόκειται για υποκειμενικό τεστ», εξηγεί. «Οι γονείς το συμπληρώνουν ανάλογα με τη συμπεριφορά του παιδιού τους. Εάν παρουσιάζει τα ίδια συμπτώματα στο σχολείο και στο σπίτι, τότε εξετάζουμε τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.» Το έντυπο περιλαμβάνει 47 ερωτήσεις, στις οποίες οι απαντήσεις κυμαίνονται μεταξύ του 0 (ποτέ) και του 3 (πολύ συχνά).

Όπως συμβαίνει και στην περίπτωση του DSM (Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών), οι γονείς μαρκάρουν τα τετραγωνάκια και, εάν συμπληρωθεί ένας ορισμένος αριθμός βαθμών, το παιδί χαρακτηρίζεται «υπερκινητικό» ή απλώς «απρόσεκτο». Παραδείγματα: «Μιλάει πολύ», «Ξεχνάει τα πράγματά του», «Δυσκολεύεται να οργανώσει τα καθήκοντά του», «Διακόπτει συχνά τους άλλους», «Έχει την τάση να εκνευρίζεται», «Το έχει ήδη σκάσει από το σπίτι τη νύχτα», «Έχει ήδη διαπράξει σεξουαλική επίθεση», «Τσακώνεται με τους ενηλίκους». Οι ερωτήσεις είναι ποικίλες, κοινός παρονομαστής τους ωστόσο είναι η ικανότητα ενόχλησης εκ μέρους των παιδιών. Η Ο’Ρουρκ συνταγογραφεί Ritalin, Concerta, Focalin, Adderall ή Vyvanse, «από την ηλικία των τεσσάρων ετών, εάν απαιτείται. Κάθε μήνα βγαίνει και ένα διαφορετικό φάρμακο!», αναφωνεί.

Η τελευταία άφιξη, το Adhansia, παράγεται στα εργαστήρια της Purdue Pharma, παραγωγού εταιρείας του OxyContin, που θεωρείται ο κύριος υπεύθυνος για την κρίση των οπιοειδών (400.000 θάνατοι σε μία εικοσαετία) (11). «Μόλις συμμετείχα σε ένα πρόγραμμα όπου προσπαθούμε να χαμηλώσουμε τις δόσεις, να ευνοήσουμε τις συμπεριφορικές θεραπείες, να σταματήσουμε τα φάρμακα». Και η κυρία Ο’Ρουρκ συνεχίζει: «Ο στόχος μου είναι να γίνουν ικανά να ζήσουν σαν παιδιά, να παίζουν και να μαθαίνουν. Δεν είδα ποτέ μακροπρόθεσμες παρενέργειες, με εξαίρεση κάποιες διαταραχές στην ανάπτυξη. Το μεγαλύτερο πρόβλημα φαίνεται να είναι ο εθισμός, κυρίως για τους εφήβους, όπως και η μεταπώληση των φαρμάκων». Για την ίδια, δεν υπάρχει αμφιβολία, «η τηλεόραση ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τη ΔΕΠ-Υ. Είναι η πρώτη μπεϊμπι σίτερ της χώρας». Στην αίθουσα αναμονής, ένα ακόμη αγόρι, ο δωδεκάχρονος Τζέιντεν, «δεν μπορεί να κάτσει ήσυχος». Διαγνώστηκε ως υπερκινητικός και λαμβάνει ψυχοτρόπα εδώ και τέσσερα χρόνια. Η Τάσα, η μητέρα του, σχολιάζει: «Όταν δεν τα παίρνει είναι ανυπόφορος». Το σχολείο; «Το σχολείο νομίζω είναι βαρετό», απαντά ο Τζέιντεν. «Το διάβασμα είναι βαρετό. Να μένεις καθιστός όλη τη μέρα είναι βαρετό. Προτιμάω να παίζω μπέιζμπολ με τον πατέρα μου ή [τα βιντεοπαιχνίδια] Fortnite, World of Wacraft και NBA 2K με τους φίλους μου.»

Άγχος και απόπειρες αυτοκτονίας

Επιστροφή στη Γαλλία. Στο γραφείο του δόκτορα Βαλ, η κυρία Λεμπλόν μιλάει με ειλικρίνεια στον γιατρό: «Σε τελική ανάλυση, να μην λέμε ψέματα: το Ριταλίν είναι για να κάθεται ήσυχος στο σχολείο. Γιατί όντως, δεν του δίνουμε τα σαββατοκύριακα ή στις διακοπές…». Ο γιατρός δείχνει εκνευρισμένος: «Εδώ, ειλικρινά, δεν συμφωνώ μαζί σας. Ο πρώτος στόχος είναι να επιτρέψουμε στα παιδιά που υποφέρουν να νοιώσουν καλύτερα, γιατί ένα παιδί με ΔΕΠΥ βρίσκεται σε μόνιμη κατάσταση σύγκρουσης. Την ημέρα το κατσαδιάζουν οι καθηγητές και το βράδυ οι γονείς του!». Η κυρία Λεμπλόν επανέρχεται: «Αλήθεια είναι γιατρέ. Βαρεθήκαμε πια να τσακωνόμαστε όλη την ώρα μαζί του!». Ο παιδοψυχίατρος επαναλαμβάνει το δόγμα του: «Πρόκειται για βιολογική διαταραχή. Σε αυτήν την υπόθεση, δεν είστε ούτε καλοί ούτε κακοί. Δεν είστε υπεύθυνοι για το ΔΕΠΥ του, όπως δεν ευθύνονται και οι γονείς μου για την μυωπία μου». Ο Νίλς σκάει στα γέλια. Ο γιατρός συνεχίζει: «Ο Νιλς δεν έχει καθαρή ΔΕΠΥ». Παρόλα αυτά, κατάπινε ψυχοτρόπα επί τέσσερα χρόνια και σήμερα βιώνει αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε κρίσεις άγχους.

Μήπως οι ατέλειωτες ώρες που πέρασε βλέποντας «Αποκλειστική έρευνα», «Έρευνα δράσης», «Έρευνα υπό υψηλή πίεση» και άλλες εκπομπές με «ρεπορτάζ» γύρω από τη δράση των σωμάτων ασφαλείας θα μπορούσαν να εξηγήσουν την έμμονη ιδέα του για το απίθανο ενδεχόμενο να πέσει θύμα απαγωγής; «Δυστυχώς, το Ριταλίν θεραπεύει μόνο τη ΔΕΠΥ, όχι το άγχος», διευκρινίζει ο κύριος Βαλ. Ο Νιλς δεν είναι το πρώτο παιδί που λαμβάνει διεγερτικά και καταλαμβάνεται από ανησυχητικά άγχη. Μας έρχεται στον νου ο Γκαμπ Τ., ο δεκατετράχρονος έφηβος που ελάμβανε Adderall από επτά ετών και αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει. Ή ο Τρέυ Μακόρμικ, ο εικοσιτριάχρονος ξενοδοχοϋπάλληλος από το Κεντάκι, που όταν ήταν μικρότερος άφηνε την μητέρα του να πιστεύει ότι έπαιρνε τα χάπια του ενώ στην πραγματικότητα τα έριχνε στη λεκάνη, τόσο πολύ του έφερναν «μαύρες ιδέες, καταθλιπτικές, τρομακτικά οράματα». Ή ακόμα ο οικοδόμος Τζο Ντάζιερ, που δεν βρίσκει λόγια ικανά να περιγράψουν αυτό το «δηλητήριο» που τον «ανάγκαζαν» να παίρνει οι γονείς του.

Σύμφωνα με μια μελέτη του 2019, τα παιδιά που λαμβάνουν διεγερτικά διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο να αναπτύξουν ψυχώσεις (12). Ωστόσο, ο δόκτωρ Βαλ δεν έχει πειστεί: «Το Ριταλίν περιορίζει τον κίνδυνο εθισμού και, θεωρητικά, μειώνει τον κίνδυνο ψύχωσης, δεδομένου ότι οι σχολικές επιδόσεις είναι πλέον καλύτερες». Δηλαδή, όσο οι βαθμοί είναι καλοί, η αποστολή έχει εκτελεστεί και ο γιατρός είναι ικανοποιημένος.

Η κυρία Λεμπλόν μάς δέχεται στη μονοκατοικία της στο Σαιν Πρι, ένα μικροαστικό προάστιο στο βόρειο Παρίσι. «Όταν ο δόκτωρ Βαλ συνταγογράφησε το Ριταλίν, μου είπε: “Μην διαβάσετε τις οδηγίες χρήσης του φαρμάκου, γιατί ο κατάλογος με τις παρενέργειες θα σας αποθαρρύνει”! Δεδομένου ότι θεωρείται κορυφή στον χώρο του, ακολούθησα τη συμβουλή του. Όμως, αυτά που διάβασα αλλού, κυρίως όσον αφορά τη συγγένειά του με τις αμφεταμίνες, με ανησύχησαν. Μετά από αυτές τις ανακαλύψεις, και διαπιστώνοντας ότι το Ριταλίν δεν έφερνε πλέον κανένα αποτέλεσμα, αποφασίσαμε να το σταματήσουμε. Το έπαιρνε τέσσερα χρόνια, είναι πολύ. Του χρόνου, θα πάει στο γυμνάσιο. Φοβόμαστε.»

Η Κλερ Λεμπλόν μάς δίνει τις οδηγίες χρήσης εκείνου που αποκαλεί ειρωνικά «μαγικό χαπάκι». Στο κεφάλαιο 4 συναντάμε όχι λιγότερες από 70 «ενδεχόμενες παρενέργειες», από τις «συχνότερες» (ταχυκαρδία, καρδιακή αρρυθμία, πονοκέφαλοι, νευρικότητα, αϋπνίες κ.λπ.) έως τις «συχνές» (ελάττωση όρεξης, πυρετός, τριχόπτωση κ.λπ.) ή τις «πολύ σπάνιες» (έμφραγμα, απόπειρα αυτοκτονίας, αλλόκοτες σκέψεις, απουσία συναισθημάτων ή συγκινήσεων…). Στη στήλη «Λοιπές παρενέργειες» διαβάζουμε μεταξύ άλλων: «Εξάρτηση από το φάρμακο».

Πλακατζής και παιχνιδιάρης, ο Νιλς είναι πολύ ευχαριστημένος επειδή σταμάτησε το χάπι που «δεν τον άφηνε να κοιμηθεί» και «έκανε την καρδιά του να χτυπάει πολύ γρήγορα». «Ήμουν σίγουρη ότι ήταν υπερκινητικός», μας λέει η μητέρα του και αναρωτιέται: «Μήπως κρύβουμε το κεφάλι μας στην άμμο όταν δίνουμε ναρκωτικά στα παιδιά μας;»

(1) Βλ. Gérard Pommier, «Η επίθεση της φαρμακοβιομηχανίας στην ψυχιατρική», «Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση», 1^η Απριλίου 2018.

(2) Βλ. «Méthylphénidate (Ritalin): dernier choix dans l’hyperactivité», Prescrire, 1^η Αυγούστου 2017.

(3) Damien Mascret, «La Ritaline, entre sous-prescription et abus», «Le Figaro», Παρίσι, 16 Μαΐου 2017.

(4) H επιθεώρηση «Prescrire», η οποία καταγγέλλει την «απουσία μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μελετών για τις επιπτώσεις της μεθυλφαινιδάτης», έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα για να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τις παρενέργειες αυτού του ψυχοτρόπου «που θεωρείται κάτι συνηθισμένο, παρά τους κινδύνους», του οποίου τη συνταγογράφηση θεωρεί «ντοπάρισμα των παιδιών» («Prescrire», τ. 406, Παρίσι, Αύγουστος 2017).

(5) Αριθμοί του 2011. «State profiles – Diagnosis and medication treatment among children ages 4-7 years (survey data)», Centers for Disease Control and Prevention.

(6) Amelia M. Arria και Robert L. Dupont, «Prescription stimulant use and misuse: Implications for responsible practices», «The American Journal of Psychiatry», τόμος 175, τ. 8, Ουάσιγκτον, Αύγουστος 2018.

(7) Alan DeSantis και Audrey Curtis Hane, «“Aderall is definitely not a drug”: Justification for the illegal use of ADHD stimulants», Informa Healthcare, 2010, www.uky.edu

(8) Τα ονόματα έχουν αλλαχτεί.

(9) Το «Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders» (DSM), έκδοση της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης, θεσπίζει τα κριτήρια για την διάγνωση των ψυχικών διαταραχών, ανάμεσά τους και της ΔΕΠ-Υ.

(10) Το 2015, κατά τη διάρκεια ενός ελέγχου που πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο Trusdail, οι ελεγκτές ανακάλυψαν ότι είχαν αποκρυβεί οι περιπτώσεις επτά αλόγων που είχαν βρεθεί θετικά στη μεθυλφαινιδάτη (ουσία ντοπαρίσματος της κατηγορίας 1 στο πρωτάθλημα ιππασίας).

(11) «Le Monde», 16 Οκτωβρίου 2018. To Adhansia είναι ένα ψυχοδιεγερτικό, του οποίου η επίδραση διαρκεί 16 ώρες, δηλαδή διπλάσια εκείνης του Ritalin. Βλ. «Overdose sur ordonnance», «Le Monde diplomatique», Φεβρουάριος 2018.

(12) Edith Bracho-Sanchez, «Young people on amphetamines for ADHD have twice the psychosis risk compared to other stimulants, study says», CNN, 20 Μαρτίου 2019.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς ένας λαός που στην πλειοψηφία του δεν είναι συμφιλιωμένος με την έννοια της πειθαρχίας και του προγράμματος, θα μπορέσει να επιβιώσει σε μία χρονική στιγμή, όπου η αξία της πειθαρχίας ισοδυναμεί με την αξία της ζωής;

---

Η απάντηση είναι πως θα μπορέσει…… όπως πάντα ιστορικά, την κρίσιμη στιγμή μπορούσε να πειθαρχεί και να αποδίδει, θα μπορέσει και τώρα.

Ενώ σε άλλους λαούς ο διαχωρισμός τους σε δυτικούς (π.χ Αμερικάνοι) ή ανατολικούς (π.χ. Κορεάτες) είναι κατά βάση ξεκάθαρος, για τους Έλληνες φαίνεται να μην υπάρχει ξεκάθαρος διαχωρισμός. Αποτελούν ένα κράμα δυτικού και ανατολικού πολιτισμού, με στοιχεία και από τις δύο κατευθύνσεις. Πολύ συνοπτικά, οι μεν δυτικοί εστιάζουν πιο πολύ στις ατομικές τους ανάγκες, συναισθήματα και συμπεριφορές, ενώ οι δε ανατολικοί θέτουν στο επίκεντρο το ‘καλό’ της ομάδας, παραγκωνίζοντας το ατομικό συμφέρον.

Ο ελληνικός λαός φαίνεται να διαθέτει έντονα ατομικιστικά στοιχεία. Να ενδιαφέρεται για την κάλυψη των προσωπικών του αναγκών, εγώ να περάσω καλά, δεν θα μου επιβάλουν οι άλλοι τι θα κάνω, σιγά μην αλλάξω εγώ τις συνήθειες μου επειδή κάποιοι άλλοι το αποφάσισαν. Είναι όμως και ένας βαθιά κοινωνικός λαός, όπου η αξία των κοινωνικών ομάδων έχει πρωτεύουσα θέση. Στη ζωή του Έλληνα υπάρχει ακόμα το οικογενειακό τραπέζι, οι παρέες, η αξία της φιλίας και η έντονη κοινωνική ζωή.Όμως αυτή η μορφή κοινωνικότητας διαφέρει από αυτό που καλούνται τώρα να πράξουν. Η κοινωνικότητα του καφέ και του μεζέ, θα πρέπει να μετατραπεί σε μία μορφή ομαδικής συνείδησης, οι πράξεις μου έχουν άμεσο αντίτυπο στον διπλανό μου. Το εγώ πρέπει να φύγει και να γίνει εμείς.

Όταν αυτή η μετατροπή πραγματοποιηθεί τότε κάθε πράξη, κάθε μέρα μέσα στο σπίτι, κάθε μάσκα, κάθε ζευγάρι γάντια και κάθε μέρα που περνάει μακριά από συγγενείς και φίλους θα πάρει μία άλλη αξία. Μία αξία που μπορεί να έχει στόχο το εμείς αλλά εν τέλει αναβαθμίζει το εγώ . Ένα εγώ που σέβεται, προσφέρει και προστατεύει το σύνολο.

Ο Έλληνας έχει μάθει να διαχειρίζεται την κατάσταση της τελευταίας στιγμής και γι αυτό θα μπορέσει να προσαρμοστεί πιο εύκολα σε μία κατάσταση σαν την τωρινή, που ήρθε χωρίς προειδοποίηση και πρόγραμμα.

Μήπως τελικά οι απείθαρχοι πολιορκημένοι μπορούν να πειθαρχήσουν για να παραμείνουν ελεύθεροι;

https://www.psychologynow.gr 

Διαβάστε περισσότερα

Πρέπει να αλλάξουμε μοντέλο. Εδώ και τώρα!

By Serge Halimi

 

Όταν ξεπεράσουμε αυτήν την τραγωδία, θα ξαναρχίσουν όλα όπως πριν; Εδώ και τριάντα χρόνια, κάθε κρίση τροφοδοτεί την παράλογη προσδοκία επιστροφής στη λογική, συνειδητοποίησης, ανατροπής της πορείας. Πιστέψαμε στην απομόνωση και την ανατροπή μιας κοινωνικο-πολιτικής δυναμικής, της οποίας όλοι θα είχαν συνειδητοποιήσει τα αδιέξοδα και τους κινδύνους (1). Ότι το κραχ της χρηματιστηριακής αγοράς του 1987 θα σταματούσε την έξαρση των ιδιωτικοποιήσεων. Ότι οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις του 1997 και των ετών 2007-2008 θα ταρακουνούσαν την ευτυχή παγκοσμιοποίηση. Αυτό δεν συνέβη.

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 πυροδότησαν, με τη σειρά τους, κριτικές σκέψεις για την αμερικανική ύβρη και τις δυσάρεστες ερωτήσεις του τύπου: «Γιατί μας μισούν;». Ούτε αυτό διήρκεσε. Διότι, ακόμη κι όταν προχωρά προς τη σωστή κατεύθυνση, η κίνηση των ιδεών δεν είναι ποτέ αρκετή, για να σταματήσει τις καταχθόνιες μηχανές. Χρειάζεται πάντα και η ανάληψη δράσης. Για αυτό είναι καλύτερα να μην εξαρτιόμαστε από τους κυβερνήτες, υπεύθυνους της καταστροφής, ακόμη και αν αυτοί οι πυρομανείς γνωρίζουν να γοητεύουν, να θυσιάζουν κάτι, να ισχυρίζονται ότι άλλαξαν. Κυρίως, όταν η ζωή τους -όπως η δική μας- κινδυνεύει.

Οι περισσότεροι από μας δεν γνωρίσαμε άμεσα, ούτε πόλεμο, ούτε στρατιωτικό πραξικόπημα, ούτε απαγόρευση κυκλοφορίας. Παρόλα αυτά, τέλος Μαρτίου, τρία δισεκατομμύρια κάτοικοι ήταν ήδη έγκλειστοι, συχνά σε δύσκολες συνθήκες. Η πλειονότητα δεν ήταν συγγραφείς που παρατηρούσαν την καμέλια να ανθίζει γύρω από την εξοχική τους κατοικία. Ό,τι κι αν συμβεί τις επόμενες εβδομάδες, η κρίση του κορονοϊού θα έχει αποτελέσει την πρώτη πλανητική αγωνία στη ζωή μας: αυτό δεν ξεχνιέται. Οι αρμόδιοι πολιτικοί είναι υποχρεωμένοι να το λάβουν υπόψη αυτό, έστω εν μέρει.

Η Ε.Ε. μόλις ανακοίνωσε, λοιπόν, τη «γενική αναστολή» των δημοσιονομικών της κανόνων. Ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναβάλλει μία συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που θα έπληττε το προσωπικό των νοσοκομείων. Το Κογκρέσο των Η.Π.Α. ενισχύει με επιταγή 1.200 δολαρίων την πλειονότητα των Αμερικανών. Αλλά πριν δέκα και περισσότερα χρόνια, για να διασώσουν το σύστημά τους που κινδύνευε από κατάρρευση, οι φιλελεύθεροι αποδέχτηκαν μία θεαματική αύξηση τους χρέους τους, μία δημοσιονομική ανάκαμψη, την εθνικοποίηση των τραπεζών, τη μερική επαναφορά των κεφαλαιακών ελέγχων. Στη συνέχεια, η λιτότητα τους επέτρεψε να πάρουν πίσω αυτά που είχαν εκχωρήσει, αφήνοντάς τους στη λογική «ο σώζων εαυτόν σωθήτω». Και, ακόμη και να σημειώσουν κάποια «πρόοδο»: οι μισθωτοί θα εργάζονταν περισσότερο, περισσότερα χρόνια και σε όλο και πιο επισφαλείς συνθήκες, ενώ οι «επενδυτές» και οι εισοδηματίες θα πλήρωναν λιγότερους φόρους. Από αυτό το πισωγύρισμα, οι Έλληνες πλήρωσαν το βαρύτερο τίμημα, όταν τα δημόσια νοσοκομεία τους -σε κατάσταση οικονομικής δυσπραγίας και σε συνθήκες εξάντλησης των φαρμάκων- παρατήρησαν την επιστροφή των θεωρούμενων εξαφανισμένων ασθενειών.

Έτσι, αυτό που αρχικά θεωρείτο ως «η πορεία προς τη Δαμασκό», θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία «στρατηγική του σοκ». Το 2001, ήδη, αμέσως μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Παγκόσμιο Εμπορικό Κέντρο, η σύμβουλος ενός Βρετανού υπουργού έστειλε ένα μήνυμα στους ανώτερους αξιωματούχους του υπουργείου της: «Είναι μία πολύ ωραία μέρα, για να περάσουμε διακριτικά όλα τα μέτρα που πρέπει να λάβουμε».

Δεν σκεφτόταν, απαραιτήτως, τους συνεχείς περιορισμούς στη δημόσια ελευθερία, με το πρόσχημα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, ακόμη λιγότερο δεν σκεφτόταν τον πόλεμο του Ιράκ και τις αναρίθμητες καταστροφές που αυτή η αγγλο-αμερικανική απόφαση θα προκαλούσε. Αλλά είκοσι χρόνια μετά, δεν είναι απαραίτητο να είσαι ποιητής ή προφήτης, για να φανταστείς τη «στρατηγική του σοκ» που σχεδιάζεται.

Ως απόρροια του «Μένουμε Σπίτι» και της οδηγίας να κρατάμε αποστάσεις, το σύνολο της κοινωνικότητάς μας κινδυνεύει να ανατραπεί από την επιταχυνόμενη ψηφιοποίηση των κοινωνιών μας. Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας θα καταστήσει ακόμη πιο πιεστικό -ή εντελώς άκυρο- το ερώτημα εάν μπορούμε ακόμη να ζήσουμε χωρίς το διαδίκτυο (2). Καθένας, λοιπόν, πρέπει να έχει μαζί του την αστυνομική του ταυτότητα. Σε λίγο, ένα κινητό τηλέφωνο θα είναι όχι μόνο χρήσιμο, αλλά απαιτούμενο στον έλεγχο. Και, εφόσον τα κέρματα και τα χαρτονομίσματα αποτελούν βασική πηγή μόλυνσης, οι τραπεζικές κάρτες, ως εγγύηση, πλέον, δημόσιας υγείας, θα επιτρέψουν σε κάθε συναλλαγή να ταξινομείται, να καταγράφεται και να αρχειοθετείται. «Κοινωνική πίστωση» αλά κινεζικά  ή «καπιταλισμός της επιτήρησης», η ιστορική οπισθοδρόμηση του αναφαίρετου δικαιώματος να μην αφήνουμε ίχνη στο πέρασμά μας, όταν δεν παραβιάζουμε κανένα νόμο, εμπεδώνεται στο μυαλό μας και στη ζωή μας, δίχως να συναντά σχεδόν καμία αντίδραση. Ήδη πριν από τον κορονοϊό, ήταν αδύνατο να πάρουμε ένα τρένο, δίχως να δηλώσουμε την ταυτότητα μας. Η διαδικτυακή χρήση του τραπεζικού μας λογαριασμού επέβαλλε να γνωστοποιούμε τον αριθμό του κινητού μας τηλεφώνου, ο περίπατός μας εγγυημένα καταγραφόταν από κάμερες. Με την υγειονομική κρίση, έγινε ένα νέο βήμα. Στο Παρίσι, τα drones επιβλέπουν τις απαγορευμένες περιοχές. Στη Νότια Κορέα, αισθητήρες συναγερμού ειδοποιούν τις αρχές, όταν η θερμοκρασία ενός κατοίκου παρουσιάζει κίνδυνο για την κοινότητα. Στην Πολωνία, οι κάτοικοι οφείλουν να επιλέξουν μεταξύ μιας εγκατάστασης -στο κινητό τους- επαλήθευσης του εγκλεισμού τους και αιφνιδιαστικών ελέγχων της αστυνομίας στα σπίτια τους (3). Σε περιόδους καταστροφής, τέτοιες συσκευές παρακολούθησης είναι δημοφιλείς. Εξακολουθούν, όμως, να επιβιώνουν και μετά τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που τις δημιούργησαν.

Οι αναδυόμενες οικονομικές ανατροπές εδραιώνουν κι αυτές ένα σύμπαν, όπου οι ελευθερίες περιορίζονται. Για να αποφύγουμε κάθε μόλυνση, εκατομμύρια καταστήματα τροφίμων, καφετέριες, κινηματογράφοι, βιβλιοπωλεία έκλεισαν σε όλον τον κόσμο. Δεν διαθέτουν υπηρεσίες κατ’ οίκον παράδοσης και δεν έχουν την τύχη να πουλούν προϊόντα, εικονικά. Όταν περάσει η κρίση, πόσα από αυτά θα ξανανοίξουν και σε ποια κατάσταση; Η επιχειρηματική δραστηριότητα θα είναι πολύ καλύτερη, αντίθετα, για τους γίγαντες της διανομής, όπως την Amazon, η οποία είναι έτοιμη να δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας οδηγού και αποθηκάριου, ή τη Walmart, η οποία ανακοινώνει τη συμπληρωματική πρόσληψη 150.000 «συνεταίρων». Ποιος γνωρίζει καλύτερα από αυτούς τις προτιμήσεις μας και τις επιλογές μας; Προς αυτήν την κατεύθυνση, η κρίση του κορονοϊού θα μπορούσε να αποτελέσει μία «πρόβα τζενεράλε» που προεικονίζει τη διάλυση των τελευταίων κέντρων αντίστασης στον ψηφιακό καπιταλισμό και στην έλευση μιας κοινωνίας «ανέπαφης» (4).

Εκτός κι αν… Εκτός κι αν φωνές, χειρονομίες, κόμματα, λαοί, κράτη δεν διαταράξουν αυτό το εκ των προτέρων γραμμένο σενάριο. Είθισται να ακούμε: «Η πολιτική δεν με αφορά». Μέχρι την ημέρα, όπου ο καθένας καταλαβαίνει ότι οι πολιτικές επιλογές είναι αυτές που υποχρέωσαν τους γιατρούς να ταξινομούν τους ασθενείς που θα επιχειρήσουν να σώσουν και αυτούς που πρέπει να θυσιάσουν. Εδώ φθάσαμε λοιπόν. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, στα Βαλκάνια ή την Αφρική, που, εδώ και χρόνια, βλέπουν το νοσηλευτικό προσωπικό τους να μεταναστεύει σε χώρες λιγότερο απειλούμενες ή σε θέσεις περισσότερο επικερδείς. Ούτε στην περίπτωση αυτή επρόκειτο για υπαγορευμένες -από τους νόμους της φύσης- επιλογές. Σήμερα, αναμφίβολα, το καταλαβαίνουμε καλύτερα. Ο εγκλεισμός είναι, επίσης, μια στιγμή, όπου ο καθένας σταματά και σκέφτεται….

Φροντίζοντας να δράσουμε. Εδώ και τώρα. Διότι, αντίθετα με αυτό που πρότεινε ο Γάλλος Πρόεδρος, δεν πρόκειται πια για «αμφισβήτηση του αναπτυξιακού μοντέλου στο οποίο δεσμεύτηκε ο κόσμος μας». Η απάντηση είναι γνωστή: πρέπει να αλλάξουμε μοντέλο. Εδώ και τώρα. Και εφόσον «η ανάθεση της προστασίας μας σε άλλους είναι μία τρέλα», ας σταματήσουμε, λοιπόν, να υφιστάμεθα στρατηγικές εξαρτήσεις, για να διατηρήσουμε μία «ελεύθερη, μη στρεβλωμένη, αγορά». Ο κ. Μακρόν ανακοίνωσε «αποφάσεις ρήξης». Αλλά δεν θα λάβει ποτέ τις επιβαλλόμενες, όχι μόνο για την προσωρινή αναστολή, αλλά ούτε για την τελική καταγγελία των ευρωπαϊκών συνθηκών και των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών, οι οποίες θυσίασαν τις εθνικές κυριαρχίες και ανέδειξαν τον ανταγωνισμό σε απόλυτη αξία. Εδώ και τώρα.

Καθένας γνωρίζει, πλέον, τι κοστίζει να εμπιστεύεται τις διάσπαρτες σε όλον τον κόσμο αλυσίδες εφοδιασμού που χειρίζονται χωρίς αποθέματα τη φροντίδα παροχής, σε μία χώρα που διατρέχει κίνδυνο, εκατομμυρίων υγειονομικών μασκών και φαρμακευτικών προϊόντων, από τα οποία εξαρτάται η ζωή των ασθενών, του νοσοκομειακού προσωπικού, των προμηθευτών, των λογιστών. Καθένας γνωρίζει, επίσης, το κόστος που έχουν, για τον πλανήτη, οι αποψιλώσεις δασών, οι μετεγκαταστάσεις, η συσσώρευση αποβλήτων, η μόνιμη κινητικότητα – το Παρίσι υποδέχεται κάθε χρόνο τριάντα οκτώ εκατομμύρια τουρίστες, ήτοι δεκαεφτά φορές τον αριθμό των κατοίκων της, και ο δήμος είναι ευχαριστημένος…

Πλέον, ο προστατευτισμός, η οικολογία, η κοινωνική δικαιοσύνη και η υγεία συνδέονται. Αποτελούν τα στοιχεία-κλειδιά ενός αντικαπιταλιστικού πολιτικού συνασπισμού, αρκετά ισχυρού, για να επιβάλει, αυτήν τη στιγμή, ένα πρόγραμμα ρήξης.

(1) Βλ. « Le naufrage des dogmes libéraux » et Frédéric Lordon, «Η ημέρα που η Γουόλ Στριτ έγινε σοσιαλιστική », Le Monde diplomatique, αντίστοιχα Οκτώβριος 1998 και Οκτώβριος 2008.
(2) Lire Julien Brygo, « Peut-on encore vivre sans Internet ? », Le Monde diplomatique, Αύγουστος 2019.
(3) Βλ. Samuel Kahn, « Les Polonais en quarantaine doivent se prendre en selfie pour prouver qu’ils sont chez eux », Le Figaro, Παρίσι, 24 Μαρτίου 2020.
(4) Βλ. Craig Timberg, Drew Harwell, Laura Reiley et Abha Bhattarai, « The new coronavirus economy : A gigantic experiment reshaping how we work and live », The Washington Post, 22 Μαρτίου 2020. Βλ. επίσης Eric Klinenberg, « Facebook contre les lieux publics », Le Monde diplomatique, Απρίλιος 2019.

Διαβάστε περισσότερα

Δια­φη­μι­στι­κές κα­μπά­νιες του αί­σχους, της δια­στρέ­βλω­σης της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας και αθώ­ω­σης της εκ­με­τάλ­λευ­σης

Του Γιώρ­γου Τάτση //
μέ­λους της ΕΠ της ΚΟ Ατ­τι­κής του ΚΚΕ

Δια­φή­μι­ση Νο 1: «Ενα με­γά­λο ευ­χα­ρι­στώ στους αν­θρώ­πους μας, στους δι­κούς μας ήρωες», λέει η εται­ρεία «ΑΒ Βα­σι­λό­που­λος» στους ερ­γα­ζο­μέ­νους της, ενώ από το σποτ προ­βάλ­λο­νται πρό­σω­πα χα­μο­γε­λα­στών και ξε­κού­ρα­στων ερ­γα­ζο­μέ­νων.

Δια­φή­μι­ση Νο 2: «Σή­με­ρα όλοι πρέ­πει να μεί­νου­με μέσα. Και οι χι­λιά­δες ερ­γα­ζό­με­νοι, προ­μη­θευ­τές, συ­νερ­γά­τες και οδη­γοί της “Lidl” μέ­νου­νε μέσα. Στο δικό τους μέσα. Μέσα σε όλη την αλυ­σί­δα της πα­ρα­γω­γής…., μέσα στα φορ­τη­γά…, μέσα στα κέ­ντρα δια­νο­μής…, μέσα σε κάθε κα­τά­στη­μα “Lidl”…». Και κα­τα­λή­γει: «Στη­ρί­ζου­με τους ερ­γα­ζό­με­νούς μας. Με 24ωρη τη­λε­φω­νι­κή γραμ­μή συμ­βου­λευ­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης (;) και με έκτα­κτη πα­ρο­χή ύψους 1,8 εκατ. ευρώ» (;). Το «χαλί» και αυτής της δια­φή­μι­σης τι άλλο; Χα­μο­γε­λα­στοί και ακού­ρα­στοι ερ­γα­ζό­με­νοι.

Δια­φή­μι­ση Νο 3: Η γνω­στή εται­ρεία «Μy Market» νιώ­θει, λέει, την ανά­γκη να ευ­χα­ρι­στή­σει τους δι­κούς της ήρωες, τους ερ­γα­ζο­μέ­νους της, που είναι στην πρώτη γραμ­μή για όλους τους υπό­λοι­πους. Και σε αυτό το σποτ δεν μπο­ρεί να κρυ­φτεί και πάλι το χα­μό­γε­λο των ερ­γα­ζο­μέ­νων.

Δια­φή­μι­ση Νο 4: Η γνω­στή ομάδα (ελ­λη­νι­κή πάντα…) σού­περ μάρ­κετ ΕΛΟ­ΜΑΣ αφού ευ­χα­ρι­στεί και αυτή τους ερ­γα­ζο­μέ­νους της, κα­τα­λή­γει σε μια «οι­κο­γε­νεια­κή» φω­το­γρα­φία έξω από ένα κα­τά­στη­μα, θυ­μί­ζο­ντάς μας ότι στην ΕΛΟ­ΜΑΣ «εί­μα­στε όλοι μια ΟΜΑΔΑ».

Δια­φή­μι­ση Νο 5: Η αλυ­σί­δα σού­περ μάρ­κετ «Γα­λα­ξί­ας» ευ­χα­ρι­στεί από τα βάθη της ψυχής της «τα μέλη της οι­κο­γέ­νειας του “Γα­λα­ξία” που με αυ­τα­πάρ­νη­ση κα­τα­βάλ­λουν υπε­ράν­θρω­πες προ­σπά­θειες…». Και κλεί­νει λέ­γο­ντας: «Μαζί θα βγού­με νι­κη­τές – Μαζί ενω­μέ­νοι – Μαζί και από από­στα­ση». Κι εδώ το χα­μό­γε­λο των ερ­γα­ζο­μέ­νων δεν κρύ­βε­ται…

Ο κό­σμος τους… Ο κό­σμος μας

Οσοι όμως είναι ερ­γα­ζό­με­νοι στα σού­περ μάρ­κετ, όσοι έχουν συγ­γε­νείς και φί­λους που ερ­γά­ζο­νται σε με­γά­λους χώ­ρους του εμπο­ρί­ου, όσοι έχουν πάει το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα σε αυ­τούς τους χώ­ρους για να ψω­νί­σουν τα απα­ραί­τη­τα, ξέ­ρουν ότι η ει­κό­να των «χα­μο­γε­λα­στών» ερ­γα­ζο­μέ­νων και το «οι­κο­γε­νεια­κό» κλίμα που προ­βάλ­λουν οι επι­χει­ρη­μα­τι­κοί όμι­λοι στις δια­φη­μι­στι­κές τους κα­μπά­νιες δεν έχουν καμία σχέση με την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Είναι ένας «ψεύ­τι­κος κό­σμος», που στόχο έχει να μας πεί­σει ότι σε συν­θή­κες παν­δη­μί­ας «εί­μα­στε όλοι μαζί», ότι όλοι πρέ­πει να «συμ­βά­λου­με στον κοινό σκοπό», ότι τώρα μέ­το­χοι επι­χει­ρή­σε­ων και ερ­γα­ζό­με­νοι εί­μα­στε μια «ΟΜΑΔΑ», εί­μα­στε μια «ΟΙ­ΚΟ­ΓΕ­ΝΕΙΑ».

Αλή­θεια, σή­με­ρα πόσο «οι­κο­γέ­νεια» μπο­ρού­με να νιώ­θου­με όταν:

— Ορ­γιά­ζει η εντα­τι­κο­ποί­η­ση της ερ­γα­σί­ας με κα­τα­πά­τη­ση του δι­καιώ­μα­τος στα ρεπό, με εξα­ντλη­τι­κές υπε­ρω­ρί­ες, όπως κα­ταγ­γέλ­λουν ερ­γα­ζό­με­νοι από τις απο­θή­κες του «Metro» στη Μάν­δρα, από τα «Μy Market», από τα «Lidl» στα Ανω Λιό­σια ή από τον πο­λυ­δια­φη­μι­σμέ­νο ως «καλό ερ­γο­δό­τη» Σκλα­βε­νί­τη. Κου­νά­νε το δά­χτυ­λο στους ερ­γα­ζό­με­νους που δί­καια αγα­να­κτούν, τους κά­νουν κη­ρύγ­μα­τα ότι «στα δύ­σκο­λα πρέ­πει να δου­λέ­ψουν πε­ρισ­σό­τε­ρο». Στο έδα­φος των χα­μη­λών μι­σθών και της εντα­τι­κο­ποί­η­σης, με με­ρι­κά ευρώ ανά ερ­γα­ζό­με­νο, προ­σπα­θούν να «ξε­πλύ­νουν» την άσχη­μη κα­τά­στα­ση που έχουν δη­μιουρ­γή­σει. Πόσο μάλ­λον που ακόμα και αυτά τα λίγα ευρώ, σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις, επι­στρέ­φουν στον ερ­γο­δό­τη αφού υπο­χρε­ώ­νουν τους ερ­γα­ζό­με­νους να τα ξο­δέ­ψουν μέσα στο κα­τά­στη­μα, όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά γί­νε­ται στα «Lidl».

— Οταν σε χώ­ρους δου­λειάς η ερ­γο­δο­σία σμπα­ρα­λιά­ζει κάθε δι­καί­ω­μα, ασκεί ακόμα και ψυ­χο­λο­γι­κό πό­λε­μο για να ωθή­σει ερ­γα­ζό­με­νους σε πα­ραί­τη­ση και να μην εμ­φα­νί­σει απο­λύ­σεις, όπως κα­ταγ­γέλ­λουν ερ­γα­ζό­με­νοι στην «Alarco» και αλλού.

— Οταν ένα από τα με­γα­λύ­τε­ρα «δου­λε­μπο­ρι­κά» γρα­φεία, αυτό της «Adecco», εν μέσω παν­δη­μί­ας και εκ­με­ταλ­λευό­με­νη την ανά­γκη των ανέρ­γων για ερ­γα­σία, λαν­σά­ρει 15ή­με­ρες συμ­βά­σεις ερ­γα­σί­ας, με «ευ­ε­λι­ξία» στο ωρά­ριο και με κα­θη­με­ρι­νή με­τα­κί­νη­ση από κα­τά­στη­μα σε κα­τά­στη­μα ανά­λο­γα με το φόρτο ερ­γα­σί­ας και το πώς βο­λεύ­ει τη «Βα­σι­λό­που­λος», τη «Σκλα­βε­νί­της» και τις υπό­λοι­πες επι­χει­ρή­σεις.

— Οταν η εται­ρεία «Praktiker» αρ­νεί­ται συ­νά­ντη­ση με την Επι­τρο­πή Υγιει­νής και Ασφά­λειας του Σω­μα­τεί­ου Ερ­γα­ζο­μέ­νων της επει­δή, όπως λέει, εν μέσω παν­δη­μί­ας έχουν ανα­στα­λεί οι συν­δι­κα­λι­στι­κές λει­τουρ­γί­ες και δράση. Επι­χει­ρεί, δη­λα­δή, ένα «τρελό όνει­ρο» των επι­χει­ρη­μα­τι­κών ομί­λων να το κάνει πραγ­μα­τι­κό­τη­τα εν καιρώ παν­δη­μί­ας.

— Οταν ερ­γα­ζό­με­νοι που έχουν ύπο­πτα συμ­πτώ­μα­τα της νόσου (…δεν τους γί­νε­ται τεστ) και χρειά­ζε­ται να μεί­νουν στο σπίτι, εξα­να­γκά­ζο­νται από τους ερ­γο­δό­τες να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν την κα­νο­νι­κή τους άδεια λες και έχουν αυτοί την ευ­θύ­νη που νό­ση­σαν και πρέ­πει να τι­μω­ρη­θούν, όπως γί­νε­ται στις κε­ντρι­κές απο­θή­κες της «Βα­σι­λό­που­λος» στη Μάν­δρα ή όπως πρό­σφα­τα έγινε σε γνω­στό franchise ομορ­φιάς και αλλού. Την ίδια στιγ­μή, στις με­γά­λες απο­θή­κες των σού­περ μάρ­κετ οι ερ­γα­ζό­με­νοι δεν έχουν καμία επί­ση­μη ενη­μέ­ρω­ση από την ερ­γο­δο­σία αν υπάρ­χει ύπο­πτο ή επι­βε­βαιω­μέ­νο κρού­σμα στο χώρο.

Την ίδια στιγ­μή, στους ομί­λους τους το «Μέ­νου­με Σπίτι» γί­νε­ται μέ­νου­με στο κα­τά­στη­μα, μέ­νου­με στην απο­θή­κη, μέ­νου­με στο φορ­τη­γό γιατί αυτό επι­βάλ­λει το συμ­φέ­ρον όσων επι­διώ­κουν να «Μέ­νουν στα ΚΕΡΔΗ τους».

Εν μέσω παν­δη­μί­ας, τα μέτρα υγιει­νής και προ­στα­σί­ας των ερ­γα­ζο­μέ­νων είναι ψιλά γράμ­μα­τα για τους «κοι­νω­νι­κά ευαί­σθη­τους» επι­χει­ρη­μα­τι­κούς ομί­λους, επα­φί­ε­νται στην «καλή θέ­λη­ση» των ερ­γο­δο­τών, τη στιγ­μή που στο λαό κου­νά­νε το δά­χτυ­λο της «ατο­μι­κής ευ­θύ­νης».

Οι ερ­γα­ζό­με­νοι «ΟΜΑΔΑ» και «ΟΙ­ΚΟ­ΓΕ­ΝΕΙΑ» με τους με­τό­χους των επι­χει­ρή­σε­ων δεν ήμα­σταν, δεν εί­μα­στε και ούτε θα γί­νου­με ποτέ

Πριν από χρό­νια, σε συν­θή­κες κα­πι­τα­λι­στι­κής ανά­πτυ­ξης, οι ίδιοι επι­χει­ρη­μα­τι­κοί όμι­λοι έλε­γαν στους ερ­γα­ζό­με­νους ότι «τώρα πρέ­πει να προ­λά­βου­με τους υψη­λούς ρυθ­μούς ανά­πτυ­ξης», να «κά­νε­τε υπο­μο­νή» γιατί η «πίτα με­γα­λώ­νει και όσο με­γα­λώ­νει θα κερ­δί­ζου­με όλοι».

Στα με­τέ­πει­τα χρό­νια της κα­πι­τα­λι­στι­κής κρί­σης έλε­γαν στους ερ­γα­ζό­με­νους ότι «πρέ­πει να βά­λε­τε πλάτη στα δύ­σκο­λα» και ότι έχουν να δια­λέ­ξουν ανά­με­σα στη δου­λειά με τσα­κι­σμέ­να δι­καιώ­μα­τα ή στην ανερ­γία.

Πρό­σφα­τα, σε συν­θή­κες κα­πι­τα­λι­στι­κής ανά­καμ­ψης, τους έλε­γαν ότι «τα υπερ­βο­λι­κά δι­καιώ­μα­τα των ερ­γα­ζο­μέ­νων μάς έφε­ραν στην κρίση», ότι «δεν πρέ­πει να επα­να­λά­βου­με λάθη του πα­ρελ­θό­ντος», ότι «πρέ­πει να βά­λε­τε πλάτη για να μην επι­στρέ­ψου­με στην κρίση».

Πριν από την παν­δη­μία μάς έλε­γαν «να χα­μο­γε­λά­τε με 300 ευρώ», όπως η γνω­στή και μη εξαι­ρε­τέα διευ­θύ­ντρια του «My Market», μας έλε­γαν να λέμε και ευ­χα­ρι­στώ που έχου­με δου­λειά, έστελ­ναν ερ­γα­ζό­με­νους να ψη­φί­ζουν σε ερ­γο­δο­τι­κά σω­μα­τεία τα διευ­θυ­ντι­κά τους στε­λέ­χη, για να μπο­ρούν να έχουν και συν­δι­κα­λι­στι­κές πλά­τες όταν τις χρειά­ζο­νται. Οπως τώρα, στο επι­χει­ρη­σια­κό σω­μα­τείο της «Σκλα­βε­νί­της», όπου πλειο­ψη­φία έχουν διευ­θυ­ντι­κά στε­λέ­χη της επι­χεί­ρη­σης, εκλεγ­μέ­να με την πα­ρά­τα­ξη του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, που μπρο­στά σε αυτήν τη δύ­σκο­λη κα­τά­στα­ση που βιώ­νουν οι ερ­γα­ζό­με­νοι, δεν έχουν κου­νή­σει το μικρό τους δα­χτυ­λά­κι.

Ηδη, μας προ­ε­τοι­μά­ζουν για το τι μας πε­ρι­μέ­νει μετά την παν­δη­μία. Συ­νε­χώς ανα­πα­ρά­γουν ότι τα μνη­μο­νια­κά μέτρα των προη­γού­με­νων ετών θα μας φαί­νο­νται αστεία μπρο­στά σε αυτά που θα απαι­τη­θούν μετά την παν­δη­μία. Προ­ε­τοι­μά­ζουν με αυτόν τον τρόπο το έδα­φος, χα­μη­λώ­νουν τον πήχη των απαι­τή­σε­ων. Επι­διώ­κουν να συμ­βι­βα­ζό­μα­στε συ­νε­χώς όλο και με λι­γό­τε­ρα και στο τέλος να χά­νου­με και απ’ αυτά τα λίγα.

Οι ερ­γα­ζό­με­νοι θα χα­μο­γε­λά­σουν τε­λευ­ταί­οι, και δεν θα είναι σε δια­φη­μι­στι­κή κα­μπά­νια των επι­χει­ρη­μα­τι­κών ομί­λων

Θα χα­μο­γε­λά­σου­με όταν αντι­λη­φθού­με το κοινό μας τα­ξι­κό συμ­φέ­ρον, όταν δούμε κα­θα­ρά τον πραγ­μα­τι­κό αντί­πα­λο, όταν απο­φα­σί­σου­με να χει­ρα­φε­τη­θού­με και να συ­γκρου­στού­με. Ολες οι άλλες επι­λο­γές έχουν δο­κι­μα­στεί και έχουν φέρει συ­γκε­κρι­μέ­να απο­τε­λέ­σμα­τα.

Η αυ­το­θυ­σία και η δύ­να­μη που δεί­χνουν χι­λιά­δες ερ­γα­ζό­με­νοι στα νο­σο­κο­μεία, στους κλά­δους του Εμπο­ρί­ου, του Επι­σι­τι­σμού, οι ερ­γα­ζό­με­νοι στους δή­μους και αλλού, για να βγού­με όρ­θιοι από την παν­δη­μία, δεν μπο­ρούν να αξιο­ποιού­νται από τους επι­χει­ρη­μα­τι­κούς ομί­λους και την κυ­βέρ­νη­ση. Ο ιδρώ­τας των ερ­γα­ζο­μέ­νων δεν είναι πλυ­ντή­ριο για να ξε­πλύ­νουν κά­ποιοι την αντι­λαϊ­κή τους πο­λι­τι­κή και τα βγαλ­μέ­να με εκ­με­τάλ­λευ­ση κέρδη τους.

Μπο­ρούν όμως να αξιο­ποι­η­θούν από τον ίδιο το λαό για να δει την πραγ­μα­τι­κή του δύ­να­μη και τι μπο­ρεί να κάνει αν το απο­φα­σί­σει.

Διαβάστε περισσότερα

Μπωντλαίρ: «Μείνετε μεθυσμένοι με κρασί, με αρετή, με ποίηση, με ό,τι σας αρέσει»

Ο Σαρλ Πιερ Μπωντλαίρ ήταν Γάλλος ποιητής, ένας από τους σημαντικότερους της γαλλικής λογοτεχνίας. Κατά τη διάρκεια της ζωής του ο Μπωντλαίρ υπέστη δριμεία κριτική για τις συγγραφές του και τη θεματική του. Ελάχιστοι από τους σύγχρονούς του τον κατανόησαν.

Ο Μπωντλαίρ σήμερα αναγνωρίζεται ως σημαντικός ποιητής της γαλλικής και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, και συγκαταλέγεται μεταξύ των κλασικών. Χαρακτηριστικά, ο Μπαρμπέ ντ' Ωρεβιγύ τον αποκάλεσε «Δάντη μιας παρηκμασμένης εποχής».

Σε ολόκληρο το έργο του ο Μπωντλαίρ προσπάθησε να ενυφάνει την ομορφιά με την κακία, τη βία με την ηδονή (Une martyre), καθώς και να καταδείξει τη μεταξύ τους σχέση. Παράλληλα με τη συγγραφή ποιημάτων σοβαρών (Semper Eadem) και σκανδαλιστικών για την εποχή (Delphine et Hippolyte), κατόρθωσε επίσης να εκφράσει τη μελαγχολία (Mœsta et errabunda) και τη νοσταλγία (L' Invitation au voyage).

ΜΕΘΥΣΤΕ

Να είστε πάντα μεθυσμένοι.
Αυτό είναι όλο!
Επιτακτική ανάγκη!
Για να μην νιώθετε
το φριχτό βάρος του χρόνου,
να συντρίβει τους ώμους,
να σας γέρνει στην γη.
Μεθύστε και μείνετε μεθυσμένοι.
Αλλά με τι;
Με κρασί, με ποίηση,
με αρετή, με ό,τι σας αρέσει!
Όμως μεθύστε.
Και αν τύχει κάποιες φορές
να ξυπνήσετε,
Στα σκαλιά ενός παλατιού,
Στο πράσινο γρασίδι ενός χαντακιού,
Μέσα στην βαρύθυμη μοναξιά
του δωματίου σας,
Με το μεθύσι σας χαμένο ή ελαττωμένο

Ρωτήστε τον άνεμο, το κύμα,
το αστέρι, το πουλί, το ρολόι,
Ρωτήστε οτιδήποτε φεύγει
Οτιδήποτε βογκάει,
ή κυλάει ή τραγουδάει
Οτιδήποτε μιλάει,
Ρωτήστε τι ώρα είναι;
Και ο άνεμος, το κύμα,
το αστέρι, το πουλί, το ρολόι,
Θα σας απαντήσει:
Είναι ώρα να μεθύσετε!
Για να μην είστε οι βασανισμένοι
σκλάβοι του Χρόνου,
Μεθύστε,
Μείνετε μεθυσμένοι,
Με κρασί, με αρετή,
με ποίηση, με ό,τι σας αρέσει!

Διαβάστε περισσότερα

Ρωτώντας για το Άγιο Φως

Το Άγιο Φως μέχρι το 1988, ερχόταν με πλοίο μια βδομάδα μετά το Μεγάλο Σάββατο. Το 1988 ένας ταξιδιωτικός πράκτορας, ο Έξαρχος του Πανάγιου τάφου στην Ελλάδα και την τότε κυβέρνηση αποφάσισε να «έρχεται» με ειδική πτήση και έξοδα του ελληνικού κράτους, το Άγιο Φως στη χώρα μας.

Είπαμε, στις υπόγειες ιστορίες μας αρέσουν οι ερωτήσεις και αυτές θα υπηρετούμε ως απλοί, αδαείς και παρατηρητές.

• Τα προηγούμενα χρόνια που δεν ερχόταν το Άγιο Φως το βράδυ της Ανάστασης τι γινόταν; Ήταν μήπως χαμηλότερης στάθμης και αξίας το θαύμα της Ανάστασης;

• Πόσοι πιστοί τελικά γίνονται κοινωνοί του Φωτός από τα Ιεροσόλυμα;

• Είναι λιγότερο Άγιο το Φως σε ένα ορεινό χωριό της χώρας που ανάβει με το απλό φώς από ένα καντήλι του ναού;

• Τι νόημα έχει για την εκκλησία το «φως το ανέσπερον»; Αυτό που υπάρχει άσβεστο σε κάθε εκκλησία, σε ένα καντήλι, γι αυτόν ακριβώς το σκοπό, της ανάστασης κάθε χρόνο;

• Πόσο σοβαρά μπορεί να πάρει κάποιος μια χώρα, κυβέρνηση, εκκλησία όταν υποδέχεται με τιμές κράτους μια λαμπάδα, ακόμα και αν δεχτούμε ότι αυτή ανάβει με θαυματουργό τρόπο και σεβόμενοι την πίστη των ανθρώπων;

• Τέλος στα πιο πεζά και εγκόσμια, πόσο κοστίζει όλο αυτό; Ποιος το πληρώνει; Γιατί; Δεν θα ήταν καλύτερο τα χρήματα αυτά να πηγαίνουν προς έναν καλό σκοπό; Να για παράδειγμα, την ορθόδοξη κοινότητα των Παλαιστινίων που είναι υπό διωγμό;

Ο Χριστός, κατά τας γραφάς πάντα, μπήκε στα Ιεροσόλυμα, πάνω σε ένα γαϊδουράκι. Δεν έφτασε ούτε με τσάρτερ, ούτε VIP. Πήγε στο Ναό του Σολομώντα και πέταξε έξω όλους τους τσαρλατάνους της πίστης. Δεν θα ήταν καλό να μείνουμε και να μελετήσουμε μια φορά το δίδαγμα του Χριστού, είτε πιστεύουμε είτε όχι;

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά ενός κατώτερου θεού»

ΗΛΙΑΣ ΜΙΧΑΛΑΡΕΑΣ*

Σε αυτές τις συνθήκες, της πανδημίας από τον νέο κορωνοϊό, ιδιαίτερα ευάλωτες είναι οι ευπαθείς ομάδες. Άστεγοι, τοξικομανείς, πρόσφυγες, άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας, άτομα τρίτης ηλικίας, μακροχρόνια άνεργοι, κοινωνικά – οικονομικά αποκλεισμένοι σε γκέτο με ή χωρίς τοίχους…

Στις ΗΠΑ, εκατομμύρια κοινωνικά αποκλεισμένοι δεν μπαίνουν στις στατιστικές, οι οποίοι επειδή δεν έχουν να πληρώσουν δεν ζητάνε βοήθεια. Αυτοί οι άνθρωποι νοσούν, πεθαίνουν ή γίνονται καλά χωρίς να το μάθουμε ποτέ.   

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, γινόμαστε μάρτυρες φρικτών δημοσιευμάτων, για ανθρώπους που είναι 75 ετών και άνω και εξαναγκάζονται να συναινούν, για την μη υποστήριξή τους στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Μαθαίνουμε για  υπερήλικες, στους  κάθε άλλο παρά «οίκους ευγηρίας», που  όπως είναι συγκεντρωμένοι πολλοί μαζί,  αφήνονται να πεθάνουν μαζικά, παγιδευμένοι από την αυταπάτη του ανθρώπινου προσώπου του καπιταλισμού.

Αλήθεια, σε τι διαφέρει αυτή η πραγματικότητα, από την πραγματικότητα των στρατοπέδων συγκέντρωσης των Nαzi; Η ουσιαστική διαφορά, που μας κάνει να ελπίζουμε ότι αυτή η πραγματικότητα μπορεί να αλλάξει, είναι η αυτοθυσία του υγειονομικού προσωπικού, που προσπαθεί να κρατήσει τον άνθρωπο που πάσχει, τον άνθρωπο λίγο πριν πεθάνει, στο μπόι της ανθρωπιάς, της αξιοπρέπειας και της δικαιοσύνης. Ακόμα και στην περίπτωση, που όλες αυτές οι πληροφορίες εμπεριέχουν ένα βαθμό υπερβολής, δεν παύουν να είναι φορείς μιας απειλητικής πραγματικότητας.

Το μεγάλο διακύβευμα της επόμενης μέρας, είναι η ανθρωπιά, η αξιοπρέπεια, η κοινωνική δικαιοσύνη, η ανατροπή της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Ο μεγαλύτερος φόβος της ανθρωπότητας είναι ήδη εδώ, είναι η επιστροφή στην βαρβαρότητα. Και δεν θα το επιτρέψουμε.  

Στα νοσοκομεία της Ιταλίας, της Ισπανίας…, εξ αιτίας της έλλειψης Μονάδων Εντατικής Θεραπείας και γενικότερης  υλικοτεχνικής υποδομής, οι γιατροί και οι νοσηλευτές   αναγκάζονται να αποφασίζουν για το ποιος θα ζήσει και το ποιος θα πεθάνει.

Η διαρκής συρρίκνωση του αστικού κράτους πρόνοιας, οι τεράστιες κοινωνικές περικοπές, η ανεξέλεγκτη εμπορευματοποίηση του ανθρώπου, της ανθρώπινης δυστυχίας, και του ανθρώπινου πόνου, οδήγησε στην ουσιαστική διάλυση του δημόσιου τομέα της υγείας, που αφού πρώτα κατασυκοφαντήθηκε  (υποδομές, υγειονομικό προσωπικό), παραδόθηκε στην συνέχεια  βορά στο ιδιωτικό επιχειρηματικό κεφάλαιο.

Η επόμενη μέρα, δεν πρέπει να βρει το ιδιωτικό κεφάλαιο να κερδοσκοπεί με τις δημόσιες δομές υγείας και ψυχικής υγείας, είτε  με την μορφή των ΣΔΙΤ, των Μ.Κ.Ο, είτε όποιων άλλων μορφών ληστρικής εκμετάλλευσης, της περιουσίας του ελληνικού λαού. Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας, δεν πρέπει να αφεθεί στην φιλανθρωπία, στους εθελοντές, στις Μ.Κ.Ο.

Η κοινωνική ασφάλιση, πρέπει να προστατευθεί από το να γίνει καταναλωτικό προϊόν και αντικείμενο κέρδους. Πρέπει να  καταλάβουμε αυτό που μας είπε ο  κ. Στουρνάρας. Ο κεντρικός τραπεζίτης είπε, πως την μάχη αυτή δεν την δίνουμε όλοι μαζί, όταν στις 28/5/2019, στο  «12th Ιnsurance Conference», παρουσία των κολοσσών τις ιδιωτικής ασφάλισης δήλωνε πως «οι μονοπωλιακές λογικές τύπου κοινωνικής ασφάλισης, περιορίζουν την επενδυτική αποτελεσματικότητα».

Αυτή η επενδυτική αποτελεσματικότητα, είναι πιο φονική από τον CoVID-19, όταν στις  HΠA, συμβαίνουν πάνω από 50.000 θάνατοι των χρόνο από την απουσία ασφαλιστικής κάλυψης, όταν 27 εκατομμύρια πολίτες είναι ανασφάλιστοι, και όταν ένας ανασφάλιστος μπορεί να κλιθεί να πληρώσει για νοσηλεία ως ασθενής του CoVID-19, από 42.000 – 75.000 δολάρια. ( βλ. Ημεροδρόμος, Κ. Λουλουδάκης, «Ιδιωτικοποίηση ένα Ύπουλο Νόσημα»)

Στην χώρα μας, η περιβόητη Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση οδήγησε στην διάλυση του πυλώνα της παροχής ψυχιατρικών  υπηρεσιών, και στην συρρίκνωση του, στο επίπεδο των ψυχιατρικών κλινικών στα γενικά νοσοκομεία. Η πολιτική, ακόμη και αυτού του αστικού κράτους πρόνοιας, η κοινωνική πολιτική, αντικαταστάθηκαν από τις πολιτικές των προγραμμάτων (Ψυχαργώς κλπ) της Ε. Ένωσης. Το 40% περίπου των ψυχιατρικών υπηρεσιών ιδιωτικοποιήθηκαν με την μορφή των Μ.Κ.Ο, και ένα μεγάλο μέρος των αρρώστων κατέληξαν σε μικρά άσυλα  ιδιωτικών κλινικών. Πολλοί από τους αστέγους των μεγάλων πόλεων της χώρας, είναι άτομα ψυχικά πάσχοντα που έχουν εγκαταλειφθεί στην μοίρα τους.

    Τελικά η αποασυλοποίηση  κατέληξε σε απόνοσοκομειοποίηση τύπου Ρέιγκαν (όταν ήταν κυβερνήτης στην Φλόριντα, έκανε αναδιάρθρωση της δημοσιονομικής πολιτικής και περικοπή των δημοσίων δαπανών εξαναγκάζοντας μεγάλες νοσοκομειακές δομές σε κλείσιμο πετώντας ασθενείς και εργαζόμενους στο δρόμο).

Στον τομέα της παροχής υπηρεσιών απεξάρτησης, έχουμε τεράστιες περικοπές κονδυλίων τόσο στην πρόληψη, στην θεραπεία και στην κοινωνική επανένταξη, όσο και στην έρευνα, την εκπαίδευση και την αξιολόγηση. Έχουμε πάλι, την αντικατάσταση της κοινωνικής πολιτικής από την πολιτική των προγραμμάτων της Ε.Ε., που οδηγεί στην δημιουργία θεραπευτικών δομών μέσω ΕΣΠΑ, με ημερομηνία λήξης (τις περισσότερες φορές 2 συν 1 χρόνο), και με μαθηματική ακρίβεια στην απαξίωση της θεραπείας και της κοινωνικής επανένταξης των εξαρτημένων ατόμων.

Σε αυτή την  εξέλιξη, έχουν τεράστια ευθύνη οι ηγεσίες των θεραπευτικών προγραμμάτων, που συναινώντας σε βραχυπρόθεσμες λύσεις κάλυψης των αναγκών για απεξάρτηση, υποθήκευσαν το δημόσιο χαρακτήρα της παροχής υπηρεσιών απεξάρτησης και άνοιξαν το δρόμο για τις Μ.Κ.Ο και τους ιδιώτες. Όταν δεν υπάρχουν λεφτά για τις δημόσιες υπηρεσίες, υπάρχουν πάντα για τις Μ.Κ.Ο και το επιχειρηματικό κεφάλαιο. Εξαναγκάζονται έτσι, δημόσιοι φορείς, ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, όπως το ΚΕΘΕΑ για παράδειγμα,  να δημιουργούν ληξιπρόθεσμες  θεραπευτικές δομές  ώστε να μπορούν να απορροφούν  ευρωπαϊκά κονδύλια μέσω ΕΣΠΑ, ως τον μόνο τρόπο επιβίωσης .   

Η βραχυπρόθεσμες, ασυντόνιστες, αποσπασματικές και ενίοτε ανταγωνιστικές μεταξύ τους δομές, υποστελεχωμένες, με ελλιπή χρηματοδότηση και χωρίς όραμα, βρέθηκαν αντιμέτωπες με την πριμοδότηση της υποκατάστασης, την ιδεολογική απενοχοποίηση της χρήσης ουσιών και την βαθιά κοινωνική – οικονομική κρίση, που έθεσαν υπό αμφισβήτηση τους λόγους για τους οποίους θα ήθελε και θα έπαιρνε την απόφαση να «καθαρίσει» ένας χρήστης ουσιών.

Παράλληλα, αποκρύπτονται επιμελώς και συστηματικά τα μεγάλα ποσοστά αποθεραπείας των εξαρτημένων ατόμων από τα στεγνά θεραπευτικά προγράμματα, ΚΕΘΕΑ, 18 Ανω, Ιανός και Αργώ στο Ψ.Ν.Θ,  ΔΙΑΠΛΟΥΣ  στο Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας… και διαφημίστηκε χυδαία η λύση των χώρων εποπτευόμενης χρήσης, που πιθανόν να αποτελέσει  ιδανικό πεδίο δράσης των Μ.Κ.Ο.

Κυριάρχησε έτσι, η ιδεολογία της σήψης και της παρακμής, ενός κοινωνικού συστήματος, που νομιμοποιούσε το «δικαίωμα» στην «ελεύθερη» επιλογή ενός δεκατριάχρονου ή δεκαπεντάχρονου παιδιού στην χρήση και στον θάνατο και ξεχνούσε εντέχνως, πως εδώ έχουμε να κάνουμε με παιδιά, και πως  ελευθερία και εξάρτηση αποτελούν θεμελιώδη αντίφαση εν τοις όροις.

Κάνοντας στην συνέχεια, τις ουσίες καταναλωτικά προϊόντα, που πωλούνται ελεύθερα σε ειδικά καταστήματα με χαρακτήρα boutiques, και γκρεμίζοντας τους παλιούς θεούς, τις ιδεολογίες, τις κοινότητες, χωρίς την δημιουργία νέων αξιών και αφήνοντας την νεολαία χωρίς καθοδήγηση, προετοιμάστηκε το έδαφος για την επιδημία, με ευνοϊκούς, όπως πάντα συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις τους ανέμους. Η χρήση έγινε μια ατομική υπόθεση και ευθύνη, που αφορά  εξαρτητικές προσωπικότητες, την  βιοχημεία του εγκεφάλου, το γενετικό υλικό κλπ, αποσιωπώντας επιμελώς τις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές αιτίες. (βλ. 1. Edwards Griffith, «αποποινικοποίηση ουσιών, σωστή απάντηση ή λάθος ερώτηση;» εκδ. ΚΕΘΕΑ. 2. Ηλίας Μιχαλαρέας, «επτά τρόποι για να προκαλέσετε μια επιδημία ουσιών», Ημεροδρόμος)    

Η πανδημία αυτή την στιγμή, μας αφορά όλους, για να αντιμετωπισθεί πρέπει να μείνουμε δυνατοί, όχι όμως σιωπηλοί. Όσο λιγότερο σιωπηλοί μένουμε τόσο πιο δυνατοί γινόμαστε.  Αναδεικνύουμε λοιπόν και διεκδικούμε όσα έπρεπε να έχουν γίνει και δεν έγιναν, προστατεύουμε όλα όσα έχουμε κατακτήσει και δεν μένουμε σιωπηλοί μπροστά στην αυθαιρεσία, ή το λάθος από όπου και αν αυτά προέρχονται.

Κυρίως, όταν πρόκειται για  αποφάσεις, που μπορεί να θέσουν  σε κίνδυνο την ζωή ανθρώπων που ανήκουν σε ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες. Αποφάσεις που παίρνονται ερήμην των εμπλεκομένων λειτουργών της ψυχικής υγείας, που αυτή την στιγμή βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μάχης. 

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, τα τελευταία χρόνια, έχει  πάρει επιδημικές διαστάσεις. Η εξάπλωσή της στον πλανήτη έχει  χαρακτηριστικά πανδημίας. Μας αφορά όλους, ειδικούς και μη, και σε αντίθεση με τον νέο κορωνοϊό, πλήττει κυρίως τους νέους, πλήττει τα παιδιά μας.

Αυτά τα παιδιά, τα εξαρτημένα παιδιά, είναι σήμερα αντιμέτωπα με μια διπλή καταιγίδα. Από την μια είναι αντιμέτωπα με την πανδημία του COVID-19 και από την άλλη είναι αντιμέτωπα με την επιδημία των ναρκωτικών.

Αυτά τα παιδιά, πέθαιναν και συνεχίζουν να πεθαίνουν κατά δεκάδες. Κάθε χρόνο, συνηθίζουμε να μετράμε και να αποτυπώνουμε σε ψυχρές στατιστικές αυτή την πραγματικότητα, κρύβοντας έτσι τον καθημερινό ανθρώπινο πόνο την δυστυχία, την αρρώστια και τον θάνατο.

Τα δεκάδες παιδιά που πεθαίνουν, τα εκατοντάδες, τα χιλιάδες, που περιφέρουν τα  ταλαιπωρημένα σώματά τους, στους βρώμικους δρόμους των απάνθρωπων πόλεων της αντιπαροχής του 60 και του 70, δεν είναι αριθμοί. Είναι ανθρώπινες  ζωές που χάνονται, είναι ανθρώπινες  ζωές που μπορούν να σωθούν.     

    Αυτά τα παιδιά, τα παιδιά μας, που πάνω στα καταρρακωμένα σώματά τους καθρεφτίζεται το απάνθρωπο πρόσωπο της κυρίαρχης ιδεολογίας, είναι τα εξιλαστήρια θύματα μιας κοινωνίας, που διέπεται από μια βαθιά υποκριτική αστική ηθική. Σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές, ή τα βοηθάμε  να επιζήσουν, να γίνουν καλά και να επανενταχθούν κοινωνικά, διεκδικώντας ως δρώντα πολιτικά υποκείμενα πιο δίκαιες, πιο ανθρώπινες πιο δημοκρατικές κοινωνίες, ή τα μαζεύουμε μαζί με όλους τους άλλους, άστεγους, απόκληρους, μετανάστες, ψυχικά πάσχοντες, για να μην μας μολύνουν επειδή τους θεωρούμε υγειονομικές βόμβες.

 Έτσι, ορισμένοι περιφέρουν στα Μ.Μ.Ε και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις επιτυχημένες φιλανθρωπικές πολιτικές δημάρχων, περιφερειαρχών και άλλων ιθυνόντων, για την φιλοξενία τοξικομανών αστέγων (βλ. για παράδειγμα, τον χώρο του Διεθνούς Εκθεσιακού και Συνεδριακού Κέντρου Θεσσαλονίκης), που όμως θα διαρκέσουν, όσο βρίσκονται σε ισχύ τα μέτρα απαγόρευσης της κυκλοφορίας.

Τέτοια  ερωτήματα καλούμαστε να απαντήσουμε. Βέβαια, είναι ερωτήματα κυρίως για το αύριο, για την επόμενη μέρα. Τότε που ο ιός θα έχει φύγει, και που όλοι αυτοί οι συνάνθρωποί μας θα πρέπει να μας αδειάσουν την γωνιά και να ξαναγυρίσουν στους δρόμους, όπου θα συνεχίσουν να πεθαίνουν από ιούς που δεν μεταδίδονται σε όλους και την ίδια στιγμή. Μιλάμε για τους ιούς της φτώχειας, της ανεργίας. των ναρκωτικών, των αστέγων, των πολέμων, των προσφύγων…

Χρειαζόμαστε αποφάσεις για την δημιουργία περισσότερων Μονάδων Σωματικής Αποτοξίνωσης, ώστε να μην στερούμε  σε μια κρίσιμη στιγμή την παροχή εξειδικευμένων, αποκλειστικά δημόσιων και δωρεάν υπηρεσιών απεξάρτησης, από ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, θέτοντας έτσι την ζωή τους σε κίνδυνο.

Μέχρι τώρα, στους λίγους μήνες λειτουργίας του τμήματος Σωματικής Αποτοξίνωσης του ΔΙΑΠΛΟΥ, στην Κέρκυρα, ολοκλήρωσαν συνολικά την θεραπεία τους είκοσι τέσσερα εξαρτημένα άτομα, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων, συνεχίζει στην ψυχολογική απεξάρτηση κερδίζοντας βήμα, βήμα, στιγμή, τη στιγμή, μέρα, τη μέρα τη δική τους ζωή, μια ζωή που μια υποκριτική πολιτεία  είχε υποθηκεύσει στο βωμό της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο κάνοντας τα ναρκωτικά εμπόρευμα  και καταναλωτικό προϊόν. 

Από αυτά τα άτομα, ένας σημαντικός αριθμός, ήταν άτομα που παρουσίαζαν συννοσηρότητα, ενώ οι περισσότεροι, αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα υγείας.  Παράλληλα, υποστηρίχθηκαν στο τμήμα οικογένειας συγγενικά τους πρόσωπα. Ο ρόλος της σωματικής αποτοξίνωσης, είναι πολύ σημαντικός στην όλη διαδικασία της ψυχολογικής απεξάρτησης για τα εξαρτημένα άτομα, που δεν μπορούν από μόνα τους να αντιμετωπίσουν το στερητικό σύνδρομο, ή που μπορεί να κινδυνεύσει η ζωή τους από αυτό, για τους εξαρτημένους που χειρίζονται την δυσκολία των στερητικών συμπτωμάτων, για να αποφύγουν την δέσμευση για την ψυχολογική τους απεξάρτηση, για εξαρτημένα άτομα που εμπίπτουν σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες (χρόνια νοσήματα, εγκυμοσύνη κλπ), για τους εξαρτημένους που αντιμετωπίζουν προβλήματα συννοσηρότητας, κλπ.

Χρειαζόμαστε αποφάσεις στήριξης της υλικοτεχνικής υποδομής των θεραπευτικών προγραμμάτων και αποφάσεις που θα ενισχύσουν με προσλήψεις προσωπικού την λειτουργία της αποκλειστικά δημόσιας και δωρεάν παροχής υπηρεσιών απεξάρτησης.

Χρειαζόμαστε Αποφάσεις, που θα απαγορεύσουν στις Μ.Κ.Ο, να κερδοσκοπήσουν πάνω στον ανθρώπινο πόνο των εξαρτημένων παιδιών και των οικογενειών τους.

Προς αυτή την κατεύθυνση, συνηγορούν και τα μέχρι τώρα στοιχεία από την λειτουργία της τηλεφωνικής γραμμής έκτακτης ανάγκης, για τον CoVID-19, της Μονάδας Υποστήριξης Κρίσεων, της ψυχιατρικής κλινικής του Γ. Ν. Κέρκυρας. Περισσότερο, ζητούν βοήθεια ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, που αντιμετωπίζουν προβλήματα με την ψυχική τους υγεία, καθώς και εξαρτημένα άτομα. Φόβος, φόβος για την ανεργία και την ανέχεια, φόβος για την υποτροπή της νόσου, ή για την υποτροπή στην χρήση ουσιών, αγωνία, άγχος, στρες, πανικός, καταθλιπτικά συναισθήματα, μοναξιά, κυριαρχούν, μέχρι αυτήν την ώρα,     

H απουσία τέτοιων  αποφάσεων δείχνει, πως σε αυτές τις  κρίσιμες στιγμές, οι χρήστες ουσιών  περισσεύουν.

Η απουσία τέτοιων αποφάσεων, περνά το μήνυμα, ότι τα εξαρτημένα παιδιά  δεν έχουν το δικαίωμα στην θεραπεία. Πρέπει να συνεχίσουν να παίζουν την ζωή τους στην ρώσικη ρουλέτα, γιατί είναι ο μόνος  μαγικός τρόπος, μετά από κάθε γύρο, να νιώσουν ότι κερδίζουν την ζωή, ότι είναι ζωντανοί, ότι  ένας κατώτερος θεός τα σκέπτεται και τα προστατεύει. Αυτός ο θεός, είναι ο δικός τους θεός, είναι το μόνο που έχουν. Αυτά τα παιδιά είναι τα παιδιά ενός κατώτερου θεού.

Το θεραπευτικό πλαίσιο και η θεραπευτική ομάδα, που διαμεσολαβούν τις εσωτερικές ψυχικές διεργασίες αυτών των παιδιών, με την εξωτερική αντικειμενική πραγματικότητα, είναι ο μόνος δικός τους χώρος,  είναι οι μόνοι  δικοί τους άνθρωποι.

Η απουσία τόσων θεραπευτικών δομών όσων έχει ανάγκη η χώρα, με το απαιτούμενο προσωπικό, σημαίνει ότι, αυτοί με τους οποίους δειλά, δειλά, κάνουν τις πρώτες τους θετικές ταυτίσεις, αυτοί με τους οποίους θα προσπαθήσουν να βρουν τα πρώτα ίχνη της κοινωνικής τους ταυτότητας, που επίπονα αναδύθηκε, εάν πρόλαβε, από την εφηβεία, δεν επιτρέπεται να είναι εκεί.

Χάνεται έτσι, ένα σταθερό σημείο αναφοράς, ένα θεραπευτικό πλαίσιο, που αποκτάει σιγά, σιγά προσωπικά χαρακτηριστικά και γίνεται ο προσωπικός χώρος εκείνων που κυριαρχούνται από μια επώδυνη αίσθηση του μη ανήκειν, από την επώδυνη απουσία της αίσθησης του προσωπικού, του κοινωνικού, του φυσικού, του ιδεολογικού χώρου. Σε αυτό το πλαίσιο, το θεραπευτικό πλαίσιο,  θα προσπαθήσουν να  δημιουργήσουν υγιείς σχέσεις, από τις οποίες δεν θα χρειάζεται να μένουν φεύγοντας και να φεύγουν μένοντας.

Εκτεθειμένοι οι χρήστες ουσιών, αποτελούν μια ευάλωτη κοινωνική ομάδα που πληρώνουν πρώτοι το τίμημα. Αυτός ο ιδιότυπος κοινωνικός δαρβινισμός, κρύβει βαθιά μέσα του, την αντίληψη του καπιταλισμού για τον ίδιο τον άνθρωπο.     

Τόσο οι τρόποι χρήσης, όσο και οι χρήση συγκεκριμένων ναρκωτικών ουσιών, καθιστούν τους χρήστες ευάλωτους στην μόλυνση από οποιονδήποτε ιό και ειδικότερα από τον CΟVID-19. H επιβάρυνση της υγείας τους, ο κοινωνικός αποκλεισμός και το στίγμα, η δυσκολία πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, δημιουργούν τις προϋποθέσεις, ώστε αυτά τα παιδιά να πληγούν σοβαρότερα (υψηλή προσβολή, κακή πρόγνωση).

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σε ανακοίνωση του ΚΕΘΕΑ, «αυτό το διάστημα, είναι σημαντικό, οποιαδήποτε μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας ή αυτοπεριορισμού, να μην έχουν ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της πρόσβασης των εξαρτημένων σε υπηρεσίες θεραπείας ή μείωσης της βλάβης». Ανάλογο είναι και το πνεύμα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητήριου για τα Ναρκωτικά.

    Το αίτημα για απεξάρτηση, ή το αίτημα για σωματική αποτοξίνωση έχει τον χαρακτήρα του επείγοντος γιατί κινδυνεύει άμεσα η ζωή του εξαρτημένου ατόμου. Για όλους αυτούς τους λόγους, ελπίζουμε, ότι η αναγκαστική αναστολή της λειτουργίας Μονάδων Σωματικής Αποτοξίνωσης, όπως αυτή του ΔΙΑΠΛΟΥ στην Κέρκυρα, λόγω έκτακτων ρυθμίσεων που αφορούν στην αντιμετώπιση του νέου κορωνοϊού, θα είναι σύντομη και χωρίς μη αναστρέψιμες συνέπειες για την υγεία και την ζωή αυτών που την έχουν ανάγκη.

     

 (*) Ο Ηλίας Μιχαλαρέας είναι Δρ. Ψυχολογίας – Δρ. Γεωγραφίας. Μέλος  του Δ.Σ της Πανελλήνιας Ένωσης Νοσοκομειακών Ψυχολόγων – Π.Ε.ΝΟ.ΨΥ.  Επιστημονικά Υπεύθυνος της Μονάδας Απεξάρτησης ΔΙΑΠΛΟΥΣ, της Ψ.Κ του Γ.Ν.Κ. Επιστημονικά Υπεύθυνος της Μονάδας Υποστήριξης κρίσεων (Μ.Υ.Κ), της Ψ.Κ του Γ.Ν. Κέρκυρας

Διαβάστε περισσότερα

«Κατάργηση» της περιβαλλοντικής αδειοδότησης στις Προστατευόμενες Περιοχές διά χειρός Χατζηδάκη

Τη σοβαρή υποβάθμιση της ποιότητας του περιβάλλοντος, αλλά και τα νομικά ζητήματα που θα προκύψουν έναντι της χώρας μας υπογραμμίζει το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, απευθύνοντας έκκληση στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστή Χατζηδάκη για τις προωθούμενες ρυθμίσεις του νομοσχεδίου για τον «Εκσυγχρονισμό Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας» που μεθοδεύεται εν μέσω καραντίνας και με περιορισμένη διαβούλευση από τους αρμόδιους φορείς.

The Press Project

Τη φωνή του με δεκάδες περιβαλλοντικούς φορείς που καλούν την κυβέρνηση να μην προχωρήσει στην ψήφιση του νομοσχεδίου για τον «Εκσυγχρονισμό Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας» ενώνει το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, που εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του για τις αλλαγές που δρομολογούνται, τονίζοντας πως ουσιαστικά καταργείται ο έλεγχος της περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Υπενθυμίζεται πως την περασμένη εβδομάδα, 23 περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις κατέθεταν στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας κοινό αίτημα για αναβολή της κατάθεσης του νομοσχεδίου , διαμαρτυρόμενοι για τις «εκπτώσεις» της Βουλής στο νομοθετικό της έργο, αφού λειτουργεί με σοβαρούς περιορισμούς στις ακροάσεις φορέων και μειωμένη βουλευτική παρουσία στις συνεδρίασης της ολομέλειας και των επιτροπών.

Όπως ανέφεραν οι οργανώσεις, θεωρείται επιτακτική η ριζική αναθεώρηση του νομοσχεδίου, καθώς στη διαβούλευση έχουν υποβληθεί περισσότερα από 1.500 σχόλια, ώστε να γίνουν ουσιαστικές βελτιώσεις, ειδικά στο κεφάλαιο της προστασίας του περιβάλλοντος. Μπορείτε να δείτε τα σχόλια που έχουν κατατεθεί στην διαβούλευση του νομοσχεδίου εδώ.  Αξίζει να σημειωθεί πως μεταξύ των σχολίων που έχουν κατατεθεί, περιλαμβάνονται πλήθος προτάσεων για αναδιαμόρφωση συγκεκριμένων διατάξεων, αλλά και για την απόσυρση προβληματικών μερών του νομοσχεδίου. Όπως αναφέρουν όλες οι οργανώσεις, το νομοσχέδιο υποβαθμίζει και ελαχιστοποιεί τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας.

Όχι σε «Εκσυγχρονισμό Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας» εν μέσω πανδημίας ζητούν 23 Περιβαλλοντικές Οργανώσεις

<![CDATA[//><!]]>

--> 

 Στην επιστολή του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου υπογραμμίζεται εκ νέου η ανάγκη να ληφθούν υπόψη τα εκατοντάνδες σχόλια που έγιναν στο πλαίσιο της διαβούλευσης, ενώ ζητείται να διατηρηθεί και να ενισχυθεί το υπάρχον Σχήμα Διοίκησης και Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας.

Διαβάστε αναλυτικά την επιστολή προς τον υπουργό Χατζηδάκη:

Προς: Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας, κ. Κωστή Χατζηδάκη.
Θέμα: Σχέδιο Νόμου με τίτλο ‘Εκσυγχρονισμός Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας’
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ, Αγαπητέ κ. Χατζηδάκη,
Το Τμήμα Περιβάλλοντος εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του όσον αφορά τις αλλαγές που δρομολογούνται μέσω του ν/σ με τίτλο ‘Εκσυγχρονισμός Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας’.
Συγκεκριμένα το ν/σ:
1. Καταργεί επί της ουσίας τον έλεγχο στην περιβαλλοντική αδειοδότηση.
2. Δέχεται τη θεώρηση του περιβάλλοντος ως ‘χρήση γης’ και όχι ως προστατευτέου αντικειμένου. Προκαθορίζει τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης στις διάφορες ζώνες εντός των Προστατευόμενων Περιοχών, μη δεχόμενο εκ των προτέρων τη διαβάθμιση της προστασίας, όπως ορίζεται από τα κείμενα της Διεθνούς Ένωσης για την Προστασία της Φύσης (IUCN) και άλλων Διεθνών Οργανισμών, και ερχόμενο σε πλήρη αντίθεση με την Επιστήμη της Οικολογίας και τη διεθνή πρακτική. Πολλές από τις επιτρεπόμενες χρήσεις, ανάλογα της έκτασης και του μεγέθους τους, ενδέχεται να επιφέρουν σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στα είδη και να αλλοιώσουν τον φυσικό χαρακτήρα των οικοσυστημάτων των Προστατευόμενων Περιοχών.
3. Προτείνει τη μετάβαση από ένα συμμετοχικό Σύστημα Διοίκησης και Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (όπως αυτό των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, Φ.Δ.Π.Π.), σε ένα Σύστημα κρατικής δομής και ισχύος, σε αντίθεση με την τρέχουσα διεθνή πρακτική. Δημιουργεί μια αθηνοκεντρική δομή (ΟΦΥΠΕΚΑ) η οποία θα συντονίζει έναν αριθμό Μονάδων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (Μ.Δ.Π.Π.) περιορισμένων αρμοδιοτήτων και ασαφούς οργάνωσης. Με την κατάργηση των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών διαγράφεται μια πορεία λειτουργίας 20 ετών, η οποία έχει αξιολογηθεί και ως τώρα έχει συμβάλει πολύ σημαντικά στην προστασία της Φύσης.
Το Τμήμα Περιβάλλοντος εκτιμά ότι:
(α) οι προτεινόμενες αλλαγές αναμένεται να προκαλέσουν υποβάθμιση της ποιότητας του περιβάλλοντος και να εγείρουν νομικά ζητήματα έναντι της χώρας.
(β) το υπάρχον Σχήμα Διοίκησης και Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας (Φ.Δ.Π.Π.) πρέπει να διατηρηθεί και να ενδυναμωθεί, με συνέχιση του ελέγχου και
της αξιολόγησης των Φ.Δ.Π.Π., όπως ορίζει η διεθνής πρακτική.
(γ) το υπάρχον κείμενο του νομοσχεδίου πρέπει να αναδιαμορφωθεί και να αναδομηθεί στη βάση μιας διαφορετικής φιλοσοφίας και προσέγγισης όσον αφορά τη διατήρηση και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας. Τα πάνω από 1500 σχόλια που κατατέθηκαν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης συνηγορούν υπέρ αυτού.
Εκ μέρους της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος,
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος του Τμήματος
Πέτρος Γαγάνης, Αναπληρωτής Καθηγητής

---

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργάνωση Εργασίας: 1,25 δισεκ. άνθρωποι κινδυνεύουν με απόλυση ή περικοπή μισθού

Με την πανδημία του νέου κορωνοϊού, η αγορά εργασίας βρίσκεται αντιμέτωπη με τη «σοβαρότερη κρίση της από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», καθώς 1,25 δισεκατομμύριο άνθρωποι κινδυνεύουν με απόλυση ή με μείωση του μισθού τους, εκτιμά η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ).

Σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, η υπηρεσία αυτή του ΟΗΕ εκτιμά ότι η πανδημία θα «εξαφανίσει» το 6,7% των ωρών εργασίας σε όλον τον κόσμο, μόνο κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2020, δηλαδή 195 εκατομμύρια ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης (για εβδομάδα εργασίας 48 ωρών).

Οι αραβικές και ευρωπαϊκές χώρες εκτιμάται ότι θα πληγούν σφοδρά, όμως σε απόλυτους αριθμούς, η περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού θα υποστεί το μεγαλύτερο πλήγμα, αυτήν την περίοδο του έτους.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτές οι απώλειες σε ώρες εργασίας και σε θέσεις απασχόλησης συνιστούν «τη σοβαρότερη παγκόσμια κρίση μετά τον Β΄ΠΠ», προειδοποιεί η ΔΟΕ.

Πολλές χώρες έχουν ζητήσει από τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους για να περιοριστεί ο κίνδυνος εξάπλωσης της επιδημίας από την οποία έχουν χάσει τη ζωή τους περισσότεροι από 75.500 άνθρωποι σε όλον τον κόσμο μέχρι σήμερα. Στον ενεργό πληθυσμό των 3,3% δισεκατομμυρίων εργαζομένων, πάνω από τέσσερις στους πέντε (ποσοστό 81%) επηρεάζεται από το πλήρες ή μερικό κλείσιμο των χώρων εργασίας. Έτσι, 1,25 δισεκ. άνθρωποι απασχολούνται σήμερα σε τομείς που θεωρείται ότι διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να αυξηθούν «δραστικά και καταστροφικά» οι απολύσεις και να μειωθούν οι μισθοί και οι ώρες εργασίας.

Η τελική αύξηση της παγκόσμιας ανεργίας για φέτος θα εξαρτηθεί για πολλούς από τα μέτρα που θα υιοθετηθούν, καταλήγει η ΔΟΕ, η οποία στην προηγούμενη εκτίμησή της, στις 18 Μαρτίου, έκανε λόγο για 25 εκατομμύρια χαμένες θέσεις εργασίας αλλά τώρα κρίνει πιθανό ο αριθμός αυτός να είναι μεγαλύτερος.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Διαβάστε περισσότερα