Ο φαύλος κύκλος του πολέμου στη Γάζα

Πραγματοποιώντας, την αυγή της 7ης Οκτωβρίου, μια στρατιωτική επίθεση-έκπληξη μεγάλου εύρους επί ισραηλινού εδάφους ξεκινώντας από τη Γάζα, η Χαμάς προκάλεσε μια πολεμική αντίδραση ολέθρια για τους αμάχους και τις υποδομές του θύλακα. Παρ’ όλο που πλέον διεκδικεί τον ρόλο του πρωταθλητή της παλαιστινιακής αντίστασης, οι βαναυσότητες που διέπραξε κατά την επίθεση επιβαρύνουν το πολιτικό μέλλον της.

Akram Belkaïd  

«Η Μέση Ανατολή σήμερα είναι πιο ήσυχη από όσο ήταν εδώ και είκοσι χρόνια.» Τη στιγμή που παρεμβαίνει με αυτά τα λόγια, στις 29 Σεπτεμβρίου, στο ετήσιο συνέδριο του περιοδικού «The Atlantic» (1), ο Τζέικ Σάλιβαν, σύμβουλος εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ, θέλει να δει στην εξομάλυνση της σχέσης μεταξύ του Ισραήλ και πολλών αραβικών χωρών το σημάδι ότι επέρχεται αποκλιμάκωση στην περιοχή. Πιο ήσυχη; Την ίδια εβδομάδα πάντως, συγκρούσεις στα σύνορα της Γάζας φέρνουν αντιμέτωπες τις ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας και Παλαιστίνιους που έχουν έρθει για να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους να επιστρέψουν στη γη των προγόνων τους, απηχώντας τις «πορείες επιστροφής» του 2018 και του 2019, κατά τις οποίες 200 διαδηλωτές είχαν χάσει τη ζωή τους από σφαίρες Ισραηλινών ελεύθερων σκοπευτών.

Πιο ήσυχη; Αλήθεια τώρα; Στις 26 Σεπτεμβρίου, ο Τορ Βένεσλαντ, ειδικός συντονιστής για την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή, ενημερώνει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την παράνομη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συνέχιση του εποικισμού της Δυτικής Όχθης και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Από την πλευρά της, μια απολογιστική έκθεση, καταρτισμένη στα τέλη Αυγούστου από μια σειρά ισραηλινών οργανώσεων υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων, επισημαίνει τη συνέχιση των βιαιοπραγιών στα κατεχόμενα εδάφη: μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και τέλους Αυγούστου, 220 Παλαιστίνιοι είχαν σκοτωθεί στην περιοχή από τον στρατό του Τελ-Αβίβ ή από εποίκους (2). Όλα αυτά, λοιπόν, καθόλου δεν δείχνουν να αγγίζουν τον κύριο Σάλιβαν. Άλλωστε, όπως λέει μια «νούκτα» (ανέκδοτο) που ακούγεται συχνά στον αραβικό κόσμο, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δεν θεωρείται ανησυχητική παρά μόνο εάν οι Παλαιστίνιοι πάψουν να είναι οι μόνοι που υφίστανται βία.

Μία εβδομάδα αργότερα, οι συνθήκες άλλαξαν με δραματικό τρόπο. Ο «Κατακλυσμός του αλ Άκσα» –κωδική ονομασία της επίθεσης-έκπληξη που διεξήχθη στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου από διάφορες ένοπλες παλαιστινιακές οργανώσεις υπό την αιγίδα της Χαμάς και του στρατιωτικού βραχίονά της, των ταξιαρχιών Ιζ αλ Ντιν αλ Κάσαμ– εισάγει την περιοχή σε μια περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας. Ο υψηλός αριθμός Ισραηλινών θυμάτων (1.400 νεκροί, ως επί το πλείστον άμαχοι που σφαγιάστηκαν), η σοβαρότητα του ψυχολογικού τραύματος στους κόλπους του πληθυσμού, μεγάλη μερίδα του οποίου καθιστά την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου υπόλογη για την καταστροφή, η ακραία αντίδραση του Τελ Αβίβ, το οποίο εξαπέλυσε την επιχείρηση «Σιδερένια Σπαθιά», μια εκστρατεία μαζικών εναέριων βομβαρδισμών που είχαν ως αποτέλεσμα –σύμφωνα με μια καταμέτρηση που σταμάτησε στις 23 Οκτωβρίου– περισσότερους από 5.000 νεκρούς και χιλιάδες τραυματίες από τον άμαχο πληθυσμό, καθιστούν αδύνατη κάθε επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση.

Η προσπάθεια να δοθεί εξήγηση δεν ισοδυναμεί με δικαιολόγηση: γιατί λοιπόν η Χαμάς και οι σύμμαχοί της να εξαπολύσουν αυτή την επίθεση, αφού αποκλείεται να αγνοούσαν ότι θα προκαλούσε μια αντίδραση με τέτοιες τρομακτικές συνέπειες για τον άμαχο πληθυσμό του θύλακα; Όπως παρατηρεί η ερευνήτρια Σοφί Πομιέ, η στρατηγική του ισλαμιστικού κόμματος έχει ως πρώτιστο στόχο να αποτελέσει απάντηση στη συνέχιση του αποκλεισμού που επιβλήθηκε στη Γάζα μετά το 2007 από το Ισραήλ αλλά και την Αίγυπτο (3). Ένα άλλο κίνητρο που επικαλέστηκε ο αρχηγός του πολιτικού γραφείου της Χαμάς (4) ήταν η επίταση της πολιτικής της κατοχής και του εποικισμού, η αύξηση του αριθμού επεισοδίων στην Πλατεία των Τζαμιών, καθώς και οι συνεχείς προκλήσεις του Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας του Ισραήλ, που έκανε πιο σκληρές τις συνθήκες κράτησης περίπου έξι χιλιάδων φυλακισμένων Παλαιστίνιων. Η επίθεση εποίκων στη μικρή παλαιστινιακή πόλη Χουγουάρα της Δυτικής Όχθης, στις 26 του περασμένου Φεβρουαρίου, σημάδεψε σε μεγάλο βαθμό τους Παλαιστίνιους της Γάζας, πείθοντας πολλούς ανάμεσά τους ότι η ακροδεξιά κυβέρνηση με επικεφαλής τον Νετανιάχου ήταν αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει βίαια μέσα για να εκδιώξει ένα μέρος του πληθυσμού από τα εδάφη αυτά. «Πιστεύω πως η Χουγουάρα θα έπρεπε να έχει αφανιστεί», είχε δηλώσει, για παράδειγμα, ο Ισραηλινός υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, ενώ ο Ισραηλινός στρατηγός Γεχούντα Φουχς, επικεφαλής των στρατευμάτων που έχουν αναπτυχθεί στη Δυτική Όχθη, δεν δίστασε να χαρακτηρίσει τις εν λόγω βιαιότητες «πογκρόμ» εναντίον των Παλαιστινίων. Ύστερα από τα γεγονότα, η εσχατολογική ρητορική αυξήθηκε στα παλαιστινιακά κοινωνικά δίκτυα και από εκεί διαδιδόταν μια επίμονη φημολογία: το Τελ Αβίβ προετοίμαζε την αποστολή δύο εκατομμυρίων εποίκων ώστε να δημιουργήσει ασφυκτικές συνθήκες για τον παλαιστινιακό πληθυσμό της Δυτικής Όχθης.

Με την επίθεσή της, η Χαμάς επαίρεται πως είναι η σημαιοφόρος της παλαιστινιακής αντίστασης (5). Η Παλαιστινιακή Αρχή, από την πλευρά της, εδώ και χρόνια έχει περιοριστεί στον ρόλο του εφεδρικού βοηθού του Τελ Αβίβ σε ζητήματα ασφάλειας και διατήρησης της τάξης. Η απόφασή της να χρησιμοποιήσει πραγματικά πυρά στη Τζενίν και στη Ραμάλα εναντίον των διαδηλωτών που ζητούσαν την απομάκρυνση του ιδιαίτερα αντιδημοφιλούς ογδονταεπτάχρονου προέδρου Μαχμούτ Αμπάς μετά τον βομβαρδισμό του νοσοκομείου Αλ-Αχλί (στις 17 Οκτωβρίου) είναι βέβαιο ότι θα ενισχύσει την πολιτική άνοδο της Χαμάς. Η οποία ισχυρίζεται επίσης ότι έδειξε σε όλο τον κόσμο πως κανένας διπλωματικός χειρισμός δεν είναι ικανός να κάνει να ξεχαστεί η κεντρικότητα του παλαιστινιακού ζητήματος. Τα τελευταία χρόνια, η ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ πολλών αραβικών χωρών (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Μαρόκο, Σουδάν) και του Ισραήλ έθεσε τη μοίρα των Παλαιστινίων σε δεύτερο πλάνο. Είναι ακόμη πάρα πολύ νωρίς για να ξέρουμε εάν ο νέος πόλεμος στη Γάζα σημαίνει το τέλος των Συμφωνιών του Αβραάμ του 2020, που επέτρεψαν αυτή την προσέγγιση υπό την καθοδήγηση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ. Είναι εξίσου πρόωρο να πούμε ότι θα τερματιστούν οι συνομιλίες μεταξύ Τελ Αβίβ και Ριάντ, ωστόσο ένα είναι βέβαιο: η διαδικασία έχει παγώσει. Παρ’ ότι τα εμπλεκόμενα αραβικά καθεστώτα ελάχιστα ενδιαφέρονται για την κοινή γνώμη στις χώρες τους, δεν θα μπορέσουν να παραβλέψουν την ανθεκτικότητα μιας ισχυρής προσήλωσης στο παλαιστινιακό ζήτημα, όπως έχουν ήδη επιβεβαιώσει, εξάλλου, τα δείγματα αλληλεγγύης πολλών ποδοσφαιριστών και φιλάθλων από τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου στο Κατάρ (6).

Με την προπαγάνδα που έκανε μετά την επίθεσή της, η Χαμάς θέλησε να επωφεληθεί από όσα παρουσιάζει ως στρατιωτικές νίκες: παραβίαση της περίφραξης ασφαλείας –η οποία θεωρούνταν αδιαπέραστη– σε τριάντα περίπου σημεία, πολυήμερη πολιορκία στρατηγικών τοποθεσιών (τη συνοριακή διάβαση του Ερέζ, το αρχηγείο της μεραρχίας που ήταν επιφορτισμένη με τη Γάζα κ.λπ.) και αιχμαλωσία πολλών δεκάδων στρατιωτών, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στον θύλακα ως κρατούμενοι πολέμου. Ενώ οι κυβερνήσεις και τα μέσα ενημέρωσης στη Δύση, ιδιαίτερα στη Γαλλία, επικεντρώθηκαν πάνω απ’ όλα στις πράξεις βίας εναντίον άμαχων πληθυσμών, η Χαμάς επιμένει στο γεγονός ότι διείσδυσε βαθιά στο Ισραηλινό έδαφος (πράγμα που δεν πέτυχε ποτέ η λιβανική Χεζμπολάχ). Μια επιχειρηματολογία που χτυπάει κέντρο σε έναν αραβικό κόσμο ο οποίος για πολύ καιρό είχε αποδεχθεί την ιδέα της συντριπτικής υπεροχής του ισραηλινού στρατού, κυρίως χάρη στην αεροπορία του και στον εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας που προμηθεύεται από τις ΗΠΑ.

Αλλά η Χαμάς θα πρέπει να αναλάβει και την ευθύνη όλων των συνεπειών της επίθεσής της. Τα πτώματα των κατοίκων της Γάζας και οι καταστροφές δεν μπορούν πλέον να μετρηθούν και υπάρχει η απορία πώς αυτή η γη –που ήδη έχει υποστεί έξι πολέμους μέσα σε δεκαεπτά χρόνια– θα ανακάμψει ύστερα από τόσους ολέθρους. Η προσοχή του κόσμου είναι εστιασμένη στη Γάζα, όμως στη Δυτική Όχθη ο εποικισμός επανέρχεται δριμύτερος. Αφηνιασμένοι, οι έποικοι, υπό την προστασία του στρατού, αναζητούν καθημερινά αφορμές για να τα βάζουν με έναν πληθυσμό τρομοκρατημένο και αφημένο στη μοίρα του (7). Στο στόχαστρο βρίσκονται ιδιαίτερα οι Βεδουίνοι των απομονωμένων χωριών σε αγροτικές ζώνες. Μεταξύ 7ης και 17ης Οκτωβρίου, 58 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από τον στρατό και πολλές εκατοντάδες φυλακίστηκαν.

Εκείνο όμως για το οποίο θα πρέπει να λογοδοτήσει πάνω απ’ όλα η Χαμάς είναι η σφαγή ανυπεράσπιστων Ισραηλινών πολιτών, ανάμεσα στους οποίους πολλές δεκάδες νέων που είχαν συγκεντρωθεί για ένα ρέιβ πάρτι στην έρημο κοντά στη Γάζα, και οι δολοφονίες που σημειώθηκαν στο κιμπούτς Κφαρ Αζά. Αυτές οι απάνθρωπες πράξεις, που εμπίπτουν στην κατηγορία των εγκλημάτων πολέμου, σόκαραν και τους υποστηρικτές του παλαιστινιακού αγώνα σε όλο τον κόσμο, χωρίς να υπολογίσουμε ότι στο Ισραήλ προκάλεσαν τον αποτροπιασμό ενός μεγάλου μέρους του στρατοπέδου υπέρ της ειρήνης. Όπως και η κράτηση αμάχων ως ομήρων, αντίθετη με το δίκαιο του πολέμου, τέτοιες ενέργειες οδηγούν αναπόφευκτα στον προβληματισμό για το πολιτικό μέλλον της Χαμάς και για τη συμμετοχή της σε ενδεχόμενες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Ποιος, στο Ισραήλ, ακόμα και από την Αριστερά, θα δεχθεί τώρα πια να έρθει σε διάλογο μαζί της;

Εξάλλου, ένα από τα επίδικα του πολέμου είναι να μάθουμε μέχρι πού θα φτάσει η εκδίκηση του Τελ Αβίβ. Πολλοί από τους ηγέτες του απαίτησαν την εξάλειψη του ισλαμιστικού κόμματος –πράγμα αδύνατο– ή, έστω, τον αφανισμό του από τη Γάζα. Αυτή η δεύτερη εκδοχή στηρίζεται σε ένα σενάριο που διαμορφώθηκε τις πρώτες κιόλας ημέρες μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου. Απαιτώντας να συγκεντρωθεί ο άμαχος πληθυσμός στο νότιο μέρος του θύλακα, το Ισραήλ έδωσε την εντύπωση ότι προετοιμάζει την οριστική εκδίωξή του προς το αιγυπτιακό Σινά. Εντούτοις, το Κάιρο δεν θέλει ούτε να ακούσει να γίνεται λόγος για στρατόπεδα Παλαιστίνιων προσφύγων στο έδαφός του και η αμερικανική κυβέρνηση μοιάζει εχθρική απέναντι σε έναν τέτοιο εκτοπισμό, συνώνυμο μιας νέας «νάκμπα» (καταστροφή).

«Δεν πρέπει πια να αρκούμαστε στο κούρεμα του γκαζόν» (8), ζητούσαν πολλά οργισμένα μηνύματα Ισραηλινών χρηστών του Διαδικτύου στο Χ (πρώην Twitter). [Σ.τ.Μ.: Το «κούρεμα του γκαζόν» είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται από τον ισραηλινό στρατό για να περιγράψει τις περιοδικές επιθέσεις που διενεργεί κατά της Γάζας με σκοπό να διατηρούνται οι Παλαιστίνιοι υπό έλεγχο.] Για εκείνους, το Ισραήλ δεν πρέπει να αρκεστεί στην αναπαραγωγή του σεναρίου των προηγούμενων πολέμων, δηλαδή τα στρατιωτικά αντίποινα, τη διαπραγμάτευση μέσω του Κατάρ και της Αιγύπτου και κατόπιν την επιστροφή στην προηγούμενη εύθραυστη κατάσταση, με μια Χαμάς να εξακολουθεί να διαχειρίζεται τον θύλακα εν αναμονή μιας νέας ανάφλεξης. Σύμφωνα με τις δηλώσεις των μελών της κυβέρνησης του Νετανιάχου αλλά και αξιωματούχων του στρατού, ο στόχος είναι «να αναδιαμορφωθεί η Γάζα» προκειμένου η διακυβέρνησή της στη συνέχεια να παραδοθεί σε έναν νέο παράγοντα. Ποιον; Άγνωστο. Στο παρόν στάδιο, ούτε η Αίγυπτος ούτε η Παλαιστινιακή Αρχή φαίνονται ικανές να παίξουν έναν τέτοιο ρόλο. Όσο για τον Νετανιάχου, θα πρέπει, στη διπλή υπόθεση της διατήρησής του στην εξουσία και μιας σημαντικής αποδυνάμωσης της Χαμάς, να βρει έναν αναπληρωματικό εχθρό το ίδιο χρήσιμο με τον προηγούμενο, που θα επιτρέψει να δοθεί θρησκευτικός χαρακτήρας σε μια σύγκρουση εναντίον του εποικισμού. Εξάλλου, ο επικεφαλής της ισραηλινής κυβέρνησης δεν ήταν που είχε δηλώσει τον Μάρτιο του 2019 ενώπιον των βουλευτών του κόμματός του, του Λικούντ, ότι «όποιος θέλει να παρεμποδίσει τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους οφείλει να υποστηρίξει την πολιτική μας, που αποβλέπει στην ενίσχυση της Χαμάς και στη μεταφορά χρημάτων στη Χαμάς. Αυτό συμβάλλει στη στρατηγική μας: να απομονώσουμε τους Παλαιστίνιους της Γάζας από εκείνους της Δυτικής Όχθης» (9); Εκτός και αν ο πόλεμος οδηγήσει σε μια ειρηνευτική πρωτοβουλία ανάλογη με εκείνη της Μαδρίτης το 1991, μίας από τις σπάνιες στιγμές όπου οι ΗΠΑ είχαν αναγκάσει το Ισραήλ να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Επίμετρο: Ο διχασμός της Αιγύπτου

Η περίπτωση της Αιγύπτου είναι χαρακτηριστική των αντιφάσεων που χαρακτηρίζουν τον χειρισμό του παλαιστινιακού ζητήματος από αρκετές αραβικές πρωτεύουσες. Στη χώρα αυτή, οι διαδηλώσεις, για οποιονδήποτε λόγο, απαγορεύονται αυστηρά. Από τότε που ήρθε στην εξουσία με πραξικόπημα το 2013, ο πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι δεν ανέχεται οποιαδήποτε αντιπολίτευση, αρχής γενομένης από εκείνης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Αλλά αμέσως μετά τους πρώτους ισραηλινούς βομβαρδισμούς της Γάζας, οι αρχές έδωσαν το πράσινο φως για μερικές λαϊκές συγκεντρώσεις σε τοποθεσίες που αποφασίστηκαν από το υπουργείο Εσωτερικών. Τέτοιες συγκεντρώσεις παρουσιάστηκαν ως «εντολή» στον Αλ Σίσι να υπερασπιστεί με τον καλύτερο τρόπο τα συμφέροντα των Παλαιστινίων σε μια βιαστικά οργανωμένη «σύνοδο κορυφής για την ειρήνη» στο Κάιρο (20 Οκτωβρίου).

Σε αυτές, αναπτύχθηκε μεγάλος αριθμός αστυνομικών, αφού το καθεστώς είναι επιφυλακτικό απέναντι σε πιθανές εντάσεις που θα μπορούσαν να το φέρουν σε δύσκολη θέση –και μάλιστα σε μια περίοδο σοβαρής οικονομικής κρίσης. Οι Αιγύπτιοι ηγέτες προτιμούν επίσης να προλάβουν πιθανές κατηγορίες για προδοσία από έναν λαό που παραμένει πολύ εχθρικός προς τις ειρηνευτικές συμφωνίες που υπογράφηκαν με το Τελ Αβίβ το 1978 και το 1979. Παρά την επαγρύπνηση των δυνάμεων ασφαλείας, πραγματοποιήθηκαν αρκετές αυθόρμητες πορείες με το σύνθημα «Ειρήνη, Ελευθερία, αραβική Παλαιστίνη», ένα σύνθημα που θυμίζει τις διαδηλώσεις εναντίον του προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ το 2011. Στο Κάιρο, αρκετές εκατοντάδες διαδηλωτές έσπασαν τον κλοιό ασφαλείας για να καταλάβουν μέρος της εμβληματικής πλατείας Ταχρίρ (10), φωνάζοντας «Δεν δίνουμε εντολή σε κανέναν, εδώ διαδηλώνουμε πραγματικά» και «Ελευθερία, Δημοκρατία, Παλαιστίνη».

(1) «How democracy can move forward, with Jake Sullivan and Will Hurd. The Atlantic Festival 2023», 29 Σεπτεμβρίου 2023, συνέδριο διαθέσιμο στο www.youtube.com.

(2) Radio France Internationale, 28 Αυγούστου 2023.

(3) Sophie Pommier, «La stratégie à quitte ou double du Hamas», Orient XXI, 16 Οκτωβρίου 2023.

(4) Ό.π.

(5) Βλ. Alain Gresh «Qu’est-ce que le Hamas?», Nouvelles d’Orient, 27 Ιανουαρίου 2009, https://blog.mondediplo.net.

(6) Akram Belkaïd, «Coupe du monde de football, un moment palestinien», Orient XXI, 8 Δεκεμβρίου 2022.

(7) Julie Connan, «En Cisjordanie, la vengeance débridée des colons», «La Croix», Παρίσι, 16 Οκτωβρίου 2023.

(8) Sagi Refael, «“Gaza: Mowing the Lawn” by Artist Jaime Scholnick», The Markaz Review, 14 Ιουλίου 2021.

(9) Benjamin Barthe, «Gaza. La fabrique d’une poudrière», «Le Monde», 15 Οκτωβρίου 2023.

(10) Βλ. Martin Roux, «Πλατεία Ταχρίρ, ένα σύμβολο υπό πολιορκία», «Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση», Φεβρουάριος 2021.

Διαβάστε περισσότερα

Ανοχή σημαίνει ενοχή

 

Μήπως έχουμε κι εμείς μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση της κοινωνίας, με τις επιλογές μας ίσως; Στο σαγηνευτικό χορό της Σαλώμης, που «τα πέπλα της γδύνεται», για να μας παραπλανήσει ότι ο κόσμος, ο εικονικός, στις οθόνες μας, της τηλεόρασης με τα λαμπρά σώου και του διαδικτύου, είναι όμορφος, μήπως θα πρέπει να αντισταθούμε, να δούμε με νέο μάτι τις επιλογές μας, να διορθώσουμε το σύστημα και να μην μένουμε με τη δικαιολογία ότι τίποτα δεν αλλάζει, αφού για όλα φταίει το «σύστημα», να ζητήσουμε περισσότερη υπευθυνότητα από εκείνους που αναλαμβάνουν την τύχη μας; Να συνειδητοποιήσουμε ότι το «σύστημα» εμείς το συντηρούμε, ανοχή σημαίνει ενοχή.

• του Παναγιώτη Χαλούλου

---

Σχήμα λόγου, Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην τρέλα [Στιχουργός: Τριπολίτης Κώστας, 1986]

Ο λόγος δεν έχει λόγο να λέγεται
 το λόγο αυτό εγώ τον σεβάστηκα
 και να που η Τροία ακόμη καίγεται
 και να ο Αδόλφος υψώνει τη σβάστικα

 Νίκη, νίκη, νίκη 

Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην τρέλα
 κι εγώ δεν έχω για νοίκι
 φορούσε μαύρο νυφικό η περσινή μας η κοπέλα
 κι ο λόγος αυτός τής ανήκει.

 Ο λόγος δεν έχει λόγο να υψώνεται
 ο λόγος ωμή τροφή για τους κόρακες
 και να που η Ρώμη ακόμη σώνεται
 και να οι Αννίβες με τρύπες στους θώρακες

 Νίκη, νίκη, νίκη 

Ο λόγος σαπίζει καταναλώνεται
στο λόγο αυτό κουβέντα δε γίνεται
και να που ο Οιδίποδας τυφλώνεται
και να η Σαλώμη τα πέπλα της γδύνεται

Νίκη, νίκη, νίκη

 Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην τρέλα
κι εγώ δεν έχω για νοίκι
φορούσε μαύρο νυφικό η περσινή μας η κοπέλα
κι ο λόγος αυτός τής ανήκει.

---

Πριν από κάποια χρόνια, ακούγοντας το πασίγνωστο τραγούδι στο ραδιόφωνο του αυτοκινήτου, επιστρέφοντας από το σχολείο του γιου μου, δέχτηκα την απορία του έφηβου μαθητή, τι νόημα έχει αυτό που ακούμε, καθόσον του φαίνονταν ακατανόητοι οι στίχοι, ενώ ως τραγούδι του άρεσε.

Προσπαθώ τώρα να ανακαλέσω από τη μνήμη όσα ευθύς αμέσως σκέφτηκα και ανέφερα κάνοντας εκείνη τη στιγμή αυθόρμητα ανάλυση των στίχων δίνοντας νόημα στους στίχους που φαίνονται σουρεαλιστικοί στον ανυποψίαστο, συμπληρώνοντας τις σκέψεις εκείνες και με άλλα, μεταγενέστερα, δεδομένα.

Ήταν η εποχή που δρούσε σχεδόν ανενόχλητη η «Χρυσή Αυγή» εναντίον κυρίως μεταναστών, με σοβαρές επιθέσεις και νεκρούς ήδη, θύματά της.

Σε μια εποχή με τέτοια παράλογα φαινόμενα, που επιστρέφουν τον κόσμο μας σε σκοτεινές εποχές, ίσως «ο λόγος δεν έχει λόγο να λέγεται». Ο λόγος ως λογική θα έπρεπε να διέπει τη σύγχρονη κοινωνία μας, τη λογοκρατούμενη, σε σύγκριση με παλιές εποχές, που θα χαρακτηρίζαμε ως βάρβαρες, παράλογης βίας, αδικίας και καταπίεσης, για παράδειγμα εποχές φασισμού, εμφύλιου, της τελευταίας δικτατορίας… Και να, που, αντίθετα από όσα νομίζαμε, οι βάρβαροι γύρω μας υπάρχουν – ποτέ δεν έλειψαν – μόνο που έχουν νέα προσωπεία κι εμείς δεν τους αναγνωρίζουμε, πολλές φορές τους δημιουργούμε και τους τρέφουμε με την ανοχή μας· ανοχή σημαίνει ενοχή… Έτσι η κοινωνία για πολλά, δυστυχώς χρόνια, ανέχτηκε τη δράση μιας εγκληματικής οργάνωσης, μέχρι που της έδωσε δικαίωμα λόγου στη Βουλή, για να αντιδράσουμε, όταν πολλαπλασιάστηκαν τα εγκλήματά της («να ο Αδόλφος υψώνει τη σβάστικα»)!

Μήπως «η Τροία ακόμη καίγεται»;

Και μετά από αυτό λύθηκαν τα σοβαρά προβλήματα; Μήπως «η Τροία ακόμη καίγεται»; Δεν έφτιαξε η ζωή μας ούτε μετά τη δικτατορία και την επάνοδο της δημοκρατίας, πιο σωστής από την προδικτατορική-νόθα δημοκρατία. Καθημερινά πρέπει να επαγρυπνούμε, αυταρχισμός και βία καθημερινά επανεμφανίζονται, με διάφορες μορφές! Ας θυμηθούμε δολοφονίες της εποχής μας, με κίνητρα πολιτικά, όπως του καθηγητή Νίκου Τεμπονέρα (1991).

Ζήσαμε τον αυταρχισμό, και με θύματα, νεκρούς, από τα αστυνομικά όργανα, που δήθεν επιβάλλουν την «τάξη», ακόμα και αν δημιουργούν «αταξία», όταν επιτίθενται αναίτια σε πολίτες κάνοντας κατάχρηση εξουσίας, λόγω υπερβάλλοντος ζήλου ίσως. Την ήσυχη ζωή μας ταράσσουν συχνά δολοφονίες, με ιδιαίτερη εστίαση στις λεγόμενες «γυναικοκτονίες», κάποιες μάλιστα με ομαδικό λιντσάρισμα, όπως στην περίπτωση του Ζακ Κωστόπουλου…

«Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην τρέλα»

Στα πρόσφατα γεγονότα πάλι αισθανθήκαμε ότι, παρά την τεχνολογική πρόοδο, «Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην τρέλα», όταν με ένα τραγικό και αδικαιολόγητο για την ψηφιακή εποχή μας σιδηροδρομικό δυστύχημα μάθαμε πως δεν μας νοιάζονται, δεν μας προστατεύουν όσοι κόπτονται, υποτίθεται, για τη βελτίωση του κράτους και της κοινωνίας! Να διαπιστώνεις πως συγκατοικείς σε ένα κόσμο τρέλας, παραλογισμού και να αισθάνεσαι πως «δεν έχεις για νοίκι», δεν επιθυμείς να συγκατοικείς στην τρέλα αυτού του κόσμου! Πώς, λοιπόν, να μη δεχτείς ότι «φορούσε μαύρο νυφικό η περσινή μας η κοπέλα», οξύμωρο «σχήμα λόγου» (ο τίτλος του στιχουργήματος); Ο λόγος, λοιπόν, «ωμή τροφή για τους κόρακες», «Ο λόγος σαπίζει…»

Υπάρχει λύση ή βρισκόμαστε σε αδιέξοδο και σωτηρία δεν υπάρχει για τον κόσμο μας; Κατ’ αρχάς τι λέει επ’ αυτού το τραγούδι;

«και να που η Ρώμη ακόμη σώνεται
και να οι Αννίβες με τρύπες στους θώρακες
Νίκη, νίκη, νίκη»

Η Ρώμη βλέπει τη σωτηρία της στους διάτρητους θώρακες των εχθρών της, ο αντίπαλος είναι τρωτός!…

Ο Οιδίποδας, αφού γνώρισε την αλήθεια κι ένιωσε συμμέτοχος και υπεύθυνος στο κακό, τιμώρησε εαυτόν και «τυφλώθηκε». Τυφλώθηκε μεν, αλλά κατάφερε να «βλέπει» πλέον την αλήθεια, που αγνοούσε και ζούσε σε μια ψευδαίσθηση ευτυχισμένης ζωής.

Μήπως έχουμε κι εμείς μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση της κοινωνίας, με τις επιλογές μας ίσως; Στο σαγηνευτικό χορό της Σαλώμης, που «τα πέπλα της γδύνεται», για να μας παραπλανήσει ότι ο κόσμος, ο εικονικός, στις οθόνες μας, της τηλεόρασης με τα λαμπρά σώου και του διαδικτύου, είναι όμορφος (για όλους; Όχι, βέβαια!), μήπως θα πρέπει να αντισταθούμε, να δούμε με νέο μάτι τις επιλογές μας, να διορθώσουμε το σύστημα και να μην μένουμε με τη δικαιολογία ότι τίποτα δεν αλλάζει, αφού για όλα φταίει το «σύστημα», να ζητήσουμε περισσότερη υπευθυνότητα από εκείνους που αναλαμβάνουν την τύχη μας; Να συνειδητοποιήσουμε ότι το «σύστημα» εμείς το συντηρούμε, ανοχή σημαίνει ενοχή, όπως γράφουμε στην αρχή!…

Διαβάστε περισσότερα

Αποψεις Ιστορια Στιγμιοτυπα 21η Απριλίου: Χούντα καθαρμάτων, ηλιθίων και λαμογιών

Η μαύρη επέτειος αποτελεί μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να θυμηθούμε την αλήθεια. Και η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει χούντα – στην Ελλάδα και οπουδήποτε στον κόσμο – που να μην είναι κυλισμένη στο αίμα της τρομοκρατίας, των δολοφονιών, στην αγριότητα των ανά τον κόσμο «ΕΑΤ – ΕΣΑ», στην ταξική βαρβαρότητα και στο βούρκο της διαφθοράς

H ιστορική άγνοια αποτελεί λίπασμα για την πολιτική αφασία. Ο φασισμός γίνεται «ελκυστικός» έτσι: Πατώντας πάντα στο έδαφος της αφασίας και της άγνοιας.

Το κράτος μας με τους θύλακες της αέναης και μηδέποτε συντελούμενης «αποχουντοποίησης», συμπεριλαμβανομένης μερίδας της «τέταρτης εξουσίας» που υπηρετεί τον βούρκο, έχει κάθε λόγο να καλλιεργεί την αφασία και την άγνοια, ώστε έτσι να κρατά πάντα ζεστό τον κόρφο που επωάζει τα «φίδια» του.

Πάνω σε αυτό το έδαφος, της καλλιεργούμενης άγνοιας και της αφασίας, της ιστορικής παραχάραξης και της μαζικού τύπου πολιτικής λοβοτομής, αναπτύσσονται  οι γνωστές θεωρίες για το «πόσο καλύτερα ήταν τα πράγματα επί χούντας»…

Η μαύρη επέτειος αποτελεί μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να θυμηθούμε την αλήθεια. 

Και η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει χούντα – στην Ελλάδα και οπουδήποτε στον κόσμο – που να μην είναι κυλισμένη στο αίμα της τρομοκρατίας, των δολοφονιών, στην αγριότητα των ανά τον κόσμο «ΕΑΤ – ΕΣΑ», στην ταξική βαρβαρότητα και στο βούρκο της διαφθοράς.

Οσον αφορά στο ζήτημα της διαφθοράς (*), της βρωμιάς και της δυσωδίας, με τους «ημέτερους» συνταγματάρχες είχαμε εκείνη ακριβώς τη διαφθορά και εκείνη την «τιμιότητα» που άρμοζε στη γελοιότητά τους:

• Ήταν τόσο γελοίοι όσο και οι κομπίνες τους στην υπόθεση με τα «κρέατα του Μπαλόπουλου».Ήταν τόσο αντιφαυλοκράτες όσο και οι «τακτοποιήσεις»των γαμπρών του Παττακού, των αδερφών του Παπαδόπουλου και των ίδιων των πραξικοπηματιών που «νομοθέτησαν» τον… διπλασιασμό των μισθών τους

Σημειώστε: Μια από τις πρώτες πράξεις των χουνταίων ήταν να δώσουν αυξήσεις στον… εαυτό τους. Με τον Αναγκαστικό Νόμο 5/1967, οι «Παπαδόπουλοι» φρόντισαν να υπερδιπλασιάσουν τον μισθό του πρωθυπουργού από τις 23.600 στις 45.000 δραχμές και των υπουργών και υφυπουργών από τις 22.400 στις 35.000 δραχμές. Αυτοί ήταν που κατέβασαν τα τανκς για να σώσουν την Ελλάδα από την «φαυλοκρατία»…

• Ήταν τόσο «τίμιοι» και αντικομφορμιστές όσο και οι τρεις βίλες του Παπαδόπουλου: Μια στο Ψυχικό, μία την Πάρνηθα και μια Τρίτη το Λαγονήσι (η τελευταία ήταν προσφορά του Ωνάση).
• Ήταν τόσο «πατριώτες» που – εκτός του μέγιστου εγκλήματος κατά της Κύπρου – το βοούν και οι ληστρικές συμβάσεις με «Litton», «Μακντόναλντ», «Τομ Πάππας» και «Ζήμενς» – πάντα η… «Ζήμενς».
• Ήταν τόσο θεομπαίχτες που έφτασαν να βουτάνε λεφτά ακόμα και από το… παγκάρι! Γνωστή η ιστορία με την ανέγερση του «θαυματουργού» (καθότι… αόρατος) Ναού του Σωτήρος. Μόνο από εκεί, από έναν προϋπολογισμό ύψους 450 εκατομμυρίων, φαγώθηκαν τα 400… 

***

Εντούτοις, στο σημερινό σημείωμα θα εστιάσουμε ειδικότερα σε ένα μόνο από τα «καλά» της δικτατορίας, όπως το διακινούν τα φασιστοειδή: Σ’ αυτό το τόσο γελοίο όσο και «προσφιλές» τροπάρι περί του δήθεν «οικονομικού θαύματος» της χούντας των συνταγματαρχών.

1ο) Το δημόσιο χρέος από 32 δισ. δραχμές το 1966 εκτινάχτηκε στα 87,5 δισεκατομμύρια δραχμές τον Ιανουάριο του 1973 ενώ το 1974 απογειώθηκε στα 114 δισ. δραχμές. Δηλαδή ήταν τέτοιο το έγκλημα που συντελέστηκε στην ελληνική οικονομία επί χούντας ώστε το δημόσιο χρέος υπερτριπλασιάστηκε! Το επίτευγμα της χούντας ήταν τέτοιο που δεν μπορούσε να κρυφτεί ούτε επί των ημερών της. Στο «Βήµα» της 20/10/1973, καταγράφεται ότι στην εξαετία της δικτατορίας το εξωτερικό χρέος αυξήθηκε όσο δεν είχε αυξηθεί από την γέννηση του ελληνικού κράτους το 1821! Σε έξι χρόνια οι χουντικοί έκαναν το χρέος 1,5 φορά μεγαλύτερο απ’ όσο είχε αυξηθεί σε διάστημα 145 χρόνων!

2ο) Το εμπορικό έλλειμμα το 1973 έγινε τέσσερις και πέντε φορές μεγαλύτερο από αυτό του 1968. Παρά τη λογοκρισία που ασκείτο στον Τύπο, ήταν τέτοια η κατρακύλα που δεν κρυβόταν με τίποτα: «Η δεύτερη μεγάλη θυσία της ελληνικής οικονομίας κατά την περίοδο αυτήν (έγραφε το «Βήμα» στο ίδιο άρθρο) υπήρξε η θεαματική διόγκωση του εμπορικού ισοζυγίου. Το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου από 745 εκατ. δολάρια προβλέπεται ότι θα φτάσει τελικά το τέλος του 1973 τα 2.600 εκατ. δολάρια, δηλαδή περίπου θα τετραπλασιασθεί»…

3ο) Στην Ελλάδα, που 1961-71 είχε το χαμηλότερο ποσοστό πληθωρισμού μεταξύ όλων των χωρών του ΟΟΣΑ (2,2%), ο δείκτης καταναλωτικών τιμών αυξήθηκε κατά 15,3% από το 1972 έως το 1973 και κατά 37,8% από τον Απρίλη του 1973 μέχρι τον Απρίλη του επόμενου έτους, και μάλιστα σε τομείς όπως τα είδη πρώτης ανάγκης και η υγεία. Το 1973 το ποσοστό του πληθωρισμού είχε επιφέρει μειώσεις των πραγματικών μισθών κατά 4%. Με δυο λόγια επί χούντας οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι. Πράγμα που επίσης δεν κρυβόταν με τίποτα. Ο Τύπος έγραφε (στο ίδιο): «Ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας της οικονομίας περιορίστηκε. Τα συμπτώµατα κερδοσκοπίας εντάθηκαν. Έχει ήδη σημειωθεί ένταση στην ανισοκατανομή µε την αύξηση της μερίδας των κερδών έναντι της μερίδας των μισθών στο εθνικό εισόδημα. Πρέπει να προστεθεί ότι η τελευταία πληθωριστική διαδικασία δεν έθιξε τα υπέρογκα κέρδη της περιόδου αυτής».

4ο) Το ποσοστό των δαπανών για την εκπαίδευση στο σύνολο των γενικών κρατικών δαπανών μειώθηκε από 11,6% σε 10%, όταν οι δαπάνες για την «άμυνα» και «δημόσια ασφάλεια» του αστυνομοκρατικού καθεστώτος μέσα σε μια πενταετία σχεδόν διπλασιάστηκαν.

5ο) Οι προσωπικές καταθέσεις μειώθηκαν ως αποτέλεσμα της οικονομικής δυσχέρειας των λαϊκών στρωμάτων από 34,2 δισεκατομμύρια δραχμές το 1972 σε 19,6 δισεκατομμύρια δραχμές το 1973.

6ο) Στον αγροτικό τομέα, όπου απασχολείτο το 44% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, αντί της πενταετούς πρόβλεψης του καθεστώτος για ανάπτυξη 5,2%, η αγροτική οικονομία αναπτύχθηκε κατά μόλις 1,8% στην περίοδο 1967 – 1974, σε αντίθεση με το 4,2% κατά την περίοδο 1963 – 1966. Οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων μειώθηκαν από το 63% του συνόλου των εξαγωγών το 1968 στο 48% το 1972. Το αποτέλεσμα ήταν το κατά κεφαλήν αγροτικό εισόδημα να πέσει από το 55% στο 43% του μέσου κατά κεφαλήν εθνικού εισοδήματος.

7ο) Οι φόροι που επιβάρυναν τα λαϊκά στρώματα ανέρχονταν στο 91% επί του συνόλου των φορολογικών εσόδων του καθεστώτος τα οποία αυξάνονταν σταθερά: Τα φορολογικά έσοδα από 27,4% του ΑΕΠ το 1966, επί συνταγματαρχών και μέχρι το 1972 αυξήθηκαν στο 29,2%. Αυτά για τα λαϊκά στρώματα. Από την άλλη:

• Οι φόροι επί των επιχειρήσεων μειώθηκαν κατά 10,9%την περίοδο 1972 – 73.
• Η φορολογική «μεταρρύθμιση» του 1968 μετέφερε το φορολογικό φορτίο στους ώμους της εργατικής τάξης με τις μεγάλες επιχειρήσεις και τους πλουτοκράτες να απολαμβάνουν μεγαλύτερα φορολογικά προνόμια. Συνέπεια: Οι φοροαπαλλαγές 464 μεγάλων επιχειρήσεων το 1971 ήταν κατά τρεις φορές υψηλότερες από τους φόρους που οι ίδιες εταιρείες είχαν καταβάλει!
• Τα φορολογικά έσοδα από τις ναυτιλιακές εταιρείες μειώθηκαν από 109 εκατομμύρια δραχμές το 1968 σε 29 εκατομμύρια το 1972 (μείωση 73%!),περίοδος κατά την οποία ο ελληνικός στόλος αυξήθηκε κατά 16,7 εκατομμύρια τόνους.

8ο) Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά οχτώ φορές, μεταξύ του 1967 και 1972. Το ισοζύγιο πληρωμών από μέσο πλεόνασμα 14,6 εκατ. δολαρίων την περίοδο 1960 – 66, εμφάνισε μέσο έλλειμμα την περίοδο 1967-73 ύψους 117 εκατομμυρίων δολαρίων.

9ο) Οσο για την «ανάπτυξη» που σημειώθηκε επί συνταγματαρχών, το άρθρο του οικονομολόγου Αδαμάντιου Πεπελάση στις 2/8/1974, είναι αποκαλυπτικό και για το χαρακτήρα της «ανάπτυξης» και για το ξεπούλημα της Ελλάδας στο ξένο κεφάλαιο. Γράφει:

«Η ανάπτυξη της επταετίας είχε αντιλαϊκό χαρακτήρα. Η μεγάλη μάζα δηλαδή επωμίσθηκε το βάρος της ανάπτυξης, καρπώθηκε τα λιγότερα ωφελήματα κι έφερε το κόστος των διάφορων αντιφατικών και συγκυριακών μέτρων για την προσπάθεια επαναφοράς της οικονομίας σε σχετική σταθερότητα και ισορροπία. Ιδιαίτερα τα µέτρα των τελευταίων 12 μηνών ήταν εξοντωτικά για τα μικρά εισοδήματα. Η άνοδος των τιμών κατά 40%-45% το 1973 (και κατά 9% για το πρώτο εξάμηνο του 1974) υπερκάλυψε την αύξηση των αστικών εισοδημάτων ενώ το αγροτικό εισόδημα άρχισε να συρρικνώνεται σημαντικά. Οι ξένες παραγωγικές επενδύσεις μειώνονται εντυπωσιακά. Ενώ στην περίοδο 1965-66 εισάγονται 200 εκατ. δολάρια για παραγωγικές επενδύσεις, σ’ όλη την επταετία 1967-1973 εισάγεται πραγματικά το μισό περίπου της προηγούμενης επταετίας. Τα άλλα ξένα κεφάλαια που εισέρρευσαν ήταν ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΞΕΠΟΥΛΗΜΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ – αγορά γης, οικοπέδων και παρόμοια».

***

Από τη μια, λοιπόν, χούντα σήμαινε φορολογικά και κάθε λογής προνόμια σε ντόπια και ξένα μονοπώλια, χαριστικές πράξεις στους φιλικά προσκείμενους στη χούντα Ωνάσηδες και Τομ Πάπες, φτηνό και φιμωμένο εργατικό δυναμικό, απαλλαγές από δασμούς και πακτωλός επιχορηγήσεων («νόμοι» 89/1967 και 378/1968) σε εργολάβους, βιομήχανους, μεγαλεμπόρους, μεγαλοξενοδόχους, επιβολή 300 ειδικών μέτρων παροχής πλήρους ελευθερίας στο εγχώριο και ξένο κεφάλαιο να κερδοσκοπεί χωρίς κανέναν έλεγχο.

Από την άλλη «ξεχαρβάλωμα» όλων των οικονομικών δεικτών, αποσάθρωση της εγχώριας παραγωγής, βάρη στο λαό και μια πλασματική «ανάπτυξη» που πίσω της έκρυβε αθρόες εισαγωγές, επιμήκυνση πιστώσεων και τεχνητή κυκλοφορία χρήματος, που προέκυπτε από αναγκαστικό δανεισμό κι άλλες τέτοιες υψηλού επιπέδου δημοσιονομικές αλχημείες.

Αυτό ήταν το οικονομικό… «θαύμα» του καθεστώτος των συνταγματαρχών. Αυτά είναι και τα παραμύθια της Χαλιμάς από τους γκεμπελίσκους επιγόνους τους και από τους «τακτοποιημένους» εκείνης της μαύρης για τον τόπο περιόδου.

(Τα παραπάνω στοιχεία είδαν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας το 1975. Πηγή: Journal of the Hellenic Diaspora Vol 2 -1975-, Permanent URL: http://hdl.handle.net/10066/4929. Για αναλυτικότερη ενημέρωση στην επισκόπηση του Βασίλη Καρίφη, «Η ελληνική οικονομία κατά τη διάρκεια της δικτατορίας (1967 – 1974)», στο «greekjunda.blogspot.com»).

(*) Το βιβλίο του Διονύση Ελευθεράτου “Λαμόγια στο χακί”, εκδόσεις Τόπος, αποτελεί μια εξαιρετικά εμπεριστατωμένη έρευνα γύρω από την διαφθορά της απριλιανής χούντας

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άνθρωπος απέναντι σε έναν λαό

• Athanase Koutsis

Ο Εμμανουέλ Μακρόν επιμένει στην αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, παρά τις έντονες αντιδράσεις: παραμένει συνεπής στις επιλογές του, που πάντοτε διευκολύνουν τα υψηλά εισοδήματα και ποτέ την κοινωνική θωράκιση της Γαλλίας.

του Serge Halimi*
επιμέλεια: Βάλια Καϊμάκη

Μερικές εβδομάδες μετά την πρώτη εκλογή του Εμμανουέλ Μακρόν στο προεδρικό αξίωμα, ένας από τους υποστηρικτές του, ο σημερινός πρόεδρος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, συνόψισε ως εξής την οικονομική και κοινωνική πολιτική που θα επακολουθούσε: «Αντικειμενικά, τα προβλήματα αυτής της χώρας επιβάλλουν λύσεις ευνοϊκές για τα υψηλά εισοδήματα»¹. Στη συνέχεια, αυτοί οι προνομιούχοι θα αποδείξουν την ευγνωμοσύνη τους στον ευεργέτη τους αφού, μεταξύ 2017 και 2022, στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, ο Μακρόν είδε το ποσοστό του μεταξύ των πλουσιότερων να αυξάνεται από το 34% στο 48%. Όταν στην εξουσία βρίσκεται η Αριστερά, σπάνια επιδεικνύει τόση μαεστρία στην ικανοποίηση του δικού της εκλογικού σώματος…

 

Καθώς, από τη μία προεδρική εκλογή στην άλλη, ο αρχηγός του κράτους αύξησε τη δημοτικότητά του και στους ψηφοφόρους άνω των 65 ετών, μετράμε το μέγεθος του «θάρρους» για το οποίο καυχιέται ο κ. Μακρόν όταν προσπαθεί να πείσει τη χώρα να αποδεχθεί μια «μεταρρύθμιση» των συντάξεων με κύρια θύματα τις λαϊκές τάξεις, που με συντριπτική πλειοψηφία τον καταψήφισαν. Ενώ η αμφισβήτηση των κοινωνικών κεκτημένων θα αφήσει αλώβητο το κεφάλαιο, όπως και τους συνταξιούχους (ακόμα και τους πιο εύπορους), θα επιβάλει δύο επιπλέον χρόνια εργασίας στους εργάτες, των οποίων το προσδόκιμο ζωής με καλή υγεία είναι δέκα χρόνια μικρότερο από εκείνο των ανώτερων στελεχών². Για αυτούς που έχουν πολύ συχνά φθαρεί, εξαντληθεί και σπάσει από τη μισθωτή εργασία, η γραμμή τερματισμού απομακρύνεται. Τον χρόνο της ανάπαυσης, των σχεδίων, των επιλεγμένων ενασχολήσεων θα τον φάει η υποχρεωτική εργασία ή η ανεργία.

Και για ποιον λόγο προωθείται αυτό το μέτρο, αφού δεν υπαγορεύεται από καμία επείγουσα ανάγκη; Διότι η επιλογή της κυβέρνησης δεν είναι να αναστρέψει την παρακμή των νοσοκομείων και των σχολείων, αλλά να «μειώσει το βάρος των συνταξιοδοτικών δαπανών» στην εθνική οικονομία σε μια περίοδο που, επιπλέον, οι στρατιωτικές δαπάνες θα εκτιναχθούν στα ύψη (ο υπουργός Άμυνας προβλέπει ότι θα διπλασιαστούν μεταξύ 2017 και 2030). Το σχέδιο που σκιαγραφούν τέτοιες προτεραιότητες είναι τόσο αποκρουστικό ώστε, σε αντίθεση με ό,τι παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια ενός άλλου τεράστιου κοινωνικού κινήματος παρόμοιου με το σημερινό, ακόμη και μερικά από τα πιο φίλα προσκείμενα στην κυβέρνηση μέσα ενημέρωσης χρειάστηκε (προσωρινά) να υποχωρήσουν.

Αποφασισμένη παρ’ όλα αυτά να επιμείνει, η πρωθυπουργός Ελιζαμπέτ Μπορν ανησυχεί εντούτοις ότι το νομοσχέδιό της θα μπορούσε «να ρίξει νερό στον μύλο του Εθνικού Συναγερμού». Ο πρόεδρος που την διόρισε δεν έχει τέτοιες ανησυχίες. Όπως εξήγησε τον περασμένο Δεκέμβριο, «το 2027 δεν θα είμαι υποψήφιος, άρα δεν θα είμαι υπόλογος για όσα θα συμβούν»³. Η υστεροφημία που θα μπορούσε λοιπόν να συνοδεύει την αλαζονική προεδρία του είναι ότι χρησίμευσε ως σκαλοπάτι για τη Μαρίν Λεπέν, ωστόσο το μέλλον του Εμμανουέλ Μακρόν είναι εξασφαλισμένο. Αν τις επόμενες εβδομάδες συντρίψει τη λαϊκή αντίσταση και κερδίσει τα γαλόνια του «μεταρρυθμιστή» απέναντι στη Δεξιά και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα μπορεί στη συνέχεια να γίνει ομιλητής στο Νταβός ή στο Κατάρ και να διεκδικήσει διευθυντική θέση στην Uber, στην Airbnb ή σε μια διεθνή επενδυτική τράπεζα.

---

*Ο Serge Halimi είναι ο διευθυντής της «Le Monde diplomatique».

1. Jean-Louis Bourlanges, όπως αναφέρεται στο «Une politique pour les riches… et alors?», «L’Opinion», Παρίσι, 29-30 Σεπτεμβρίου 2017, www.lopinion.fr.
2. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ανισοτήτων, η προσδοκώμενη διάρκεια ζωής των στελεχών ηλικίας 35 ετών, χωρίς κινητικά και σωματικά προβλήματα, είναι κατά μέσο όρο 34 χρόνια ακόμη, ενώ των εργατών είναι 24.
3. «Le Monde», 8-9 Ιανουαρίου 2023.

Διαβάστε περισσότερα

Κόσμος Γαλλία: Η “νέα δημοκρατία” του Μακρόν

 

Η Γαλλία είναι ιστορικά συνδεδεμένη με τις διαδηλώσεις και τις εξεγέρσεις των πολιτών, ως μορφή έκφρασης των αιτημάτων τους. Αυτό που κάνει τις γαλλικές διαδηλώσεις να ξεχωρίζουν, είναι ότι συχνά παίρνουν ξαφνική και απρόβλεπτη τροπή, όταν κάποια κυβερνητική απόφαση φαίνεται να “πνίγει” μεγάλη μερίδα των πολιτών της.

Ποιος κυβερνά την Γαλλία?

Στη Γαλλία του σήμερα λοιπόν, η κυβέρνηση Μακρόν, επανεκλέγη για δεύτερη φορά το 2022. Τότε ζήσαμε μια αναμέτρηση θρίλερ, που εξανάγκασε τους Γάλλους πολίτες σε δεύτερο γύρο εκλογών. Οι επιλογές ήταν δύο: ο Μακρόν και η Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα ενός κόμματος που προκύπτει από την ένωση όλων των εθνικιστικών κομμάτων και παρατάξεων της Γαλλίας.

Όπως ήταν φυσικό τις εκλογές κέρδισε ο Εμ. Μακρόν, με το τρομακτικότερο σημείο να είναι αυτό της μικρής διαφοράς μεταξύ των δυο κομμάτων (58.5% Φιλελεύθεροι – 41.5% Εθνικιστές).

Οι Γάλλοι πολίτες, λοιπόν, σχεδόν αναγκαστικά έδωσαν ποσοστό 58% στον άνθρωπο που στον πρώτο γύρο των εκλογών είχαν δώσει 28%, προκειμένου να σώσουν – κυριολεκτικά – την χώρα τους από μια φιλοφασιστική ηγεσία.

Τι θέλησε να κάνει αυτός που κυβερνά τη Γαλλία?

Ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας (ναι ο Μακρόν), από το Γενάρη είχε γνωστοποιηθεί ότι θα έφερνε στη Γαλλική Βουλή προς ψήφιση νέο συνταξιοδοτικό νομοσχέδιο, στις αρχές Μαρτίου. Ο Μακρόν, όμως, ανακοίνωσε πως τελικά θα τον περάσει με προεδρικό διάταγμα και θα αλλάξει το όριο συνταξιοδότησης των Γάλλων πολιτών από τα 62 στα 64 έτη, κάνοντας χρήση του άρθρου 49.3 του Συντάγματος, που δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να περνάει νόμους χωρίς ψηφοφορία. Με αυτόν τον τρόπο ο Εμμανουέλ Μακρόν παρέκαμψε την Γαλλική εθνοσυνέλευση,

Ένας πρόεδρος κοινώς, που βγήκε με το στανιό προκειμένου η Γαλλία να αποφύγει την άνοδο εθνικιστών στην εξουσία, αποφασίζει με το έτσι θέλω, να περάσει έναν νόμο που αυξάνει το όριο συνταξιοδότησης των εργαζομένων πολιτών της Γαλλίας και ανακοινώνει ξεδιάντροπα ότι σκοπεύει να περάσει τον νόμο χωρίς καν να τον θέσει προς ψήφιση.

Πως αντέδρασαν οι Γάλλοι πολίτες?

Από τον Ιανουάριο στη Γαλλία οι κινητοποιήσεις ήταν πολλές, δυναμικές και σταθερά κατά του νέου συνταξιοδοτικού νόμου που θα ψηφιζόταν, όταν όμως ανακοινώθηκε πως θα περαστεί χωρίς ψηφοφορία, εκεί τα πράγματα πήραν άλλη τροπή.

Οι απεργίες συνδικάτων εργαζομένων σε πολλούς τομείς της Γαλλίας, έχουν αποσυντονίσει πλήρως τη χώρα, με τα ποσοστά συμμετοχής να αποτελούν πιθανώς ρεκόρ των τελευταίων ετών, καθώς είναι η πρώτη φορά μετά το 2011 που προχώρησαν ενωμένα σε απεργιακές κινητοποιήσεις με κοινό μέτωπο.

Απεργίες κυλιόμενες ή διαρκείας κηρύχτηκαν άμεσα από τα γαλλικά διυλιστήρια, τις δημόσιες συγκοινωνίες ενώ ακολούθησαν φορείς του δημοσίου, εκπαίδευση και οι εργαζόμενοι στη συγκομιδή απορριμμάτων.

Οι Γάλλοι πολίτες, άρχισαν αμέσως να κινητοποιούνται εξοργισμένοι με αυτήν την καταχρηστική -σε επίπεδο εξουσίας- και μη Δημοκρατική –σε επίπεδο πολιτεύματος- κίνηση του προέδρου της χώρας τους.

Αυτό που ίσως δεν περιμέναμε, γιατί οι περισσότεροι αγνοούμε την -εδώ και αιώνες- σύνδεση της Γαλλίας με την έννοια της διαδήλωσης, ήταν η κλιμάκωση και η απήχηση που θα έχουν οι διαδηλώσεις, οι οποίες σε συνδυασμό με την επιμονή του προέδρου Μακρόν να μην παίρνει πίσω το νομοσχέδιο και να επιστρατεύει τις αστυνομικές δυνάμεις της χώρας κατά των διαδηλωτών, άρχισαν να μεγεθύνονται, κυρίως στην πόλη του Παρισιού αλλά και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας, φτάνοντας τον αριθμό των διαδηλωτών να ξεπερνάει το 1,5εκ σε όλη τη χώρα.

Τι συμβαίνει στη Γαλλική Βουλή?

Ο μόνος τρόπος να μπει νόμιμα φρένο στην κυβέρνηση ως προς τη χρήση του άρθρου 49.3 του Συντάγματος, είναι η κατάθεση διακομματικής πρότασης μομφής από την αντιπολίτευση. Σύμφωνα με τα γαλλικά ΜΜΕ, η πρόταση έχει ήδη κατατεθεί και τη Δευτέρα θα ξεκινήσει μια ιδιαιτέρως δύσκολη εβδομάδα για την κυβέρνηση Μακρόν, η οποία μέσα σε όλα απείλησε με πρόωρες εκλογές, σε συνέχεια της ιδιαιτέρως προκλητικής απόφασης της για την απαγόρευση συναθροίσεων και διαδηλώσεων στην μεγαλύτερη πλατεία (Πλας ντε λα Κονκόρντ) και τον διασημότερο δρόμο του Παρισιού (Ηλύσια Πεδία), με πρόφαση την διατήρηση της τάξης και της δημόσιας ασφάλειας.

Ποια είναι η στάση που κρατούν οι Γάλλοι πολίτες?

Η συμμετοχή των Γάλλων πολιτών στις διαδηλώσεις παραμένει μεγάλη και αναμένεται να γιγαντωθεί καθώς η οργή του κόσμου, δεν μπορεί πια να κρυφτεί, να καλυφθεί ή να υποτιμηθεί, πλέον ξεχειλίζει.

Συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας που έχουν οδηγήσει σε περισσότερες από διακόσιες (200) προσαγωγές. Δακρυγόνα, κρότου λάμψης και πλαστικές σφαίρες από τη μεριά της αστυνομίας, ως απάντηση σε κροτίδες, πλαστικά μπουκάλια και φλεγόμενους κάδους από μεριάς διαδηλωτών.

 

Οι τελευταίες ειδικά νύχτες στο Παρίσι χαρακτηρίζονται από τα παραπάνω.

Δημοσκοπήσεις δείχνουν 8 στους 10 Γάλλους, να μην θέλουν να περάσει το νομοσχέδιο για το συνταξιοδοτικό και 6 στους 10 Γάλλους να επιθυμούν τη συνέχιση των κινητοποιήσεων.

Στο μεταξύ, μαζί με τις απεργίες, οι οποίες αν η σθεναρή αντίσταση των Γάλλων συνεχισθεί, θα παραλύσουν τη χώρα, συνεχίζουν και τα σκουπίδια να συσσωρεύονται στους δρόμους του Παρισιού, με τις αναφορές για όλο και συχνότερη παρουσία αρουραίων, να πληθαίνουν.

Ποια είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν?

Πόσο εύκολο είναι τελικά, όταν μια κυβέρνηση επιμένει σε πλήρη έλλειψη σεβασμού της ζωής των πολιτών της και εφαρμόζει σκληρή καταστολή, να μετατραπούν οι ειρηνικές διαδηλώσεις σε διαδηλώσεις οργής?

Δύο χαμένα χρόνια απ’ τη ζωή ενός ανθρώπου, είναι αρκετά για να δικαιολογήσουν την αγανάκτηση και την οργή των πολιτών, οι οποίοι μοιάζουν να μην το βάζουν κάτω, πιέζουν την εξουσία και παλεύουν να τα κερδίσουν πίσω?

Ποιος θα πει σε έναν άνθρωπο που δουλεύει όλη την ενήλικη ζωή του, ότι θα χρειαστεί να δουλέψει δύο ακόμη χρόνια, ώστε τότε και μόνο τότε, αν δεν έχει αρρωστήσει, αν δεν έχει εξουθενωθεί, αν τον βαστάνε τα πόδια του και αν η ψυχική του υγεία δεν έχει κλονιστεί, θα μπορεί να χαρεί την υπόλοιπη ζωή του?

Ποιος είναι αυτός που μπορεί και θα έπρεπε να τον αφήνουμε να μπορεί, απαγορεύοντας κάθε αντίδραση, να αποφασίσει κάτι τέτοιο για εμάς, χωρίς καν να δοκιμάζει να θέσει αυτή του την ιδέα στους αρμόδιους, προς ψήφιση ή απόρριψή της?

Κανείς.

Ίσως τελικά δεν χρειάζεται να έχει κάποιος την ιστορική σύνδεση που έχει η Γαλλία με τις διαδηλώσεις, για να εξοργιστεί με αυτή την μορφή που παίρνει η Δημοκρατία, κάθε που οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι της αποφασίζουν να φερθούν σαν αφέντες και τη μασκαρεύουν με χιτώνες που θυμίζουν άλλα πολιτεύματα.

Πως μπορεί κάποιος να νομοθετεί ενάντια στη θέληση και όχι προς όφελος του λαού που κυβερνά και γιατί η Δημοκρατία έχει νόμιμα παράθυρα ώστε να μπορεί κάποιος να την ποδοπατάει κατ αυτόν τον τρόπο?

Χωρίς ψήφιση, σημαίνει χωρίς Δημοκρατία και ίσως η μόνη λέξη που μπορεί να χαρακτηρίσει αυτή την φράση είναι η λέξη “ανεπίτρεπτο”.

Μένει λοιπόν να δούμε, αν οι Γάλλοι θα τα καταφέρουν.

*της NicoLe Liakada

Διαβάστε περισσότερα

Με περιπολικά οι γιατροί στις εφημερίες, λουκέτα σε ΜΕΘ και εισαγγελικές παρεμβάσεις

 

Κλείνει η μοναδική ΜΕΘ του Νοσοκομείου Κοζάνης, υπολειτουργεί το Νοσοκομείο Κεφαλονιάς, με περιπολικό μετέφεραν γιατρό για υποχρεωτική εφημερία στο νοσοκομείο Μεσολογγίου, στο Εισαγγελέα για εξουθένωση γιατροί από την Καλαμάτα. Γιατί η Μίνα Γκάγκα μπήκε από την πίσω πόρτα στο ΠΑΓΝΗ.

του Γιάννης Δεβετζόγλου για το NEWS247

Οι σοβαρές ελλείψεις προσωπικού τις οποίες αντιμετωπίζουν τα δημόσια νοσοκομεία δημιουργούν πολλά προβλήματα που είναι πιο έντονα όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και στην περιφέρεια.

Οι γενικές εφημερίες μοιάζουν με πεδίο μάχης, ενώ το προσωπικό των νοσοκομείων κάνει καθημερινά υπερπροσπάθειες να ανταπεξέλθει στις ελλείψεις και τις ανάγκες των ασθενών καθώς και στις πολύωρες υπερωρίες.

Οι εντάσεις της εργασίας, οι καθυστερήσεις στην πληρωμή των εφημεριών, οι κακές συνθήκες εργασίας, οι ελάχιστοι ειδικευόμενοι που τρέχουν, συνθέτουν την εικόνα του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) και στην περιφέρεια.

Στο μεταξύ, κύμα παραιτήσεων παρατηρείται και στο μόνιμο ιατρικό προσωπικό, ως αποτέλεσμα της υπερεργασίας της υποστελέχωσης και των χαμηλών αποδοχών.

Από την πλευρά τους τα στελέχη του υπουργείου Υγείας συνεχίζουν, σαν να μην συμβαίνει τίποτα, τις περιοδείες και τις φωτογραφίσεις στα νοσοκομεία και τάζουν προεκλογικά «λαγούς με πετραχήλια».

Νοσοκομείο Μεσολογγίου: Με περιπολικό μετέφεραν γιατρό για υποχρεωτική εφημερία

Με περιπολικό και τη διαδικασία του «εντέλλεσθε» έφτασε στο Νοσοκομείο Μεσολογγίου γιατρός που ήταν εκτός υπηρεσίας, λόγω έλλειψης προσωπικού σε εφημερία, σύμφωνα με την καταγγελία του Ιατρικού Συλλόγου Αιτωλοακαρνανίας.

Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε από τον Ιατρικό Σύλλογο, γίνεται λόγος για «υποστελέχωση, ελλείψεις προσωπικού και κύμα παραιτήσεων ιατρών» και καταγγέλλεται το συγκεκριμένο περιστατικό.

Συγκεκριμένα, ο σύλλογος αναφέρει πως «σε αυτά τα προβλήματα η διοίκηση του Νοσοκομείου και της 6η Υγειονομική Πεφιρέρεια (ΥΠΕ) προτάσσουν τις συνεχείς μετακινήσεις ιατρών από τα γειτονικά Κέντρα Υγείας με αποκορύφωμα την Παρασκευή 20 Ιανουαρίου να εξαναγκάσουν συνάδελφο σε εφημερία με την διαδικασία του «εντέλλεσθε» στέλνοντας περιπολικό του Α.Τ. Γαβαλούς στην οικία της».

«Μαμάτσειο» Κοζάνης: Κλείνει η μοναδική ΜΕΘ του νοσοκομείου

«Λουκέτο» αναμένεται να βάλει η μοναδική Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) στο «Μαμάτσειο» Νοσοκομείο Κοζάνης, καθώς, όπως καταγγέλλει ο διευθυντής της, Κωνσταντίνος Στόκκος, τα δύο τελευταία χρόνια με τον κορονοϊό, όταν η ΜΕΘ κλήθηκε να υποστηρίξει την υγεία των κατοίκων της περιοχής, λειτουργούσε μόλις με δύο Εντατικολόγους και μία Αναισθησιολόγο, η οποία μετακινούνταν ανάλογα με τις ανάγκες.

Σήμερα, ακόμη κι αυτοί οι δύο Εντατικολόγοι δεν είναι δυνατόν να παραμείνουν, καθώς ο ένας από αυτούς αναμένει τον διορισμό του σε άλλο νοσοκομείο, όταν εκδοθεί το σχετικό ΦΕΚ.

«Θα εισηγηθούμε να κλείσει η ΜΕΘ. Δεν μπορούμε να εργαστούμε κάτω από αυτές τις συνθήκες πλέον. Ήδη η κατάσταση είναι τραγική, να δουλεύουμε 15 μέρες συνεχόμενα, με κουτσουρεμένα ρεπό και άδειες (σ.σ. και αναρρωτικές). Με τον διορισμό του συναδέλφου σε άλλο νοσοκομείο δεν είναι εφικτή η λειτουργία της ΜΕΘ» αναφέρει ο κ. Στόκκος.

Κενό το 50% των οργανικών θέσεων

Ο διευθυντής της ΜΕΘ του «Μαμάτσιου» τονίζει πως η υποστελέχωση του νοσοκομείου είναι γενικευμένη.

Κι ενώ σπάνια προκηρύσσονται θέσεις για να πληρωθούν οι θέσεις που αδειάζουν από όσους συνταξιοδοτούνται ή παραιτούνται, οι γιατροί δεν δείχνουν διάθεση να ανταποκριθούν για να εργαστούν στο ΕΣΥ.

«Δεν έχουμε καμία στήριξη, δεν έχουν δοθεί κίνητρα, ώστε να έρθουν γιατροί στην περιφέρεια. Μιλάμε για μία προκήρυξη και κάλυψη δύο θέσεων σε διάρκεια δύο χρόνων. Οι οργανικές θέσεις είναι κενές σε ένα ποσοστό πάνω από 50%. Και πρόκειται για ένα μεγάλο νοσοκομείο, στην πρωτεύουσα της δυτικής Μακεδονίας, το οποίο δέχεται μεγάλο φόρτο ασθενών και από όμορους νομούς», σημειώνει ο γιατρός.

Πολλές ελλείψεις σε ιατρικό, νοσηλευτικό και διοικητικό προσωπικό κατήγγειλε και από την πλευρά του Σωματείου Εργαζομένων του Νοσοκομείου και ο πρόεδρος, Δημήτρης Κουκουβίκης.

Στον Εισαγγελέα για εργασιακή εξουθένωση γιατροί από το Νοσοκομείο Καλαμάτας

Στον Εισαγγελέα προσέφυγε νεφρολόγος μετά από καθημερινές μετακινήσεις μεταξύ του Νοσοκομείου Κυπαρισσίας και Καλαμάτας (απόσταση περίπου 130 χλμ. Σύμφωνα με τους γιατρούς).

Σύμφωνα με την καταγγελία του Σωματείου Ειδικευμένων Γιατρών ΕΣΥ Μεσσηνίας:

«Το πρωί της 25η Ιανουαρίου η εφημερεύουσα Νεφρολόγος του νεφρολογικού τμήματος του Νοσοκομείου Καλαμάτας έλαβε εντολή από την Διοικήτρια του νοσοκομείου να μεταβεί άμεσα στο Νοσοκομείο Κυπαρισσίας και για τις επόμενες 2 ώρες να καλύψει το νεφρολογικό τμήμα του Νοσοκομείου Κυπαρισσίας, λόγω ασθένειας της μοναδικής του ιατρού. Η ιατρός αποχώρησε για την Κυπαρισσία στις 09.00 και στην συνέχεια το μεσημέρι γύρισε στο Νοσοκομείο της Καλαμάτας για να συνεχίσει την εφημερία της».

Από την Ιατρό ειδοποιήθηκε η αρμόδια εισαγγελική αρχή, καθώς η απομάκρυνση της από το Νοσοκομείο στο οποίο εφημέρευε αλλά και η επιβάρυνση της μεταφοράς της, έθεσε σε κίνδυνο τόσο την ίδια, όσο και την ασφάλεια των ιατρικών πράξεών της.

«Επανειλημμένα έχουμε θίξει τους κινδύνους που επιφυλάσσει η υποστελέχωση των 2 νεφρολογικών τμημάτων του Νομού. Υπάρχουν 2 κενές θέσεις νεφρολόγων για το Νοσοκομείο Καλαμάτας οι οποίες δεν προκηρύσσονται, όσο για το Νοσοκομείο της Κυπαρισσίας στην μία και μοναδική θέση που προκηρύχθηκε δεν υπήρξε κανείς ενδιαφερόμενος», αναφέρουν οι γιατροί στην ανακοίνωσή τους.

Την ίδια στιγμή διερωτώνται:

«Άραγε πως καταφέρνει να διατηρήσει την ποιότητα των ιατρικών του πράξεων ένας ιατρός ο οποίος:

• Εφημερεύει εξαναγκαστικά στις 25-01 και την επόμενη στις 26-01-23 καθώς από τις 3 νεφρολόγους του νεφρολογικού τμήματος της Καλαμάτας η μία απουσιάζει λόγω αναρρωτικής.
• Το πρωί της πρώτης του εφημερίας αιφνίδια του δίνουν την εντολή να μετακινηθεί 130 χιλιόμετρα προκειμένου να εκτελέσει υψηλής σοβαρότητας ιατρικές πράξεις.
• Καλείται σε μία ημέρα να αναλάβει διπλάσιους ασθενείς καθώς τίθεται υπεύθυνος και για τα 2 νεφρολογικά τμήματα του Νομού με τις ανάλογες προγραμματισμένες αιμοκαθάρσεις.
• Ταυτόχρονα είναι υπεύθυνος και για κάθε ασθενή που χρήζει επείγουσα νεφρολογική εκτίμηση και παρέμβαση για τις επόμενες 48 ώρες.
• Τα καταφέρνει τελικά θέτοντας τον εαυτό του σε τεράστια σωματική και ψυχολογική επιβάρυνση με ότι και αν συνεπάγεται αυτό για την δική του υγεία».

Νοσοκομείο Κεφαλονιάς: Λειτουργεί με το 50% του προσωπικού

Κλιμάκιο του ΜέΡΑ25 αποτελούμενο από μέλη της Πολιτικής Γραμματείας και της Κεντρικής επιτροπής του κόμματος, επισκέφτηκαν το Γενικό Νοσοκομείο Κεφαλονιάς, όπου συναντήθηκαν και συνομίλησαν με τον πρόεδρο του σωματείου εργαζομένων, Κώστα Τσιμάρα, και τον Πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Ιωάννη Φισφή.

«Για μια ακόμη φορά διαπιστώνεται η συστηματική αποδόμηση του ΕΣΥ που μας καταγγέλλεται από όλη την Ελλάδα», αναφέρουν τα στελέχη του ΜέΡΑ25.

Συγκεκριμένα, όπως διαπίστωσαν, «το νοσοκομείο λειτουργεί με το 50% του προσωπικού που προβλέπεται, ενώ ένας μεγάλος αριθμός από αυτούς είναι επικουρικοί χωρίς την συμβολή των οποίων αλλά και την ανοχή, αυτοθυσία και επιμονή του μονίμου προσωπικού, το νοσοκομείο θα είχε βάλει λουκέτο».

Παθολόγος και ψυχίατρος εφημερεύουν κάθε μέρα

Το εναπομείναν προσωπικό όμως έχει εξουθενωθεί κυριολεκτικά καθώς σε ορισμένες κρίσιμες ειδικότητες όπως αυτές του παθολόγου, του ψυχιάτρου και του αναισθησιολόγου το νοσοκομείο στελεχώνεται από ένα μόνο άτομο, που φυσικά καλείται να εφημερεύει κάθε μέρα.

Οι εργαζόμενοι στο νοσοκομείο διεκδικούν, μεταξύ άλλων, καλύτερες συνθήκες εργασίας, καλύτερες αμοιβές (ώστε οι θέσεις που προκηρύσσονται να μην παραμένουν ακάλυπτες), κάλυψη των κενών οργανικών θέσεων με προσλήψεις προσωπικού, να λειτουργήσει η ΜΕΘ, να μεταφερθεί η ψυχιατρική κλινική στα κτήρια που έχουν δωρηθεί για αυτό το σκοπό, να υπάρξει συνεχής επιμόρφωση του προσωπικού, να στελεχωθεί το ΕΚΑΒ με διασώστες για την κάλυψη όλου του νησιού της Κεφαλονιάς, να απομακρυνθούν οι εργολάβοι (που στοιχίζουν πολύ παραπάνω στο ελληνικό δημόσιο) και να προσληφθούν μόνιμες καθαρίστριες, προσωπικό εστίασης και φύλαξης.

Από την πίσω πόρτα μπήκε στο ΠΑΓΝΗ η Μίνα Γκάγκα

Δεν ήταν έκπληξη για την αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Μίνα Γκάγκα, όπως φάνηκε από τις αστυνομικές δυνάμεις που βρίσκονταν επί τόπου, οι συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας των εργαζομένων στην Υγεία κατά την ημέρα της πρόσφατης περιοδείας της στην Κρήτη.

Άλλωστε υπάρχουν πλέον κλινικές σε νοσοκομεία, όπως η παθολογική στο Νοσοκομείου Ρεθύμνου, όπου λόγω των μαζικών παραιτήσεων και μη προκήρυξης θέσεων, ο κάθε γιατρός είναι υπεύθυνος ακόμη και για 30 ασθενείς.

Υγειονομικοί φορείς, Σύλλογοι και Σωματεία από όλο το νησί, κατέβηκαν στο δρόμο ζητώντας προσλήψεις προσωπικού, αυξήσεις μισθών, καλύτερες συνθήκες εργασίας, δωρεάν περίθαλψη για όλους και διοικήσεις που «δεν λειτουργούν με αυταρχισμό απέναντι στους εργαζόμενους».

Επεισοδιακή ήταν και η παρουσία της Μίνας Γκάγκα στο ΠΑΓΝΗ, όπου οι εργαζόμενοι την περιμέναν με πανό διαμαρτυρίας στην κεντρική́ είσοδο, εκείνη όμως μπήκε από́ την πίσω πόρτα για να τους αποφύγει.

Οι εργαζόμενοι ανέβηκαν στον πρώτο όροφο όπου γινόταν η συνάντησή της με τη διοίκηση του νοσοκομείου και περίμεναν να τους δεχθεί να μιλήσουν.

Τελικά έφυγαν, γιατί, όπως είπαν στο Ράδιο Κρήτη, η ώρα περνούσε και η κ. Γκάγκα δεν εμφανιζόταν.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Σωματείο υπογραμμίζει μεταξύ άλλων:

«Η αναπληρώτρια υπουργός, η οποία ήταν περιστοιχισμένη από δεκάδες ένστολους αστυνομικούς, της Ασφάλειας και κλούβας των ΜΑΤ εντός και εκτός του νοσοκομείου, για να αποφύγει τη συνάντηση με τους εργαζομένους και το σωματείο που διαμαρτύρονταν στο σαλόνι, επέλεξε να μπει από άλλη είσοδο. Δεν είναι τυχαίο που ακόμη μία φορά υπήρχε εντολή στην πύλη του νοσοκομείου για απαγόρευση εισόδου σε οποιονδήποτε δημοσιογράφο και κάμερα με σκοπό να καλύψει την κινητοποίησή μας».

Διαβάστε περισσότερα

Είναι ακόμα ωραίο να ζεις στη Σουηδία;

 

• Violette Goarant
• Βασίλης Παπακριβόπουλος (μετάφραση)

Έχοντας περάσει από το 5,7% στο 20,5% των ψήφων μέσα σε δώδεκα χρόνια, το ακροδεξιό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών (ΣΔ) κατέχει πλέον προνομιακή θέση στο Κοινοβούλιο και στηρίζει τον κυβερνητικό συνασπισμό της Δεξιάς. Η επιθετική άνοδός του μπορεί να προκαλεί έκπληξη σε μια χώρα συνώνυμη της σοσιαλδημοκρατίας. Παραδόξως όμως, εξηγείται από την ανάμνηση μιας ελάχιστα γνωστής πτυχής του σουηδικού κράτους πρόνοιας.

Στη Μεντμποργιαρπλάτσεν, την «Πλατεία των Πολιτών» της Στοκχόλμης, ακούγονται δυνατές φωνές: «Όχι ρατσιστές στους δρόμους μας». Σύντομα καλύπτονται από τις σκληρές συγχορδίες της ηλεκτρικής κιθάρας, τα βαριά ντραμς και τα ροκ πλήκτρα των γεροδεμένων μουσικών με τα μαύρα μπλουζάκια. Έτσι αρχίζει η περιοδεία του Folkfest («λαϊκή γιορτή»), οργανωμένου από το κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών (Sverigedemokraterna, ΣΔ), δεκαπέντε ημέρες πριν από τις εκλογές της 11^ης του προηγούμενου Σεπτεμβρίου. Σε αυτές, οι ΣΔ αναδείχθηκαν σε δεύτερο κόμμα της χώρας, με 20,5% των ψήφων, πίσω από τους Σοσιαλδημοκράτες, που απέσπασαν μεν το 30,3%, αλλά έχασαν την εξουσία, καθώς ο κεντροαριστερός συνασπισμός του οποίου ηγούνταν δεν διαθέτει πλέον την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο.

Ακολουθώντας τον ρυθμό της μουσικής, η Τζέσικα Στέγκρουντ κάνει χαμογελαστή την είσοδό της στη σκηνή, ντυμένη με ένα λευκό φόρεμα. Η ευρωβουλευτής των ΣΔ δεν αργεί να πλέξει το εγκώμιο της Σουηδίας του παλιού καιρού: «Τότε ζούσαμε πραγματικά μέσα στη φτώχεια και η ανάπτυξη ήρθε γρήγορα. Μέσα σε μονάχα δύο γενιές, η Σουηδία μετατράπηκε σε κράτος πρόνοιας. Ένας από τους κυριότερους λόγους γι’ αυτήν την εξέλιξη είναι ότι τότε είχαμε πολιτικούς ηγέτες που νοιάζονταν για τη χώρα!», βροντοφωνάζει. Εξυμνώντας τις «σοφές αποφάσεις που ελήφθησαν στο παρελθόν, με μόνο όραμα τι είναι καλύτερο για τη Σουηδία», αποδίδει έναν πραγματικό φόρο τιμής στη σοσιαλδημοκρατία της δεκαετίας του 1930.

Από το 1932 έως το 1946. ο σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Περ Άλμπιν Χάνσον είχε μετατρέψει τη συντηρητική έννοια του Folkhemmet (κυριολεκτικά: «εστία του λαού») σε φορέα αλλαγής της κοινωνίας και συνώνυμο του κράτους πρόνοιας. Σύμφωνα με την ιστορικό Τζένυ Άντερσον, κάθε σουηδικό κόμμα παραμένει λίγο-πολύ προσκολλημένο σε αυτή την έννοια –και όχι μόνο οι σοσιαλδημοκράτες, που επιθυμούν να εδραιώσουν τη βεβαιότητα ότι η Σουηδία είναι μια χώρα «όπου είναι ωραίο να ζεις». Όμως, η έννοια έχει σήμερα υιοθετηθεί από την ακροδεξιά, η οποία ερμηνεύει το Folkhemmet ως «ομοιογένεια του εθνικού πληθυσμού», ως «εθνική εστία»¹.

Κατά την οικοδόμηση του σουηδικού μοντέλου του κράτους πρόνοιας διακρίθηκαν οι σοσιαλδημοκράτες πολιτικοί Άλβα Μίρνταλ, τιμημένη με βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το 1982, και ο οικονομολόγος σύζυγός της Γκούναρ Μίρνταλ, τιμημένος το 1974 με το βραβείο της Τράπεζας της Σουηδίας για τις οικονομικές επιστήμες (το αποκαλούμενο και «Νόμπελ Οικονομίας»). Από το 1934, το ζεύγος παρουσίασε οικονομικές μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση των συχνά άθλιων συνθηκών ζωής της σουηδικής οικογένειας: ελεύθερη πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, δωρεάν σχολικά γεύματα, οικογενειακά επιδόματα, ευρύχωρες και καλής ποιότητας κατοικίες, ελεγχόμενα ενοίκια, όλα όσα εξακολουθούν να κάνουν σήμερα περήφανους τους Σουηδούς.

Ωστόσο, το ζεύγος Μίρνταλ επίσης κατακεραύνωνε τον έλεγχο των γεννήσεων, συνώνυμο της μείωσης του πληθυσμού: μια τέτοια εξέλιξη «θα επέφερε τον εκφυλισμό της φυλής και άρα την “αυτοκτονία του είδους”», έγραφαν². «Εάν η δημογραφική πίεση μειωνόταν, η χώρα θα κατακλυζόταν από μετανάστες διαφορετικών φυλών, με υψηλό δείκτη γονιμότητας. Σύμφωνα με τον νόμο του ισχυρότερου, θα έπαιρναν στα χέρια τους την πολύτιμη πολιτιστική κληρονομιά μας και θα την αλλοίωναν. Αυτή η εισβολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια οπισθοδρόμηση της χώρας σε διεθνές επίπεδο και να θέσει σε κίνδυνο την ειρήνη μας.»

Το Εθνικό Ινστιτούτο Φυλετικής Βιολογίας δημιουργήθηκε το 1922 με κρατική χρηματοδότηση για να προσφέρει επιστημονική κάλυψη στις πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Καθηγητές προβαίνουν σε μετρήσεις των κρανίων των Σαάμι, του αυτόχθονα λαού της Βόρειας Ευρώπης, τους φωτογραφίζουν γυμνούς και διατηρούν τα οστά τους. Αυτοί οι Λάπωνες θεωρούνται «εξωτικοί» και «ανίκανοι να αναπτυχθούν»³. Τους υποχρεώνουν να προσηλυτιστούν στον προτεσταντισμό⁴. Το Εθνικό Ινστιτούτο Φυλετικής Βιολογίας θα αλλάξει ονομασία και αντικείμενο μελέτης μόλις το 1958.

Αποτελεσματική επένδυση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Μεταξύ 1934 και 1976, με δικαιολόγηση ταυτόχρονα ιατρική, ευγονική και ηθική, η Σουηδία εφαρμόζει μια πολιτική στείρωσης των αποκαλούμενων «αποκλινόντων» ατόμων. Το ζητούμενο είναι να αποφευχθεί η αναπαραγωγή των ψυχικά ασθενών και των «πνευματικώς ανεπαρκών»⁵, όπως οι γυναίκες χωρίς σεξουαλικές αναστολές που διάγουν «έκλυτο βίο» και θεωρούνται ακατάλληλες για μητέρες. Κατά τη διάρκεια αυτών των τεσσάρων δεκαετιών, περίπου 63.000 άτομα στειρώθηκαν διά της βίας.

Το 2022, τα τέσσερα εμβληματικά μέτρα των Σουηδών Δημοκρατών μοιάζουν να φιλοτεχνούν μια παλιά καρτ ποστάλ της Σουηδίας: «πραγματικό κράτος πρόνοιας», «ασφάλεια», «σοβαρή μεταναστευτική πολιτική» και «φθηνά καύσιμα». Το τελευταίο απευθύνεται κυρίως στο Bensinupproret 2.0, ένα κίνημα που γεννήθηκε το 2019 αντλώντας έμπνευση από τα Κίτρινα Γιλέκα. Σε αυτούς θα πρέπει να προστεθεί και η ανάκτηση της ενεργειακής ασφάλειας, επιμένει από βήματος η Τζέσικα Στέγκρουντ, που δραστηριοποιείται επαγγελματικά σε αυτόν τον χώρο. Ο τρέχων πληθωρισμός στις τιμές της ενέργειας εξηγεί την παρουσία της στο πλευρό του ηγέτη των Σουηδών Δημοκρατών, που ετοιμάζεται να ανέβει στη σκηνή.

«Τζίμιιιιι!», φωνάζει ένας άντρας από το πλήθος. Ο Τζίμι Άκεσον, που αναγγέλλεται από τα μεγάφωνα ως ο «πραγματικός βασιλιάς» της Σουηδίας, κάνει την εμφάνισή του με μουσική υπόκρουση και συνοδεία πυροτεχνημάτων. Φοράει μπεζ παντελόνι και λευκό πουκάμισο με ανασηκωμένα μανίκια, τα σκούρα μαλλιά του είναι φορμαρισμένα με τζελ και συνοδεύεται από έναν προσωπικό φρουρό. Πριν από εννέα χρόνια, ο ηγέτης είχε γιαουρτωθεί σε αυτήν ακριβώς την πλατεία και είχε υποχρεωθεί να την εγκαταλείψει άδοξα. Όμως, αυτή τη φορά, υπάρχουν περισσότεροι συμπαθούντες από αντιπάλοι.

«Έχει φθάσει η στιγμή να διαδεχτούμε τη σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση!», βροντοφωνάζει ο Άκεσον σε ένα μικρόφωνο που παραμορφώνει τη φωνή του από την ένταση, κάτω από τα χειροκροτήματα και τα σφυρίγματα του κοινού. Κάπως σαν τικ, διορθώνει και με τα δύο χέρια τη θέση των γυαλιών του και ισιώνει τα μαλλιά του. «Πολλοί Σουηδοί κουράστηκαν από την ανασφάλεια, κουράστηκαν από τη βία, κουράστηκαν…». Λάτρης των ρητορικών επαναλήψεων, δεν παύει να λέει και να ξαναλέει ότι «είναι καιρός να βάλουμε πρώτα τη Σουηδία» και ότι «η Σουηδία θα είναι ξανά καλά».

Το 2006, οι Σουηδοί Δημοκράτες εγκατέλειψαν το έμβλημα με την εθνικιστική φλόγα, καθώς θύμιζε υπερβολικά τις νεοναζιστικές απαρχές του κόμματος το 1988: ο πρώτος ηγέτης του Άντερς Κλάρστρομ ήταν προηγουμένως μαχητικό μέλος του ανοιχτά ναζιστικού Κόμματος του Σκανδιναβικού Ράιχ. Το αντικατέστησαν με την εικόνα μιας αθώας γαλάζιας και κίτρινης ανεμώνας, με τα πέταλά της λυγισμένα από τον άνεμο. «Τα λουλούδια που φωτίζουν για χάρη μας τους ανοιξιάτικους αγρούς είναι πιθανότατα το ίδιο φυτό που έδινε το σήμα της άνοιξης στους ανθρώπους που ζούσαν εδώ, την εποχή που η Σουηδία έκανε τα πρώτα της βήματα»⁶, λέει γεμάτος συγκίνηση ο Άκεσον, υπενθυμίζοντας ότι αυτό το φαρμακευτικό φυτό χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν για την περιποίηση των τραυμάτων.

Όσο κι αν το ακροδεξιό κόμμα έχει το βλέμμα του στραμμένο προς το παρελθόν, ξέρει να χρησιμοποιεί τα εργαλεία του παρόντος. Σύμφωνα με το βαρόμετρο των σουηδικών μέσων κοινωνικής δικτύωσης για το 2022, ο επίσημος λογαριασμός του στο Facebook είναι ο ισχυρότερος στη Σουηδία. Η σελίδα του Άκεσον καταλαμβάνει την τρίτη θέση. Είναι μια επικερδής απόδοση μετά από μια έξυπνη επένδυση: στην τελική ευθεία πριν από τις εκλογές, ο προϋπολογισμός των Σουηδών Δημοκρατών για το Facebook και το Instagram ήταν τριπλάσιος από εκείνον του σημαντικότερου συντηρητικού πολιτικού σχηματισμού, του Μετριοπαθούς Κόμματος. Παρόλη την ελαφρά υποχώρηση που σημείωσαν οι δυνάμεις των Μετριοπαθών, ο ηγέτης τους Ουλφ Κρίστερσον έγινε πρωθυπουργός στις 18 Οκτωβρίου, επικεφαλής ενός συνασπισμού της Δεξιάς που περιλαμβάνει τους φιλελεύθερους, τους χριστιανοδημοκράτες αλλά και τους Σουηδούς Δημοκράτες, οι οποίοι αρκούνται στη στήριξη της κυβέρνησης χωρίς να συμμετέχουν σε αυτήν. Ωστόσο, έχουν βαρύνοντα ρόλο στο Κοινοβούλιο, δεδομένου ότι διαθέτουν τους 73 από τους 176 βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου όλοι διαγκωνίζονται για να τραβήξουν την προσοχή οι ΣΔ χρησιμοποιούν όλα τα κατάλληλα μέσα: ύμνος του κόμματος που θυμίζει Eurovision, βιντεοκλίπ αμερικανικού στυλ στο YouTube και φωτογραφίες όπου κοπέλες με μαγιό φορούν μπλουζάκια με πολιτικά συνθήματα. Οι ΣΔ γνωρίζουν επίσης να χειρίζονται σε εξαιρετικό βαθμό τη χαρακτηριστική εικονογραφία του Διαδικτύου, τα μιμίδια, με το ιδιαίτερο χιούμορ. Στην αφίσα του Folkfest εμφανίζεται μια αγελάδα με κράνος των Βίκινγκ να παίζει ηλεκτρική κιθάρα, ο Γκοτζίλα ξεπροβάλλει από την καμινάδα ενός παραδοσιακού σουηδικού σπιτιού και μια έκρηξη γίνεται πίσω από τον Άκεσον, ο οποίος κοιτάζει κάπου μακριά, φορώντας γυαλιά Ray-Ban. «Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ευνοούν μια πιο πολωτική ρητορική, απλουστευμένη και στερούμενη αποχρώσεων», υπογραμμίζει η Γκουνίλα Άλμστρομ Πέρσον, καθηγήτρια ρητορικής στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.

Η συντηρητική ψήφος κερδίζει έδαφος στους νέους. Κάθε χρόνο, ο δημόσιος οργανισμός για τη νεολαία και την αγωγή του πολίτη διοργανώνει εικονικές εκλογές, που αποτελούν μίμηση των βουλευτικών. Παιδαγωγική άσκηση αλλά ταυτόχρονα και εκλογικό βαρόμετρο, αυτές οι «εκλογές» σε γυμνάσια και λύκεια που συμμετέχουν εθελοντικά έδειξαν μια εξέλιξη η οποία προκάλεσε έκπληξη: το 2014, τα λύκεια έδιναν την πλειοψηφία στους Σοσιαλδημοκράτες, με τους ΣΔ να συγκεντρώνουν μονάχα το 11% των ψήφων. Οκτώ χρόνια αργότερα, στις προτιμήσεις των μαθητών λυκείου κυριαρχούσαν οι Μετριοπαθείς, ενώ το 20% επέλεγε τους Σουηδούς Δημοκράτες.

«Κάθε φορά που βλέπω μια ειδοποίηση στο κινητό, μιλάει για δολοφονίες, για εγκληματικές συμμορίες, για εμπόρους ναρκωτικών, για ένα σωρό πράγματα με κακή αύρα», παρατηρεί ο εικοσάχρονος τραγουδιστής Τούσε Σίζα. «Στον περίγυρό μου, πολλοί κατηγορούν την προηγούμενη κυβέρνηση για όλα αυτά. Και θέλουν να δουν τα πράγματα να αλλάζουν»⁷. Οι συμπλοκές ανάμεσα σε αντίπαλες συμμορίες έκαναν τη Σουηδία τη μοναδική ευρωπαϊκή χώρα όπου αυξάνονται οι επιθέσεις με πυροβόλα όπλα⁸. Σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Πρόληψης του Εγκλήματος (Brå), πρόκειται κυρίως για νεαρούς παραβατικούς από τις «ζώνες προτεραιότητας», τις λαϊκές συνοικίες όπου ζει η πλειονότητα των μεταναστών ή των ατόμων που έχουν γεννηθεί από μετανάστες γονείς⁹, γεγονός το οποίο αυξάνει τον στιγματισμό. Οι ΣΔ υποστηρίζουν ότι θα ξανακάνουν τη Σουηδία έναν ασφαλή παράδεισο: «Θέλω να κρατήσω τη χώρα μου όπως την γνώρισα όταν ήμουν παιδί», δηλώνει η Ανέτ Νύμπεργκ, βουλευτής του κόμματος. «Θέλω να προστατέψω τους ηλικιωμένους και τα παιδιά που μεγαλώνουν»¹⁰.

Πριν από δώδεκα χρόνια, αρκετά κόμματα είχαν εκδηλώσει την επιθυμία τους να αποκλείσουν την πρόσβαση των Σουηδών Δημοκρατών στις κοινοβουλευτικές επιτροπές. Η προσπάθεια δεν ευοδώθηκε, όμως το 2014 και στη συνέχεια το 2018 ο πολιτικός σχηματισμός τους δεν είχε κατορθώσει να καταλάβει θέσεις ευθύνης στη Βουλή, παρόλη την εκλογική άνοδό του. Το αποτέλεσμα των πρόσφατων εκλογών τούς ανοίγει διάπλατα τις θύρες του Κοινοβουλίου: εκτός από τη θέση του δεύτερου αντιπροέδρου της Βουλής, οι ΣΔ εξασφαλίζουν τέσσερις προεδρίες κοινοβουλευτικών επιτροπών (Εργασίας, Οικονομίας, Δικαιοσύνης, Εξωτερικών Υποθέσεων), καθώς και τέσσερις αντιπροεδρίες (στις επιτροπές Υποθέσεων Αστικού Δικαίου, Μεταφορών και Επικοινωνιών, Άμυνας, Φορολογίας).

Προκειμένου να κατορθώσει να κυβερνήσει, ο δεξιός συνασπισμός πρέπει να περιλαμβάνει και τους ΣΔ, κάτι που το 2018 ήταν ακόμα απαράδεκτο. Οι Μετριοπαθείς αρνούνταν τότε να συνεργαστούν με αυτό το «ξενοφοβικό κόμμα» και τους «ανίκανους» βουλευτές του. Προκειμένου να προετοιμάσουν το έδαφος και να εδραιώσουν την αξιοπιστία τους, πριν αρχίσουν την προεκλογική εκστρατεία, οι ΣΔ λείαναν τη ρητορική τους και έκαναν λίφτινγκ στην ιστοσελίδα τους. Η εμφάνισή της είναι πιο «καθαρή» και τα άρθρα που παρουσίαζαν λεπτομερώς το πρόγραμμα του κόμματος καταργήθηκαν. Οι σύνδεσμοι παραπέμπουν σε προτάσεις που κατατέθηκαν στη Βουλή κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων. Ορισμένα κεντρικά σημεία του προγράμματος έχουν απαλειφθεί, όπως ο υποχρεωτικός ιατρικός έλεγχος των νεοαφιχθέντων μεταναστών, η επανεθνικοποίηση του σχολείου και η αμφισβήτηση της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση –υποστηρίζουν ότι έχουν εγκαταλείψει από το 2019 την πρότασή τους για δημοψήφισμα εξόδου από την Ε.Ε. Αντίθετα, η ιστοσελίδα αναφέρει για πρώτη φορά τη μεταστροφή του κόμματος σε σχέση με την ένταξη στο ΝΑΤΟ, με την οποία οι Σουηδοί Δημοκράτες ήταν αντίθετοι μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2010.

Περιορισμός του δικαιώματος ασύλου

Διευκρινίστηκαν επίσης ορισμένα μέτρα τα οποία θα μπορούσαν να προσελκύσουν ψήφους, όπως το κλείσιμο όλων των ιδιωτικών μουσουλμανικών σχολείων. Την περασμένη άνοιξη, ο Δανοσουηδός εξτρεμιστής Ράσμους Πάλουνταν που ανήκει στο κόμμα Stram Kurs («Σκληρή Γραμμή») έκαψε αντίτυπα του Κορανίου σε αρκετές σουηδικές πόλεις. Το κάψιμο βιβλίων στην πυρά, που σε όλες τις περιπτώσεις έλαβε την άδεια της σουηδικής αστυνομίας και πλαισιώθηκε από αστυνομικές δυνάμεις, προκάλεσε την αγανάκτηση των μουσουλμάνων, μέχρι του σημείου να προκληθούν ταραχές. Σε ένα πλαίσιο ένοπλων συμπλοκών μεταξύ ομάδων, το κάψιμο αυτοκινήτων και οι συγκρούσεις με την αστυνομία σόκαραν την κοινή γνώμη. Ρίχνοντας λάδι στη φωτιά, ο γραμματέας των ΣΔ Ρίκαρντ Γιόμσχοφ πολλαπλασίασε τις δηλώσεις, γράφοντας επιθετικά στο Twitter ότι «το Ισλάμ, αυτή η προσομοίωση θρησκείας, (…) δεν έχει καμία θέση στη χώρα μας». Ως βουλευτής, διέδωσε το μήνυμά του κάνοντας μια διακριτική τουρνέ σε ολόκληρη την χώρα, παράλληλα με τα ψυχαγωγικά Folkfest. Σήμερα, ο Γιόμσχοφ είναι πρόεδρος της Επιτροπής Δικαιοσύνης του Κοινοβουλίου.

Η συμφωνία για τον συνασπισμό των δεξιών κομμάτων (Tidӧavtalet), που ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο, αναδεικνύει σε μεγάλο βαθμό την πολιτική των Σουηδών Δημοκρατών για τη μετανάστευση και την ασφάλεια. Το κυβερνητικό πρόγραμμα περιλαμβάνει για παράδειγμα τον περιορισμό του δικαιώματος ασύλου και την αυστηροποίηση των ποινών για τα μέλη συμμοριών. Προβλέπει επίσης την επέκταση της επιτήρησης με κάμερες και τη διευκόλυνση των κατ’ οίκον ερευνών από την αστυνομία.

Αν και οι Σουηδοί Δημοκράτες κατάφεραν να επιβάλουν τις απόψεις τους σε αυτά τα θέματα, από την άλλη πραγματοποίησαν στροφή προς τον φιλελευθερισμό. Αμέσως μόλις στήριξαν την κυβέρνηση, απάλειψαν τις κριτικές τους προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και ήδη αποδέχθηκαν την κατάργηση των ελεγχόμενων ενοικίων, καθώς και τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών ως κίνητρο στους εργοδότες για προσλήψεις –παρόλο που ως αντιπολίτευση απέρριπταν όλα αυτά τα μέτρα. Επίσης, εγκατέλειψαν την πρόταση για φορολόγηση των υπερκερδών των ιδιωτικών επιχειρήσεων που συνάπτουν συμβάσεις με το Δημόσιο. Απ’ ό,τι φαίνεται, από τις υποσχέσεις τους για επιστροφή στο σουηδικό κράτος πρόνοιας της παλιάς εποχής, η μόνη που εξακολουθεί να ισχύει είναι η εμμονή στην εθνική ταυτότητα.

---

1. Jenny Andersson, När framtiden redan hänt?: socialdemokratin och folkhemsnostalgin, Ordfront, Στοκχόλμη, 2009.
2. Alva Myrdal και Gunnar Myrdal, Kris i befolkningsfrågan, Bonnier, Στοκχόλμη, 1934.
3. David Naylor, «How the Sami were affected by research in “racial biology”», Πανεπιστήμιο της Ουψάλα, 10 Δεκεμβρίου 2021, www.uu.se.
4. Ο νόμος για την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης χρονολογείται μόλις από το 1952. Ο χωρισμός κράτους και σουηδικής προτεσταντικής λουθηρανικής Εκκλησίας χρονολογείται από το 2000.
5. Maija Runcis, Steriliseringar i folkhemmet, Ordfront, 1998.
6. «Sverigedemokraterna byter partisymbol», δελτίο Τύπου των ΣΔ, 26 Μαΐου 2006.
7. «Unga kulturskapare om valresultatet: “Det har blivit töntigt att vara sosse”», «Dagens Nyheter», Στοκχόλμη, 30 Σεπτεμβρίου 2022.
8. «Dödligt skjutvapenvåld i Sverige och andra europeiska länder: en jämförande studie av nivåer, trender och våldsmetoder», Σουηδικό Εθνικό Συμβούλιο Πρόληψης του Εγκλήματος, Στοκχόλμη, 2021.
9. «Tydliga skillnader bland unga i särskilt utsatta områden», Εθνικό Γραφείο Στατιστικής, με στοιχεία της 19^ης Οκτωβρίου 2022.
10. «SD-väljare: Därför röstar vi på Sverigedemokraterna», «Expressen», Στοκχόλμη, 2021.

Διαβάστε περισσότερα