Poutanique τεχνη, εσυ τα φταις ολα!

Να είναι τέχνη; Επάγγελμα ή μήπως ματαιοδοξία;

Ο μουσικός του πεζοδρόμου!!

Ξαφνικά την καλοκαιρινή ηρεμία στο μικρό μας Μεσολόγγι σκέπασε μια γλυκιά μελωδία που έρχονταν από το βάθος του πεζοδρόμου. Όσο πλησίαζε.....

Να πως γινεται το Μεσολογγι προορισμος!

αι θα αξιοποιηθεί. Ακούγονται διάφορες ιδέες και έχουν συσταθεί αρκετές ομάδες πολιτών που προτείνουν υλοποιήσιμες και μη ιδέες προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος και έμμεσα να επωφεληθούμε όλοι.....

Ποσα κτηρια ρημαζουν στο Μεσολογγι;

Ένα από τα θέματα του δημοτικού συμβούλιου στις 27/ 11 είναι η «Εκμίσθωση χώρου για κάλυψη στεγαστικών αναγκών του Δήμου». Οι πρώτες σκέψεις που μου έρχονται στο μυαλό είναι πως μετά από τόσα χρόνια και πώς μετά από τόσο κονδύλια έχουμε φτάσει ....

Μεσολόγγι - αδέσποτα ώρα μηδέν.

Αδέσποτα, ένα ευαίσθητο θέμα για όσους είναι πραγματικά φιλόζωοι* και με τις δυο έννοιες της λέξης. Ας αρχίσουμε να μιλάμε για τις αβοήθητες ψυχές που ξαφνικά βρεθήκαν απροστάτευτες στον δρόμο όχι από το τέλος δηλαδή από τα αποτελέσματα που βλέπουμε...

Facebook, φωτογραφιες με σουφρωμενα χειλη...

Κάλος ή κακός αγαπητοί φίλοι διανύουμε μια εποχή που θέλει τους περισσότερους άμεσα εξαρτημένους από τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωση τύπου face book. Έρχεται λοιπόν το Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

22 Ιαν 2017

Σουηδία: Εκτροφείς ταράνδων εναντίον μεταλλωρύχων

By and Οικογένεια Σαάμι στα εδάφη της Σουηδίας κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου (φωτ.: Swedish National Heritage Board).
Στον σουηδικό «Μεγάλο Βορρά», αυξάνονται οι εντάσεις ανάμεσα στους υπέρμαχους της δημιουργίας νέων ορυχείων και στους πληθυσμούς των αυτοχθόνων Σαάμι. Ολόψυχα αφοσιωμένοι στην προστασία της φύσης, φιλοδοξούν να κατακτήσουν την αυτοδιάθεσή τους. Το σουηδικό νομικό πλαίσιο δεν προσέφερε ώς τώρα αυτή τη δυνατότητα όμως μια πρόσφατη δικαστική απόφαση ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα.
Μερικοί τάρανδοι βόσκουν στις παρυφές ενός δασικού δρόμου. «Αυτοί εδώ είναι αργοπορημένοι», εξηγεί ο Τορ Λούντμπεργκ Τουόρντα κόβοντας ταχύτητα. «Άνοιξη είναι, πηγαίνουν να συναντήσουν το κοπάδι, ψηλά στο βουνό [στα σύνορα Σουηδίας και Νορβηγίας]. Κάθε χρόνο, τα θηλυκά έρχονται να γεννήσουν στο ίδιο βουνό. Είναι στα γονίδιά τους». Ο ίδιος δεν έχει ταράνδους: μονάχα το 10% των Σαάμι εξακολουθούν να επιδίδονται στην κτηνοτροφία. Ωστόσο, στα 55 του, γνωρίζει πολύ καλά τούτα τα ημι-εξημερωμένα ελαφοειδή, τόσο στενά συνδεδεμένα με την ύπαρξη αυτού του αυτόχθονα ευρωπαϊκού λαού (βλ. ένθετο). Μας διηγείται ότι, στο παρελθόν, για το σουηδικό ληξιαρχείο ήταν απλώς ο Τορ Λούντμπεργκ: «Οι παππούδες μου ήταν αυτό που αποκαλώ “αόρατοι Σαάμι”. Είχαν αφομοιωθεί και έφεραν σουηδικά ονόματα. Στο σχολείο έμαθα μονάχα σουηδικά. Όταν ενηλικιώθηκα, προχώρησα σε αυτό που αποκαλώ “προσωπική απόρριψη της αποικιοκρατίας”: έμαθα την γλώσσα των Σαάμι και ξαναπήρα το όνομα των προγόνων μου
Ο Λούντμπεργκ Τουόρντα σταματάει το αυτοκίνητο και συνεχίζουμε με τα πόδια στο δασικό μονοπάτι. «Αυτό εδώ δεν είναι δάσος», διευκρινίζει. «Πρόκειται για μονοκαλλιέργεια πεύκων και σημύδων. Λίγα είδη, μικρή βιοποικιλότητα και συνεπώς λιγοστή τροφή για τους τάρανδους.» Παρακάτω, αστράφτει μια λίμνη περιτριγυρισμένη από βάλτους. Ο οδηγός μας μάς δείχνει ό,τι έχει απομείνει από μερικές καλύβες: κάποια σανίδια με καρφιά πάνω τους. «Ορίστε, φτάσαμε στο Καλάκ. Εδώ είχαμε στήσει την κατασκήνωσή μας ενάντια στο μεταλλείο σιδήρου, πριν μας διώξει η αστυνομία.» Πιο πέρα, μας δείχνει κομμάτια κορμών καλυμμένα από βρύα: τα απομεινάρια μιας πολύ παλιάς καλύβας. Τριγύρω, στα δέντρα είναι κρεμασμένες γαλαζοκίτρινες κορδέλες, σημάδι ότι έχουν καταγραφεί από τις σουηδικές υπηρεσίες. «Αυτή είναι η απόδειξη ότι εμείς, οι Σαάμι, ζούμε εδώ από αμνημονεύτων χρόνων. Στην πανάρχαια θρησκεία μας, κάθε δέντρο, κάθε ρυάκι είχε ψυχή. Ανέκαθεν ζούσαμε σε αρμονία με τη φύση, σχεδόν χωρίς να αφήνουμε ίχνη πάνω της. Αντίθετα, το μόνο που βλέπει η βιομηχανία είναι το βραχυπρόθεσμο κέρδος. Λεηλατεί τα πάντα

«Οι υπέρμαχοι του ορυχείου σκέφτονται μονάχα βραχυπρόθεσμα»
Το Νορμπότεν, η βορειότερη και μεγαλύτερη κομητεία της Σουηδίας (έκτασης σχεδόν 100.000 τ.χλμ.), είναι μια περιοχή όπου ζουν εκτροφείς ταράνδων και μεταλλωρύχοι. Σχεδόν το 90% του σιδήρου που καταναλώνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από το υπέδαφός της. Η δημόσια επιχείρηση LKAB υπερηφανεύεται ότι εξορύσσει καθημερινά το «ισοδύναμο έξι Πύργων του Άιφελ». Στη συνέχεια, το σιδηρομετάλλευμα μεταφέρεται σιδηροδρομικώς μέχρι τα λιμάνια του Λούλεο στον Βοθνιακό Κόλπο και του Νάρβικ στη Νορβηγία: πρόκειται για τον διάσημο «δρόμο του σιδήρου», για τον έλεγχο του οποίου δόθηκαν σκληρές μάχες κατά τα πρώτα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. «Δεκαπέντε φράγματα έχουν κατασκευαστεί στον ποταμό Λούλε, κυρίως για να τροφοδοτούν τα τραίνα με ηλεκτρισμό. Για μας, όλες αυτές οι βιομηχανικές δραστηριότητες σημαίνουν αποικιοκρατία. Το Καλάκ ήταν το ορυχείο με το οποίο ξεχείλισε το ποτήρι.» Το καλοκαίρι του 2013, δεκάδες Σαάμι κατασκήνωσαν εδώ για να εμποδίσουν τη βρετανική εξορυκτική εταιρία Beowolf να πραγματοποιήσει γεωτρήσεις. Υποστηρίχθηκαν από ακτιβιστές της εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης (1) και του οικολογικού χώρου, που ήρθαν από ολόκληρη τη χώρα αλλά και από το εξωτερικό, καθώς και από αντιπροσώπους άλλων αυτόχθονων λαών, κυρίως των Μαπούτσε της Χιλής. Προκειμένου να μπλοκάρουν τα έργα, υιοθέτησαν μια τεχνική του γερμανικού αντιπυρηνικού κινήματος: αλυσοδένονταν πάνω σε τσιμεντοκολώνες που είχαν μεταφέρει καταμεσής του δρόμου.
Η αστυνομία τους έδιωξε, οι γεωτρήσεις για τον εντοπισμό των κοιτασμάτων πραγματοποιήθηκαν, αλλά η διεκδίκηση συνεχίζεται. Στην κωμόπολη Γιοκμόκ, σαράντα χιλιόμετρα παραπέρα, συναντάμε τον Καρλ-Γιόχαν Ούτσι. Αυτός ο τριαντάρης είναι ο εκπρόσωπος του Sirjes, ενός από τα δύο σαμεμπύ (2) που θίγονται άμεσα από το σχέδιο για τη δημιουργία ορυχείου: «Εκπροσωπούμε μια εκατοντάδα κτηνοτρόφων με περίπου 16.000 ζώα που βόσκουν, ανάλογα με την εποχή, από τα βουνά της Νορβηγίας έως τις ακτές της Βαλτικής». Το σαμεμπύ έχει μόνο το δικαίωμα χρήσης αυτών των εκτάσεων, οι οποίες παραμένουν κρατική ιδιοκτησία. Απορρίπτει όμως κατηγορηματικά τα πλάνα εξόρυξης: «Ήμασταν ξεκάθαροι με την Beowolf. Υπάρχουν ήδη τα φράγματα, οι δρόμοι, οι σιδηροδρομικές γραμμές, οι δασικές φυτείες, ο τουρισμός, οι ανεμογεννήτριες και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Δεν υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω εκμετάλλευση. Αρκετά μέχρι εδώ, αρκετά. Το ορυχείο έκοβε στα δύο τα βοσκοτόπια των ταράνδων μας. Οι υπέρμαχοι του ορυχείου μάς κατηγορούν ότι είμαστε εγωιστές, ότι σκεφτόμαστε μονάχα τον δικό μας τρόπο ζωής και τους ταράνδους μας. Απεναντίας: εδώ και χιλιετίες ζούμε όσο πιο κοντά γίνεται στη φύση, την καταλαβαίνουμε καλύτερα απ’ όσο οι περισσότεροι άνθρωποι. Αναλαμβάνουμε σε μεγαλύτερο βαθμό τις ευθύνες μας και σκεφτόμαστε σε βάθος χρόνου: λαμβάνουμε υπ’ όψη το μέλλον του πλανήτη. Οι υπέρμαχοι του ορυχείου δεν σκέφτονται παρά μόνο βραχυπρόθεσμα: μια θέση εργασίας ή τα κέρδη που θα αποκομίσουν». Πράγματι, η Beowolf υπόσχεται «250 άμεσες θέσεις εργασίας και άλλες τόσες έμμεσες».
Κάθε χρόνο, τον Φεβρουάριο, το Γιοκμόκ υποδέχεται αρκετές δεκάδες χιλιάδες τουρίστες που έρχονται για την εμποροπανήγυρη χειροτεχνίας των Σαάμι, που διοργανώνεται εδώ και τετρακόσια χρόνια. Όμως, εκτός της τουριστικής εποχής, η ζωή σε αυτήν την κωμόπολη με τα ξύλινα σπίτια, βαμμένα με το κόκκινο του Φαλούν (3) είναι εξαιρετικά υποτονική. Ορισμένοι θεωρούν ότι το ορυχείο θα αναζωογονήσει την οικονομία της. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά δύσκολο να συναντήσεις κάποιον που να τάσσεται ανοιχτά υπέρ του έργου. Ο (σοσιαλδημοκράτης) δήμαρχος δηλώνει υπερβολικά «απασχολημένος» για να μας δεχτεί, όπως επίσης και ο (Σαάμι) πρόεδρος του συνεταιρισμού των ιδιοκτητών δασικών εκτάσεων, μερικοί από τους οποίους σκέπτονται να υποκύψουν στον πειρασμό να πουλήσουν την ιδιοκτησία τους στην Beowolf. Οι περισσότεροι περαστικοί που πλησιάσαμε «δεν έχουν χρόνο» για να μας μιλήσουν. Πλησιάσαμε μια οικογένεια που καθόταν στον κήπο του σπιτιού της για να μας διαφωτίσει σχετικά με αυτή τη σιωπή. Μια πενηντάχρονη γυναίκα μάς εξήγησε: «Είμαστε υπέρ του ορυχείου. Δεν μπορούμε όμως να πούμε αυτό που πιστεύουμε. Η πόλη είναι μικρή και όλοι γνωρίζονται. Μην γράψετε τίποτα που να προδίδει την ταυτότητά μας: δεν θέλουμε να τσακωθούμε με τους Σαάμι φίλους και συναδέλφους μας. Κατανοούμε την άποψή τους, ωστόσο έχουμε και εμείς τη δική μας».
Πρόκειται για δύο απόψεις, ή μάλλον για δύο αντιλήψεις του κόσμου, ασυμβίβαστες. Η συνομιλήτριά μας διηγείται ότι οι παππούδες της θεωρούσαν τον εαυτό τους «πιονιέρο». Ήρθαν από τον Νότο την δεκαετία του 1920, όταν η Vattenfall, η δημόσια εταιρία ηλεκτρισμού, «κατασκεύαζε φράγματα στον ποταμό Λούλε και έδινε δουλειά σε όλους». Εδώ και είκοσι χρόνια, το Γιοκμόκ έχει πάρει την κάτω βόλτα: «Ο πληθυσμός μειώνεται και ο τουρισμός δεν αρκεί για να ζήσει η πόλη. Οι νέοι μεταναστεύουν στον Νότο. Με το ορυχείο θα μπορούσαμε να κρατήσουμε τον κόσμο». Η παρουσία στο Καλάκ ακτιβιστών που δεν έχουν σχέση με την περιοχή την εκνεύρισε: «Είδαμε στα μέσα ενημέρωσης ότι υπήρχαν άτομα από τη Στοκχόλμη, ακόμα και Άγγλοι και Γερμανοί. Πήραν το δικό μας πρόβλημα, το έκαναν δικό τους και αποφάσισαν για λογαριασμό μας! Εμείς χρειαζόμαστε μια μεγάλη επιχείρηση που θα επενδύσει. Φυσικά, θα προτιμούσαμε να ανοίξει κανένα κατάστημα Ikea», λέει ξεκαρδισμένη, προκαλώντας τα γέλια και των υπολοίπων. «Τα ορυχεία όμως είναι που θέλουν να εγκατασταθούν. Τι να κάνουμε, παίρνουμε ό,τι μας δίνουν. Πολύ θα το θέλαμε να προστατεύσουμε τη φύση, έχουμε όμως άλλη επιλογή;»
Λίγο αργότερα, σε ένα καφέ συναντάμε μερικούς νεαρούς, περιστασιακά απασχολούμενους, που συμφωνούν με αυτή την άποψη. Ένας από αυτούς αναστενάζει: «Δουλεύουμε μια στο τόσο για τη Vattenfall. Όμως, ένα ορυχείο θα μας προσέφερε περισσότερα μεροκάματα». Όσο για τους τάρανδους, συνεχίζει εκνευρισμένος, «μπορούν ωραιότατα να παρακάμπτουν το ορυχείο!». Ένας άλλος διορθώνει τους φίλους του όταν κάνουν λόγο για «Σαάμι» και χρησιμοποιεί με επιμονή τον όρο «Λάπωνες», γνωρίζοντας φυσικά την απαξιωτική του σημασία (4)…
Θα υλοποιηθεί άραγε το σχέδιο δημιουργίας ορυχείου στο Καλάκ, το οποίο έχει τύχει μεγάλης προβολής από τα σουηδικά μέσα ενημέρωσης; Τον Οκτώβριο του 2015, η Εθνική Επιθεώρηση Ορυχείων έδωσε την έγκρισή της. Έκτοτε όμως, η Στοκχόλμη τηρεί μια σώφρονα σιωπή, προς μεγάλη δυσαρέσκεια της Beowolf, που της έχει απευθύνει δύο επιστολές (τον Νοέμβριο του 2015 και τον Μάρτιο του 2016). Σύμφωνα με αρκετές πηγές, η κυβέρνηση χρονοτριβεί, αμφιταλαντευόμενη ανάμεσα στη σοσιαλδημοκρατική εκλογική πελατεία της στον Μεγάλο Βορρά (5) και στους οικολόγους συμμάχους της. Πόσο μάλλον που, από τις πρώτες διερευνητικές γεωτρήσεις ώς την έναρξη της εξορυκτικής δραστηριότητας, θα μεσολαβήσουν περίπου δεκαπέντε χρόνια (6).

Μεταφορά του κέντρου της πόλης για να αποφευχθεί η καθίζηση
Διακόσια χιλιόμετρα βορειότερα βρίσκεται η Κιρούνα (7), το μεγαλύτερο υπόγειο μεταλλείο σιδήρου στον κόσμο. Στις αρχές του 20ού αιώνα, αυτή η πόλη που δημιουργήθηκε εκ του μηδενός προσέλκυσε εποίκους από ολόκληρη τη Σουηδία. Σήμερα, η LKAB απασχολεί 2.000 από τους 18.000 κατοίκους, χωρίς να συνυπολογίζονται οι έμμεσες θέσεις εργασίας. Οι στοές του ορυχείου φτάνουν σε βάθος 1.400 μέτρων, κάτω από τα σπίτια. Προκειμένου να αποφευχθεί η καθίζηση –όπως έχει ήδη συμβεί στη γειτονική πόλη Μαλμβέγιετ– το κέντρο της πόλης θα μεταφερθεί σε απόσταση τριών χιλιομέτρων! Απ’ ό,τι φαίνεται, οι κάτοικοι αποδέχονται με στωικότητα την προοπτική αυτής της φαραωνικής μετακόμισης: «Η πόλη δεν μπορεί να υπάρξει δίχως το ορυχείο», συνοψίζει ένα νεαρό ζευγάρι που εργάζεται στην LKAB. «Άρα, αν πρέπει να μετακινήσουμε την πόλη για να συνεχίσουμε να δουλεύουμε…».
Ο υπερβολικά φιλόδοξος χαρακτήρας του εγχειρήματος φανερώνει τη σημασία που έχει για το βασίλειο της Σουηδίας ο εξορυκτικός τομέας. Ο Αντρέας Λιντ, διευθυντής επιχειρηματικότητας και ανάπτυξης της κομητείας του Νορμπότεν, μας εξηγεί: «Ανέκαθεν, αυτό συνέβαινε. Στα τέλη του 19ου αιώνα, η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Λούλεο-Νάρβικ [για την εξαγωγή του σιδηρομεταλλεύματος] απορροφούσε το 13% του προϋπολογισμού της χώρας». Το 1992, ο συντηρητικός πρωθυπουργός Καρλ Μπιλντ προώθησε την ψήφιση του νόμου για τα μεταλλεύματα (Minerallagen), που άνοιγε τον τομέα στον ανταγωνισμό, ενθαρρύνοντας τις ξένες εταιρείες να πραγματοποιήσουν έρευνες για τον εντοπισμό κοιτασμάτων. Έκτοτε, οι άδειες χορηγούνται από την Εθνική Επιθεώρηση Ορυχείων (Bergsstaten), που βρίσκεται υπό την εποπτεία του Σουηδικού Ινστιτούτου Γεωλογικών Ερευνών (SGU). Οι πολέμιοι αυτού του νόμου καταγγέλλουν τα προνόμια που παραχωρούνται στους βιομηχάνους (8). Η Σουηδία, η χώρα με τον μεγαλύτερο εξορυκτικό τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι αποφασισμένη να ενισχύσει τη θέση της. Αυτό επιβεβαιώνεται από μια πρόσφατη κυβερνητική έκθεση: το 2030, τα ενεργά μεταλλεία ενδέχεται να φθάσουν τα 50, έναντι 16 σήμερα (9), ενώ οι ποσότητες των εξορυσσόμενων μεταλλευμάτων ενδέχεται να φτάσουν τους 150 εκατομμύρια τόνους (το μισό των οποίων αφορά σιδηρομεταλλεύματα), έναντι 68 εκατομμυρίων το 2011.
Ο Λιντ δικαιολογεί αυτήν την πολιτική: «Η Ευρώπη καταναλώνει το 20% της παγκόσμιας παραγωγής σιδήρου, αλλά παράγει μονάχα το 4%, εκ των οποίων τα εννέα δέκατα εξορύσσονται εδώ. Καλύτερα λοιπόν να προέρχεται αυτός ο σίδηρος από τη Σουηδία και όχι από χώρες όπου οι κανόνες σχετικά με το περιβάλλον, τα εργασιακά και τα ανθρώπινα δικαιώματα βρίσκονται σε χαμηλότερο επίπεδο. Σας διαβεβαιώνω ότι η κυβέρνηση λαμβάνει υπ’ όψη το περιβάλλον, το οποίο έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα από την κερδοφορία του ορυχείου. Βεβαίως, θα υπάρξουν επιπτώσεις στο περιβάλλον, έστω κι αν είναι ελάχιστες. Δυστυχώς, αυτό είναι το τίμημα που οφείλουμε να πληρώσουμε για τον τρόπο ζωής μας». Αναγνωρίζει ότι «ορισμένοι Σαάμι» είναι αντίθετοι με αυτό το σχέδιο, αλλά ποντάρει στον συμβιβασμό: «Η Σουηδία είναι μια χώρα συναίνεσης. Αυτό που συμβαίνει στο Καλάκ είναι απογοητευτικό, με όλους αυτούς τους επαγγελματίες διαδηλωτές που ήρθαν από αλλού, πόλωσαν την κατάσταση και προσπάθησαν να μετατρέψουν το Νορμπότεν σε πεδίο μάχης. Οφείλουμε να βρούμε μια λύση που να ικανοποιεί τα συμφέροντα όλων: των εκτροφέων ταράνδων, των μεταλλωρύχων, της βιομηχανίας και της χώρας»,
Η Κιρούνα είναι επίσης η έδρα του Κοινοβουλίου των Σαάμι της Σουηδίας. Το Σαμετίνγκετ, το οποίο ιδρύθηκε το 1993, μερικά χρόνια μετά το νορβηγικό και το φινλανδικό ομόλογό του, αποτελεί ταυτόχρονα εκλεγμένη εθνοσυνέλευση και κυβερνητική υπηρεσία. Για την ακρίβεια, πρόκειται κυρίως για κυβερνητική υπηρεσία, όπως διευκρινίζει με λύπη η Μαρί Ένοκσον, η εκπρόσωπος Τύπου του: «Μην ξεγελιέστε: το Σαμετίνγκετ είναι ένα Κοινοβούλιο χωρίς πραγματική εξουσία. Οι 31 αιρετοί εκπρόσωποί μας συνεδριάζουν τρεις φορές τον χρόνο. Μπορούν να εκφράσουν την γνώμη τους, όμως το κράτος δεν είναι υποχρεωμένο να τους ακούσει». Εξάλλου, ο νόμος είναι σαφής: «Παρά το γεγονός ότι ονομάζεται “Κοινοβούλιο”, δεν πρόκειται για θεσμό που θα μπορούσε είτε να ενεργήσει στη θέση της Δίαιτας (σουηδική Βουλή) ή του δημοτικού συμβουλίου είτε να ανταγωνιστεί αυτούς τους θεσμούς».
Όπως μας πληροφορεί η Ένοκσον, «περίπου 9.000 ενήλικες Σαάμι είναι εγγεγραμμένοι εδώ ως ψηφοφόροι. Οφείλουν να αποδείξουν ότι μιλούν τη γλώσσα των Σαάμι ή ότι ένας από τους γονείς ή τους παππούδες τους την μιλάει. Πρόκειται για παραδοξολογία, αν σκεφτείς ότι στο παρελθόν το σουηδικό κράτος έκανε τα πάντα για να εξαφανιστεί η γλώσσα μας…». Αυτός ο αριθμός αντιστοιχεί κάπου ανάμεσα στο ήμισυ και στο τέταρτο των 20-40.000 Σαάμι που ζουν στη χώρα (10). «Δεδομένου ότι είμαστε και κυβερνητική υπηρεσία, ορισμένοι δεν μας εμπιστεύονται», συνεχίζει η Ένοκσον. Ως υπηρεσία, το Σαμετίνγκετ διαχειρίζεται «έναν προϋπολογισμό 38,5 εκατομμυρίων κορόνων [4,1 εκατομμύρια ευρώ], που διατίθεται κυρίως για πολιτιστικές και γλωσσικές δραστηριότητες, καθώς και για την ενίσχυση της εκτροφής ταράνδων».
Η Χάνα Σόφι Ούτσι θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι «το κράτος δεν μας έχει δώσει το δικαίωμα να νομοθετούμε, αλλά μονάχα να γνωμοδοτούμε». Μέλος του Σαάμι οικολογικού κόμματος Min Geaidnu («Ο Δρόμος μας»), είναι πρώην αντιπρόεδρος του Σαμετίνγκετ: «Είμαι υπέρ της αυτοδιάθεσης του λαού μας. Αποτελούμε τμήμα αυτής της χώρας, είμαστε Σουηδοί πολίτες, αλλά δεν είμαστε Σουηδοί. Επιθυμώ συνεπώς να αποφασίζουμε για το μέλλον μας και για τις υποθέσεις μας, όπως κάνουν για παράδειγμα οι Ινουίτ (11)». Ωστόσο δεν θεωρεί ότι το Σαμετίνγκετ είναι περιττό: «Το έχουμε μετατρέψει σε ένα εργαλείο πιο ισχυρό απ’ ό,τι το επιθυμούσε το κράτος. Έχουμε επιτύχει προόδους, ιδίως στο ζήτημα της γλώσσας των Σαάμι».
Η Σουηδία έχει υπογράψει τη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων λαών (UNDRIP, 2007), το άρθρο 3 της οποίας εμμένει στο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης: αυτό το κείμενο όμως δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Κυρίως, η Σουηδία δεν έχει κυρώσει την σύμβαση 169 του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO 169, 1989), που αφορά τα δικαιώματα των αυτόχθονων λαών, τον έλεγχο της γης τους και… του υπεδάφους τους: συνεπώς, ο φάκελος Καλάκ βρίσκεται εκτός των αρμοδιοτήτων του Κοινοβουλίου των Σαάμι. Η Ένοκσον επιβεβαιώνει: «Το Σαμετίνγκετ δεν έχει λόγο στην υπόθεση του Καλάκ. Δεν μπορούμε να παρέμβουμε στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. “Συμβουλεύονται” μονάχα τα δύο ενδιαφερόμενα σαμεμπύ, το Sirjes και το Jåhkågasska.»
Ο Ρίκαρντ Λάντα, με μαλλί «μοϊκάνα» και ατσάλινο βλέμμα, είναι ένας από τους εκπροσώπους του σαμεμπύ του Jåhkågasska. Τον συναντάμε στο συνέδριο της Εθνικής Ένωσης Σουηδών Σαάμι (Svenska Samermas Riksförbund, SSR), όπου συμμετέχουν οι εκτροφείς ταράνδων, ντυμένοι για την περίσταση με τις αστραφτερές παραδοσιακές φορεσιές τους. Αυτή την εποχή, στα τέλη Μαΐου, το SSR και το Σαμετίνγκετ οργανώνουν τις συνεδριάσεις τους στις ίδιες ακριβώς ημερομηνίες, στην Κιρούνα και στο Όστερσουντ, που απέχουν μεταξύ τους οκτακόσια χιλιόμετρα. Κάτι που λέει πολλά για την αρκτική ψυχρότητα που επικρατεί στις μεταξύ τους σχέσεις… Συνοπτικά, το Κοινοβούλιο των Σαάμι προσάπτει στο SSR ότι επικεντρώνεται αποκλειστικά στα συμφέροντα των εκτροφέων ταράνδων (του 10% των Σαάμι), ενώ το SSR κατηγορεί το Κοινοβούλιο για διπλό παιχνίδι. Όσον αφορά το Καλάκ, ο Λάντα δεν δηλώνει διόλου αισιόδοξος, ιδίως από τη στιγμή που και άλλα σαμεμπύ (Semisjaur Njarg, Vapsten, Voernese …) βρέθηκαν αντιμέτωπα με σχέδια εξόρυξης. «Αυτοί [το κράτος και οι βιομήχανοι] έχουν τον χρόνο με το μέρος τους. Θα το ανοίξουν το ορυχείο. Κι όταν ανεβούν οι τιμές του σίδηρου, ο κόσμος δεν θα βλέπει πια τίποτα, παρά μόνο το χρήμα. Ακόμα και μερικοί Σαάμι». Επιμένει ότι γι’ αυτόν το χρήμα δεν είναι αυτοσκοπός: «Οι τάρανδοι είναι τρόπος ζωής. Η ελευθερία μας!».
Ο Μάτι Μπεργκ, ένας επιβλητικός άντρας με αλογοουρά, είναι πρόεδρος του σαμεμπύ του Girjas. Το όνομα και το πρόσωπό του είναι γνωστά σε ολόκληρη την Σουηδία. Στις 3 Φεβρουαρίου του 2016, μετά από έξι χρόνια δικαστικών αγώνων, το σαμεμπύ του και το SSR πέτυχαν μια πρωτοφανή νίκη εναντίον του σουηδικού κράτους: «Μέχρι το 1986, οι Σαάμι είχαν το δικαίωμα να αποφασίζουν ποιος μπορεί να ψαρεύει και να κυνηγήσει στα εδάφη τους. Ανακτήσαμε αυτό το δικαίωμα. Θα αποφασίζουμε για το κυνήγι και το ψάρεμα στην περιοχή μας. Κι ίσως αυτό να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την αυτοδιάθεσή μας. Για τον έλεγχο της γης μας, για να αρνηθούμε τα ορυχεία. Στην περιοχή του δικού μου σαμεμπύ, πολλές εταιρείες επιθυμούν να πραγματοποιήσουν έρευνες για τον εντοπισμό νέων κοιτασμάτων. Πρέπει να μπορούμε να πούμε “όχι”. Εσείς, οι υπόλοιποι Δυτικοί, μετράτε τα πάντα με οικονομικούς όρους. Για μας όμως, ένα βουνό έχει μεγαλύτερη αξία όταν είναι άθικτο, παρά όταν είναι παραμορφωμένο από ένα ορυχείο». Η δικαστική διαμάχη προκάλεσε σφοδρές διαμάχες: στις 11 Ιουνίου 2015, πενήντα εννέα Σουηδοί πανεπιστημιακοί και ερευνητές, ανησυχώντας για την τροπή που έπαιρνε ο δημόσιος διάλογος γύρω από τη δίκη η οποία έφερε αντιμέτωπους το σουηδικό κράτος και το σαμεμπύ του Girjas, δημοσίευσαν μια ανοιχτή επιστολή στην εφημερίδα «Dagens Nyheter», όπου κατηγορούσαν το κράτος ότι χρησιμοποιεί επιχειρήματα που μας γυρίζουν στην «εποχή της φυλετικής βιολογίας».

Υπερθέρμανση του πλανήτη: η άλλη απειλή
Αυτή η δικαστική νίκη αναζωπυρώνει τις εντάσεις: στο κατάστημα ειδών αλιείας της Κιρούνα, μερικοί νεαροί πελάτες δηλώνουν «ανακουφισμένοι επειδή το κράτος άσκησε έφεση». Γκρινιάζουν: «Το ψάρεμα και το κυνήγι είναι ο κυριότερος λόγος για να εγκατασταθεί κάποιος εδώ. Έτσι, αν κερδίσουν οι Σαάμι και δημιουργηθεί νομολογία, θα καθορίζουν οι ίδιοι την τιμή των αδειών κυνηγιού και ψαρέματος» (οι οποίες για την ώρα είναι φτηνές). «Ποιος υφίσταται τελικά διακρίσεις;», σχολιάζουν με τη σειρά τους άλλοι, ηλικιωμένοι ψαράδες και κυνηγοί. «Γιατί δηλαδή οι Σαάμι να έχουν περισσότερα δικαιώματα από μας; Επειδή οι πρόγονοί τους ήταν εδώ πριν από τους δικούς μας; Όλοι μας εδώ έχουμε γεννηθεί!».
Όμως, οι κτηνοτρόφοι έχουν έναν ακόμα αντίπαλο: την υπερθέρμανση του πλανήτη. Όπως εξηγεί ο Λάντα, «πλέον, τον χειμώνα βρέχει. Έτσι, το νερό παγώνει, μετά χιονίζει και το χιόνι συσσωρεύεται πάνω στον πάγο κι ύστερα ξαναβρέχει. Οι τάρανδοι σκάβουν το χιόνι για να βρουν την τροφή τους. Δεν μπορούν όμως να σπάσουν τον πάγο. Έτσι, αναγκαζόμαστε να αγοράσουμε ζωοτροφές… Προσθέστε σε όλα αυτά τις απώλειες από τους θηρευτές [λύγκες, αρκούδες και κυρίως αδηφάγους (12)] και τις συγκρούσεις με αυτοκίνητα ή με τραίνα… Για να ζήσει μια οικογένεια, θα πρέπει να έχει κοπάδι τουλάχιστον 600 ζώων. Εάν χάσεις το 30%, οι γεννήσεις δεν αρκούν για να καλύψεις τις απώλειες και τότε την έβαψες. Όταν δεν θα υπάρχει πλέον η εκτροφή ταράνδων, οι Σαάμι θα χαθούν. Όπως οι Ινδιάνοι της Αμερικής όταν χάθηκαν οι βίσωνες. Τα παιδιά μου θέλουν να ζήσουν όπως κι εγώ, δεν ξέρω όμως αν θα μπορούν».
Ο ήλιος του μεσονυκτίου λάμπει πάνω από την Κιρούνα. Ο Όλαφ πίνει το ποτό του στην παμπ μετά από μια ημέρα κοπιαστικής δουλειάς. Με καταγωγή από οικογένεια εκτροφέων ταράνδων, ο νεαρός Σαάμι μάς δείχνει γεμάτος υπερηφάνεια στο κινητό του ένα βίντεο όπου, καβάλα σε ένα σκούτερ χιονιού, οδηγεί το κοπάδι της οικογένειας. «Τετρακόσια ζώα!», διευκρινίζει. «Όμως, είναι πια δύσκολο να ζήσεις από την κτηνοτροφία. Άρα…». Μας δείχνει και άλλες φωτογραφίες: αυτή την φορά, οδηγεί έναν εκσκαφέα μέσα σε μια σήραγγα. «Μόλις γύρισα από το μεταλλείο. Δουλεύω εκεί με μερική απασχόληση», εξομολογείται με μια υποψία ενόχλησης στη φωνή του. «Δεν έχω άλλη επιλογή. Ωστόσο, όταν είμαι στα έγκατα της γης, ένα μόνο σκέφτομαι: τα βουνά και τους ταράνδους μου». Οι πιέσεις που ασκούν η κλιματική αλλαγή και οι ορέξεις της εξορυκτικής βιομηχανίας ενδέχεται να σημάνουν το τέλος μιας μορφής κτηνοτροφίας που ασκείται εδώ και χιλιετίες.

  1. (Σ.τ.Μ.) Καθώς εναντίον της παγκοσμιοποίησης τάσσονται ολοένα συχνότερα και ακροδεξιά, ρατσιστικά, ξενοφοβικά και σκοταδιστικά θρησκευτικά κινήματα, οι αριστεροί ριζοσπάστες και οι εναλλακτικοί ακτιβιστές προτιμούν πλέον να αυτοαποκαλούνται «υπέρμαχοι της εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης» (altermondialistes) που μάχονται για την παγκοσμιοποίηση της οικολογίας, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
  2. Οικονομική κοινοπραξία εκτροφέων ταράνδων που συνδέεται με μια περιοχή βοσκότοπων και χειμαδιών.
  3. Σουηδική βαφή που κατασκευάζεται με σκωρία από το μεταλλείο χαλκού του Φαλούν.
  4. Οι όροι «Saame», «Sâme» ή «Sámi» έχουν αντικαταστήσει τον απαξιωτικό όρο «Λάπωνας». Ωστόσο, καθώς η περιοχή είναι γνωστή στο εξωτερικό ως «Λαπωνία», ο συγκεκριμένος γεωγραφικός όρος εξακολουθεί να χρησιμοποιείται, αν και οι Σαάμι προτιμούν να ονομάζουν τον τόπο τους «Sápmi».
  5. Στον Μεγάλο Βορρά (κομητεία του Νορμπότεν), στις βουλευτικές εκλογές του 2014 καταγράφηκαν τα εξής αποτελέσματα: σοσιαλδημοκράτες 49%, συντηρητικοί 13%, ακροδεξιά 11%, Πράσινοι (MP) 4,9%. Στο εθνικό επίπεδο αυτά τα ποσοστά ήταν αντίστοιχα 31%, 23,3%, 13% και 6,9%.
  6. «Taxation in the mining sector – Selected case studies», Raw Materials Group, Στοκχόλμη, Ιούνιος
  7. (Σ.τ.Μ.) Στον απώτατο ορεινό σουηδικό Βορρά, κοντά στο τριεθνές Νορβηγίας-Σουηδίας-Φινλανδίας.
  8. Βλ. Johannes Forssberg, «Mesdames les companies minières, servez-vous!», «Fokus», Στοκχόλμη, μεταφρασμένο από τη Vox Europ, 14 Οκτωβρίου 2013.
  9. «Sweden’s mineral strategy», Έκθεση του Υπουργείου Επιχειρήσεων, Ενέργειας και Τηλεπικοινωνιών, Στοκχόλμη, Ιούνιος 2013.
  10. Δεδομένου ότι η Σουηδία δεν προβαίνει σε απογραφή με βάση το εθνοτικό κριτήριο, είναι αδύνατον να υπάρξουν ακριβέστερα στοιχεία.
  11. Η Γροιλανδία είναι αυτόνομη περιοχή εντός Δανίας από το 1979 και η αυτονομία της επεκτάθηκε το 2002. Στην καναδική ομόσπονδη περιφέρεια Νούναβουτ (περισσότερο από 2.000.000 τ.χλμ.), οι Ινουίτ διαθέτουν αυτονομία από το 1999.
  12. (Σ.τ.Μ.) Σαρκοβόρο θηλαστικό που ζει στην τούνδρα.


ΕΝΘΕΤΟ
Ο μοναδικός «αυτόχθονας» λαός της Ευρώπης

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Κέντρου ενημέρωσης Σαάμι του Όστερσουντ (Samer), υπάρχουν 50-65.000 Σαάμι στη Νορβηγία, 20-40.000 στη Σουηδία, περίπου 8.000 στην Φινλανδία και 2.000 στη Ρωσία. Πρόκειται για τον τελευταίο αυτόχθονα λαό της Ευρώπης (1): εγκαταστάθηκαν στο βόρειο τμήμα της Σκανδιναβίας και στη χερσόνησο Κόλα της Ρωσίας την εποχή της τήξης των παγετώνων, πριν από 10.000 χρόνια περίπου. Ο Τάκιτος είναι ο πρώτος που αναφέρει στο έργο του «Germania» (98 μ.Χ.) τους νομάδες του Μεγάλου Βορρά, εκφράζοντας την έκπληξή του για το γεγονός ότι οι γυναίκες συμμετέχουν στο κυνήγι. Ο Ρωμαίος ιστορικός θα μπορούσε επίσης να είχε προσθέσει ότι καθεμία από τις οκτώ εποχές του ημερολογίου των Σαάμι αντιστοιχεί σε έναν κύκλο της ζωής του ταράνδου. Και ότι στην γλώσσα τους δεν υπάρχει η λέξη «πόλεμος».
Μόλις τον 17ο αιώνα άρχισαν τα κράτη να ενδιαφέρονται για τις παγωμένες εκτάσεις της Λαπωνίας, τις γούνες της και τους ψαρότοπούς της. Ο σουηδικός αποικισμός εντάθηκε μετά το 1634, όταν ανακαλύφθηκαν κοιτάσματα αργύρου. Οι φοροεισπράκτορες του βασιλιά επιβάλλουν φόρους στους «Λάπωνες», ενώ η Λουθηρανική Εκκλησία προσπαθεί να προσηλυτίσει τους ανιμιστές, ρίχνοντας στις φλόγες τα ιερά τους τύμπανα …και μερικές φορές και τους σαμάνους τους, όπως τον Λαρς Νίλσον, που εκτελέστηκε το 1693. Επειδή οι ακραίες καιρικές συνθήκες αποθάρρυναν τους επίδοξους εποίκους, η διακήρυξη του Λάπμαρκ (1673) τους απάλλασσε από φορολογία και στράτευση. Για τη βασιλική εξουσία, οι έποικοι και οι εκτροφείς ταράνδων μπορούσαν κάλλιστα να συνυπάρξουν, χωρίς η μία κοινότητα να ενοχλεί την άλλη. Όμως, καθώς σε αυτό το γεωγραφικό πλάτος είναι αδύνατον μια κοινότητα να επιβιώσει μονάχα χάρη στη γεωργία, οι έποικοι αναγκάστηκαν να στραφούν στο κυνήγι και στην αλιεία… Εντούτοις, όταν προέκυπταν διενέξεις μεταξύ των εποίκων και των Σαάμι, οι τελευταίοι συχνά κέρδιζαν στα δικαστήρια, καθώς το Βασιλικό Θησαυροφυλάκιο εκτιμούσε ιδιαίτερα τις γούνες τους.
Όμως, στα τέλη του 19ου αιώνα, με την εμφάνιση του βιολογικού ρατσισμού, οι αντιλήψεις για τους Σαάμι άρχισαν να αλλάζουν. Όπως μας υπενθυμίζει η Άννα-Κάριν Νίια, εκτροφέας ταράνδων και δημοσιογράφος στο Sámi Radio, δημόσιο ραδιόφωνο που εκπέμπει στη γλώσσα Σαάμι, «τη δεκαετία του 1920 ήρθαν ερευνητές του Κέντρου Φυλετικής Βιολογίας και άρχισαν να μετρούν τα κρανία των Σαάμι, μεταξύ άλλων και των παππούδων μου: μια μέθοδος που πρόσφερε έμπνευση στη ναζιστική Γερμανία. Αυτή η ταπείνωση παραμένει ένα τραύμα για τον λαό μου». Επιπλέον, το κλείσιμο των συνόρων μεταξύ Σουηδίας, Νορβηγίας (απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1905), ΕΣΣΔ και Φινλανδίας (έπαψε να αποτελεί τμήμα της Ρωσίας το 1917) κατέστησε αδύνατες τις εκτεταμένες μετακινήσεις των νομάδων. Στη Σουηδία, κατά τη δεκαετία του 1920, αρκετές χιλιάδες Σαάμι εκτοπίστηκαν διά της βίας νοτιότερα. Η Σουηδία επιδίωξε εκείνη την εποχή την αφομοίωση των Σαάμι. Στα σχολεία, τα παιδιά που μιλούν τη γλώσσα τους τιμωρούνται και περιθωριοποιούνται. Όπως αφηγείται η Νίια, «οι γονείς μου δεν καταλάβαιναν καν τι τους έλεγε ο δάσκαλος». Οι νομάδες βλέπουν τα παιδιά τους να αποσπώνται από την οικογένεια και να κλείνονται σε οικοτροφεία. Στην προσπάθειά τους να ενταχθούν στο σουηδικό «καλούπι», πολλοί Σαάμι αλλάζουν όνομα και δεν διδάσκουν τη γλώσσα τους στα παιδιά τους.
Η πολιτική χειραφέτησή τους ξεκίνησε τη δεκαετία του 1970. Στη Νορβηγία, οι Σαάμι αντιτάχθηκαν με σφοδρότητα στο σχέδιο για την κατασκευή ενός φράγματος στον ποταμό Άλτα. Αυτός ο αγώνας οδήγησε το Όσλο να ιδρύσει το 1989 το πρώτο Κοινοβούλιο των Σαάμι, από το οποίο θα εμπνευστεί η Φινλανδία και στη συνέχεια η Σουηδία. Η Νορβηγία είναι το μοναδικό εμπλεκόμενο κράτος που έχει κυρώσει τη σύμβαση 169 του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO), η οποία προβλέπει την εκχώρηση περισσότερων δικαιωμάτων στους αυτόχθονες λαούς. Το Όσλο έχει παραχωρήσει ευρύτατη αυτονομία στο 95% της βορειότερης κομητείας του, του Φίνμαρκ (46.000 τ.χλμ., 73.000 κάτοικοι): από το 2005, υπάρχει συνδιαχείριση από το Κοινοβούλιο των Σαάμι και τις αρχές της κομητείας. «Ο αγώνας των Σαάμι της Νορβηγίας αποτέλεσε για μας πηγή έμπνευσης. Οι νέες γενιές έμαθαν τη γλώσσα μας», συνεχίζει η Άννα-Κάριν Νίια καθώς ετοιμάζεται να παραλάβει τον γιο από το σχολείο των Σαάμι της Κιρούνα, ένα από τα πέντε που υπάρχουν στη σουηδική Λαπωνία. «Μεγάλωσα στον Νότο και στο σχολείο έμαθα μονάχα σουηδικά», μας λέει η Τζένυ Βικ-Κάρλσον, δικηγόρος της Εθνικής Ένωσης Σουηδών Σαάμι (SSR), συνήγορος υπεράσπισης του σαμεμπύ του Girjas. «Εδώ και δέκα χρόνια μαθαίνω τη γλώσσα μου, περήφανη που επανοικειοποιούμαι κάτι που είχε αφαιρεθεί από την οικογένειά μου». Το Samer εκτιμά ότι πλέον το 40-45% των Σαάμι μιλούν τη γλώσσα τους.

  1. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, για να αναγνωριστεί ένας λαός ως αυτόχθων θα πρέπει να πληρούνται τέσσερα κριτήρια: να κατάγεται από κατοίκους που ήταν παρόντες στην περιοχή πριν από τον αποικισμό, να διατηρεί στις οικονομικές και πολιτισμικές πρακτικές του στενούς δεσμούς με τη γη του, να υποφέρει ως μειονότητα από οικονομική και πολιτική περιθωριοποίηση, να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως αυτόχθονα.

ISIS: Το νόθο τέκνο του δυτικού ιμπεριαλισμού


Του Δημήτρη Κούλαλη

ΕΛΛΟΓΑ ΠΑΡΑΛΟΓΑ
Ήταν το 1988, όταν η ταινία του Πήτερ Μακ Ντόναλντ, «Ράμπο 3», βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες. Πρωταγωνιστής ήταν ο γνωστός σκληροτράχηλος «πατριώτης» του Χόλυγουντ, Σιλβέστερ Σταλόνε. Το στόρι ήταν απλό. Ο συνταγματάρχης «Τράουτμαν» (Ρίτσαρντ Κρέννα)  έχει απαχθεί κατά τη διάρκεια αποστολής στο υπό σοβιετική κατοχή Αφγανιστάν. Ο «Ράμπο» αποφασίζει να  δράσει ώστε να σώσει το φίλο του και παράλληλα, βοηθώντας τους  μουτζαχεντίν, να δώσει ένα μάθημα στον κόκκινο ολοκληρωτισμό.
Είναι η εποχή που η κυβέρνηση του Ρέιγκαν βρίσκει στο πρόσωπο του «Ράμπο» έναν νέο μιλιταριστή ήρωα που θα ξεπλύνει την ντροπή του Βιετνάμ και θα αναχθεί σε σύμβολο της επικράτησης του φιλελευθερισμού έναντι του κομμουνισμού.
Είναι ακόμη, η εποχή που ο Λευκός Οίκος με την προεδρική Οδηγία: «Για τη διαχείριση της δημόσιας διπλωματίας σχετικά με ζητήματα εθνικής ασφαλείας» (αρ. 77/1983)*, προσπαθεί να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη υπέρ των μουτζαχεντίν.
Ποιος ήταν ο αρχηγός των «μαχητών της ελπίδας», όπως τους χαρακτήριζε το περιοδικό Paris Match (1/5/81);
O μετέπειτα νούμερο ένα εχθρός των ΗΠΑ: Ο Οσάμα Μπιν Λάντεν.
Η αναλογία με το σήμερα είναι κάτι παραπάνω από προφανής…
***
Εδώ και ένα μήνα, ένας «περίεργος» θάνατος απασχολεί το ΝΑΤΟ. Ο λόγος, για την περίπτωση αυτοκτονίας του Ιβ Σαντελόν, του επικεφαλής των ερευνών του ΝΑΤΟ για τη διακίνηση μαύρου χρήματος σε ριζοσπαστικά- τρομοκρατικά δίκτυα παγκοσμίως.
Η έρευνα δεν έχει ακόμη περατωθεί και η οικογένεια του θανόντος υποστηρίζει πως δεν πρόκειται για αυτοκτονία.
Το μόνο βέβαιο είναι πάντως ότι αποτελεί ένα ακόμη σκοτεινό σημείο αυτού του διεθνούς γεωπολιτικού θρίλερ που εξελίσσεται με φόντο τη Συρία και την ευρύτερη Μ. Ανατολή.
Ωστόσο, δεν η πρώτη φορά που η υπόθεση  χρηματοδότησης ακραίων ισλαμιστικών ομάδων απασχολεί το δημόσιο διάλογο.
Ήδη από το 2014, η «Le Monde» έχει αποκαλύψει ότι η σχέση των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, εν προκειμένω της Γαλλίας, με τους αντικαθεστωτικούς αντάρτες στη Συρία, αλλά και την ευρύτερη περιοχή ήταν αγαστή.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι Γάλλοι εξόπλιζαν  τους αντικαθεστωτικούς από το 2013. Το πού κατέληγαν τα όπλα φαίνεται να το γνώριζαν, αν λάβουμε υπόψη τη δήλωση Γάλλου αξιωματούχου στη «Monde», ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι ο εξοπλισμός που έστελναν δεν «θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον της Γαλλίας».

Η Ιστορία τον διέψευσε πανηγυρικά…
Πληθώρα δημοσιευμάτων, όμως, και στις ΗΠΑ, αναδεικνύουν την εμπλοκή των Δυτικών ως τη γενεσιουργό αιτία της εμφάνισης του «ISIS» . Η  Ευρώπη, κυρίως, όμως οι ΗΠΑ , συνέβαλλαν καταλυτικά στην ανατροπή του Άσαντ και τη διασάλευση του πολιτικού status quo στη Μέση Ανατολή.
Αρκεί μόνο να αναφέρουμε ότι τα πρώτα όπλα που έφτασαν στα χέρια των μαχητών του «Ι.Κ», μετά την άτακτη υποχώρηση των Ιρακινών, πέρασαν απευθείας στη Συρία για να ενισχύσουν δυνάμεις τις οποίες η CIA σταμάτησε να χρηματοδοτεί – εξοπλίζει εσχάτως το 2014.
Ο στόχος της κυβέρνησης Ομπάμα ήταν διττός: Αφενός να «στραγγαλίσουν» τη διεθνή αγορά πετρελαίου, προκειμένου να ρίξουν τις τιμές, βάλλοντας έτσι τη Ρωσία, αφετέρου να εκμεταλλευτούν την «αστάθεια» που επέφερε η λεγόμενη Αραβική Άνοιξη για την εγκαθίδρυση φιλικότερων προς αυτήν καθεστώτων ενισχύοντας έτσι, ακόμη περισσότερο, την παρουσία της στην περιοχή .
Για την επίτευξη, όμως, αυτού του στόχου απαιτούνταν  η πλήρης υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας.
Δεν χρειάζεται πριαπική φαντασία για να αντιληφθεί κάποιος το  κέρδος από την εμπλοκή των Σαουδαράβων σ’ αυτήν την υπόθεση.
Τα εξηγούσε ο Ζenab Ahmed, συντάκτης της ιστοσελίδας “Souciant.com” , στο ανεξάρτητο δίκτυο The Real News Network:
«Νομίζω ότι ένα μέρος της απάντησης είναι αρκετά προφανές. Έχετε μια υπερδύναμη που χρειάζεται πραγματικά  συμμάχους στην περιοχή, οι οποίοι είναι πρόθυμοι να προωθήσουν τα συμφέροντά της, (…)να εξασφαλίσουν τη ροή του πετρελαίου -και-τη γεωπολιτική σταθερότητα μέσα και γύρω από τις χώρες πετρελαιοπαραγωγούς. Η Σαουδική Αραβία έχει ένα μερίδιο στην ενδυνάμωση ακροδεξιών ισλαμιστικών δυνάμεων. Ο  λόγος είναι επειδή προσπαθούν να ανατρέψουν τις φιλελεύθερες καθώς και τις πιο (δημοκρατικά) ριζοσπαστικές δυνάμεις, από το να αποκτήσουν εξουσία(…) στην Αίγυπτο, στην Υεμένη, στη Συρία· (…) σχηματίζοντας εναλλακτικές μορφές διακυβέρνησης, πέρα του μοναρχικού καθεστώτος. (…) Ως εκ τούτου, έχουν υπάρξει επιθετικές κινήσεις για να διαμορφώσουν τα γεγονότα επί του εδάφους, προκειμένου να εμποδίσουν κάτι τέτοιο να συμβεί, με μια ποικιλία των κινδύνων που παρουσιάζονται σε μοναρχίες, όπως αυτή της Σαουδικής Αραβίας».
Το φερόμενο ως «Ι.Κ», λοιπόν, χρηματοδοτείται και διοικείται από μια ελίτ, η οποία προωθεί τα δικά της συμφέροντα.
Το ρεπορτάζ της Wall Street Journal , μάλιστα, πριν μερικά χρόνια, σημείωνε ότι το «ISIS» έχει επαρκείς πόρους για να είναι αύταρκες, δεδομένου ότι μόνο από το πετρέλαιο κέρδιζε 2 εκ$/ ημέρα.
Όσο και αν τώρα, κάποιοι, ποιούν την νήσσαν, είναι εκείνοι που εξέθρεψαν το τέρας του «ΙSIS». Ενδεικτικά, είναι τα λόγια του απερχόμενου  Αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν,  προ τριετίας: «Η συνεχής αγωνία μου, (…) το μεγαλύτερο πρόβλημά μας, ήταν οι σύμμαχοί μας. (…) Οι Σαουδάραβες, τι κάνουν; (…) Έριξαν εκατομμύρια δολάρια, δεκάδες χιλιάδες όπλα σε όποιον  πολεμήσει εναντίον του Άσαντ, μερικοί εξ αυτών ήταν της Αλ- Νούσρα και της Αλ-Κάιντα και τα εξτρεμιστικά στοιχεία τους, οι τζιχαντιστές, που προέρχονται από άλλα μέρη του κόσμου».
Λέμε κάτι καινούριο; Όχι, δα. Είναι παγκοίνως γνωστό ότι 12 από τους 19 καμικάζι- αεροπειρατές  της 11ης Σεπτεμβρίου προέρχονταν από τη συγκεκριμένη χώρα.
Είναι επίσης γνωστό ότι η, κατά τα άλλα, προστάτρια  των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Δύση, χαϊδεύει ένα καθεστώς όπου τα  βασανιστήρια αποτελούν ενδεδειγμένο τρόπο ανάκρισης και φυλάκισης.
Αλλά, πώς να μην κάνουν τα στραβά μάτια, όταν «τα όργανα του βασανισμού -χειροπέδες, αλυσίδες, ράβδοι για ηλεκτροσόκ- είναι όλα δυτικής προέλευσης (χειροπέδες της αγγλικής εταιρείας «Hiatts», της αμερικανικής «Smith & Wesson» κ.λπ.)»** ή, όταν, μόλις τον περασμένο Αύγουστο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενέκρινε την πώληση στρατιωτικού εξοπλισμού, συνολικής αξίας 1,15 δισεκατομμυρίου δολαρίων;
***
«Η Δύση»,  έγραφε o Kamel Daud στους «Νew York Times»***, «στον αγώνα ενάντια στην τρομοκρατία, διεξάγει πόλεμο στον ένα και σφίγγει το χέρι στον άλλο. (…)Η άρνηση της Δύσης σχετικά με τη Σαουδική Αραβία είναι εντυπωσιακή. Χαιρετά τη θεοκρατία ως σύμμαχο, ωστόσο παριστάνει ότι δεν βλέπει την ιδεολογική κυριαρχία της στην ισλαμική κουλτούρα. (…)Οι νεότερες γενιές ριζοσπαστών στον αραβικό κόσμο δεν γεννήθηκαν τζιχαντιστές. (…) Τo ΙSIS  έχει μητέρα: Την εισβολή στο Ιράκ. Υπάρχει όμως και πατέρας: Η Σαουδική Αραβία και το θρησκευτικό-βιομηχανικό της σύμπλεγμα. Μέχρι αυτό να γίνει κατανοητό,(…) τζιχαντιστές θα σκοτώνονται μόνο για να ξαναγεννιούνται σε μελλοντικές γενιές και στα ίδια βιβλία».
***
Τι κάνουμε, λοιπόν, για να χτυπήσουμε το κακό στη ρίζα του;
Την απάντηση μάς τη δίνει η αγαπημένη μας  Ευρωπαϊκή Ένωση: «Για να το αντιμετωπίσουμε ,θα πρέπει (…) να προωθήσουμε (…) τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία,  (…)την εκπαίδευση και την οικονομική ευημερία και να ενεργοποιηθούμε για την επίλυση συγκρούσεων. Επίσης, πρέπει να στοχεύουμε στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων και των διακρίσεων εκεί όπου αυτές υπάρχουν».****.
Τα συμπεράσματα δικά σας…
*Ιός, Ελευθεροτυπία, 30/9/2001
** Ιός, Ελευθεροτυπία, 7/10/2001
*** Μετάφραση ‘’toperiodiko.gr”
** **Συμβούλιο της ΕΕ, 30/11/2005, Αριθμ. Πρωτ. 14469/4/05, σελ.9
*** **Τα σκίτσα είναι του Λατούφ
Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο του Νόστιμον Ήμαρ στον Δρόμο της Αριστεράς, το Σάββατο 21.1.2017

Η Δεναξά ξεμπροστιάζει τα ναζιστοειδή – Μαρία μου, σ’ ευχαριστούμε!

ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ
Η Μαρία Δεναξά είναι μια εξαιρετική δημοσιογράφος. Είναι ένα κόσμημα για το σινάφι μας. Αλλά αυτό είναι το λιγότερο. Η Μαρία είναι ένας σπουδαίος άνθρωπος. Από εκείνους που έχουν φωνή. Που βγαίνουν «μπροστά». Που δεν τα «διπλώνουν».
Η Δεναξά θα μπορούσε να κάνει ότι «δεν βλέπει». Το κάνουν πολλοί στο χώρο. Θα μπορούσε «να κοιτάει τη δουλίτσα της». Το κάνουν πολλοί στο χώρο. Θα μπορούσε να μην μιλάει.
Και προβεβλημένη δημοσιογράφος είναι, και όμορφη και γλυκιά στους τρόπους, γιατί λοιπόν να «μπλέκεται» και να «στοχοποιείται»;  
Αλλά δεν θα ήταν η Δεναξά. Η Μαρία είτε πρόκειται για την Γαλλία, από όπου στέλνει τις ανταποκρίσεις της, είτε πρόκειται για την πατρίδα της, την Ελλάδα, έχει άποψη. Και την λέει: Ο φασισμός, ο ναζισμός είναι έγκλημα. Είναι δηλητήριο. Είναι απανθρωπιά.
Η Μαρία δεν παζαρεύει την αξιοπρέπειά της. Ούτε την προσωπική, ούτε την επαγγελματική. Δεν καμώνεται την «δημοσιογραφία» του τύπου «αχ, ελάτε να ακούσουμε και την άποψη του κυρίου Γκέμπελς, του κ.Λαγού, του κ.Κασιδιάρη, του κ.Μιχαλολιάκου».
Η Δεναξά ασκεί την μόνη δημοσιογραφία που σέβεται τον άνθρωπο: Δεν συνδιαλέγεται με τον ναζισμό. Τον αποκαλύπτει. Δεν συζητά με τον ναζισμό. Τον καταγγέλλει. Δεν του παρέχει «δημοκρατικά» διαπιστευτήρια. Τον πολεμά. Γιατί ο φασισμός, ο ναζισμός είναι έγκλημα. Είναι δηλητήριο. Είναι απανθρωπιά.
Αυτή είναι η γνώμη της Δεναξά. Και την λέει. Και την αποδεικνύει. Με τα ρεπορτάζ της. Τα έγκυρα ρεπορτάζ της. Με την γνώμη της. Την εμπεριστατωμένη γνώμη της.
Ευτυχώς που υπάρχουν άνθρωποι σαν την Δεναξά στη δουλειά μας. Εκτός των άλλων και διότι, λόγω δημοσιότητας και αναγνωρισιμότητας, προσφέροντας με ανιδιοτέλεια και γενναιότητα τον εαυτό της στη μάχη κατά του κτήνους, προσφέρει διπλή υπηρεσία:
Από την μια αποκαλύπτει το τέρας. Από την άλλη, και αυτό είναι σημαντικότερο ίσως, εξαναγκάζει το τέρας να αποκαλύπτεται μόνο του. Να ομολογεί – το ίδιο – την βρωμιά του.  Να ξερνάει – το ίδιο – την προστυχιά του.
Αυτό έγινε με την επίθεση που εξαπέλυσε το χρυσαυγίτικο ναζιστοειδές στην Μαρία και στην οικογένειά της. Το ναζιστοειδές αποκαλύφθηκε. Το ναζιστοειδές ξεγυμνώθηκε. Το ναζιστοειδές πέταξε κάθε φύλλο συκής και βγήκε στη σκηνή με την πραγματική φορεσιά του: Τα περιττώματα της αλητείας του.   
Μαρία μου, σ’ ευχαριστούμε. 

19 Ιαν 2017

Δάνεια με το στανιό, με ρήτρα… υποτέλειας!


Στις 19 Ιανουαρίου του 1928 η Ελλάδα υποχρεώνεται, ύστερα από συμφωνία, να αναγνωρίσει ότι όφειλε στις ΗΠΑ 18.127.000 δολάρια από τις πιστώσεις που είχαν παραχωρηθεί από αυτές και τους τόκους τους.
Ηταν μια ακόμη ληστρική συμφωνία, μια λεόντειος συμφωνία, που έδενε χειροπόδαρα τη χώρα και την παρέδιδε στους πιστωτές της. Το μέγεθος της ληστείας αποκαλύπτεται από το γεγονός ότι το δάνειο που είχε πάρει από τις ΗΠΑ ήταν 5,5 εκατομμυρίων δολαρίων και το τελικό ποσό που θα πλήρωνε ήταν κατά 330% μεγαλύτερο!
Πρόκειται για την πρώτη μεγάλης κλίμακας έφοδο του αμερικανικού κεφαλαίου στην Ελλάδα, αφού μέχρι τότε κυριαρχούσε το αγγλικό και το γαλλικό κεφάλαιο. Εξάλλου, όπως είναι γνωστό, από το 1898 είχε επιβληθεί στην Ελλάδα καθεστώς «Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου», με το οποίο δινόταν η δυνατότητα στους μεγάλους πιστωτές της (Αγγλία, Γαλλία, ΗΠΑ) να ελέγχουν τα έσοδα και τα έξοδα του κράτους, όπως και να καθορίζουν τον τρόπο πληρωμής των χρεών και των δανείων της.
Εφημερίδα «Πρωία» της 1ης Φεβρουαρίου 1928
Εφημερίδα «Πρωία» της 1ης Φεβρουαρίου 1928
Κατά σύμπτωση, στις 19 Γενάρη 1928, τη μέρα που υπογράφηκε η ληστρική συμφωνία με τους Αμερικανούς στο χωριό Μούρες του Ηρακλείου Κρήτης πάνω από 700 αγρότες κύκλωσαν τα γραφεία της Εφορίας και έκαψαν τα αρχεία της, ενώ στην πόλη οργανώθηκε παλλαϊκό συλλαλητήριο, στο οποίο 5 περίπου χιλιάδες αγρότες και εργαζόμενοι απαίτησαν μαχητικά την κατάργηση της βαριάς φορολογίας.
Το «δάνειο της σταθεροποίησης»…
Λίγες μέρες μετά, στις 29 Μαρτίου 1928, κυρώνεται το λεγόμενο τριμερές δάνειο ή «δάνειο σταθεροποίησης». Ενα από τα πολλά δάνεια που συνήψαν οι αστικές κυβερνήσεις της χώρας μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ο υπερδανεισμός από τις «μεγάλες δυνάμεις» υπήρξε, αφ’ ενός, ο σημαντικότερος παράγοντας για την ολοκληρωτική εξάρτηση της χώρας, αφ’ ετέρου, η αιτία για μια άνευ προηγουμένου σκληρή πολιτική για την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα.
Η-αντιφορολογική-εξέγερση-της-Κρήτης-1928-1-2-620x330
Η Ελλάδα μπήκε στο στάδιο της μερικής προσωρινής σταθεροποίησης καθυστερημένα, εξαιτίας των συνεπειών που είχε στην οικονομία της η Μικρασιατική Εκστρατεία. Η άρχουσα τάξη εφάρμοσε πολιτική σταθεροποίησης, δυναμώνοντας την εξάρτηση της χώρας από το ξένο κεφάλαιο, εντείνοντας την εκμετάλλευση των εργαζομένων και το χτύπημα των αγώνων τους, περιορίζοντας τις συνδικαλιστικές και πολιτικές ελευθερίες.
Η οικονομική εξάρτηση δυνάμωσε τα χρόνια αυτά με τη μεγάλη τοποθέτηση ξένων κεφαλαίων, κυρίως με τη μορφή δανείων προς το δημόσιο, που έφτασαν τα 907.800.000 χρυσά φράγκα, που προέρχονταν: από την Αγγλία τα 48%, από τις ΗΠΑ (προσφυγικό δάνειο) τα 31%, από το Βέλγιο (δάνειο ύδρευσης) τα 12%, από τη Σουηδία (δάνειο σιδηροδρόμων) τα 6%, από τη Γαλλία, την Ολλανδία και την Ελβετία (παραγωγικό δάνειο) τα 3%.
Από τα εξωτερικά δάνεια η επιβάρυνση του κάθε Ελληνα έφθασε στα 80 δολάρια, πλησίασε δηλαδή στο ετήσιο εισόδημα που ήταν 90 δολάρια. Με τα δάνεια αυτά διείσδυσε ακόμη περισσότερο στην ελληνική οικονομία το ξένο κεφάλαιο, κυρίως το αγγλοαμερικανικό, με τις εταιρίες «Πάουερ», «Ούλεν», «Χάμπρο», «Φαουντέισιον» και «Σέλεκμαν».
ulen
Το «τριμερές δάνειο» αποτελούσε μέρος του «Πρωτοκόλλου της Γενεύης», το οποίο υπογράφηκε στις 15 Σεπτέμβρη 1927. Ηταν ύψους 206 εκατομμυρίων χρυσών γαλλικών φράγκων και εκδόθηκε με σκοπό «τη σταθεροποίηση του ελληνικού χρήματος, την εξόφληση ενός μέρους των κρατικών οφειλών και τη συνέχιση του έργου της αποκατάστασης των προσφύγων».
Οι κυβερνήσεις, εκείνης της εποχής, υπό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη έριξαν στις πλάτες των εργαζομένων καινούριους φόρους. Την οικονομική σταθεροποίηση την εννοούσαν σαν καθήλωση των ημερομισθίων και μισθών, σαν απόρριψη κάθε αιτήματος των εργατών και αγροτών για τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής τους.

Αρχική Edito Θεματολογία Αφιερώματα Τελεία gr ΗΠΑ: Ο θρίαμβος του παρανοϊκού πολιτικού λόγου

By and φωτ.: Thomas.ZAPATA
Χωρίς την υποστήριξη των συντηρητικών μέσων ενημέρωσης, αλλά υποστηριζόμενος από αυτά της επονομαζόμενης «εναλλακτικής Δεξιάς», ο Ντόναλντ Τραμπ, ένας επιχειρηματίας χωρίς πολιτική εμπειρία που έγινε διάσημος χάρη στα ριάλιτι, κέρδισε τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές. Με δυο εκατομμύρια ψήφους λιγότερες από την αντίπαλό του στο σύνολο της χώρας οφείλει τη νίκη του στις Πολιτείες – κλειδιά της Rust Belt (της Ζώνης της Σκουριάς), για τις οποίες αδιαφόρησε η Χίλαρι Κλίντον, που θεωρήθηκε απόμακρη από τους εργάτες και απαξιωτική έναντι των χωρίς πανεπιστημιακούς τίτλους Αμερικανών. Εχθρικά διακείμενος έναντι των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου και της Γουόλ Στριτ, και επικριτής της διαφθοράς του πολιτικού συστήματος, ο σοσιαλιστής ελεύθερος σκοπευτής Μπένι Σάντερς, θα μπορούσε άραγε να γίνει φραγμός στο φαινόμενο Ντόναλντ Τραμπ; Οι μεγαλύτερες εφημερίδες έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να εμποδίσουν την πραγματοποίηση αυτού του ενδεχομένου.
Οι προεδρικές φιλοδοξίες του Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι χθεσινές. Ήδη από το 1988, ο επιχειρηματίας ακινήτων είχε προσπαθήσει να είναι ο αντιπρόεδρος που θα πρότεινε ο Μπους. Στη συνέχεια επιδίωξε, εν όψει των εκλογών του 2000, να πάρει το χρίσμα του Κόμματος της Μεταρρύθμισης, το οποίο ήταν το εφαλτήριο για την είσοδο στην πολιτική αρένα του Ρος Περό, του πρώτου «δισεκατομμυριούχου λαϊκιστή» (1). Το 1992, χάρη σε μια εκστρατεία με άξονα τους κινδύνους της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου Βόρειας Αμερικής (NAFTA), ο Περό είχε κερδίσει το 19% των ψήφων, εμποδίζοντας έτσι την επανεκλογή του προέδρου Μπους έναντι του υποψηφίου του Δημοκρατικού Κόμματος Μπιλ Κλίντον. Σε κάθε μία από αυτές του τις προσπάθειες, ο Τραμπ δεσμευόταν να θέσει τα επιχειρηματικά ταλέντα του στη διάθεση μιας κυβέρνησης που δεν είχε πρόθεση να πραγματοποιήσει ριζοσπαστικές αλλαγές.
Εντούτοις, οι πεποιθήσεις του ανθρώπου που στις 20 Ιανουαρίου θα γίνει ο τεσσαρακοστός πέμπτος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών παρέμεναν ασαφείς. Εγγεγραμμένος για πολλά χρόνια στους εκλογικούς καταλόγους ως Δημοκρατικός, πέρασε στους Ρεπουμπλικανούς μόλις το 2009. Κατά την εφήμερη μάχη για το χρίσμα του κόμματος το 2012, επιβλήθηκε ως σημαιοφόρος εκείνων που αμφισβητούσαν τη νομιμότητα του πρώτου μαύρου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, ισχυριζόμενοι ότι ο Μπαράκ Χουσεΐν Ομπάμα δεν είχε γεννηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Πρόεδρος έδωσε στη δημοσιότητα το πλήρες πιστοποιητικό της γέννησής του, όμως οι αποδείξεις αυτές δεν ήταν επαρκείς για να βάλουν τέλος σε μια πολεμική την οποία τροφοδοτούσε μια επιβλητική «βιομηχανία συνωμοσιολογίας».
Ο Ντινές Ντ’ Σόουζα, γεννημένος στην Ινδία και πολιτογραφημένος Αμερικανός, είναι ένας από τους ιδεολόγους αυτής της –εμμονικής με τους κινδύνους της μετανάστευσης– Δεξιάς. Παρήγαγε ακατάπαυστα βιβλία και ντοκιμαντέρ με σκοπό να δημιουργήσουν αμφιβολίες ως προς το πόσο Αμερικανός ή πόσο πατριώτης είναι ο Ομπάμα (2). Περιγράφοντας τον Ομπάμα ως κληρονόμο των αντι-αποικιακών φαντασιώσεων του πατέρα του που καταγόταν από την Κένυα, συμπεραίνει ότι «η Αμερική κυβερνάται στη βάση των φαντασιώσεων ενός μέλους της φυλής Λούο της Κένυα». Καθώς υποτίθεται ότι μισεί τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ομπάμα προσπαθεί με κάθε τρόπο να εξασθενίσει τη χώρα, υπερχρεώνοντάς την και μειώνοντας τη διεθνή επιρροή της. Ένα κοινό κάθε άλλο παρά αμελητέο διψάει για τέτοιες κατηγορηματικές διαβεβαιώσεις.
Πώς εξηγείται η ανθεκτικότητα τέτοιων πεποιθήσεων; Η στασιμότητα της αγοραστικής δύναμης, η αβεβαιότητα της απασχόλησης, η μετανάστευση και η πολυπολιτισμικότητα, η ατιμωρησία των υπαιτίων της οικονομικής κρίσης, χωρίς να αναφερθούμε στο πλήθος των δυσλειτουργιών του συστήματος, έχουν δημιουργήσει ένα διάχυτο αίσθημα ανησυχίας, το οποίο ευνοεί εκείνο που ο Ρίτσαρντ Χοφστάντερ αποκάλεσε το 1964 «παρανοϊκό στυλ στην πολιτική». Σύμφωνα με τον εν λόγω ιστορικό, «η αμερικανική πολιτική ζωή χρησίμευσε συχνά ως διέξοδος σε ψυχές που κινητοποιούνται από ένα έντονο συναίσθημα οργής, καθώς λειτουργεί και ως αντηχείο της ταυτότητας, των αξιών, των φόβων και των επιθυμιών του καθενός: είναι μια αρένα στην οποία προβάλλονται συναισθήματα και παρορμήσεις που μικρή σχέση έχουν με όσα κατ’ όνομα διακυβεύονται» (3). Πράγμα που εξηγεί τον καταγγελτικό λόγο, τις Κασσάνδρες και την εμμονή με τις συνωμοσίες.
Σε αυτά τα θολά νερά. τα οποία οι ελίτ αδυνατούν να κατανοήσουν. αποφάσισε να ψαρέψει ο Τραμπ. Και σε αυτό επωφελήθηκε από τη βαθιά μεταμόρφωση του τοπίου των μέσων ενημέρωσης και του πολιτικού λόγου. Άλλοτε, η πλειοψηφία των Αμερικανών λάμβανε την καθημερινή πληροφόρησή της από κάποιο από τα τρία μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα (ABC, CBS και NBC). Κυριαρχούσε μια καλώς νοούμενη μετριοπάθεια, κατά μείζονα λόγο αφού το «δόγμα της αμεροληψίας» (fairness doctrine) επέβαλλε, μέχρι την κατάργησή του το 1987, μια σειρά υποχρεώσεων. Σε αντάλλαγμα του δικαιώματος εκπομπής, οι ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί όφειλαν να επιδεικνύουν «εντιμότητα, ισηγορία και αμεροληψία» και ήταν υποχρεωμένοι να παρουσιάζουν διαφορετικές οπτικές. Το κίνημα της απορρύθμισης που αναπτύχθηκε επί Ρήγκαν, καθώς και οι τεχνολογικές εξελίξεις, άλλαξαν τα δεδομένα: η εξάπλωση της καλωδιακής και της δορυφορικής τηλεόρασης και, κυρίως, το Διαδίκτυο γκρέμισαν τα αναχώματα που για πολλά χρόνια έθεταν τα όρια στον πολιτικό διάλογο. Υπό το βάρος της υποβάθμισης του συνόλου των μέσων ενημέρωσης, τα όρια μεταξύ γεγονότος και γνώμης, πληροφόρησης και διασκέδασης δεν υπάρχουν πια.
Η ίδρυση του Fox News το 1996 αποτέλεσε σημείο καμπής. Το κανάλι 24ωρης ενημέρωσης επωφελήθηκε από τα σκάνδαλα της δεύτερης θητείας του Κλίντον, ιδίως δε από την υπόθεση Μόνικα Λεβίνσκι και τη μάχη για την καθαίρεση του Προέδρου. Η συνταγή που μετέτρεπε τον πολιτικό διάλογο σε πολεμική τέχνη γνώρισε θεαματική επιτυχία. Με τον εντυπωσιασμό, τους επιθετικούς σχολιαστές, την επίμονη προβολή αντιδραστικών θεματολογιών, το κανάλι σύντομα έγινε η γαλακτοφόρος αγελάδα της επικοινωνιακής αυτοκρατορίας του Ρούπερτ Μέρντοχ. Ο σχεδιαστής του εγχειρήματος, ο Ρότζερ Έιλς, δεν ήταν δημοσιογράφος αλλά ειδήμων σε θέματα πολιτικής στρατηγικής, ειδικευμένος στα χτυπήματα κάτω από τη μέση, που είχε πάρει το βάπτισμα του πυρός δίπλα στον Ρίτσαρντ Νίξον το 1968. Το αγαπημένο του κοινό: οι «φτωχοποιημένοι λευκοί μικρομεσαίοι», με καύσιμό τους την οργή. Το Fox News συνέβαλε στην εκκαθάριση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος από τους τελευταίους μετριοπαθείς και στη μετατόπιση του συνόλου των μέσων ενημέρωσης προς τα δεξιά.
Κι αν το κανάλι έδειξε το δρόμο, οι εκδόσεις της αποκαλούμενης altright ή alternative right (εναλλακτικής Δεξιάς) βυθίστηκαν ακόμη περισσότερο στην υπερβολή και στην αμετροέπεια (4). Δεν αποτελεί έκπληξη ότι οι απόψεις του Τραμπ τα γοήτευσαν. Ακριβώς μία από τις εμβληματικές φυσιογνωμίες αυτών των «στρατευμένων μέσων ενημέρωσης», τον Στίβεν Μπάνον –πρώην επικεφαλής του Breitbart News, μιας ενημερωτικής ιστοσελίδας που προβάλλει ανενδοίαστα τον «λευκό εθνικισμό» της, με έντονες αποχρώσεις ρατσισμού, αλλά επίσης και ομοφοβίας, μισογυνισμού, αντισημιτισμού και ισλαμοφοβίας– επέλεξε ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος τον Αύγουστο του 2016 για να επανεκκινήσει την προεκλογική εκστρατεία του και, αφ’ ότου εξελέγη, τον όρισε επικεφαλής σύμβουλο στρατηγικής του Προέδρου. Ο ιδρυτής της ιστοσελίδας Άντριου Μπράιτμπαρτ, που πέθανε το 2012, είχε περιγράψει τον Μπάνον ως «Λένι Ρίφενσταλ (5) του Tea Party (6)». Ο άμεσα ενδιαφερόμενος προτιμά να τον συγκρίνουν με τον Λένιν: «Ήθελε να καταλύσει το Κράτος και τον ίδιο στόχο έχω κι εγώ. Θέλω να κατεδαφίσω το κατεστημένο, το Δημοκρατικό Κόμμα, το Ρεπουμπλικανικό κόμμα, τον παραδοσιακό συντηρητικό Τύπο (7)».
Ο λεγόμενος αξιόπιστος Τύπος παρακμάζει τη στιγμή που τα σκανδαλοθηρικά μέσα ενημέρωσης, προσαρμοσμένα πλήρως στο παρανοϊκό στυλ, κερδίζουν αδιάκοπα έδαφος. Ο Τραμπ οφείλει τη φήμη του, αν όχι και την ίδια τη σταδιοδρομία του, στα ταμπλόιντ. Όπως εξηγεί ο βιογράφος του Ντέιβιντ Κέι Τζόνστον, πάντοτε διάβαζε «με θρησκευτική ευλάβεια» αυτόν τον Τύπο, στον οποίο έχει παντού διασυνδέσεις (8). Τηλεφωνεί ο ίδιος στους δημοσιογράφους, εμφανιζόμενος ως εργαζόμενος στις επιχειρήσεις του με το όνομα Τζον Μπάρον ή Τζον Μίλερ και τους δίνει θέματα σχετικά με τις επαγγελματικές επιτυχίες του και τις κατακτήσεις του στις γυναίκες. Με αμοιβαίο όφελος: τα άρθρα για τον πολυεκατομμυριούχο αυξάνουν τις πωλήσεις, ενώ αυτός έχει δωρεάν διαφήμιση. Στις προεδρικές εκλογές του 2016, το «National Enquirer», περιοδική ταμπλόιντ έκδοση ειδικευμένη στα «καυτά κουτσομπολιά για τις διασημότητες», τον υποστήριξε ανοιχτά, σε σημείο που αρνήθηκε να δημοσιεύσει άρθρα που μπορεί να του έκαναν ζημιά (9).
Κάτω από αυτές τις συνθήκες γίνεται καλύτερα αντιληπτό πώς ο Τραμπ μπόρεσε να συντηρήσει την εικόνα του Μίδα που πιάνει κάρβουνο και το κάνει χρυσάφι, τη στιγμή που οι επιχειρήσεις του όδευαν προς τη χρεοκοπία. Κατάφερε να ξεγελάσει ακόμα και τις τράπεζες, από τις οποίες ζήτησε να μην εγγράφουν στα δημόσια μητρώα τα ενυπόθηκα δάνεια που του έδιναν. Και το 1990 αντιλήφθηκαν ότι η καθαρή αξία του Τραμπ ήταν αρνητική: τα χρέη του υπερέβαιναν το ενεργητικό του, αξίας 300 εκατομμυρίων δολαρίων (10).
Όμως η λάμψη που προσδίδουν τα ταμπλόιντ έχει το πλεονέκτημα να κρύβει τις λιγότερο απαστράπτουσες πτυχές της σταδιοδρομίας του. Εκείνος που οδήγησε τον Τραμπ στα πρώτα βήματά του στον όχι και πολύ καθαρό κόσμο της εκμετάλλευσης ακινήτων της Νέας Υόρκης ήταν ο διαβόητος Ρόι Κον, δεξί χέρι του γερουσιαστή Τζον Μακάρθι κατά τη διάρκεια του αντικομμουνιστικού «κυνηγιού μαγισσών» της δεκαετίας του 1950. Ο Τραμπ είχε γοητευτεί από τη βαναυσότητα του πανούργου συμβούλου, για τον οποίο ο σκοπός πάντα αγίαζε τα μέσα. Ο δικηγόρος αυτός, που πέθανε το 1986, περισσότερο και από μέντορας, ήταν για τον Τραμπ ένας δεύτερος πατέρας και η σκληρότητα των μεθόδων του τον σημάδεψε. Δικομανής, σχολαστικός και άπληστος, ο Τραμπ ακολούθησε μια πρωτοφανή διαδρομή στις αίθουσες των δικαστηρίων. Εκτιμάται ότι κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια ενεπλάκη, ως ενάγων ή ως κατηγορούμενος, σε περισσότερες από 3.500 δίκες (11).
Δισεκατομμυριούχος ο Τραμπ έγινε τελικά όχι χάρη στο επιχειρηματικό του ένστικτο αλλά χάρη στα τηλεοπτικά ριάλιτι. Παραγωγός και πρωταγωνιστής της εκπομπής «The Apprentice» (κυριολεκτικά «Ο Μαθητευόμενος», με τη βραχύβια ελληνική εκδοχή του να τιτλοφορείται «Ο Υποψήφιος») και στη συνέχεια «The Celebrity Apprentice», παρουσιάζει συνεντεύξεις πρόσληψης και αναθέτει καθήκοντα στους υποψήφιους, ταπεινώνοντάς τους στο μεταξύ. Εξαιρετικός χειριστής της δραματουργίας των εκπομπών αυτής της μορφής, ξέρει να σκηνοθετεί τους φόβους και τις προσδοκίες του κοινού. Η κορύφωση είναι ενδεικτική της μεθόδου Τραμπ. Τον βλέπουμε να φωνάζει χωρίς λύπηση στον χαμένο: «Youre fired!» («Απολύεσαι!»). Η εκπομπή έχει παγκόσμια επιτυχία. Ο επιχειρηματίας εισπράττει ποσοστά και το εμπορικό σήμα «Τραμπ», είτε τοποθετείται σε κτίριο είτε σε κάποιο προϊόν, συσσωρεύει κέρδη.
Ο Τόνι Σβαρτς, συγγραφέας της «αυτοβιογραφίας» του Τραμπ «The Art of the Deal» («Η τέχνη του επιχειρείν»), έχει δημιουργήσει ένα οξύμωρο σχήμα, «την αληθοφανή υπερβολή», που ο μελλοντικός πρόεδρος έχει πλήρως ενστερνιστεί. Οι παρεκβάσεις από την πραγματικότητα είναι μια «μορφή αθώας υπερβολής», που συνιστούν «ένα αποτελεσματικό μέσο αυτοπροβολής». Πρέπει να προκαλούνται αντιπαραθέσεις, «διότι φέρνουν πωλήσεις. Ακόμα κι ένα επικριτικό άρθρο, που μπορεί να είναι προσβλητικό για το πρόσωπό σας, μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικερδές για τις επιχειρήσεις σας» (12). Στα επόμενα χρόνια, μάλλον δεν θα μας λείψουν οι αντιπαραθέσεις.

  1. Βλ. Serge Halimi, «Quand la Maison Blanche est à vendre», «Le Monde diplomatique», Ιούλιος 1992.
  2. Βλ. για παράδειγμα Dinesh D’ Souza, «The roots of Obama’s rage», Regnery Publishing, Ουάσιγκτον, 2001, ή το ντοκιμαντέρ του «2016: Obama’s America» (2012).
  3. Richard Hofstadter, «The Paranoid Style in American Politics, and Other Essays», Knopf, Νέα Υόρκη, 1965. Επίσης: Frédéric Lordon, «Συνωμοσιολογία: Το σύμπτωμα ενός σφετερισμού», «Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση», 8 Μαΐου 2016 (http://monde-diplomatique.gr/?p=1317), και Benoît Bréville, «Δέκα αρχές του μηχανισμού της συνωμοσιολογίας», «Le Monde diplomatique – ελληνική έκδοση», 8 Μαΐου 2016 (http://monde-diplomatique.gr/?p=1322).
  4. Βλ. Rodney Benson, «Délire partisan dans les médias américains», «Le Monde diplomatique», Απρίλιος 2014.
  5. Γερμανίδα σκηνοθέτις (1902-2003) με ενεργό ρόλο στη ναζιστική προπαγάνδα.
  6. (Σ.τ.Μ.) Tea Party Movement (κίνημα του τσαγιού), όπου Tea είναι το αρκτικόλεξο του Taxed Enough Already («έχουμε ήδη πληρώσει πολλούς φόρους»). Αντιδραστικό πολιτικό κίνημα, συνδεδεμένο με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και τα πιο συντηρητικά στοιχεία των Ευαγγελικών εκκλησιών των ΗΠΑ. Αξιώνει μείωση των κρατικών δαπανών και της φορολογίας και είναι εχθρικό σε κάθε μορφή κοινωνικής πολιτικής. Το 2008 επέβαλε το μέλος του Σάρα Πέιλιν ως υποψήφια αντιπρόεδρο τον Ρεπουμπλικάνου υποψήφιου Τζον ΜακΚαίην. Η αναφορά στο τσάι παραπέμπει στο επεισόδιο της 16ης Δεκεμβρίου 1773, όταν ομάδα αποίκων πέταξε στα νερά του λιμανιού της Βοστώνης τρία φορτία τσαγιού, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη βαριά φορολογία που επέβαλλε στην αποικία η Αγγλία. Η πράξη αυτή θεωρείται πρόδρομος του αγώνα της αμερικανικής ανεξαρτησίας.
  7. Αναφέρεται στο Daniel Victor και Liam Stack, «Stephen Bannon and Breitbart news in their words», «The New York Times», 14 Νοεμβρίου 2016.
  8. David Cay Johnston, «The Making of Donald Trump», Melville Home, Νέα Υόρκη, 2016.
  9. Joe Palazzolo, Michael Rothfeld και Lucas I. Alpert, «National Enquirer shielded Donald Trump from Playboy model’s allegations», «The Wall Street Journal», Νέα Υόρκη, 4 Νοεμβρίου 2016.
  10. David Cay Johnston, «Bankers say Trump may be worth less than zero», «The Philadelphia Inquirer», 16 Αυγούστου 1990.
  11. Nick Penzenstadler και Susan Page, «Trump’s 3.500 lawsuits unprecedented for a presidential nominee», «USA Today», ΜακΛιν (Βιρτζίνια), 1η Ιουνίου 2016.
  12. Donald Trump και Tony Schwartz, «The Art of the Deal», Random House, Νέα Υόρκη, 1987.

Zygmunt Bauman: O μεγάλος φιλόσοφος και πολιτικός στοχαστής


Από τον Μιχάλη Θεοδοσιάδη

Ποια ήταν η συμβολή του Zygmunt Bauman στη φιλοσοφία και την πολιτική σκέψη; Κεντρικό ρόλο στο έργο του Bauman παίζει η έννοια της νεωτερικότητας. Πάνω σε αυτή την έννοια βάσισε τις μελέτες του αναφορικά με το Ολοκαύτωμα. Όπως αναφέρει τόσο στο Holocaust and Modernity, όσο και στο Modernity and Ambivalence, ολόκληρο το μεταπολεμικό ιδεολογικό οικοδόμημα (κυρίως στη Γερμανία) προσπάθησε να ανάγει το Ολοκαύτωμα σε μια αφήγηση που θεωρεί πως όλα τα δεινά της ανθρωπότητας είναι προϊόν κάποιου προ-νεωρτερικού φαντασιακού. Ο Bauman, αντιθέτως, εντοπίζει τη σχέση μεταξύ ολοκληρωτισμού και μοντερνισμού (και κυρίως στη γραφειοκρατία και την τεχνοεπιστήμη).
Με άλλα λόγια, το Ολοκαύτωμα δεν ήταν, μονάχα, το φυσικό αποτέλεσμα ενός αιώνιου αντισημιτισμού· φέρει ανεξίτηλη τη σφραγίδα της «ρασιοναλιστικής» κυριαρχίας του νεωτερικού ανθρωπότυπου. Δεν μπορεί, με άλλα λόγια, να ερμηνευτεί ως η κυριαρχία των παρορμήσεων πάνω στον κοινό νου, μια αφήγηση που συχνά επικαλούνται οι φιλελεύθεροι στοχαστές, με έντονες αναφορές στην «ψυχολογία της μάζας». Όπως μάλιστα αναφέρει στο Holocaust and Modernity, ο συνήθης αριθμός των νεκρών ακόμα και έπειτα από συνεχόμενα πογκρόμ συνήθως δεν υπερβαίνει τους εκατό ημερησίως.
Αυτό σημαίνει ότι θα απαιτούνταν σχεδόν 200 χρόνια καθημερινών διώξεων προκειμένου ο αριθμός των νεκρών να αγγίξει τα οχτώ εκατομμύρια που εξόντωσαν οι ναζί μέσα σε λιγότερο από 4 χρόνια. Έτσι, μόνο με τη βοήθεια ενός σύγχρονου εξορθολογισμένου και τεχνολογικά εξοπλισμένου γραφειοκρατικού μηχανισμού θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα τόσο ευρείας κλίμακας σχέδιο αφανισμού πληθυσμών.
Ο Bauman, λοιπόν, μας εξηγεί ότι το ναζιστικό καθεστώς, στην ουσία, δεν είναι απλά και μόνο μια αντίδραση στον Διαφωτισμό, δεν βασίζεται με άλλα λόγια μονάχα στον Γερμανικό Ρομαντισμό (όπως συχνά παρερμηνεύουν οι φιλελεύθεροι ιστοριογράφοι). Ο ναζισμός ακόμα και όταν έρχεται σε ρήξη με τον ίδιο τον Διαφωτισμό και τη νεωτερική κοινωνική θέσμιση χρησιμοποιεί όλο το (επιστημονικό) οπλοστάσιο του νεωτερικού κόσμου (και μάλιστα την ιατρική και την ψυχολογία).
Αν και πρόκειται για μια απόρριψη της νεωτερικότητας, την ίδια στιγμή χρησιμοποιεί τα εργαλεία της αυτούσια. Προκειμένου να αποδείξει την ορθότητα αυτού του επιχειρήματος, ο ίδιος χρησιμοποιεί την αλληγορία του κηπουρού: όπως, λοιπόν, ο κηπουρός καλείται να ξεχωρίσει τα αγριόχορτα από τα χρήσιμα φυτά, ξεριζώνοντας τα πρώτα με στόχο να προστατέψει τα δεύτερα, έτσι και οι γραφειοκρατίες, με στόχο να προστατέψουν την «έννομη τάξη» θα πρέπει να ξεριζώσουν τα «μιάσματα» από τη μια, τιμωρώντας τους ποινικούς παραβάτες, άλλοτε φυλακίζοντάς τους και άλλοτε εξολοθρεύοντάς τους.
Ο «επιστημονικός ρατσισμός», όπως πολύ σωστά αναλύει η Hannah Arendt στον δεύτερο τόμο του The Origins of Totalitarianism, που είχε χρησιμοποιηθεί στις ιμπεριαλιστικές εκστρατείες με στόχο την κυριαρχία των «κατώτερων» φυλών», αργότερα χρησιμοποιήθηκε ώστε να κατατάξει συλλήβδην τους Εβραίους της Ευρώπης στις «κατώτερες φυλές», στοχοποιώντας τους ως «τα αγριόχορτα του κήπου».
Όλα αυτά, ωστόσο, δεν καθιστούν τον Bauman έναν μεταμοντέρνο φιλόσοφο. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για έναν στοχαστή που ακολουθεί τη γραμμή του Michel Foucault, ή της Judith Batler, καθώς δεν εξιδανικεύει σε κανένα βαθμό την μετα-νεωτερική κοινωνική πραγματικότητα, θεωρώντας τις δομές και τις νόρμες ως κατεξοχήν έννοιες καταπιεστικές. Η στάση του απέναντι στο order-building δεν αφορά την έννοια αυτή καθ’ αυτή, όσο στο περιεχόμενο που της προσδίδει ο νεωτερικός άνθρωπος.
Επιπλέον, για τον Bauman η μετανεωτερική κοινωνία (τουτέστιν η κοινωνία των τελευταίων δεκαετιών), διαχωρίζεται από την καθαυτή νεωτερικότητα (Solid Modernity), καθώς αντί να δίνει έμφαση στις δομές, τις διαλύει και τις ανασυντάσσει όποτε η ίδια κρίνει. Πολύ περισσότερο, δημιουργεί χαλαρούς (και πολλές φορές πλασματικούς) δεσμούς, ώστε να μπορούν να καταστρέφονται γρήγορα και εύκολα όταν οι περιστάσεις το απαιτούν. Πρόκειται για το φαινόμενο της εκρίζωσης, που η Γαλλίδα φιλόσοφος Simone Weil μερικές δεκαετίες πριν είχε αναλύσει. Στη ρευστή νεωτερικότητα του Bauman οι άνθρωποι χωρίς μόνιμους δεσμούς και χωρίς σταθερές αξίες, οδηγούνται σε μια συνεχόμενη αναζήτηση ταυτότητας.
Αυτή η νέα ταυτότητα, ωστόσο, θα μπορούσε να είναι τοξική και επιθετική (αν κρίνουμε από την άνοδο της λαϊκιστικής δεξιάς και το κλίμα εσωστρέφειας που συνεχώς καλλιεργεί). Εν κατακλείδι, το δίδαγμα αυτής της σκέψης είναι πως ο μηδενισμός των ημερών μας (που αρκετές φορές επικαλείται η αριστερά ως δήθεν χειραφέτηση, ως αντίδοτο στον πουριτανικό και πατριαρχικό καπιταλισμό) δεν είναι κάτι που θα πρέπει να ενθαρρύνεται.
Αντιθέτως, το παρελθόν και οι παραδόσεις οφείλουν να αντιμετωπίζονται με κριτική ματιά, διότι η ρήξη με το παρελθόν πολλές φορές μπορεί να υποθάλπει έναν μηδενισμό (αντί για την αναδημιουργία νέων δομών και θεσμών), μια πολιτισμική tabula rasa. Αυτός ο μηδενισμός, η ρευστότητα, η εκρίζωση, πολλές φορές επιφέρει ένα κλίμα γενικευμένης νοσταλγίας, όπου και οι χαμένες κοινωνικές νόρμες γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από τοξικούς πολιτικούς χώρους.
Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο του Νόστιμον Ήμαρ στον Δρόμο της Αριστεράς, το Σάββατο 14.1.2017

ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ


Ως αγελαίοι οδηγούνται στο «δημοψήφισμα» οι Κύπριοι: Προπαγάνδα ποδηγέτησης ανθρώπων
Διότι δεν υπάρχει πουθενά στο κυπριακό Σύνταγμα καμία πρόνοια, καμία διάταξη και κανένα απολύτως, “παραθυράκι” που να επιτρέπει κάτι τέτοιο. Δεν θα είναι απλά παράνομο το όποιο “δημοψήφισμα” με βάση το Σύνταγμα του 1960, που θα στοχεύει στην κατάλυση του κράτους. Θα είναι πραξικόπημα κατά του κράτους και θα παραπέμπει ευθέως στο πραξικόπημα του 1974.
Του Μάριου Ευρυβιάδη
Μοιρολατρικά ο κόσμος στην Κύπρο αναμένει στο ακουστικό την “εντολή” για να πάει για “δημοψήφισμα”. Έτσι, εν έτη 2017 και ενώ διεξάγονται αιματηροί πόλεμοι από τους Δυτικούς για τον εκδημοκρατισμό και για το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής και όχι αυτής του Χόμπσον- τουλάχιστον έτσι διατείνονται- στην Κύπρο αναμένεται η συμμόρφωση προς τους εντολοδόχους. Αναμένεται διαταγή ώστε  να οδεύσει ο λαός, ως αγέλη, σε κάλπη.
Έτσι. Καταχρηστικά και αυθαίρετα. Και με προκλητικά απούσες τις όποιες νενομισμένες συνταγματικές διαδικασίες, η Κύπρος οδηγείται να ψηφίσει ένα “ναί” ή “ένα” όχι. Που θα τον αλυσοδέσει στο ισλαμοφασιστικό τουρκικό άρμα και το οποίο θα δεσμεύει εσαεί τις γενιές που έρχονται.

Γιατί καταχρηστικά και αυθαίρετα; Διότι δεν υπάρχει πουθενά στο κυπριακό Σύνταγμα καμία πρόνοια, καμία διάταξη και κανένα απολύτως, “παραθυράκι” που να επιτρέπει κάτι τέτοιο. Δεν θα είναι απλά παράνομο το όποιο “δημοψήφισμα” με βάση το Σύνταγμα του 1960, που θα στοχεύει στην κατάλυση του κράτους. Θα είναι πραξικόπημα κατά του κράτους και θα παραπέμπει ευθέως στο πραξικόπημα του 1974. Όπως και τότε, που στόχος των λαγόκαρδων πραξικοματιών του Ιουλίου ήταν η κατάλυση της συνταγματικής τάξης.
Είναι γεγονός πως η Βουλή έχει ψηφίσει τον “Περί Δημοψηφισμάτων Νόμο του 1989”. Ο συγκεκριμένος Νόμος επιτρέπει τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων, “για να ζητηθεί η γνώμη του λαού πάνω σε ιδιαίτερα σπουδαία, δημόσιου ενδιαφέροντος, ζητήματα, όπως ορίζεται στις … διατάξεις του Νόμου αυτού”.
Όποιο όμως και να είναι το θέμα αυτό, το μόνο που δεν μπορεί να έχει ως αντικείμενο είναι η αυτή καθ’ αυτή κατάλυση του κράτους. Που στο κυπριακό Σύνταγμα επιτρέπεται κάτι τέτοιο;
Το κράτος, όπως ακούραστα παρατηρεί ο Παναγιώτης Ήφαιστος, “είναι ο θεσμός συλλογικής ελευθερίας των πολιτών. Είναι η έσχατη λογική για τα μέλη της κάθε κοινωνίας. Και ως “θεσμός συλλογικής ελευθερίας” επιτρέπει στους πολίτες να διεξάγουν δημοκρατικό βίο, να έχουν ευνομία και ευταξία και τυγχάνουν προστασίας από ξένα κράτη που επιβουλεύονται την κυριαρχία τους.
Αλήθεια τί έχουν να μας πουν επί τούτου οι περινούστατοι θεματοφύλακες των θεσμών και των νόμων του κράτους και από το οποίο, παρεμπιπτόντως, βιοπορίζονται αυτοί και πολλά συγγενικά τους πρόσωπα; Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, για παράδειγμα, ο έντιμος κ. Κληρίδης, που ούκ ολίγες φορές συγκρούστηκε με την εκτελεστική εξουσία ακριβώς διότι ορκίσθηκε ενώπιον Θεού και ανθρώπων να τηρεί και να εφαρμόζει το Σύνταγμα και τους νόμους, δεν θα έπρεπε ήδη να προβληματιστεί για ένα τέτοιο ζωτικό ζήτημα; Δεν πρέπει να είχε ήδη γνωματεύσει, χωρίς να του το έχει ζητήσει κανείς;
Έτσι με μια “μονοκοντιλιά”, με μια εξωθεσμική απόφαση, θα πάμε από την εδώ και έξι σχεδόν δεκαετίες υφιστάμενη συνταγματική κατάσταση, σε μια άλλη; Σε πανήγυρι θα πάμε και θα ανταλλάξουμε “πορικά”; Τόσο βάρος έχουν οι όρκοι τους και το Σύνταγμα του τόπου;
Προκαλώ, δικαιωματικά ως πολίτης, και τον κάθε νομικό επιστήμονα – πρώην Γενικούς Εσαγγελείς για παράδειγμα, όπως τον κ. Αλέκο Μαρκίδη, προκαλώ τους έντιμους δικαστές, (ενεργούς και μή) όπως τον Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, τον έντιμο κ. Νικολάτο να πάρουν θέση και να δώσουν σε εμάς τους πολλούς (τους “hoi polloi”, κατά του αρχαίους) μια τεκμηριωμένη απάντηση στο θεμελειώδες αυτό συνταγματικό ερώτημα. Πως νομιμοποιείται μια τέτοια πράξη κύριοι νομομαθείς; Και μη μας κουράζετε με υπεκφυγές περι δήθεν “εντολής” της λεγόμενης “Διεθνούς Κοινότητας”, που ούτε “διεθνής” είναι ούτε “κοινότητα” και της οποίας το έργο το βλέπουμε καθημερινά με εκατόμβες νεκρών και θυμάτων;
Απαντήστε στην ερώτηση.
Όσο για την κυβέρνηση Αναστασιάδη, αφού επεξεργάζεται τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, γιατί δεν ζητά από τη Βουλή- τη μόνη που έχει δικαίωμα επί του θέματος- για σχετικό νομοσχέδιο ώστε, έστω για τα μάτια και του λαγού αλλά και της κουκουβάγιας, να δημιουργήσει κάποιο νομικό υπόβαθρο που να επιτρέπει την διεξαγωγή ενός, στη πράξη, κρατοκτόνου δημοψηφίσματος; Θα χρειαστούν, βέβαια, ευρηματικοί νομικιστικοί ακροβατισμοί απείρου κάλους. Πρωτάρηδες, όμως, δεν είναι. Θα βρούν την ζητούμενη διατύπωση. Αν όχι μόνοι τους, τότε με τη βοήθεια του επιτήδειου Άιντα.
Λέτε να φοβούνται πως η όποια εισήγησή τους προς τη Βουλή δεν θα γίνει αποδεκτή; Τους ψήφους, το ΔΗΣΑΚΕΛ τους έχει. Μήπως όμως να τους τρομοκρατεί η σκέψη πως θα υπάρξουν “διαρροές” από δημοκρατικούς πατριώτες; Το φάντασμα του 2004 πρέπει να πλανιέται από πάνω τους, ειδικά πάνω από το ΑΚΕΛ.
Στον όλο όμως προβληματισμό που καταθέτω, υπάρχει και η άλλη πλευρά. Είναι αυτή με την οποία άρχισα το κείμενο. Είναι η απάθεια και η μοιρολατρία μερίδας του λαού και του πολιτικού κόσμου που αρθρώνει αντιπολιτευτικό λόγο. Δεν θα έπρεπε οι πολιτικές δυνάμεις του κέντρου, μαζί ή ξεχωριστά και με τη μερίδα εκείνη του κόσμου που θεωρούν εαυτούς ενεργούς και πατριωτικούς πολίτες, να οργανωθούν και να αντιδράσουν; Και για να είναι αποτελεματικοί να το πράξουν θεσμικά και μέσω των δικαστηρίων;
Έχουν όλοι αυτοί στα χέρια τους, ως οργανωμένες πολιτικές οντότητες, ως οργανώσεις ή ως πολίτες (και όχι ως “ιδιώτες- idiots”), το ισχυρότερο όπλο της πολιτείας, που είναι το Σύνταγμά της. Με αυτό υπό μάλης οφείλουν να συντονιστούν και να κινηθούν δικαστικά εναντίον αυτών που ενεργά επεξεργάζονται την κατάλυση της συνταγματικής τάξης. Και πρέπει ταυτόχρονα, να φέρουν προ των ιστορικών τους ευθυνών (και έναντι του προσωπικού τους όρκους) εκείνους τους αξιωματούχους του κράτους που με την παθητικότητα και αδράνειά τους- αλλά και την ανατολίτικη πονηριά τους- κάνουν δυνατό τον ετσιθελισμό και την αυθαιρεσία της εξουσιαστικής νομενκλατούρας.
Η δια προπαγάνδας ποδηγέτηση των ανθρώπων, υπογραμίζει ο αμερικανός στοχαστής Νόαμ Τσιόμσκι, γίνεται μέσω επιτηδευμένης πίεσης ώστε να απωλέσουν κάθε ικανότητα πρωτοβουλίας και να περιορίζονται μόνο στην επικύρωση αποφάσεων της εξουσίας, με ανταμοιβή τον καταναλωτισμό. Προς τα εκεί άγεται ο κυπριακός λαός.
Αυτά τα πολλαπλά νομικά και θεσμικά όπλα, που διαδοχικές κυπριακές κυβερνήσεις έχουν συνειδητά και εγκληματικά εγκαταλείψει, είναι αυτά με τα οποία πρέπει τώρα να αρματωθούν οι δημοκρατικοι κύπριοι πατριώτες, αρχίζοντας από την υπεράσπιση του Συντάγματος. Δεν πάει άλλο. Aux armes, citoyens- Πολίτες, στα άρματα!
[Πηγή: Analysts for Change, 17/01/2017]

18 Ιαν 2017

Τα παιδιά των εχθρών


Οι παιδουπόλεις της Φρειδερίκης
Από τον Κώστα Κουσαρίδα
Η Μαντώ Δαλιάνη, κόρη μικρασιατών προσφύγων, αποφοιτά από την Ιατρική σχολή και συλλαμβάνεται για παράνομη πολιτική δράση. Στις 13 Απριλίου του 1949, περνά την πόρτα των φυλακών Αβέρωφ και κρατείται για 21 μήνες προτού δικαστεί και απαλλαχθεί από τις κατηγορίες.
Σ’ αυτό το διάστημα ήρθε σε στενή επαφή με τις συγκρατούμενες της οι οποίες σχεδόν όλες είχαν καταδικαστεί λόγω της αριστερής τους δράσης και δεν τους είχε επιτραπεί να κρατήσουν κοντά τους τα μικρά τους παιδιά.
Η Δαλιάνη παρακολούθησε και κράτησε επαφή με πολλά παιδιά φυλακισμένων τα επόμενα χρόνια και όλες τις εμπειρίες και τις ιστορίες της τις εξέδωσε από το 1994 μέχρι και το 1996 όπου και απεβίωσε.
Μέσα από την συγκλονιστική της πολυετή έρευνα, φωτίζεται μια ιδιαίτερα σκοτεινή πτυχή του εμφυλιακού και μεταεμφυλιακού κράτους και πως αυτό χρησιμοποίησε πολλές φορές τα παιδία των φυλακισμένων γυναικών της Αριστεράς.
Προκειμένου να πετύχει τους σκοπούς του, το κράτος της Δεξιάς εκβίασε, απήγαγε, βασάνισε και πολλές φορές κατέστρεψε τις ζωές των παιδιών έτσι ώστε να μπορέσει να χαλιναγωγήσει τις φυλακισμένες μητέρες ή ακόμα και τους πατεράδες των παιδιών αυτών που πολεμούσαν στο πλευρό του Δημοκρατικού Στρατού.
Μόνο στις φυλακές Αβέρωφ που βρέθηκε η Δαλιάνη, 119 παιδιά είχαν ζήσει κοντά στις μητέρες τους μέχρι και το 1950. Η φυλακή που είχε χτιστεί το 1889 σαν παράρτημα των μεγαλύτερων αντρικών φυλακών της χώρας, για να στεγάσει τον γυναικείο πληθυσμό της χώρας, φιλοξενούσε κατά μέσο όρο 100 με 120 γυναίκες.
Μετά την επαναλειτουργία των φυλακών τον Ιανουάριο του 1947, οι οποίες είχαν σχεδόν καταστραφεί κατά την περίοδο των Δεκεμβριανών, οι φυλακές Αβέρωφ στέγαζαν δεκαπλάσιο αριθμό γυναικών από εκείνον που είχαν αρχικά κατασκευαστεί. Όλες σχεδόν οι κρατούμενες είχαν αριστερό παρελθόν και αντιμετώπιζαν ποινές πολυετούς φυλάκισης ή εκτέλεσης.
Τα παιδιά των φυλακισμένων δεν ήταν καταγεγραμμένα σαν κρατούμενοι και προφανώς δεν συμπεριλαμβάνονταν  στο συσσίτιο. Όπως και οι ενήλικες ήταν κλεισμένα δεκαέξι ώρες την μέρα μέσα στις πτέρυγες, μέσα σε άθλιες συνθήκες με παντελή έλλειψη επίπλων και εγκαταστάσεων υγιεινής. «Τα μόνα πράγματα που έβλεπαν τα παιδιά ήταν τα ράντζα, οι τοίχοι, το παρεκκλήσι και ο φοίνικας».
Παρόλες τις απάνθρωπες συνθήκες εντός των φυλακών, η διεύθυνση των φυλακών φρόντιζε πολλές φορές να κάνει ακόμα πιο άθλιες τις ζωές των κρατουμένων.
Το 1950  έδωσε εντολή για την απομάκρυνση όλων των παιδιών, τιμωρώντας τις γυναίκες επειδή τόλμησαν να διαμαρτυρηθούν για τις εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων. Πενήντα τέσσερα παιδιά δόθηκαν σε θετούς γονείς καθώς οι μητέρες τους φοβούνταν ότι, σε διαφορετική περίπτωση, το κράτος θα τα έστρεφε εναντίον τους, και άλλα τριάντα εφτά στάλθηκαν σε κρατικά ιδρύματα όπου παρέμειναν μέχρι το 1960. Αφήνοντας την φυλακή πολλά παιδιά ήταν σαν να άφηναν το σπίτι τους και όταν τους επόμενους μήνες τα ρωτούσαν από πού ήταν, εκείνα απαντούσαν «από τις φυλακές Αβέρωφ».
Το κράτος πάντα παρόν στην πιο σκληρή και ανάλγητη μορφή του, έκανε τα πάντα προκειμένου να διαλύσει τις αντοχές των κρατουμένων.

Πρώτη διευθύντρια των φυλακών Αβέρωφ ήταν μια μορφωμένη δικηγόρος που ονομαζόταν Πετράντη. Από την καλοσύνη που έδειχνε στα παιδιά οι προϊστάμενοι της υποπτεύονταν ότι διατηρούσε σχέσεις με τις κρατούμενες και ότι είχε επηρεαστεί από ιδέες περί αναμόρφωσης των φυλακών. Έτσι αντικαταστήθηκε από μια σκληρή και συντηρητική γυναίκα, την πρώην αρχιδεσμοφύλακα που είχε σπουδάσει μαιευτική αλλά δεν είχε κανένα προσόν για την διεύθυνση των φυλακών. Οι δεσμοφύλακες ήταν όλες καλόγριες και υπερβολικά συντηρητικές. Προέτρεπαν τις γυναίκες να υπογράφουν δηλώσεις μετανοίας με υπόσχεση επιπλέον μερίδων γάλατος για τα παιδιά τους.
Το κράτος δεν αναμείχθηκε ιδιαίτερα στην διαδικασία ανάθεσης των παιδιών, που λειτούργησε κυρίως με πρωτοβουλία των γονέων. Οι μητέρες επέμεναν στην προσωπική επιλογή των θετών γονέων επειδή φοβόντουσαν ότι στα κρατικά ιδρύματα οι υπεύθυνοι θα έστρεφαν τα παιδιά εναντίον τους.
Οι φόβοι των μητέρων σίγουρα δεν ήταν αβάσιμοι. Στα περισσότερα ιδρύματα δυο φορές την εβδομάδα έκαναν «πολιτική εκπαίδευση» και τραγουδούσαν ύμνους για την «μητέρα» τους, την «γλυκιά βασίλισσα Φρειδερίκη» που τα είχε σώσει από τους «τρομοκράτες».
‘Ελεγαν στα παιδιά ότι οι γονείς τους ήταν εγκληματίες και προδότες και τα καθησύχαζαν ότι βρίσκονταν πλέον υπό την προστασία της βασιλικής οικογένειας. Το προσωπικό, το οποίο ήταν τελείως απαίδευτο, τόνιζε ότι τα παιδιά πρέπει να νιώθουν βαθιά ευγνωμοσύνη απέναντι στην βασιλική οικογένεια για την στοργή της και την οικονομική υποστήριξη στην διατροφή και στην εκπαίδευση τους. Στην Ρόδο, όπου τα παιδιά στεγάζονταν σε παλιούς στρατώνες του ιταλικού στρατού, οι τρόφιμοι είχαν ντυθεί στα μαύρα σε ένδειξη πένθους για τον θάνατο του βασιλιά Παύλου.

Τα ιδρύματα στα οποία έμεναν τα παιδιά που δεν είχαν δοθεί σε θετούς γονείς, ήταν οι περίφημες Παιδουπόλεις της Φρειδερίκης οι οποίες ιδρύθηκαν το 1947, κατά τη διάρκεια του Εμφύλιου Πολέμου με πρωτοβουλία της τότε βασίλισσας Φρειδερίκης .Οι παιδουπόλεις υπήρξαν ένα μοναδικό και ιδιότυπο κοινωνικό μόρφωμα, τραγικό επακόλουθο του εμφυλίου πολέμου, και γι’ αυτό ακριβώς χωρίς ιστορικό προηγούμενο και χωρίς συνέχεια. Ήταν ένα δίκτυο 53 ιδρυμάτων σε όλη την έκταση της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας  . Το σχέδιο για το «παιδοφύλαγμα» εφαρμόστηκε με χρηματοδότηση του εράνου «Πρόνοια Βορείων Επαρχιών της Ελλάδος». Ο αριθμός των παιδιών που πέρασαν από τις παιδουπόλεις εκτιμάται περίπου στις 25.000.
Οι συνθήκες διαβίωσης στις Παιδοπόλεις δεν διέφεραν από την διαβίωση στις φυλακές, καθώς ίσχυε η ίδια αυστηρή αίσθηση ενός διαχωρισμού του «έξω» και του «μέσα». Οι Παιδοπόλεις διοικούνταν σύμφωνα με ημιστρατιωτικούς κανονισμούς, από πρώην αξιωματικούς, οι οποίοι επέβαλαν σωματικές τιμωρίες και υποχρέωναν τα παιδιά να φορούν στολές. Δεν υπήρχαν ρολόγια ή ημερολόγια και η μέρα ρυθμιζόταν από το χτύπημα ενός κουδουνιού. Όπου κι αν πήγαιναν βάδιζαν σε παράταξη, ακόμα και σε επισκέψεις στον έξω κόσμο.
Τελικά η ιδεολογία του μοναρχικού πατερναλισμού δεν είχε μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Εκτός από τις ελλείψεις των Παιδοπόλεων  και το ανεκπαίδευτο προσωπικό που αγνοούσε την τέχνη της πειθούς, ήταν αδύνατον τα παιδία να νιώσουν αφοσίωση απέναντι σε ιδρύματα που παρείχαν τόσο περιορισμένες εκπαιδευτικές δυνατότητες και όπου όσοι κατείχαν θέσεις εξουσίας εκδήλωναν τόσο εχθρικές διαθέσεις απέναντι στα παιδιά των «εχθρών της πατρίδας».
Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ένθετο του Νόστιμον Ήμαρ στον Δρόμο της Αριστεράς, το Σάββατο 14.1.2017

Υπάρχει τέτοια χώρα;


 Υπάρχει χώρα που να παρέχει για την εκπαίδευση των παιδιών της το 23% του προϋπολογισμού της και το 9% του ΑΕΠ της σε τρέχουσες τιμές, ώστε να εξασφαλίζεται
  • η λειτουργία 9.433 σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης,
  • η δημόσια και δωρεάν παροχή εκπαίδευσης σε 1.771.800 μαθητές και σε 140.600 παιδιά στα νηπιαγωγεία της χώρας
  • καθώς και  η δημόσια και δωρεάν πανεπιστημιακή εκπαίδευση σε 145.770 φοιτητές;   
  Υπάρχει χώρα που να παρέχει για την Δημόσια Υγεία και την Κοινωνική Πρόνοια ποσό που αντιπροσωπεύει το 28% του προϋπολογισμού της και το 11% του ΑΕΠ της ώστε να εξασφαλίζει στον πληθυσμό της, δημόσια και δωρεάν
  • 12.400 μονάδες ιατρικής φροντίδας,
  • 151 νοσοκομεία,
  • 451 πολυϊατρεία,
  • 10.782 εγκαταστάσεις οικογενειακών ιατρών,
  • 110 οδοντιατρικές κλινικές,
  • 147 οίκους ευγηρίας,
  • 265 κέντρα ηλικιωμένων
  • 30 κέντρα σωματικής αναπηρίας.
  • 1.200.000 εισαγωγές σε νοσοκομείο σε περισσότερες από 45.000 κλίνες,
  • 86 εκατομμύρια ιατρικές εξετάσεις
  • και περίπου 28,5 εκατομμύρια οδοντιατρικές επισκέψεις;
  Υπάρχει χώρα που να παρέχει στον τομέα του Πολιτισμού και του Αθλητισμού ποσό που αντιστοιχεί στο 5% των τρεχουσών δαπανών του προϋπολογισμού της ώστε να λειτουργούν και να προσφέρονται στον λαό της
  • 276 κινηματογράφοι,
  • 285 μουσεία,
  • 88 θέατρα και θεατρικές αίθουσες,
  • 392 βιβλιοθήκες,
  • 343 πολιτιστικά κέντρα,
  • 19 κλαμπ παραδοσιακής μουσικής,
  • 130 γκαλερί,
  • 5.134 αθλητικές εγκαταστάσεις με 4.591.000 αθλούμενους;
   Υπάρχει χώρα που να παρέχει πάνω από το 16% του προϋπολογισμού της στον τομέα της κοινωνικής της ασφάλισης, ώστε να εξασφαλίζει
  • καταβολή συντάξεων σε 1.672.000 συνταξιούχους όλων των κατηγοριών (συντάξεις γήρατος, αναπηρίας και θανάτου) συμπεριλαμβανομένων των παροχών μητρότητας;
    Εν κατακλείδι: Στον πλανήτη Γη, εδώ όπου 8 «Κροίσοι» διαθέτουν – σύμφωνα με τα στοιχεία της «Oxfam» – περιουσία η οποία ισούται με τα υπάρχοντα 3,5 δισεκατομμυρίων ανθρώπων (!), δηλαδή το 50% του πληθυσμού της Γης, υπάρχει χώρα που ζει… στον κόσμο της και παρέχει το 72% του προϋπολογισμού της για να καλύπτει τις κοινωνικές ανάγκες του πληθυσμού της;
    Υπάρχει. Και λέγεται «Κούβα».
    Πριν από λίγες μέρες συγκλήθηκε η κουβανική Εθνοσυνέλευση η οποία ενέκρινε τον νόμο του κρατικού προϋπολογισμού του 2017 με τον οποίο το 72% των τρεχουσών δαπανών διατίθεται σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες που συνδέονται με την ποιότητα ζωής του πληθυσμού και τις παροχές κοινωνικής ασφάλισης.
    Ποιο είναι το ερώτημα, λοιπόν, που μας απευθύνει κάθε επιφανής εκπρόσωπος της δημοκρατίας που τελεί υπό την εποπτεία του ΣΕΒ, του Σόιμπλε, της τρόικας και που αφηνίασε με αφορμή τον θάνατο του Κάστρο; Αν «θέλουμε να γίνουμε Κούβα», είπατε;
Πηγή: enikos.gr

17 Ιαν 2017

Θα πήγαιναν;


Σύμφωνα με περσινή έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, στο λεκανοπέδιο Αττικής:
α) Ο «αόρατος πληθυσμός» που βιώνει συνθήκες στεγαστικής επισφάλειας φτάνει έως και τις 514.000!
β) Οι άνθρωποι που κοιμούνται κυριολεκτικά στον δρόμο, οι άστεγοι, σχεδόν τετραπλασιάστηκαν μέσα σε δύο χρόνια. Από 630 που υπολογίζονταν το 2011, δύο χρόνια μετά, το 2013, έφθασαν τους 2.360. 
γ) Όσοι στερούνταν κατοικίας και διαβιούν σε προσωρινά καταλύματα ανέρχονταν το 2013 σε 15.436 άτομα…
  Τα παραπάνω πιστοποιούν ότι το «ενδιαφέρον» του κράτους απέναντι στην ανημποριά, δεν σταματάει στους πρόσφυγες της Μόριας, της Μαλακάσας, του Ελληνικού. Είναι προφανές: Η πολιτική, που μέτρο της αξιολόγησής της από εγχώριους και διεθνείς αξιολογητές είναι η ικανότητά της να σπέρνει τη φτώχεια, όσο «νοιάζεται» για τους ντόπιους τόσο «νοιάζεται» και για τους ξένους. Και το αντίστροφο. Ο λόγος απλός: Η απανθρωπιά που στοιβάζει ανθρώπους κάτω από χιονισμένες σκηνές ή τους πετάει στις στοές της Αθήνας και στις εισόδους των πολυκατοικιών δεν γνωρίζει φυλή, χρώμα, θρησκεία.
   Όσο τώρα για τις εικόνες ντροπής με τους θαμμένους στα χιόνια πρόσφυγες, τα όσα ακούστηκαν από τα χείλη των κυβερνώντων δεν αξίζουν καμίας αναφοράς.
   Μια πρόταση έχουμε, μόνο, ειδικά προς αυτούς που περιορίζουν το πρόβλημα στο χιόνι λες και τις υπόλοιπες μέρες όλα βαίνουν καλώς: Θα πήγαιναν αυτοί να ζήσουν, όχι σε συνθήκες χιονιού ή βροχής ή λάσπης, αλλά με ξαστεριά και θερμοκρασίες 5, 10 και 15 βαθμούς σε σκηνές και σε καταυλισμούς; Θα πήγαιναν;
 Πηγή: Εφημερίδα Real News 15/1/2017

16 Ιαν 2017

Η ιατρική κάνναβη αποδεικνύεται θεραπευτική σε τρεις περιπτώσεις

http://im2.7job.gr/sites/default/files/imagecache/1200x675/article/2017/03/218699-cannabis.jpg
Η ιατρική μαριχουάνα έχει θεραπευτική χρησιμότητα για τη χημειοθεραπεία, τους χρόνιους πόνους και την πολλαπλή σκλήρυνση, σύμφωνα με τις Ακαδημίες των ΗΠΑ.
Η ιατρική κάνναβη (μαριχουάνα) μπορεί αποδεδειγμένα να έχει θεραπευτική χρησιμότητα σε τρεις περιπτώσεις: σε ασθενείς που κάνουν αντικαρκινική χημειοθεραπεία, σε όσους έχουν χρόνιους πόνους και σε όσους πάσχουν από πολλαπλή σκλήρυνση. Για τις υπόλοιπες ασθένειες δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία μέχρι στιγμής, που να δικαιολογούν τη χρήση της κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς.
Αυτή είναι η «ετυμηγορία» μιας νέας μεγάλης επίσημης επιστημονικής μελέτης που έγινε για λογαριασμό της αμερικανικής κυβέρνησης. Οι ερευνητές της 16μελούς επιτροπής γιατρών και άλλων ειδικών των Εθνικών Ακαδημιών Επιστημών, Μηχανικής και Ιατρικής, με επικεφαλής την παιδίατρο Μαρί ΜακΚόρμακ της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, μελέτησαν και αξιολόγησαν πάνω από 10.000 δημοσιευμένες έρευνες και άλλες αναφορές σχετικά με την ιατρική χρήση της κάνναβης, σύμφωνα με το «Science» και τη βρετανική «Guardian».
Αυτό που προκύπτει, είναι ότι, πέρα από τις τρεις προαναφερόμενες περιπτώσεις όπου υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να βεβαιωθεί η χρησιμότητα της κάνναβης, σε όλες τις άλλες ασθένειες η εικόνα παραμένει «γκρίζα» και γεμάτη αβεβαιότητες, συνεπώς δεν είναι δυνατό να υπάρξουν οριστικά συμπεράσματα μέχρι στιγμής. Η ίδια ασάφεια περιβάλλει και τους διάφορους πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με την ιατρική κάνναβη.
Στις περιπτώσεις που υπάρχουν ανεπαρκή στοιχεία, σύμφωνα με την έκθεση, περιλαμβάνονται η αύξηση της όρεξης και του βάρους σε ασθενείς με AIDS, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), το μετατραυματικό στρες, η επιληψία κ.α.
Πιο σίγουρη –όπως έχουν δείξει αρκετές κλινικές δοκιμές- είναι η ωφέλεια της κάνναβης σε καρκινοπαθείς, καθώς μπορεί να μειώσει τις ναυτίες και τους εμετούς που προκαλεί η χημειοθεραπεία. Ήδη στις ΗΠΑ έχουν εγκριθεί δύο φάρμακα συνθετικής κάνναβης κατά της ναυτίας.
Η κάνναβη έχει επίσης βρεθεί ότι μειώνει τους διάφορους χρόνιους πόνους, καθώς και τους σπασμούς της πολλαπλής σκλήρυνσης. Υπάρχουν ακόμη «μέτριες» ενδείξεις ότι βοηθά ανθρώπους με ορισμένες διαταραχές αϋπνίας.
Από την άλλη, η 395 σελίδων έκθεση επισημαίνει ότι η οδήγηση υπό την επήρεια της κάνναβης αυξάνει τον κίνδυνο τροχαίου και τραυματισμού, ενώ μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την μόρφωση και την κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Η χρήση κάνναβης επίσης σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο σχιζοφρένειας, κοινωνικής αγχώδους διαταραχής και, σε μικρότερο βαθμό, κατάθλιψης, ενώ επιδεινώνει τα συμπτώματα όσων πάσχουν από διπολική διαταραχή.
Το κάπνισμα κάνναβης δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του στόματος ή των πνευμόνων, αλλά αυξάνει την πιθανότητα χρόνιας βρογχίτιδας και παραγωγής φλεγμάτων. Όσο πιο νέος ξεκινά κανείς την κάνναβη, τόσο περισσότερο κινδυνεύει να εθιστεί.
Η ιατρική μαριχουάνα είναι σήμερα νόμιμη σε 29 πολιτείες των ΗΠΑ, ενώ η μαριχουάνα γενικότερα είναι νόμιμη σε οκτώ πολιτείες, αλλά η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συνεχίζει να θεωρεί παράνομη την κατοχή και χρήση. Η κάνναβη παραμένει το πιο δημοφιλές ναρκωτικό στην Αμερική (και όχι μόνο), με πάνω από 22 εκατομμύρια χρήστες το μήνα.
Διάφορες ιατρικές οργανώσεις και ολοένα περισσότερες χώρες τάσσονται υπέρ της νομιμοποίησης της ιατρικής κάνναβης και άλλων ναρκωτικών ουσιών, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για θεραπευτικούς σκοπούς (π.χ. LSD).
Η νέα μελέτη αναμένεται να πυροδοτήσει περαιτέρω τη διαμάχη, δίνοντας επιχειρήματα και στις δύο πλευρές. Επισημαίνει πάντως ότι πρέπει να γίνουν περαιτέρω μελέτες πάνω στο ζήτημα και αναφέρει ότι μέχρι σήμερα οι ερευνητές που θέλουν να ασχοληθούν με την ιατρική κάνναβη, αντιμετωπίζουν θεσμικά και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Πηγή: Πρακτορείο Υγείας

Share

Facebook Digg Stumbleupon Favorites More