Poutanique τεχνη, εσυ τα φταις ολα!

Να είναι τέχνη; Επάγγελμα ή μήπως ματαιοδοξία;

Ο μουσικός του πεζοδρόμου!!

Ξαφνικά την καλοκαιρινή ηρεμία στο μικρό μας Μεσολόγγι σκέπασε μια γλυκιά μελωδία που έρχονταν από το βάθος του πεζοδρόμου. Όσο πλησίαζε.....

Να πως γινεται το Μεσολογγι προορισμος!

αι θα αξιοποιηθεί. Ακούγονται διάφορες ιδέες και έχουν συσταθεί αρκετές ομάδες πολιτών που προτείνουν υλοποιήσιμες και μη ιδέες προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος και έμμεσα να επωφεληθούμε όλοι.....

Ποσα κτηρια ρημαζουν στο Μεσολογγι;

Ένα από τα θέματα του δημοτικού συμβούλιου στις 27/ 11 είναι η «Εκμίσθωση χώρου για κάλυψη στεγαστικών αναγκών του Δήμου». Οι πρώτες σκέψεις που μου έρχονται στο μυαλό είναι πως μετά από τόσα χρόνια και πώς μετά από τόσο κονδύλια έχουμε φτάσει ....

Μεσολόγγι - αδέσποτα ώρα μηδέν.

Αδέσποτα, ένα ευαίσθητο θέμα για όσους είναι πραγματικά φιλόζωοι* και με τις δυο έννοιες της λέξης. Ας αρχίσουμε να μιλάμε για τις αβοήθητες ψυχές που ξαφνικά βρεθήκαν απροστάτευτες στον δρόμο όχι από το τέλος δηλαδή από τα αποτελέσματα που βλέπουμε...

Facebook, φωτογραφιες με σουφρωμενα χειλη...

Κάλος ή κακός αγαπητοί φίλοι διανύουμε μια εποχή που θέλει τους περισσότερους άμεσα εξαρτημένους από τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωση τύπου face book. Έρχεται λοιπόν το Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

9 Νοε 2015

Θα μπορούσατε να ζήσετε με $1,90 τη μέρα; Αυτό είναι το διεθνές όριο φτώχειας

Η Παγκόσμια Τράπεζα άλλαξε το διεθνές όριο φτώχειας – αλλά ο Τζέισον Χίκελ ισχυρίζεται ότι αυτό δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική κατάσταση.
Τζέισον Χίκελ, Guardian
Αποκλειστική μετάφραση για το Νόστιμον Ήμαρ: Afterwords
poverty
Φοιτήτριες/Μαθήτριες προσεύχονται να βρέξει στην Τζάουα Τενγκά, όπου η ξηρασία προκαλεί απώλειες σοδειάς και πλήττει τα εισοδήματα. Φωτογραφία: Antara Foto/Reuters
Λίγες εβδομάδες πριν η Παγκόσμια Τράπεζα άλλαξε το διεθνές όριο φτώχειας από $1,25 σε $1,90 ανά μέρα. Κανονικά, οι αλλαγές στο όριο φτώχειας περνούν σχεδόν απαρατήρητες, αλλά για κάποιο λόγο αυτή τη φορά ο κόσμος ενθουσιάστηκε. Mε μια πρώτη ματιά, φαίνεται σαν να παραδέχθηκε επιτέλους η τράπεζα πως το παλιό όριο ήταν πολύ χαμηλό, και το αύξησε σε ένα πιο ουσιαστικό επίπεδο.
Η πραγματικότητα, όμως, βρίσκεται πιο κοντά στο αντίθετο. Η Παγκόσμια Τράπεζα δεν αύξησε το όριο φτώχειας, απλώς μετέφερε σε άλλη βάση το παλιό όριο προκειμένου να προσαρμοστεί λόγω της υποτίμησης της αγοραστικής δύναμης του δολαρίου. Η τράπεζα ισχυρίζεται πως το νέο όριο είναι σχεδόν ισοδύναμο με το παλιό, σε πραγματικούς όρους. Στην ουσία, όμως, είναι σημαντικά χαμηλότερο, και συνεπώς φαίνεται σα να υπάρχουν λιγότεροι φτωχοί άνθρωποι από πριν.
Γι’ αυτό, η τράπεζα ξαφνικά ανακοίνωσε πως ο αριθμός των ατόμων κάτω από το όριο της φτώχειας μειώθηκε παγκοσμίως κατά 100 εκ. ανθρώπους εν μία νυκτί, και ότι η τάση ελάττωσης της φτώχειας πέφτει πολύ ταχύτερα απ’ ότι πιστεύαμε.
Φυσικά, τίποτα δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά στον πραγματικό κόσμο. Ο αριθμός των φτωχών ανθρώπων είναι ίδιος με πριν. Παρόλα αυτά, η βιομηχανική ανάπτυξη έλαβε ευχαρίστως υπόψη αυτό το νέο συμβάν, ισχυριζόμενη ότι μειώθηκε η φτώχεια εν μέρει, κάτι δεν έχει συμβεί πραγματικά. Η κοινότητα των ΜΚΟ γιορτάζει το γεγονός ότι σύμφωνα με το νέο όριο της τράπεζας, το ποσοστό της φτώχειας θα μειωθεί κατά 10% αυτό το έτος. Ο Τζιμ Γιονγκ Κιμ το έχει αποκαλέσει «το καλύτερο παγκόσμιο γεγονός στις μέρες μας».
Πρόκειται για μια επιτυχημένη κίνηση δημοσίων σχέσεων της Παγκόσμιας Τράπεζας. Συγκεκριμένα, το όριο της φτώχειας φαίνεται ότι έχει αυξηθεί σε ένα πιο ανθρώπινο επίπεδο και ο αριθμός των φτωχών ανθρώπων έχει μειωθεί από ότι προηγουμένως.
Μέσα σε όλο αυτόν τον ενθουσιασμό, φαίνεται να αψηφάται ένα γεγονός καίριας σημασίας. Τα $1,90 δεν επαρκούν για τις βασικές ανάγκες που αφορούν την επιβίωση του ανθρώπου. Ούτε κατά διάνοια! Και δεν πρόκειται για μια «περιθωριακή άποψη», αλλά χαίρει συναίνεσης από ένα μεγάλο μέρος της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Πόσο είναι τα $1,90 ανά μέρα προσαρμοσμένα στην αγοραστική δύναμη;
Στην πραγματικότητα, απεικονίζουν το διεθνές ισοδύναμο του τι θα μπορούσε να αγοραστεί με αυτά τα $1,90 στις ΗΠΑ το 2011. Είναι γνωστό όμως ότι το συγκεκριμένο ποσό είναι ανεπαρκές, έτσι ώστε να επιτευχθεί ακόμα και η πιο βασική σίτιση. Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ (US Department of Agriculture) υπολογίζει ότι το 2011 το μικρότερο αναγκαίο ποσό για να αγοράσεις επαρκή ποσότητα τροφίμων ήταν τα $ 5,04 ανά μέρα. Και μέσα σε αυτό δεν περιλαμβάνονταν άλλες απαραίτητες ανάγκες για την ανθρώπινη επιβίωση όπως είναι η στέγη και ο ρουχισμός.
Υπάρχουν πολλά παραδείγματα αυτού του ελλείμματος. Στην Ινδία, τα παιδιά που ζουν με $1,90 έχουν ακόμη 60% πιθανότητες να υποσιτιστούν. Στη Νιγηρία, τα νήπια που ζουν με $1,90 έχουν τρεις φορές πιο ψηλό ποσοστό θνησιμότητας από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η ίδια ιστορία μπορεί να ισχύει και για πολλές άλλες χώρες. Αν τα $1,90 είναι λίγα για να μπορέσει κανείς να έχει τη βασική σίτιση ή να εξασφαλίσει την επιβίωση  στον πρώτο χρόνο της ζωής του, γιατί τα χρησιμοποιούμε;
Η Παγκόσμια Τράπεζα επέλεξε το όριο των $1,90, επειδή είναι ο μέσος όρος της διεθνούς φτώχειας των φτωχότερων χωρών στον κόσμο, όπως το Τσαντ και το Μπουρούντι. Αλλά δε μας λέει πολλά για το πώς είναι η φτώχεια στις περισσότερες άλλες  χώρες. Η ίδια η τράπεζα παραδέχεται ότι η φτώχεια στη Λατινική Αμερική, για παράδειγμα, θα μπορούσε να μετρηθεί στα $6 τη μέρα. Ωστόσο, για κάποιο λόγο, παραμένει το όριο των $1,90.
Πώς θα ήταν, λοιπόν, μια πιο ουσιώδης μέτρηση της φτώχειας; Μια εναλλακτική είναι να μετρηθεί η φτώχεια από χώρα σε χώρα, χρησιμοποιώντας το όριο φτώχειας της κάθε χώρας, με τα $1,90 ως το κατώτατο όριο. Αν γινόταν κάτι τέτοιο, θα βλέπαμε ότι 1,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν σήμερα στη φτώχεια, ένα ποσοστό κατά 70% υψηλότερο από αυτό που θέλει η Παγκόσμια Τράπεζα να πιστεύουμε.
Αν παραμείνουμε πιστοί σε μια διεθνή γραμμή, θα μπορούσαμε να  χρησιμοποιήσουμε τα «ηθικά όρια φτώχειας» που επινόησε ο Πίτερ Έντουαρντ του Πανεπιστημίου του Νιούκαστλ. Υπολόγισε ότι για να επιτευχθεί το φυσιολογικό προσδόκιμο ζωής των 70 χρόνων, ένας άνθρωπος χρειάζεται περίπου το 2,7 μέχρι 3,9 φορές το υπάρχον όριο φτώχειας. Στο παρελθόν, αυτό ήταν $5 τη μέρα. Χρησιμοποιώντας τους νέους υπολογισμούς της τράπεζας, είναι περίπου $7,4 τη μέρα. Όπως φαίνεται, αυτός ο αριθμός είναι κοντά στο μέσο όρο της εθνικής φτώχειας στον Νότο.
Τι θα συνέβαινε, λοιπόν, αν μετρούσαμε την παγκόσμια φτώχεια με βάση αυτό το πιο ακριβές επίπεδο; Θα παρατηρούσαμε ότι περίπου 4,2 δις άνθρωποι ζουν σήμερα στη φτώχεια. Αυτός ο αριθμός είναι μεγαλύτερος από τέσσερις φορές εκείνον που η Παγκόσμια Τράπεζα θέλει να πιστέψουμε και μεγαλύτερος από το 60% της ανθρωπότητας. Και μάλιστα αυξήθηκε ριζικά από το 1980, καθώς σχεδόν 1 δις άνθρωποι προστέθηκαν στη λίστα των φτωχών τα τελευταία 35 χρόνια.
Οι στόχοι αειφόρου ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, όπως παρουσιάστηκαν τον Σεπτέμβριο, σχεδιάστηκαν για να χρησιμοποιήσουν το όριο του $1,90  για τη μέτρηση της φτώχειας. Γιατί επιμένουν σε αυτό το καθόλου αληθοφανές κατώτατο όριο; Απλούστατα γιατί είναι το μοναδικό όριο που δείχνει κάποια σημαντική πρόοδο στη μάχη κατά της φτώχειας και, ως εκ τούτου, προσδίδει ένα είδος θετικής αιτιολόγησης στην υπάρχουσα οικονομική τάξη. Μια πιο ειλικρινής προσέγγιση θα μας ανάγκαζε να παραδεχτούμε το γεγονός ότι η παγκόσμια οικονομία απλούστατα δεν αποφέρει κανένα αποτέλεσμα για την πλειοψηφία. της ανθρωπότητας.
Πρόσφατα ενεπλάκην σε μια αντιπαράθεση σχετικά με αυτό το θέμα με έναν οικονομολόγο των Ηνωμένων Εθνών. Σύντομα βαλτώσαμε στις τεχνικές λεπτομέρειες του ορίου του $ 1,90, το οποίο εκείνος επιχειρούσε να υπερασπιστεί. Καθώς άκουγα τα λεγόμενά του, διαπίστωσα ότι η ολη συζήτηση ήταν ολίγον παράλογη. Βρισκόμαστε αισίως στο 2015. Ο κόσμος μας ποτέ δεν υπήρξε πλουσιότερος. Μόλις μάθαμε ότι το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού συγκεντρώνει στα χέρια του περισσότερο πλούτο από όλη την υπόλοιπη ανθρωπότητα συνολικά. Ακόμα χειρότερα, 67 δισεκατομμυριούχοι διαθέτουν περισσότερο πλούτο από τους 3,5 δις φτωχότερους ανθρώπους. Και παρόλα αυτά, οι οικονομολόγοι συνεχίζουν να μας λένε ότι, εφόσον οι άνθρωποι έχουν τουλάχιστον 1,90 $ ημερησίως, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Όλα είναι μια χαρά.
Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ο διάλογός μας σχετικά με τη φτώχεια έπεσε σε αυτό το επίπεδο. Πώς επιτρέψαμε να συμβεί κάτι τέτοιο; Πώς επιτρέψαμε να ατροφήσει τόσο πολύ το πνεύμα ηθικής μας; Αναρωτιέμαι ακόμα αν αυτό το παραμύθι του $ 1,90 είναι αφελές ή απλά αισχρό.
Αλλά υποψιάζομαι ότι 4,2 δις άνθρωποι δε θα δυσκολευτούν και πολύ να αποφασίσουν.

ΗΠΑ: Η χώρα που δεν κέρδισε κανένα πόλεμο

του Άρη Χατζηστεφάνου
Πόσους πολέμους κέρδισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο; Στη νέα ταινία του, με τίτλο «Where to Invade Next» (Πού θα εισβάλουμε την επόμενη φορά;) ο Μάικλ Μουρ απαντά μονολεκτικά: Κανένα. Ισως όμως το πραγματικό ερώτημα θα έπρεπε να είναι αν σημασία έχει η νίκη ή ο ίδιος ο πόλεμος.
Πριν από περίπου έναν χρόνο ο Αμερικανός συγγραφέας και ιστορικός Τομ Ενγκελχαρτ παρουσίασε πέντε θέσεις για την αμερικανική πολεμική μηχανή, που, όπως έλεγε, κανένας δεν ήθελε να παραδεχτεί στο εσωτερικό των ΗΠΑ:
  1. Οπως και να ορίσεις το αμερικανικό στιλ πολέμου, δεν λειτουργεί.
  1. Οπως και αν αντιλαμβάνεσαι τα προβλήματα του κόσμου μας, δεν επιλύονται με τους αμερικανικούς πολέμους.
  1. Οσο συχνά και αν αποκαλείς τον αμερικανικό στρατό «σταθεροποιητικό παράγοντα», παραμένει παράγοντας αποσταθεροποίησης.
  1. Οσο και αν θαυμάζεις τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και τους στρατιώτες τους, είναι ανίκανοι να κερδίσουν οποιονδήποτε πόλεμο.
  1. Οσο συχνά και αν παρουσιάζει ο Αμερικανός πρόεδρος αυτό τον στρατό σαν τον καλύτερο στον κόσμο… δεν είναι.
Χωρίς να χρειάζεται να απαριθμήσει κανείς την εμπλοκή αμερικανικών δυνάμεων σε πολεμικές επιχειρήσεις από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι πέντε θέσεις του Ενγκελχαρτ φαντάζουν αυταπόδεικτες σε έναν εξωτερικό παρατηρητή.
Μόνο στον 21ο αιώνα οι ΗΠΑ κατάφεραν να νεκραναστήσουν το φαινόμενο της πειρατείας, εισβάλλοντας στη Σομαλία, να αποσταθεροποιήσουν ακόμη και συμμαχικές χώρες στη Μέση Ανατολή ισοπεδώνοντας το Ιράκ, να εκθρέψουν ορδές τζιχαντιστών με τον πόλεμο στη Λιβύη, να προκαλέσουν το μεγαλύτερο κύμα προσφύγων της σύγχρονης ιστορίας με την άμεση ή έμμεση στρατιωτική εμπλοκή στη Συρία και φυσικά να ενταχθούν στη μακρά λίστα αυτοκρατοριών και υπερδυνάμεων που εισέβαλαν αλλά δεν κατέλαβαν το Αφγανιστάν.
Αν σε αυτά συνδυάσουμε και τη θεωρία του Βρετανού ιστορικού Πολ Κένεντι ότι οι ΗΠΑ όχι μόνο αποτελούν μια σύγχρονη αυτοκρατορία αλλά απειλούνται και από το φαινόμενο της «αυτοκρατορικής υπερεπέκτασης», θα μπορούσαμε να κατατάξουμε το αμερικανικό imperium στα πιο αποτυχημένα της Ιστορίας.
Η άποψη αυτή αποτελεί και το σημείο αφετηρίας της νέας ταινίας του Μάικλ Μουρ «Where to Invade Next», που κάνει τον γύρο των φεστιβάλ πριν από την επίσημη κυκλοφορία στην Αμερική στις 23 Δεκεμβρίου.
Θεωρώντας δεδομένο ότι ο αμερικανικός στρατός είναι μια μηχανή αποτυχίας, ο Μάικλ Μουρ ταξιδεύει στη Φινλανδία, τη Σλοβενία, τη Γαλλία, την Τυνησία, την Ιταλία και την Πορτογαλία για να αποδείξει ότι ακόμη και μικρότερες χώρες βρίσκουν λύσεις σε καθημερινά ή πολύ πιο σύνθετα προβλήματα χωρίς να προσφεύγουν στις ένοπλες δυνάμεις τους.
Αναμφίβολα, για τα δεδομένα μιας χώρας που βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο και στην οποία ο μέσος πολίτης δυσκολεύεται να εντοπίσει τη Γαλλία στον χάρτη της Ευρώπης, αυτή η μεταφορά εμπειριών από το εξωτερικό είναι πολύτιμο εργαλείο.
Το ερώτημα όμως παραμένει: Είναι η αμερικανική πολεμική μηχανή –κατά γενική ομολογία η ισχυρότερη στην παγκόσμια Ιστορία– ένα μάτσο αποτυχημένων στρατηγών και στρατιωτών με πανάκριβα γκάτζετ;
Η πραγματικότητα φαίνεται να διαφωνεί με τη θεωρία.
Μετά τον ταπεινωτικό πόλεμο του Βιετνάμ, που στοίχισε στις ΗΠΑ σημαντική επιρροή στη νοτιοανατολική Ασία, ενώ οδήγησε σε υπερθέρμανση της αμερικανικής οικονομίας λόγω των μακροχρόνιων κρατικών δαπανών σε πολεμικό υλικό, οι πολεμικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν αποτυχημένες.
Οι πόλεμοι σε Ιράκ και Αφγανιστάν μπορεί να έφεραν το χάος στην ευρύτερη Μέση Ανατολή αλλά ταυτόχρονα οδήγησαν στην περικύκλωση του Ιράν, ενώ ξαναμοίρασαν την πίτα πετρελαϊκών κοιτασμάτων και αγωγών που περνούσαν στα χέρια ευρωπαϊκών και κινεζικών εταιρειών.
Ο βομβαρδισμός της Λιβύης μπορεί να οδήγησε ακόμη και στον θάνατο του Αμερικανού πρέσβη στην Τρίπολη, αλλά στέρησε από την Ευρώπη μια εναλλακτική πηγή ενέργειας, αυξάνοντας την εξάρτησή της από τις αμερικανόφιλες πετρελαϊκές μοναρχίες του Περσικού κόλπου –παρεμπιπτόντως το ίδιο συνέβη και με τον εμφύλιο της Ουκρανίας, που διέκοψε το γεωστρατηγικό και ενεργειακό φλερτ του Βερολίνου με τη Μόσχα.
Ακόμη και η φαινομενικά ανεξέλεγκτη δημιουργία τζιχαντιστών, αρχικά στη Λιβύη και στη συνέχεια στο Ιράκ και τη Συρία, λειτουργεί ακόμη και σήμερα ως παράπλευρη ωφέλεια και όχι απώλεια – αφού επιτρέπει την εφαρμογή του δόγματος «διαίρει και βασίλευε».
Το σημαντικότερο όμως για αρκετούς αναλυτές είναι ότι η αμερικανική οικονομία είναι πλέον τόσο άρρηκτα συνδεδεμένη με τις πολεμικές επιχειρήσεις (από τις βιομηχανίες όπλων και τον τομέα έρευνας και ανάπτυξης μέχρι τις κατασκευαστικές εταιρείες που αναλαμβάνουν την ανοικοδόμηση κατεστραμμένων περιοχών), ώστε η κατάσταση συνεχούς πολέμου είναι προϋπόθεση για την επιβίωσή της.
Ο πόλεμος είναι πλέον αυτοσκοπός και η νίκη ή η ήττα, όπως τουλάχιστον ορίζονταν σε προηγούμενους αιώνες, έχουν δευτερεύουσα σημασία.
Η πραγματική ήττα που έρχεται δεν αφορά τον αμερικανικό στρατό αλλά την οικονομία των ΗΠΑ.
Και ίσως ο νέος Ριχάρδος Γ΄, αν ζούσε στην Ουάσινγκτον, βλέποντας την καταστροφή να πλησιάζει να αναφωνούσε: «Εναν πόλεμο, έναν πόλεμο. Το βασίλειό μου για έναν πόλεμο».
Πηγή:

Οκτώβρης ’17: “…ο μόνος σίγουρος και δίκαιος τρόπος…”

«Ένας χάρτης του κόσµου που δεν
περιέχει την Ουτοπία δεν αξίζει να τον
κοιτάξεις καν, γιατί αφήνει έξω τη µόνη
χώρα όπου η Ανθρωπότητα πάντα θα
προσγειώνεται. Κι όταν προσγειωθεί,
κοιτάζει πέρα και, βλέποντας µια καλύτερη
χώρα, ξεκινάει για εκεί. Πρόοδος είναι η
υλοποίηση της µιας µετά την άλλη Ουτοπίας»
                                  Οσκαρ Ουάιλντ

    Το περασμένο Σάββατο, στις 7 Νοέμβρη (25 Οκτώβρη με το παλιό ημερολόγιο) συμπληρώθηκαν 98 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση.Πρόκειται για το κοσμοϊστορικό γεγονός του 20ου αιώνα που έλαβε χώρα το 1917 στη Ρωσία και συντάραξε, σφράγισε την πορεία της ανθρωπότητας.
     Οι εξελίξεις εκείνων των ημερών περιγράφονται με αυθεντικό τρόπο σε ένα κλασικό βιβλίο. Συγγραφέας του ο σπουδαίος Αμερικανός δημοσιογράφος Τζον Ριντ και τίτλος του «Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο».
    Πάμε να παρακολουθήσουμε με την πένα του Ριντ εκείνες τις κρίσιμες πρώτες ώρες της σοσιαλιστικής Επανάστασης:
«Τετάρτη 7 του Νοέμβρη (25 του Οκτώβρη)…
    Η «Ημέρα» έδινε συνοπτικές πληροφορίες για τα γεγονότα της θυελλώδικης νύχτας. Οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν το τηλεφωνικό κέντρο, το σιδηροδρομικό σταθμό της Βαλτικής και το τηλεγραφείο, οι ευέλπιδες του Πέτερχοφ δεν μπορούν να περάσουν στην Πετρούπολη, οι κοζάκοι ταλαντεύονται, πιάστηκαν μερικοί υπουργοί, σκοτώθηκε ο διοικητής της αστυνομίας της πόλης Μέγιερ, συλλήψεις, κόντρα συλλήψεις, συμπλοκές ανάμεσα στις στρατιωτικές περιπολίες, στους ευέλπιδες, και τους κοκκινοφρουρούς (…).
    Στη λεωφόρο Νέφσκι είχε ξεχυθεί όλη η πόλη… Στη λεωφόρο Μιχαΐλοφσκι φάνηκε ένας εφημεριδοπώλης (…) Η εφημερίδα «Στρατιώτης και Εργάτης» ανάγγελνε τη νίκη της προλεταριακής επανάστασης, την απελευθέρωση των συλληφθέντων μπολσεβίκων και καλούσε τις στρατιωτικές μονάδες του μετώπου και των μετόπισθεν να υποστηρίξουν την εξέγερση (…).
    Κανόνια δεν ακούγαμε πια, κι όσο πλησιάζαμε προς τα Χειμερινά Ανάκτορα, τόσο πιο ήσυχοι και έρημοι ήταν οι δρόμοι (…) Κάτω από το δυνατό φως που ξεχυνόταν από όλα τα παράθυρα των Χειμερινών Ανακτόρων παρατήρησα πως οι πρώτοι διακόσιοι – τριακόσιοι άνθρωποι ήταν όλοι κοκκινοφρουροί (…).
    Καβαλήσαμε τα οδοφράγματα που ήταν φτιαγμένα από ξύλα και πηδώντας κάτω, ξεσπάσαμε σε ενθουσιώδη επιφωνήματα: Κάτω από τα πόδια μας ήταν σωροί τα ντουφέκια που τα είχαν πετάξει οι ευέλπιδες. Οι πόρτες κι από τις δυο πλευρές των κεντρικών εισόδων ήταν διάπλατα ανοιχτές (…).
    Η ώρα ήταν 5 και 17΄ το πρωί, όταν ο Κριλένκο, ζαλισμένος από την κούραση, ανέβηκε στο βήμα και διάβασε στη συνέλευση κάποιο τηλεγράφημα.
    «Σύντροφοι! Από το Βόρειο μέτωπο! Η 12η στρατιά χαιρετίζει το συνέδριο των Σοβιέτ και ανακοινώνει τη δημιουργία Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής, που πήρε τη διοίκηση του Βόρειου μετώπου!…».
    Τότε επακολούθησε κάτι που δεν περιγράφεται. Οι άνθρωποι έκλαιγαν κι αγκάλιαζαν ο ένας τον άλλο.
    «Ο στρατηγός Τσερεμίσκοφ αναγνώρισε την επιτροπή. Ο κομισάριος της Προσωρινής κυβέρνησης Βοϊτίνγκι παραιτήθηκε!»
Τέλειωσε…
    Ο Λένιν κι οι εργάτες της Πετρούπολης αποφάσισαν να κάνουν εξέγερση. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης ανέτρεψε την προσωρινή κυβέρνηση κι έφερε το συνέδριο των Σοβιέτ μπροστά στο γεγονός της κρατικής ανατροπής.
    Τώρα έπρεπε να καταχτήσουν με το μέρος τους όλη την απέραντη Ρωσία και μετά κι όλο τον κόσμο. Θ” απαντήσει άραγε όλη η Ρωσία; Θα ξεσηκωθεί; Κι η υφήλιος; Τι θα πει η υφήλιος; Θα ξεσηκωθούν άραγε οι λαοί στο κάλεσμα της Ρωσίας; Θα φουσκώσει η παγκόσμια κόκκινη παλίρροια;
    Η ώρα ήταν έξι. Ήταν μια βαριά και κρύα νύχτα. Μόνο ένα αδύνατο και χλωμό, σαν ανέσπερο, φως κοκκίνιζε δειλά στους σιωπηλούς δρόμους, κάνοντας τις φωτιές των φρουρών να θαμπώνουν. Το χάραμα μιας τρομερής αυγής υψωνόταν πάνω από τη Ρωσία.
Πέμπτη, 8 του Νοέμβρη (26 του Οκτώβρη)
    Το πρωί βρήκε την πόλη σε μια παράφορη έξαψη. Ένας ολόκληρος λαός ξεσηκωνόταν μέσα σε μπουμπουνητά θύελλας (…).
    Η ώρα ήταν 8 και 40΄ ακριβώς όταν ένα βροντερό κύμα από ζητωκραυγές και χειροκροτήματα ανάγγελνε την εμφάνιση των μελών του προεδρείου και του Λένιν – του μεγάλου Λένιν – ανάμεσά τους (…).
    Και να στο βήμα ανεβαίνει ο Λένιν. Στάθηκε ακουμπώντας στην άκρη του βήματος και κοιτώντας με μισόκλειστα μάτια τη μάζα των αντιπροσώπων περίμενε χωρίς να ακούει, όπως φαίνεται, τις αυξανόμενες επευφημίες, που κράτησαν κάμποσα λεπτά. Όταν σταμάτησαν, είπε σύντομα και απλά:
    «Τώρα είναι πια καιρός να προχωρήσουμε στην ανοικοδόμηση της σοσιαλιστικής τάξης πραγμάτων!»
    Νέο συγκλονιστικό πανδαιμόνιο ανθρώπινης θύελλας».
    Κάπως έτσι ξεκίνησε τότε η προσπάθεια της ανθρωπότητας να κάνει ένα βήμα μπροστά. Και το ερώτημα που έρχεται και επανέρχεται, σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, μετά από τις εξελίξεις του ’89, είναι:
    Ο,τι έγινε το 1917 ήταν, πράγματι, ένα βήμα μπροστά στην ιστορία της ανθρώπινης περιπέτειας;
    «Ναι»! Εμείς απερίφραστα απαντάμε: «Ναι»! Η Οκτωβριανή Επανάσταση, τα προτάγματά της, το μήνυμά της, ο προσανατολισμός της, οι κοινωνικές δυνάμεις που έφερε στο προσκήνιο ήταν και παραμένουν φάρος στο δύσκολο δρόμο του ανθρώπου να ξεφύγει από τη μοίρα του Σίσυφου.
    Θα μπορούσαμε να προσκομίσουμε πολλές αποδείξεις του ισχυρισμού μας. Θα περιοριστούμε σε μία. Κι αν κάποιοι την θεωρούν «εύκολη», ας επιχειρήσουν να την διαψεύσουν:
    Είναι αλήθεια ή ψέματα πως ό,τι κέρδισαν οι λαοί στην Ευρώπη και στον κόσμο μετά το 1917, είχε την σφραγίδα της επιρροής που άσκησε στην πορεία των κοινωνιών η σοσιαλιστική επανάσταση στη Ρωσία;
    Είναι αλήθεια ή ψέματα πως ό,τι χάθηκε τις τελευταίες δεκαετίες κουβαλάει πάνω του τη σφραγίδα της παλινόρθωσης του καπιταλισμού, σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη;
    Είναι αλήθεια ή ψέματα πως η πτώση του λεγόμενου «υπαρκτού» σοσιαλισμού, αντί της «ελευθερίας» που έταζαν οι Φουκουγιάμα και οι κάθε λογής ανιστόρητοι του «Τέλους της Ιστορίας», συνοδεύτηκε από την ανελέητη επίθεση του υπαρκτού καπιταλισμού εναντίον κάθε πλευράς της ζωής όλων των λαών της υφηλίου;
    Είναι αλήθεια ή ψέματα ότι ο απαλλαγμένος από το «σιδηρούν παραπέτασμα» κόσμος είναι ένας κόσμος όπουδεν υπάρχει πια γωνιά του  που να μην έχει καταστεί συνώνυμη της ιμπεριαλιστικής θηριωδίας και της «δημοκρατίας» των λίγων, της οικονομικής εξαθλίωσης και της πιο στυγνής καταπίεσης, της αδυσώπητης εκμετάλλευσης και της φτώχειας, της ανεργίας και της ανελέητης για τους λαούς καπιταλιστικής κρίσης;
    Δεν υπάρχει πιο αδιαμφισβήτητη αλήθεια από αυτή που βιώνουν τα δισεκατομμύρια του πλανήτη: Σήμερα, 98 χρόνια μετά, η ανθρωπότητα σέρνεται πολλά βήματα πίσω. Ο,τι κατάφεραν να αποσπάσουν οι λαοί μέσα στον αιώνα που πέρασε, η «σιδερένια φτέρνα»  του καπιταλισμού το ζητάει και το παίρνει πίσω. Με τόκο!
    Φυσικά δεν μας διαφεύγει της προσοχής το μόνιμο τροπάρι των τελευταίων 25 χρόνων: «Τι νόημα έχει το μνημόσυνό σας για μια Επανάσταση που “κατέρρευσε”»…
    Φαίνεται πως κάποιοι που θέλουν να επιβάλλουν μια διαπλανητική σιγή νεκροταφείου στα θύματά τους θα ήθελαν να ξεμπερδέψουν – πράγματι – με ό,τι θυμίζει την δυνατότητα των ανθρώπων να εξεγείρονται. Και να επαναστατούν.
    Αλλά αφού η υπόθεση του σοσιαλισμού είναι «τελειωμένη» τότε γιατί ανησυχούν; Γιατί τους ενοχλούν τα «μνημόσυνα»; Γιατί καταναλώνουν χρόνο για να ασχοληθούν μαζί τους;
    Ίσως, τελικά, διότι το να μνημονεύεις την επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης του 1917, ούτε «μνημόσυνο» είναι, ούτε και τόσο «μάταιο», όπως μας λένε.
    Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, κι αφού το «ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα» μετατράπηκε σε «σκλαβιά, ανισότητα, βαρβαρότητα», τότε θα ήταν μάταιο να μνημονεύει κανείς και την Αστική Επανάσταση του 1789.
    Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, κι αφού η «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας» έχει μετατραπεί σε ένα κουρελόχαρτο στα Αμπού Γκράιμπ και στις Φαλούτζες του ιμπεριαλισμού, τότε θα ήταν μάταιο να μνημονεύει κανείς και την Αμερικανική Επανάσταση του 1776.
    Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, κι αφού «οι κοτζαμπάσηδες, πασάδες και σεβάσμιοι δεσποτάδες» συνεχίζουν να διοικούν τη ζωή μας,  τότε θα ήταν μάταιο να μνημονεύει κανείς και την Επανάσταση του 1821…   
    Δεν θεωρούμε μάταιο τίποτα απ’ όλα αυτά!
    Μάταιο – αλλά μόνο για τους κοινωνικά συντριμμένους και πολιτικά ηττημένους από την καπιταλιστική θηριωδία – θα ήταν να στρέφουν το βλέμμα τους στις 25 Οκτώβρη του 1917, αλλά χωρίς να εξάγουν τα αναγκαία συμπεράσματα:
    α) Η οικοδόμηση μιας πραγματικά δημοκρατικής εξουσίας που αποστολή της θα έχει να καταργήσει κάθε εξουσία και κάθε εκμετάλλευση, δεν χωρά ξεστρατίσματα, λοξοδρομίσματα, παρεκκλίσεις και καταστροφικές παρεκτροπές.
    β) Η οικοδόμηση αυτή, όπως δεν θα παραιτηθεί ποτέ από την αρχή «ποιος ο πλούτος των άστρων όταν λείπει το ψωμί από το τραπέζι;», έτσι και δεν θα ξεχάσει ποτέ πως «ουκ επ“ άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος».
    γ) Η οικοδόμηση αυτή δεν θα έχει καμία πιθανότητα επιτυχίας αν δενδιενεργείται και αν δεν ελέγχεται σε κάθε βήμα της από αυτούς στους οποίους αναφέρεται.
    δ) Η οικοδόμηση αυτή δεν θα έχει καμία πιθανότητα επιτυχίας αν δεν παρθούν όλα τα μέτρα που θα εγγυώνται ότι άνοιγμα της αυλαίας ενός «άλλου» κόσμου, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, είναι η Ιστορία της ισότητας και όχι της εξομοίωσης. Της ανύψωσης όλων σε μια πορεία προς τα πάνω και όχι της ισοπεδωτικής εξίσωσης προς τα κάτω. Της παροχής στον καθένα ό,τι του ανήκει με βάση την προσφορά του και τις ανάγκες του.
    ε) Η οικοδόμηση αυτή θα έχει ως πυξίδα την θεμελιώδη αρχή: «Η ελεύθερη ανάπτυξη του καθενός είναι η προϋπόθεση για την ελεύθερη ανάπτυξη όλων»!
    Μα είναι δυνατόν, να συμβούν αυτά; Είναι «ρεαλιστικό» να μιλάμε στην εποχή του φιλοτομαρισμού, της συνθηκολόγησης και του «ο καθένας για την πάρτη του» για «επαναστάσεις και κουραφέξαλα»;
    Νομίζουμε ότι τα λόγια του Μπάιρον, διατυπωμένα εκατό χρόνια πριν από τον Μαγιακόφσκι, ηχούν το ίδιο επίκαιρα εκατό χρόνια μετά: Ναι, έλεγε, «η επανάσταση σε μερικούς μπορεί να μην αρέσει μα είναι ο μόνος σίγουρος και δίκαιος τρόπος να καθαρίσεις απ” το ρίπος τους ανθρώπους».
    Νομίζουμε ότι λαμβάνοντας υπόψη τα «επιτεύγματα» των νικητών του «Ψυχρού πολέμου» έχουμε κάθε λόγο να το υποστηρίξουμε:
    Απέναντι στον «ρεαλισμό» και στην «κανονικότητα» το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού να κατέχει το 99% του παγκόσμιου πλούτου, ο δρόμος πουκοινωνικοποιεί τα επιτεύγματα του ανθρώπινου μόχθου και της ανθρώπινης νόησης είναι ο μόνος ρεαλιστικός δρόμος που υπάρχει ώστε ο άνθρωπος της εργασίας να δραπετεύσει από το «βασίλειο» της καταπίεσης και να κατακτήσει το «βασίλειο» της ελευθερίας, της αλληλεγγύης και της προκοπής.
Πηγή: enikos.gr

8 Νοε 2015

Η ώριμη ερωτική αγάπη




Η παιδαριώδης αγάπη ακολουθεί την αρχή: «Αγαπώ επειδή με αγαπούν». Η ώριμη αγάπη ακολουθεί την αρχή «με αγαπούν επειδή αγαπώ». Η ανώριμη αγάπη λέει: «Σ’ αγαπώ επειδή σε χρειάζομαι». Η ώριμη αγάπη λέει: «Σε χρειάζομαι επειδή σ’ αγαπώ». 

Αν ένα πρόσωπο αγαπά μονάχα ένα άλλο πρόσωπο και αδιαφορεί για τους άλλους συνανθρώπους του, η αγάπη του δεν είναι αγάπη, αλλά μεγενθυμένος εγωισμός. Αν αγαπώ πραγματικά έναν άνθρωπο, τότε αγαπώ όλους τους ανθρώπους, αγαπώ όλον τον κόσμο, αγαπώ τη ζωή. Αυτή είναι η αδελφική αγάπη και βρίσκεται στη βάση κάθε άλλης αγάπης.
Η σεξουαλική επιθυμία μπορεί να διεγερθεί από την αγωνία της μοναξιάς. Καμιά φορά από ματαιοδοξία. Η πηγή της μπορεί να είναι η επιθυμία για κατάκτηση, για εκδίκηση ή για καταστροφή. Η αγάπη είναι μόνο ένα από τα δυνατά συναισθήματα που μπορούν να προκαλέσουν σεξουαλική επιθυμία. Οι περισσότεροι άνθρωποι εύκολα ξεγελιούνται και πιστεύουν ότι είναι ερωτευμένοι όταν επιθυμούν ο ένας τον άλλον σεξουαλικά. Η αγάπη  μ.π.ο.ρ.ε.ί  να εμπνεύσει την επιθυμία για σεξουαλική ένωση κι όταν γίνει αυτό, η σωματική σχέση είναι ένα με την τρυφερότητα. Αν η επιθυμία για σωματική ένωση δεν έχει προκληθεί από αγάπη, τότε ποτέ δεν οδηγεί σε κάτι πέρα από μια φευγαλαία ένωση.
 



Η ώριμη ερωτική αγάπη θα πρέπει να είναι ουσιαστικά, μια πράξη θέλησης. Να δεσμεύει κανείς τη ζωή του απόλυτα στη ζωή ενός άλλου προσώπου. Το να αγαπά κανείς κάποιον δεν είναι απλώς ένα δυνατό συναίσθημα – είναι μια απόφαση, μια κρίση, μια υπόσχεση. Η αγάπη δεν είναι αποτέλεσμα σεξουαλικής ικανοποίησης. Αντίθετα, η σεξουαλική ευτυχία – ακόμα και η γνώση της λεγόμενης σεξουαλικής τεχνικής – είναι αποτέλεσμα της αγάπης. Αν ένα ανίκανο ή ψυχρό πρόσωπο μπορέσει να αναδυθεί από το φόβο ή το μίσος και να αγαπήσει, τότε τα σεξουαλικά προβλήματα του λύνονται. Αν δεν μπορέσει, τότε καμιά σεξουαλική τεχνική δεν θα τον βοηθήσει.
Οι πραγματικές συγκρούσεις δεν είναι καταστρεπτικές. Όταν αντιμετωπιστούν τίμια, οδηγούν σε ένα ξεκαθάρισμα από το οποίο και οι δύο βγαίνουν κερδισμένοι σε δύναμη και γνώση. Η αγάπη είναι εφικτή μόνο αν δυο πρόσωπα επικοινωνούν μεταξύ τους από το  κ.έ.ν.τ.ρ.ο  του είναι τους και αν δεν προσπαθούν να αποφύγουν τα προβλήματά τους.


Μόνον ο άνθρωπος που έχει πίστη στον εαυτό του μπορεί να είναι πιστός στους άλλους. Η αγάπη είναι μια δύναμη που  παράγει αγάπη. Η ικανότητα να αγαπά κανείς σαν μια πράξη δοσίματος, εξαρτάται από το κατά πόσο ο χαρακτήρας του ανθρώπου έχει εξελιχτεί πέρα από την ανάγκη της εξάρτησης, από την αγάπη του εαυτού του, από την επιθυμία να χρησιμοποιεί και να εκμεταλλεύεται τους άλλους ή να συσσωρεύει. Αγαπώ σημαίνει εγκαταλείπομαι χωρίς καμία εγγύηση, δίνομαι εντελώς ελπίζοντας ότι η αγάπη μου θα αφυπνίσει την αγάπη στον άλλον.


Έριχ Φρομ – Η τέχνη της αγάπης
  Πηγή: nekthl.blogspot.gr

Ο πολιτισμός των πρωτόγονων

Korovesis--1-web
Στο Μουσείο Πολέμου του Παρισιού υπάρχει μια έκθεση με κούκλες, στο μέγεθος του ανθρώπου, όλες ντυμένες πολεμιστές όλων των εποχών, που αρχίζει από τους προϊστορικούς και πρωτοϊστορικούς χρόνους, περνάει από την αρχαιότητα και από ‘κεί στην Ιστορία.
Στα εκθέματα έχουμε και τους πολεμιστές των λεγόμενων «άγριων φυλών» και έτσι η εθνολογία, άθελά της, προσφέρει και τα δικά της φώτα στη φυσιολογικότητα του πολέμου, που είναι συνυφασμένη με το ανθρώπινο είδος.
Ο επισκέπτης, που συχνά ξεναγεί τα παιδιά του, πείθεται πως ο πόλεμος υπάρχει στην ανθρώπινη φύση και καταλήγει στο συμπέρασμα πως ο πόλεμος γεννιέται με τον άνθρωπο. Αυτή η αντίληψη είναι βαθιά ριζωμένη στους ανθρώπους και δίνει τροφή σε κάθε μιλιταριστικό και φασιστικό καθεστώς.
Και δεν είναι μόνον η χούντα της 21ης Απριλίου, που ανακάλυψε την «πολεμική αρετή των Ελλήνων». Κάθε φασισμός έχει τους δικούς του «άτρωτους στρατιώτες» (ιδίως στις προπαγανδιστικές αφίσες), ασχέτως αν και αυτοί γίνονται «κιμάς» όπως και όλοι οι άλλοι.
Είναι όμως έτσι ή αποτελεί ακόμα έναν από τους μεγάλους μύθους που κρατούν την ανθρωπότητα στον σκοταδισμό; Είναι αλήθεια πως μέχρι τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα παρουσίαζαν τους προγόνους σε άγρια κατάσταση, βίαιους και πολεμοχαρείς.
Ακόμα και ο Φρόιντ στο «Τοτέμ και Ταμπού» δεν ξεφεύγει από αυτήν την αντίληψη. Αλλά οι νεότερες έρευνες απέδειξαν ακριβώς το αντίθετο. Δεν υπάρχει τίποτα στη φύση του ανθρώπου που να υπαγορεύει τη βία.
Αυτό που εξανθρωπίζει το είδος μας είναι η αλληλεγγύη. Ο πόλεμος ήταν άγνωστος. Παλαιοντολογικά ευρήματα, που χρονολογούνται στο 500.000 π.Χ., δείχνουν πως οι πρωτόγονοι φρόντιζαν τα αδύναμα μέλη της κοινότητας, που αλλιώτικα δεν θα είχαν επιβιώσει.
Από τους σκελετούς που έχουν βρεθεί και έχουν μελετηθεί, δεν υπάρχουν τραύματα πολέμου. Υπάρχουν τραύματα από ατυχήματα στο κυνήγι ή από προσωπικές διαφορές, που δεν άφηναν όμως το θύμα να πεθάνει.
Στις μικρές κοινωνίες που ζούσαν είχαν όχι μονάχα αυτάρκεια, αλλά και αφθονία. Ακόμα δεν υπάρχει καμία αρχαιολογική επιβεβαίωση για συγκρούσεις μεταξύ αυτόχθονων και μετακινούμενων πληθυσμών που έψαχναν για εύφορες περιοχές. Δηλαδή, η έννοια της ιδιοκτησίας ήταν άγνωστη και έτσι δεν υπήρχε αιτία πολέμου.
Στη Νεολιθική Εποχή τα πράγματα αλλάζουν. Ο άνθρωπος μαθαίνει να καλλιεργεί τη γη, εξημερώνει τα ζώα και χρειάζεται όλο και περισσότερη γη που συχνά έπρεπε να την πάρει από τον γείτονα. Και εδώ έχουμε τις πρώτες θανατηφόρες συγκρούσεις.
Γύρω στη 2η χιλιετία με την ανάπτυξη της μεταλλουργίας (Εποχή του Χαλκού) ο πολεμιστής γίνεται αντικείμενο λατρείας και ο στρατός και ο πόλεμος γίνονται συστατικό στοιχείο της κοινωνίας. Παράλληλα, η γυναικεία θεότητα της Μητέρας υποχωρεί και τη θέση της παίρνουν ανδρικές θεότητες που συχνά είναι οπλισμένες (π.χ. Δίας με κεραυνό, Ποσειδώνας με την τρίαινα κ.λπ.).
Αυτά μας λέει η Marylene Patou-Matis, καθηγήτρια-ερευνήτρια στη Γαλλία και εξειδικευμένη στους προϊστορικούς χρόνους («Monde Diplomatique», Ιούλιος 2015). Και έχει ενδιαφέρον η κατάληξή της. «Η συμπόνια, η αλληλοβοήθεια, η συνεργασία και η αλληλεγγύη ήταν καθοριστικά για την ανάπτυξη του ανθρώπινου είδους και όχι ο ανταγωνισμός και η επιθετικότητα». Τώρα όσον αφορά τους οπλισμένους πρωτόγονους στο Μουσείο Πολέμου του Παρισιού, πρόκειται για παραχάραξη.
Αυτά που παρουσιάζουν σαν όπλα ήταν τα εργαλεία τους και ο κυνηγετικός τους εξοπλισμός. (Αν οι πληροφορίες μου είναι σωστές, αυτό επισήμανε ο Τσίπρας στον Ολάντ, και ο τελευταίος υποσχέθηκε να κάνει ΕΔΕ για να διορθωθεί το κακό.) Και μια που συμφιλιωθήκαμε με τους προπάτορές μας, που ήταν ήρεμοι και αγαθοί, να δούμε και τι λέει ο διαπρεπής ανθρωπολόγος Yuval Noah Harari*. Το ανθρώπινο είδος υπάρχει εδώ και 2,4 εκατομμύρια χρόνια.
Και όμως, ο άνθρωπος γνωρίζει λιγότερα για το είδος του απ’ ό,τι γνωρίζει για τα άλλα. Συμπεριλαμβανομένων και των άλλων ανθρωποειδών που εξαφανίστηκαν πριν ο άνθρωπος αρχίσει να περπατάει στα δυο του πόδια. Και συμπεραίνει πως μπορεί να ζούμε σε μια εποχή υψηλής τεχνολογίας, αλλά το DNA μας λειτουργεί σαν να είμαστε ακόμα στις σαβάνες.
Μήπως εδώ είναι η σωτηρία μας; Να ζωντανέψουμε τον πρωτόγονο που κοιμάται με στρώμα το DNA μας, και να καταλάβουμε πως οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζουν σε αυτό τον απάνθρωπο και αντιανθρώπινο κόσμο που έχουμε φτιάξει; Πόσες χιλιάδες άνθρωποι πρέπει να πνιγούν στη Μεσόγειο για να αναγνωρίσουμε σε τι πολιτισμό ζούμε;
*«Sapiens: A brief history of humankind» (εκδόσεις Harvill Secker)
efsyn

Το Πραξικόπημα της Μπυραρίας

germania_praxikopima_pitzamas_katigoroumenoi
Ως «πραξικόπημα της μπυραρίας» ή αλλιώς «πραξικόπημα του Μονάχου» έμεινε στην ιστορία η αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του Χίτλερ το 1923 στο Μόναχο. Αν και απέτυχε παταγωδώς, το γεγονός αυτό τον έκανε γνωστό εντός και εκτός Γερμανίας. Έγινε σαν σήμερα, 8 Νοεμβρίου.
Την εποχή εκείνη, η Γερμανία είχε αποδεχτεί την πλήρη ευθύνη για την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σύμφωνα με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, και έπρεπε να πληρώσει πολεμικές αποζημιώσεις σε διάφορες χώρες. Ο πληθωρισμός και η ανεργία ήταν στα ύψη. Τον Αύγουστο του 1923 την διακυβέρνηση ανέλαβε ο Καγκελάριος Γκούσταβ Στρέζεμαν, ο οποίος ένα μήνα αργότερα ανάγγειλε ότι θα προχωρούσε στην καταβολή των αποζημιώσεων. Αυτό μεγάλωσε ακόμα περισσότερο τη λαϊκή δυσαρέσκεια.
Στο μεταξύ, ο Χίτλερ ζούσε στη Βαυαρία, όπου υπήρχαν πολλές πολιτικές ομάδες που αντιτίθονταν στην δημοκρατική Κυβέρνηση του Βερολίνου. Το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα, του οποίου ήταν επικεφαλής, ήταν η μεγαλύτερη από αυτές τις ομάδες και μάλιστα το 1923 αριθμούσε περίπου 55.000 οπαδούς. Γενικά, ο Χίτλερ περιφερόταν από μπυραρία σε μπυραρία και τόνιζε την προδοσία των πολιτικών στην ήττα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στις 27 Σεπτεμβρίου 1923 ανακοίνωσε μια σειρά διαδηλώσεων για τις επόμενες μέρες, στις οποίες θα έπαιρναν μέρος και άλλες ακροδεξιές οργανώσεις της Βαυαρίας. Το σχέδιο του ήταν η απαγωγή της Βαυαρικής Κυβέρνησης, την οποία θα υποχρέωνε να δεχτεί ως ηγέτη της τον ίδιο, ενώ στη συνέχεια εκείνος και οι συνεργάτες του θα βάδιζαν κατά του Βερολίνου. Ως πρότυπο είχε τη Μεγάλη Πορεία του Μουσολίνι προς τη Ρώμη, ένα χρόνο νωρίτερα. Μάλιστα, θέλοντας να εξασφαλίσει την υποστήριξη του γερμανικού στρατού, πήρε με το μέρος του τον στρατιωτικό ηγέτη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Έριχ Λούντεντορφ.
Στην πραγματικότητα όλα ξεκίνησαν το βράδυ της 8ης Νοεμβρίου 1923. Στη μπυραρία του Μονάχου «Löwenbräukeller» είχαν συγκεντρωθεί 3.000 επιχειρηματίες, ενώ παρευρίσκονταν σχεδόν όλα τα μέλη της Βαυαρικής Κυβέρνησης, προκειμένου να ακούσουν την ομιλία του επικεφαλής της Κυβέρνησης Γκούσταφ φον Καρ.
Οι πραξικοπηματίες εισέβαλαν στη μπυραρία στις 8.30 το βράδυ. Ο Χίτλερ πυροβόλησε μια φορά προς την οροφή και, ανεβαίνοντας σε μια καρέκλα, άρχισε να φωνάζει: «Η εθνική επανάσταση βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι κυβερνήσεις Βαυαρίας και Βερολίνου κατέρρευσαν. Σε λίγη ώρα θα σχηματίσουμε τη δική μας κυβέρνηση». Όλα αυτά δεν ίσχυαν, αλλά οι παρευρισκόμενοι δεν το γνώριζαν.
Στη συνέχεια, ο Χίτλερ κλείδωσε σ’ ένα δωμάτιο των Καρ, μαζί με τον Αρχηγό του Βαυαρικού Στρατού Ότο φον Λόσοβ και τον Αρχηγό της Αστυνομίας Χανς φον Λόσοβ, και υπό την απειλή των όπλων τους ανάγκασε να ενωθούν με τους πραξικοπηματίες. Παράλληλα, ο Λούντεντορφ κατέφθασε στην μπυραρία, αποδεχόμενος τη θέση του Αρχηγού του Γερμανικού Στρατού. Ο Χίτλερ αποφάσισε να φύγει, προκειμένου να επιβλέψει την εξέλιξη της επιχείρησης, όμως λίγο αργότερα ο Λούντεντορφ απελευθέρωσε τον Καρ και τους συνεργάτες του.
Οι αρχές ενημερώθηκαν για την απόπειρα πραξικοπήματος και ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Βαυαρίας Φραντς Ματ, ο μοναδικός που δεν βρισκόταν στην μπυραρία, ανέλαβε την επιχείρηση καταστολής. Η αστυνομία και ο στρατός έμειναν πιστές στον Ματ, παρότι οι επικεφαλής τους είχαν ταχθεί υπέρ των πραξικοπηματιών.
Οι πραξικοπηματίες προσπάθησαν να καταλάβουν κυβερνητικά κτίρια και να εξοπλιστούν. Η προσπάθεια όμως απέτυχε. Το σχέδιο του Χίτλερ να βαδίσει εναντίον του Βερολίνου δεν πραγματοποιήθηκε καθώς είχε παραβλέψει να καταλάβει τους ραδιοφωνικούς και τηλεγραφικούς σταθμούς, κι έτσι η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση πληροφορήθηκε τις εξελίξεις και έδωσε σχετικές διαταγές για την κατάπνιξη του πραξικοπήματος.
Την 9η Νοεμβρίου οι Ναζί παρέλασαν στους δρόμους του Μονάχου στοχεύοντας να καταλάβουν το Υπουργείο Αμύνης. Ακολουθεί σύγκρουση με τις αστυνομικές δυνάμεις που έχει ως αποτέλεσμα 21 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες. Το πραξικόπημα απέτυχε.
Ο Χίτλερ συνελήφθη λίγες ημέρες αργότερα, στις 12 Νοεμβρίου, και παραπέμφθηκε μαζί με τους άλλους πραξικοπηματίες σε δίκη, κατηγορούμενος για έσχατη προδοσία. Για την κατηγορία αυτή το μέγιστο της προβλεπόμενης ποινής ήταν η θανατική, όμως καταδικάστηκε σε φυλάκιση μόλις 5 ετών. Τελικά εξέτισε μόνο οκτώ μήνες από την ποινή του και κατέβαλε πρόστιμο 500 μάρκων. Μάλιστα, εγκλείστηκε σε φυλακή, όπου τα κελιά ήταν σχετικά άνετα και οι συνθήκες κράτησης πολύ ήπιες. Τα παραπάνω του επέτρεψαν να υπαγορεύσει το βιβλίο του «Ο Αγών μου» (Mein Kampf) στον, επίσης καταδικασμένο πραξικοπηματία και γραμματέα του Ρούντολφ Ες.
tvxs.gr

Να ξεπλυθεί η ντροπή της παράδοσης Οτσαλάν!

Την Δευτέρα εκδικάζεται στην Αθήνα αγωγή του Οτσαλάν κατά του Ελληνικού Δημοσίου, 16 χρόνια μετά την προδοτική παράδοση του στους δήμιους του

Germany Demonstration Kurds-2Πάνε σχεδόν δεκαεπτά χρόνια, από τον Φλεβάρη του 1999, που η Κυβέρνηση του Κ. Σημίτη, με τους υπουργούς Εξωτερικών Θεόδωρο Πάγκαλο, Εσωτερικών Αλέκο Παπαδόπουλο, και Δημόσιας Τάξης Φίλιππο Πετσάλνικο, αρνήθηκε να παραχωρήσει πολιτικό άσυλο στον ηγέτη των Κούρδων και τον παρέδωσε στους διώκτες του, από την Ελληνική Πρεσβεία στο Ναϊρόμπι της Κένυας, όπου τον έστειλε «για την ασφάλειά του».
Η χώρα μας στιγματίστηκε από ντροπή για την κατάφωρη παραβίαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, παραδίνοντας τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν στην Τουρκία, όπου, στην δίκη του στο δικαστήριο Κρατικής Ασφάλειας στην Αγκυρα ζητήθηκε η ποινή του θανάτου. Μια ανήθικη και προδοτική παράδοση, ενάντια στις Διεθνείς Συνθήκες που αφορούν την προστασία προσφύγων που ζητούν πολιτικό άσυλο, ενάντια σε κάθε έννοια ανθρωπισμού, ενάντια στις αγωνιστικές παραδόσεις και το φιλότιμο του λαού μας. Αμερικάνοι και Τούρκοι πίεζαν για την σύλληψη του μεγάλου «τρομοκράτη», Ιταλία, Ρωσία και άλλοι πολιτισμένοι Ευρωπαίοι αρνήθηκαν να παραχωρήσουν άσυλο και βρέθηκε η Ελλάδα να παίξει το ρόλο του «μικρού για τα θελήματα», του κουκουλοφόρου προδότη που ανέλαβε, με διεθνή συνωμοσία, να παραπλανήσει τον Από, να τον παραδώσει σιδηροδέσμιο στους πράκτορες της ΜΙΤ και με το ιδιωτικό αεροσκάφος του Τούρκου βουλευτή Τζαβίτ Τσαγλάρ να μεταφερθεί από την Κένυα στην Τουρκία.
Μια ντροπή που ανήκει στην Ελληνική Κυβέρνηση αλλά δεν αξίζει στον λαό μας.
Ο Αμπντουλαχ Οτσαλάν μέσα στο αεροπλάνο, ανάμεσα σε πράκτορες της ΜΙΤ, ταξιδεύει αλυσοδεμένος από την ελληνική πρεσβεία της Κένυας στην Τουρκία
Για να πραγματοποιηθεί αυτή η επιχείρηση, μια μέρα πριν, τα χαράματα της Δευτέρας 15 Φλεβάρη, σε αγαστή συνεργασία της κυβέρνησης με τον τότε δήμαρχο της Αθήνας και σημερινό Επίτροπο Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, Δημήτρη Αβραμόπουλο, (τι ειρωνεία), εξαπέλυσαν μεγάλη αστυνομική επιχείρηση ενάντια στους Κούρδους της Πλατείας Κουμουνδούρου, όπου έστησαν μπλόκο, συνέλαβαν τους πρόσφυγες, τους στοίβαξαν σε αστυνομικές κλούβες και τους μετέφεραν σε στρατόπεδο της Αεροπορίας για να κρατηθούν μακριά από τις αναπόφευκτες διαμαρτυρίες που θα ακολουθούσαν.
Σε ανακοίνωσή της η «Αγωνιστική Αριστερή Οικολογική Συμπαράταξη για την Αθήνα», που υπόγραφε ο επικεφαλής της Λέων. Αυδής, αναγράφονταν:
«Σήμερα στην Πλατεία Κουμουνδούρου άρχισε και βρίσκεται σε εξέλιξη μία βαρύτατη προσβολή στην αξία του ανθρώπου…
Η κυβέρνηση, αντί για λύση του προβλήματος των Κούρδων της Πλατείας Κουμουνδούρου, προσέφυγε σε αστυνομική επιχείρηση. Στην Πλατεία έγινε τα χαράματα μπλόκο. Οι Κούρδοι πιάστηκαν, στοιβάχτηκαν σε κλούβες και μεταφέρθηκαν σε αναζήτηση, όχι καταλύματος, αλλά χώρου αποθήκευσης. Δήμαρχοι των πέριξ δήμων κινητοποιήθηκαν, όχι για να βρουν κατάλληλο χώρο εγκατάστασης, αλλά για να απομακρύνουν το πρόβλημα από τις επικράτειές τους. Ο Δήμος Αθηναίων έστειλε στην Πλατεία απορριμματοφόρα και φορτηγά για να εξαφανίσει τα φτωχά νοικοκυριά των προσφύγων και να αποκαταστήσει στην Πλατεία την τάξη και την αισθητική του κάγκελου. Κοινό μέλημα όλων, η συγκάλυψη της αθλιότητας και όχι η εξάλειψή της».
Το βράδυ της παράδοσης του Οτσαλάν στους διώκτες του, ο Κ. Σημίτης δήλωνε: «Κάναμε το χρέος μας με τον καλύτερο τρόπο απέναντι στην Ελλάδα και τα συμφέροντά της, απέναντι στο κουρδικό ζήτημα και τον ίδιο τον Οτσαλάν»! και λίγο παρακάτω: «Είμαστε αντίθετοι σε κάθε είδους αποσχιστικά κινήματα. Είμαστε κατά των ένοπλων ανταρσιών και των πράξεων τρομοκρατίας και βίας»! Την ίδια μέρα της ντροπιαστικής παράδοσης του Οτσαλάν στους Τούρκους, ο Ελληνας πρωθυπουργός καταδίκασε τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του κουρδικού λαού. Τον αγώνα του για το δικαίωμά του να υπάρχει (ακόμα και η κουρδική γλώσσα είναι απαγορευμένη) ο Κ. Σημίτης τον αποκάλεσε «αποσχιστικό κίνημα», «ανταρσία» και «τρομοκρατία».

Αγωγή Οτσαλάν κατά του ελληνικού κράτους

Ο Οτσαλάν καταδικάστηκε σε θάνατο, ποινή που μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη μετά την κατάργηση της θανατικής ποινής στην Τουρκία το 2002. Από το 1999 βρίσκεται φυλακισμένος – μοναδικός κρατούμενος – στο νησί Ιμραλί, στη θάλασσα του Μαρμαρά σε φυλακές υψίστης ασφαλείας, σε καθεστώς πλήρους απομόνωσης.
Αύριο, Δευτέρα 9.11.2015, στις 10.00 το πρωί, στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών (Λουίζης Ριανκούρ 85), εκδικάζεται η αγωγή του Αμπντουλάχ Οτσαλάν κατά του Ελληνικού Δημοσίου για την παράδοσή του, εκ μέρους της Ελλάδας στην Τουρκία τον Φλεβάρη του 1999. Η αγωγή υποβλήθηκε τον Δεκέμβρη του 2008 και εκδικάζεται με καθυστέρηση 7 ολόκληρων ετών.
Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσαν την Τετάρτη, σε αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας, η βουλευτίνα του HDP Ντιλέκ Οτσαλάν, ανιψιά του Κούρδου ηγέτη, και οι δικηγόροι του, ο Τούρκος Μαμούρ Σακάρ και ο Ελληνας Γιάννης Ραχιώτης, παρουσίασαν τα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί και αντιμετωπίζει ο Οτσαλάν, και μίλησαν για το περιεχόμενο και τους στόχους της αγωγής.
Το κύριο αποτέλεσμα που επιδιώκουν οι δικηγόροι που εκπροσωπούν τον Οτσαλάν είναι «να αποκαλυφθεί η πλήρης εικόνα της συνωμοσίας σε λεπτομέρειες και να αποκατασταθεί έστω και λίγο η ιστορική αυτή αδικία. Να αναδειχθούν οι ευθύνες όλων όσων ενεπλάκησαν στην υπόθεση».

Η Ντιλέκ Οτσαλάν

Από τη συνέντευξη Τύπου στην Αίθουσα του ΔΣΑ. Αριστερά ο δικηγόρος Μαμούρ Σακάρ, στο κέντρο η Ντιλέκ Οτσαλάν και δεξιά ο δικηγόρος Γιάννης Ραχιώτης
Η ανιψιά του Απο, Ντιλέκ Οτσαλάν, κόρη της αδελφής του, μίλησε για τις συνθήκες φυλάκισής του. Τα τελευταία 16 χρόνια βρίσκεται στο κελί του σε αυστηρή απομόνωση, 23 ώρες την ημέρα. Δεν του επιτρέπουν να επικοινωνήσει με τους δικηγόρους του οι οποίοι έχουν να τον δουν από τις 27 Ιούλη του 2011. Την οικογένειά του, την αδελφή του έχει να την δει ενάμιση χρόνο. Του απαγορεύουν να δει τηλεόραση και μόνο τώρα τελευταία του επιτρέπουν να παρακολουθεί κάποιες ώρες την κρατική τηλεόραση. Του απαγορεύουν να διαβάσει εφημερίδες παρά μό9νο μια και αυτή λογοκριμένη, όπως λογοκριμένα είναι και τα γράμματα που παίρνει, κύρια από άλλους κρατούμενους.
Η μητέρα της Ντιλέκ, στις αιτήσεις που κάνει για να τον επισκεφτεί, συνήθως παίρνει την απάντηση ότι οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέπουν να ταξιδέψει το καράβι ή αρρώστησε ο καπετάνιος ή το καράβι έχει βλάβη. Όταν καταφέρνει να τον δει, επειδή η μόνη γλώσσα που γνωρίζει είναι τα κουρδικά, την απειλούν ότι δεν θα την ξαναφήσουν αν δεν γίνεται η συνομιλία στα τουρκικά.
Η επανεκλεγείσα βουλευτίνα του HDP, στις πρόσφατες εκλογές της 1 Νοέμβρη, Ντιλέκ Οτσαλάν, δήλωσε ότι «ο μοναδικός λόγος που τον κρατούν σε αυτές τις συνθήκες είναι για να μη δρομολογηθεί οποιαδήποτε ειρηνική λύση μέσα από τον διάλογο για το κουρδικό ζήτημα. Ζητάμε από τον ελληνικό λαό να συνδράμει στο αίτημα να καταδικαστούν όσοι Ελληνες συμμετείχαν ενεργά στην παράδοση του Οτσαλάν. Αυτή η διεθνής συνωμοσία έχει σχέση με το χάος που επικρατεί σήμερα στην Τουρκία. Εχει άμεση σχέση με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Ζητάμε να εφαρμοστούν οι διεθνείς κανόνμες και οι νόμοι».

Οι δικηγόροι του Από

Ο Ελληνας δικηγόρος του Οτσαλάν, Γιάννης Ραχιώτης, διευκρίνισε ότι η αγωγή γίνεται για τους όρους και τις παραβάσεις της παράδοσης του. Η Αγωγή αποζημίωσης κατατέθηκε γιατί ήταν η μόνη που επέτρεπε το ελληνικό κράτος. «το ελληνικό κράτος παρέβη τη Σύμβαση του Δουβλίνου, που υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να εξετάζουν κάθε αίτηση ασύλου που τους υποβάλλεται. Ο Οτζαλάν είχε καταθέσει αίτηση για άσυλο τον Δεκέμβριο του 1998. Το ελληνικό κράτος παρέβη την Σύμβαση της Γενεύης του 1951 που απαγορεύει την επαναπροώθηση προσφύγων. Η τότε ελληνική κυβέρνηση παραβιάζοντας πλήθος ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων έθεσε τη ζωή του Οτσαλάν σε πραγματικό κίνδυνο, σε μια Τουρκία όπου εκτός των άλλων ίσχυε ακόμα η θανατική ποινή. Πρόκειται για μια τυπική περίπτωση έκθεσης ανθρώπου σε κίνδυνο».
Ο Τούρκος δικηγόρος του, Μαμούρ Σακάρ, ο οποίος είναι κοντά στον Οτσαλάν και τον εκπροσωπεί από το 1999, είπε ότι: «Στη διεθνή συνομωσία συμμετείχαν και δυνάμεις ισχυρότερες από την Ελλάδα, αλλά ο μηχανισμός και οι κινήσεις της τότε ελληνικής κυβέρνησης την έκαναν εφικτή».
Flag with Ocalan«Θέλουμε να δείξουμε ότι οι υπαίτιοι της συνωμοσίας κατά του Οτσαλάν δεν είναι φυσικά οι λαοί αλλά τα κράτη και το “δίκαιο” της κυριαρχίας τους. Ακολουθώντας το παράδειγμα του ηγέτη του κουρδικού λαού, δηλώνουμε ότι την πιθανή αποζημίωση που θα κερδίσουμε στη δίκη θα τη δωρίσουμε σε φιλανθρωπικό ίδρυμα και συγκεκριμένα στο Χαμόγελο του Παιδιού» υπογράμμισαν οι δικηγόροι του Οτσαλάν και κατέληξαν:
«Η θετική απόφαση του Δικαστηρίου των Αθηνών για την αποκάλυψη της συνωμοσίας και των διωγμών που υφίσταται ο πελάτης που υπερασπιζόμαστε, θα αποτελέσει μια τιμητική απόφαση που αρμόζει στην Αθήνα, την κοιτίδα του δημοκρατικού πολιτισμού και για το πνεύμα παράδοσης που έχει φωτίσει όλο τον κόσμο».

Ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο θρυλικός ΄Απο, είναι το σύμβολο και ο φυσικός ηγέτης του Κουρδικού λαού. Η θέση του δεν είναι στο κολαστήρι του Ιμραλί αλλά στο τραπέζι των ισότιμων διαπραγματεύσεων για το κουρδικό ζήτημα, συμβολή στην ειρήνευση της περιοχής.

7 Νοε 2015

Ζίγκμουντ Μπάουμαν – Μας ωφελεί όλους ο πλούτος των ολίγων;

Πρώτη Δημοσίευση: respublica
Μετάφραση της ομάδας Afterwords
zygmunt-bauman-2Μια πρόσφατη μελέτη από το Παγκόσμιο Ινστιτούτο για την Έρευνα της Οικονομικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών παρουσιάζει ότι το 1% των πιο πλούσιων ενηλίκων κατείχε μόνο του το 40% των παγκόσμιων περιουσιακών στοιχείων το 2000, και ότι το 10% των πιο πλουσίων έλεγχε το 85% του παγκόσμιου συνολικού πλούτου. Το κατώτερο ήμισυ του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού κατείχε το 1% του παγκόσμιου πλούτου. [i] Αυτό δεν είναι τίποτα άλλο από ένα στιγμιότυπο μιας συνεχούς διαδικασίας… Όλο και πιο δυσάρεστα και χειρότερα από ποτέ εμφανίζονται καθημερινά τα νέα για την ισότητα των ανθρώπων καθώς και για την ποιότητα της ζωής όλων μας.
«Οι κοινωνικές ανισότητες θα έκαναν τους δημιουργούς των σύγχρονων ερευνητικών προγραμμάτων να ντρέπονται» – σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν οι Μισέλ Ροκάρ, Ντομινίκ Μπουργκ και Φλοράν Ογκανιέρ στο άρθρο τους «Human species, endangered» («Το ανθρώπινο είδος υπό εξαφάνιση»), το οποίο συνέγραψαν και δημοσίευσαν στην εφημερίδα Λε Μοντ στις 3 Απριλίου του 2011. Στην εποχή του Διαφωτισμού, την περίοδο των Φράνσις Μπέικον, Ντεκάρτ ή ακόμα και του Χέγκελ, το βιοτικό επίπεδο σε κανένα μέρος της γης δεν ήταν ποτέ διπλάσιο σε σχέση με την πιο φτωχή της περιοχή. Σήμερα, η πιο πλούσια χώρα, το Κατάρ, καυχιέται ότι το κατά κεφαλήν εισόδημά της είναι 428 φορές υψηλότερο από την πιο φτωχή, την Ζιμπάμπουε. Και αυτές, ας μην ξεχνάμε, ότι είναι συγκρίσεις κατά μέσο όρο – και παρόμοιες με τη αστεία συνταγή για πατέ κρέας λαγού και αλόγου: πάρε ένα λαγό και ένα άλογο…
Η επίμονη διατήρηση της φτώχειας του πλανήτη μέσα στη δίνη της οικονομικής ανάπτυξης του φονταμενταλισμού είναι αρκετή, έτσι ώστε να κάνει τους ανθρώπους να σκεφτούν τις άμεσες όσο και τις παράπλευρες απώλειες αυτής της κατανομής του πλούτου. Το όλο και πιο βαθύ χάσμα που χωρίζει τους φτωχούς και με λιγότερες προοπτικές ανθρώπους από εκείνους που είναι εύποροι, αισιόδοξοι, γεμάτοι αυτοπεποίθηση και ζωηράδα – μια βαθειά άβυσσος που μόνο οι πιο μυώδη και σχεδόν ασυνείδητοι πεζοπόροι μπορούν να την ανεβούν – είναι ένας προφανής λόγος να το αναλογιστούμε σοβαρά. Όπως επέστησαν την προσοχή οι συγγραφείς του παρατεθειμένου άρθρου, το πρωτεύον θύμα της εντεινόμενης ανισότητας θα είναι η δημοκρατία –τα όλο και περισσότερο δυσεύρετα, σπάνια και δυσπρόσιτα εργαλεία της επιβίωσης και της αποδεκτής ζωής γίνονται αντικείμενο ενός αμείλικτου ανταγωνισμού (ίσως και πολέμων) ανάμεσα στους ενισχυμένους οικονομικά και στους εγκαταλελειμμένους και χωρίς βοήθεια άπορους.
Έτσι, μια από τις πιο βασικές ηθικές αιτιολογήσεις για την οικονομία της ελεύθερης αγοράς, ότι δηλαδή η επιδίωξη του ατομικού κέρδους είναι επίσης ο καλύτερος μηχανισμός για την επιδίωξη του κοινού οφέλους, έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση και έχει διαψευσθεί. Τις δυο δεκαετίες πριν από την αρχή της τελευταίας οικονομικής κρίσης, στο μεγαλύτερο μέρος των κρατών του Ο.Ο.Σ.Α (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών για το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού αυξήθηκε πολύ πιο γρήγορα από ότι για το φτωχότερο 10%. Σε κάποιες χώρες, τα πραγματικά εισοδήματα εκείνων που βρίσκονται στο κατώτερο σημείο έχουν στην πραγματικότητα μειωθεί. Επομένως, οι εισοδηματικές διαφορές έχουν αυξηθεί σημαντικά.
«Στις ΗΠΑ το μέσο εισόδημα του πλουσιότερου 10% είναι πλέον 14 φορές του φτωχότερου 10%» – αισθάνεται υποχρεωμένος να παραδεχθεί ο Τζέρεμι Γουόρνερ, βοηθός αρχισυντάκτη της Ντέιλι Τέλεγκραφ, μία από τις εφημερίδες που εδώ και πολύ καιρό εκφράζουν τον ενθουσιασμό τους για την επιδεξιότητα και πρόοδο του «αόρατου χεριού» της αγοράς, την οποία εμπιστεύονται εξίσου και οι συντάκτες και οι συνδρομητές για να δώσουν λύση σε όσα πιο πολλά (αν όχι στα περισσότερα) προβλήματα δημιουργούνται από τις αγορές. Και προσθέτει: «Η αύξηση της εισοδηματικής ανισότητας, η οποία προφανώς είναι ανεπιθύμητη από κοινωνική άποψη, δεν έχει απαραίτητα μεγάλη σημασία, εάν όλοι γίνονται ταυτόχρονα πλουσιότεροι. Όταν όμως οι περισσότερες ανταμοιβές της οικονομικής προόδου πηγαίνουν σε ένα συγκριτικά μικρό αριθμό, που είναι ήδη υψηλόμισθος, πράγμα που συμβαίνει στην πράξη, σαφώς θα αποτελέσει πρόβλημα». [ii]
Αυτή η ομολογία, που διατυπώνεται προσεκτικά και απρόθυμα και που είναι εν μέρει αληθής, φτάνει στο αποκορύφωμα μιας πληθώρας από αποτελέσματα έρευνας και επίσημα στατιστικά στοιχεία καταγράφοντας την ολοένα αυξανόμενη απόσταση που χωρίζει αυτούς που βρίσκονται στην κορυφή με αυτούς που βρίσκονται στη βάση της κοινωνικής ιεραρχίας. Σε έντονη αντίθεση με τις δηλώσεις των πολιτικών, που αποσκοπούν στο να ανακυκλωθούν σε πεποιθήσεις του λαού – η οποίες δεν εξετάζονται πλέον, δεν διερωτώνται και ελέγχονται – ο πλούτος που συγκεντρώνεται στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας έχει αποτύχει να «διαχυθεί προς τα κάτω» μέσω των μηχανισμών της αγοράς και να κάνει τους υπόλοιπους από εμάς πιο πλούσιους ή να αισθανόμαστε πιο ασφαλείς και πιο αισιόδοξοι για το μέλλον το δικό μας και των παιδιών μας, ή πιο χαρούμενοι…
Στην ανθρώπινη ιστορία, η ανισότητα με την πασιφανή τάση της για εκτεταμένη και ταχεία αυτοαναπαραγωγή δεν είναι κάτι καινούργιο. Πρόσφατα το μακροχρόνιο πρόβλημα της ανισότητας, οι αιτίες και οι συνέπειές της έχουν επανέλθει στο επίκεντρο της δημοσιότητας και έχει γίνει αντικείμενο έντονων συζητήσεων και αποκαλυπτικών δεδομένων.
Το πιο σημαντικό σε αυτά τα δεδομένα είναι η ανακάλυψη, ή ακόμα καλύτερα η κάπως καθυστερημένη συνειδητοποίηση, ότι το «μεγάλο χάσμα» στις αμερικανικές, βρετανικές και σε πολλές άλλες κοινωνίες «είναι πλέον μικρότερο ανάμεσα στη ανώτερη, στη μεσαία και στην κατώτερη κοινωνική τάξη, από ό, τι ανάμεσα στη μικροσκοπική ομάδα της ελίτ της κοινωνίας και σχεδόν σε όλους τους υπόλοιπους. [iii] Για παράδειγμα, «ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων στις ΗΠΑ πολλαπλασιάστηκε 40 φορές 25 χρόνια μέχρι και το 2007 – ενώ ο συνολικός πλούτος των 400 πιο πλούσιων Αμερικανών αυξήθηκε από τα $169 στα $1500 δισεκατομμύρια».
Μετά το 2007, κατά τη διάρκεια της πιστωτικής κατάρρευσης, η οποία είχε ως επακόλουθα την οικονομική ύφεση και την αύξηση της ανεργίας, η τάση απέκτησε ένα πραγματικά αυξανόμενο ρυθμό: αντί να έχει τον ίδιο αντίκτυπο στον καθένα όπως ήταν αναμενόμενο και είχε περιγραφεί, η κοινωνική μάστιγα ήταν σκληρή και επιλεκτική όσον αφορά την κατανομή των πληγμάτων της: το 2011, ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων στις ΗΠΑ έφτασε σε ιστορικό ρεκόρ μέχρι σήμερα στους 1210, ενώ το 2010, ο συνδυασμένος πλούτος αυξήθηκε από $3,500 το 2007 στα $4,500 δισεκατομμύρια.
«Το 1990, κάποιος χρειαζόταν περιουσία περίπου £50 εκατομμυρίων για να μπει στον κατάλογο με τους 200 πιο πλούσιους κατοίκους στην Βρετανία, ο οποίος δημοσιευόταν κάθε χρόνο στην Σάντεϊ Τάιμς. Από το 2008, αυτός ο αριθμός έχει εκτοξευθεί στα £430 εκατομμύρια. Πρόκειται για μια σχεδόν εννεαπλάσια αύξηση». [iv] Συνολικά, «ο συνδυασμένος πλούτος των 1000 πιο πλούσιων ανθρώπων παγκοσμίως είναι σχεδόν ο διπλάσιος από τα 2,5 εκατομμύρια πλούτου των πιο φτωχών». Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Οικονομικής Ανάπτυξης με έδρα το Ελσίνκι, το πιο πλούσιο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι σήμερα σχεδόν 2000 φορές πλουσιότερο από ότι το 50% της βάσης της κοινωνικής ιεραρχίας. [v] Συγκρίνοντας πρόσφατα διαθέσιμες εκτιμήσεις σχετικά με την παγκόσμια ανισότητα, ο Ντανίλο Ζόλο [vi] κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «με ελάχιστα στοιχεία μπορεί να επιβεβαιωθεί ότι ο ήλιος δύει προς την Εποχή των Δικαιωμάτων στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας εκτιμά ότι τα τρία εκατομμύρια ανθρώπων ζουν στις μέρες μας κάτω από το όριο της φτώχειας, που καθορίζεται στο ποσό των δύο δολαρίων ημερησίως. Το 1998, ο Τζον Γκάλμπρεϊθ, στον πρόλογο της Έκθεσης για την Ανθρώπινη Ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών, τεκμηρίωσε ότι το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού είχε το μονοπώλιο του 86% όλων των αγαθών και υπηρεσιών που παράγονταν σε όλο τον κόσμο, ενώ το 20% των πιο φτωχών κατανάλωνε μόνο το 1,3%. Σήμερα, σχεδόν μετά από 15 χρόνια, αυτά τα ποσοστά οδεύουν από το κακό στο χειρότερο: το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού καταναλώνει το 90% των παραγόμενων προϊόντων, ενώ το φτωχότερο 20% καταναλώνει το 1%. Εκτιμάται επίσης ότι το 40% του παγκόσμιου πλούτου ανήκει στο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού, εφόσον οι πόροι των 20 πιο πλούσιων ανθρώπων στον κόσμο ισοδυναμούν με εκείνους που έχουν δισεκατομμύρια άποροι.
Δέκα χρόνια πριν, ο Γκλεν Φάιρμπο [vii] επεσήμανε ότι η μακροχρόνια τάση της παγκόσμιας ανισότητας έδειχνε κάποια σημάδια αντιστροφής– από την αύξηση της ανισότητας στα κράτη και τη σταθερή ή μειωμένη ανισότητα μεταξύ των κρατών στην μείωση της ανισότητας στα κράτη και στην αύξηση της ανισότητας μέσα σε αυτά. Ενώ οι «αναπτυσσόμενες» ή «αναδυόμενες» εθνικές οικονομίες πέτυχαν μια μαζική εισροή κεφαλαίων από την αναζήτησή τους για νέο γρήγορο κέρδος υποσχόμενες «παρθένα εδάφη», κατοικημένα από φθηνό και υπάκουο εργατικό δυναμικό, το οποίο δεν είχε μολυνθεί από το μικρόβιο του καταναλωτισμού και ήταν έτοιμο να εργαστεί παίρνοντας το βασικό μισθό για την επιβίωσή του – οι χώροι εργασίας στις αναπτυγμένες οικονομίες εξαφανίζονταν με μεγάλη ταχύτητα αφήνοντας το τοπικό εργατικό δυναμικό σε μια υποβαθμισμένη διαπραγματευτική θέση. Δέκα χρόνια αργότερα, ο Φρανσουά Μπουργκινιόν [viii] κατέληξε ότι εάν η παγκόσμια ανισότητα (ανάμεσα στις εθνικές οικονομίες) συνεχίζει να μειώνεται υπολογίζοντας το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα, η απόσταση μεταξύ των πιο πλούσιων και πιο φτωχών εθνικών οικονομιών θα συνεχίσει να μεγαλώνει και οι εισοδηματικές διαφορές στο εσωτερικό των χωρών θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Στην συνέντευξη που έδωσε στους Μονίκ Αλτάν και Ρότζερ Πολ Ντρουά [ix] ο οικονομολόγος και βραβευμένος με το βραβείο Γκονκούρ νομπελίστας Ερίκ Ορσενά συνόψισε ότι όλα αυτά και πολλά άλλα παρόμοια στατιστικά στοιχεία αλλάζουν. Επιπλέον, υποστήριζε ότι οι καινούργιες μεταβολές ωφελούσαν μόνο μια μικρή μειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού. Η πραγματική κλίμακα δεν θα μας διευκόλυνε να περιορίσουμε την ανάλυσή μας, όπως συνηθίζαμε να κάνουμε πριν από μια δεκαετία, στα κατά μέσο όρο κέρδη του πλουσιότερου 10%. Για να κατανοήσει κάποιος τον μηχανισμό της σημερινής συνεχούςμεταβολής (ανεξάρτητα από την «κυκλική φάση»), χρειάζεται να εστιάσει στο πλουσιότερο 1%, ίσως ακόμα και στο 0,1%. Εάν δεν μπορέσει να το κάνει, τότε θα χάσει τον πραγματικό αντίκτυπο της αλλαγής, η οποία περιλαμβάνει την αποδόμηση της μεσαίας τάξης στην νέα τάξη του «πρεκαριάτου».
Αυτή η πρόταση έχει επιβεβαιωθεί από κάθε μελέτη, είτε αυτή βασίζεται στη χώρα καταγωγής του ερευνητή είτε προέρχεται από οπουδήποτε αλλού. Ωστόσο, όλες οι μελέτες συμφωνούν σε ένα άλλο σημείο: σχεδόν παντού στο κόσμο της ανισότητας το οτιδήποτε μεγαλώνει πολύ γρήγορα και αυτό σημαίνει ότι οι πλούσιοι, οι πραγματικά πολύ πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, ενώ οι φτωχοί, οι πραγματικά πολύ φτωχοί γίνονται φτωχότεροι – πιο σίγουρα σε ένα σχετικό αλλά αυξανόμενο αριθμό περιπτώσεων με απόλυτους όρους. Επιπλέον: οι άνθρωποι που είναι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι μόνο και μόνο επειδή είναι πλούσιοι.
Οι άνθρωποι που είναι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι μόνο και μόνο επειδή είναι φτωχοί. Στις μέρες μας, η ανισότητα συνεχίζει να εντείνεται από τη δική της λογική και τη δική της ορμή. Δεν χρειάζεται κάποια βοήθεια ή κάποιο ώθηση από έξω – κανένα εξωτερικό ερέθισμα, καμία πίεση, καμία προτροπή. Σήμερα η κοινωνική ανισότητα φαίνεται να πλησιάζει όλο και περισσότερο στο να γίνει το πρώτο perpetuum mobile (αεικίνητο) στην ιστορία, το οποίο οι άνθρωποι, ύστερα από αμέτρητες αποτυχημένες προσπάθειες, έχουν εντέλει κατορθώσει να επινοήσουν και να θέσουν σε κίνηση. Αυτό είναι το δεύτερο από τα δεδομένα που μας υποχρεώνει να δούμε την κοινωνική ανισότητα από νέα διαφορετική σκοπιά.
Ήδη από το 1979, η μελέτη του Κάρνεγκι [x] έδειξε ξεκάθαρα ότι πολλά στοιχεία ήταν διαθέσιμα και προτείνονταν εκείνη την περίοδο, και ότι σύμφωνα με την κοινή πείρα ζωής επιβεβαιωνόταν καθημερινά: ότι το μέλλον κάθε παιδιού καθοριζόταν κατά κύριο λόγο από την κοινωνική κατάσταση του παιδιού, από το γεωγραφικό τόπο γέννησής του και από τη θέση των γονιών του στην κοινωνία που γεννήθηκε – και όχι από το μυαλό του, τα ταλέντα του, τα επιτεύγματα του ή την αφοσίωσή του.
Ο γιος ενός δικηγόρου μιας μεγάλης εταιρίας είχε 27 φορές περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας από το γιο ενός μη σταθερού εργαζόμενου που δούλευε σε μια πιο δευτερεύουσα εταιρία (και οι δυο γιοι κάθονταν στο ίδιο θρανίο στην ίδια τάξη, ήταν εξίσου ικανοί, διάβαζαν με την ίδια αφοσίωση και περηφανεύονταν για την ίδια ιδιοφυία τους). Στην ηλικία των 40 χρονών, ο πρώτος θα έπαιρνε μισθό που θα τον τοποθετούσε στο 10% των πιο πλούσιων ανθρώπων της χώρας, σε αντίθεση με το συμμαθητή του που θα είχε μία στις οχτώ ευκαιρίες για να παίρνει έστω ένα μέσο εισόδημα. Περίπου τρεις δεκαετίες αργότερα, το 2007, η κατάσταση επιδεινώθηκε περισσότερο – το χάσμα επεκτάθηκε και διευρύνθηκε και για πρώτη φορά δεν υπήρχε η δυνατότητα να γεφυρωθεί. Σύμφωνα με μια μελέτη του Γραφείου του Κονγκρέσου (Congressional Office Bureau), ο πλούτος του 1% των πιο πλούσιων Αμερικανών είναι συνολικά $16.8 τρισεκατομμύρια, δύο τρισεκατομμύρια παραπάνω από το συνδυασμένο πλούτο του 90% της κατώτερης τάξης του πληθυσμού. Σύμφωνα με το Center for American Progress (Κέντρο για την Αμερικανική Ανάπτυξη), κατά τη διάρκεια αυτών των τριών δεκαετιών το μέσο εισόδημα του 50% των Αμερικανών της κατώτερης τάξης αυξήθηκε κατά 6% – ενώ το εισόδημα του 1% της ανώτερης τάξης αυξήθηκε κατά 229%.
Το 1960, το μέσο εισόδημα κατόπιν φορολογίας για τα ανώτερα διοικητικά στελέχη στις μεγαλύτερες εταιρίες των ΗΠΑ ήταν 12 φορές μεγαλύτερο από ότι το μέσο εισόδημα των εργαζομένων. Από το 1974, οι μισθοί και τα προνόμια των διευθυνόντων συμβούλων αυξήθηκαν περίπου 35 φορές σε σχέση με τις απολαβές των εργαζομένων της εταιρίας. Το 1980 οι μισθοί των διευθυνόντων συμβούλων ήταν κατά μέσο όρο 42 φορές πιο υψηλοί από τους μισθούς που έπαιρνε ο μέσος εργαζόμενος και δέκα χρόνια αργότερα διπλασιάστηκε στις 84 φορές. Αλλά τότε, γύρω στο 1980, η ανισότητα άρχισε να επιταχύνεται ραγδαία. Από τα μέσα της δεκαετίας του 90, σύμφωνα με το περιοδικό Μπίζνες Γουίκ (Business Week), ο συντελεστής ήταν ήδη 135 φορές μεγαλύτερος. Το 1999 είχε φτάσει στο τετρακοσιαπλάσιο επίπεδο και το 2000 αυξήθηκε ξανά στις 531 φορές. Και αυτοί είναι κάποιοι από τους ταχέως αυξανόμενους αριθμούς παρόμοιων πραγματικών περιστατικών (“facts of the matter”) και στατιστικών στοιχείων στην προσπάθεια τους να τους κατανοήσουν, να τους προσδιορίσουν σε ποσότητα και να τους καταμετρήσουν. Κάποιος μπορεί να συνεχίσει επ’ αόριστον να καθορίζει την τιμή τους, εφόσον εμφανίζονται συνεχώς νέα στατιστικά στοιχεία, τα οποία κάθε επιτυχημένη έρευνα προσθέτει στην ήδη συσσωρευμένη μάζα.
Ποιες είναι όμως οι κοινωνικές πραγματικότητες, στις οποίες αναφέρονται αυτά τα αριθμητικά στοιχεία;
Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι αποκαλύψεις που έφεραν δραματικά αποτελέσματα των δύο ή τριών εύλογα πιο επιτυχημένων δεκαετιών στην σειρά στην ιστορία του καπιταλισμού, που προηγήθηκαν της πιστωτικής κατάρρευσης το 2007 και της κατάθλιψης που ακολούθησε: η ανισότητα πάντα δικαιολογούταν με βάση το γεγονός ότι αυτοί που βρίσκονταν στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας συνέβαλλαν περισσότερο στην οικονομία, έχοντας το ρόλο «δημιουργών θέσεων απασχόλησης» – αλλά «έπειτα ήρθε το 2008 και 2009, και κάποιος μπορούσε να καταλάβει ότι αυτοί οι άνθρωποι που είχαν οδηγήσει την οικονομία στο χείλος της καταστροφής αποχωρούσαν με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια».
Προφανώς, δεν μπορούσε να δικαιολογήσει εκείνη την περίοδο τις αμοιβές όσον αφορά τη συνεισφορά των δικαιούχων τους στην κοινωνία. Σε αυτό που συνέβαλλαν ουσιαστικά οι τελευταίοι δεν ήταν οι καινούργιες δουλειές, αλλά η προέκταση μιας σειράς από «περιττούς ανθρώπους» (όπως έχουν μετονομαστεί οι άνεργοι σήμερα – όχι χωρίς βάσιμους λόγους). Στο τελευταίο του βιβλίο The Price ofInequality (Το τίμημα της ανισότητας) (WW Norton & Company 2012), ο Στίγκλιτς συμπεραίνει ότι οι ΗΠΑ έχουν γίνει η χώρα «στην οποία οι πλούσιοι μένουν σε γκέτα κλειστής κοινωνίας, στέλνουν τα παιδιά τους σε ακριβά σχολεία και έχουν πρόσβαση σε πρώτης τάξεως ιατρική φροντίδα. Στο μεταξύ, οι υπόλοιποι ζουν σε ένα κόσμο που χαρακτηρίζεται από ανασφάλεια, από την καλύτερη προσπάθεια για μέτρια εκπαίδευση και από περιορισμένη ιατρική περίθαλψη».
Αυτή είναι η εικόνα των δύο κόσμων – με ελάχιστες επαφές ή κοινά σημεία μεταξύ τους και επίσης με την επικοινωνία μεταξύ τους να είναι ανύπαρκτη (στις ΗΠΑ όπως και στην Βρετανία, οι οικογένειες έχουν ξεκινήσει να αποταμιεύουν ένα μεγάλο μέρος από το μισθό τους για να καλύψουν το κόστος ζωής τους, και να μείνουν γεωγραφικά και κοινωνικά μακριά, “όσο πιο μακριά τόσο το καλύτερο, από τους «άλλους ανθρώπους» και πιο συγκεκριμένα από τους φτωχούς).
Στην έντονη και έξοχη ζωοτομία της ισχύουσας κατάστασης της ανισότητας, ο Ντάνιελ Ντόρλινγκ, καθηγητής της Ανθρώπινης Γεωγραφίας [xi] στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ, δίνει σάρκα στα οστά της σκελετικής σύνθεσης του Στίγκλιτς – ενώ μεταφέρει ταυτόχρονα τη γωνία προοπτικής από τη μία χώρα σε παγκόσμιο επίπεδο: το φτωχότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού συνήθως πεινάει. Το πλουσιότερο 10% δεν μπορεί να θυμηθεί ούτε μια στιγμή πείνας στην ιστορία της οικογένειάς του. Το φτωχότερο 10% μπορεί να εξασφαλίσει μόνο την πιο βασική εκπαίδευση για τα παιδιά του, ενώ το πλουσιότερο 10% ανησυχεί για το αν θα πληρώσει αρκετά δίδακτρα, έτσι ώστε τα παιδιά του να συναναστρέφονται μόνο με τους αποκαλούμενους «ισάξιους» και «καλύτερους» τους και έχει επιπλέον το φόβο της συναναστροφής των παιδιών του με «άλλα παιδιά».
Το φτωχότερο 10% μένει σχεδόν πάντα σε μέρη όπου δεν υπάρχει ούτε κοινωνική ασφάλιση ούτε επίδομα ανεργίας. Το πλουσιότερο 10% δεν μπορεί να φανταστεί τον εαυτό του να προσπαθεί να ζήσει μόνο με αυτά τα οφέλη. Το φτωχότερο 10% μπορεί να εξασφαλίσει μόνο καθημερινή απασχόληση στην πόλη ή είναι χωριάτες σε αγροτικές περιοχές, ενώ το πλουσιότερο 10% δεν μπορεί να διανοηθεί να μην έχει εξασφαλισμένο μηνιαίο μισθό. Πέρα από αυτά, η ανώτερη κλάση, οι πλουσιότεροι όλων, δε μπορούν να διανοηθούν το να ζουν με μισθό και όχι με εισόδημα που προέρχεται από τους τόκους που παράγει ο πλούτος τους.
Και καταλήγει: «Καθώς οι άνθρωποι πολώνονται γεωγραφικά, αρχίζουν να γνωρίζουν όλο και λιγότερα ο ένας για τον άλλον και να φαντάζονται όλο και περισσότερα». . . Ενώ στην πιο πρόσφατη αναφορά του με τον τίτλο «Inequality: the real cause of our economic woes» [xii] (Ανισότητα: η πραγματική αιτία των οικονομικών μας συμφορών), ο Στιούαρτ Λάνσεϊ στρατεύεται με τις ετυμηγορίες των Στίγκλιτς και Ντόρλινγκ ότι το στηριζόμενο από την εξουσία δόγμα που αναγνωρίζει στους πλούσιους ότι προσφέρουν κοινωνικό έργο με το να γίνονται πλουσιότεροι δεν είναι παρά μια μίξη ενός εσκεμμένου ψέματος με μια ηθική εθελοτυφλία: σύμφωνα με την οικονομική ορθοδοξία, μια μεγάλη δόση ανισότητας οδηγεί σε πιο αποτελεσματικές και ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες. Αυτό συμβαίνει, διότι υψηλότερες αμοιβές και χαμηλότεροι φόροι στην κορυφή, όπως υποστηρίζεται, δίνουν ώθηση στην επιχειρηματικότητα και παράγουν μια μεγαλύτερη οικονομική πίτα.
Απέδωσε λοιπόν καρπούς το 30ετές πείραμα εκτίναξης της ανισότητας; Τα στοιχεία δείχνουν πως όχι. Το χάσμα πλούτου έχει διευρυνθεί, ωστόσο χωρίς την υποσχόμενη οικονομική πρόοδο. Από το 1980 τα ποσοστά ανάπτυξης και παραγωγικότητας του Η.Β. μειώθηκαν κατά το ένα τρίτο και η ανεργία είναι πέντε φορές μεγαλύτερη απ’ ό,τι στην πιο ισότιμη μεταπολεμική εποχή. Οι τρεις περίοδοι ύφεσης μετά το 1980 ήταν βαθύτερες και μεγαλύτερες σε διάρκεια από αυτές των δεκαετιών του 1950 και 1960, με κορύφωση την κρίση των τελευταίων τεσσάρων ετών. Το κύριο αποτέλεσμα του πειράματος μετά το 1980 είναι μια οικονομία περισσότερο πολωμένη και επιρρεπής στην κρίση.
Σημειώνοντας ότι «οι μειωμένοι μισθοί στερούν τη ζήτηση από τις οικονομίες που εξαρτώνται άμεσα από τις δαπάνες του καταναλωτή» και πράγματι «οι καταναλωτικές κοινωνίες χάνουν την ικανότητά τους να καταναλώνουν» κι ότι «η συγκέντρωση των διαδικασιών ανάπτυξης στα χέρια μιας μικρής παγκόσμιας οικονομικής ελίτ οδηγεί σε επενδυτικές φούσκες», ο Λάνσεϊ οδηγείται στο αναπόφευκτο συμπέρασμα: η σκληρή πραγματικότητα της κοινωνικής ανισότητας είναι κακή για όλους ή σχεδόν όλους μέσα σε μια κοινωνία. Και αρθρώνει μια πρόταση που θα έπρεπε, ωστόσο δεν το έχει κάνει ακόμα, να ακολουθεί μια τέτοια ετυμηγορία: «το κεντρικό δίδαγμα των 30 τελευταίων ετών είναι ότι το οικονομικό μοντέλο που επιτρέπει στα πλουσιότερα μέλη μια κοινωνίας να συσσωρεύουν όλο και μεγαλύτερο κομμάτι από την πίτα στο τέλος θα αυτοκαταστραφεί. Είναι ένα μάθημα που, όπως φαίνεται πρέπει να πάρουμε».
Χρειαζόμαστε και πρέπει να πάρουμε αυτό το μάθημα, μην τυχόν φτάσουμε στο σημείο από όπου δεν έχει γυρισμό: τη στιγμή όπου το τρέχον «οικονομικό μοντέλο», αφού μας έχει δώσει όλα τα σημάδια της επερχόμενης καταστροφής ενώ ταυτόχρονα αδυνατεί να ελκύσει την προσοχή μας και να μας παρακινήσει να λάβουμε δράση, εκπληρώσει την εν δυνάμει αυτοκαταστροφή του. Οι Ρίτσαρντ Γουίλκινσον και Κέιτ Πίκετ, συγγραφείς οι ίδιοι μιας κατατοπιστικής μελέτης The Spirit Level: Why More Equal Societies Almost Always Do Better (Το αλφάδι: Γιατί οι πιο ισότιμες κοινωνίες τα πηγαίνουν σχεδόν πάντα καλύτερα) (Allen Lane 2009), επισημαίνουν στο από κοινού τους έργο “Foreword” στο βιβλίο του Ντόρλινγκ ότι η πεποίθηση ότι «το να αμείβονται οι πλούσιοι με τεράστιους μισθούς και μπόνους» είναι δίκαιο λόγω των «σπάνιων ταλέντων τους» που «ωφελούν την υπόλοιπη κοινωνία» είναι ένα εξόφθαλμο ψέμα. Ένα ψέμα που μπορούμε να καταπιούμε με αυτοκυριαρχία μόνο με δική μας ευθύνη και, εν τέλει, εις βάρος της δικής μας αυτοκαταστροφής.
Από την εμφάνιση της έρευνας των Γουίλκινσον και Πίκετ, στοιχεία σχετικά με τις επιβλαβείς και συχνά ολέθριες επιπτώσεις των υψηλών και ολοένα αυξανόμενων επιπέδων ανισότητας πάνω στις παθογένειες της ανθρώπινης συνύπαρξης και η οξύτητα των κοινωνικών προβλημάτων προκύπτουν διαρκώς. Η συσχέτιση μεταξύ υψηλών επιπέδων οικονομικής ανισότητας και του αυξανόμενου όγκου κοινωνικών παθογενειών έχει μέχρι στιγμής γίνει ευρέως αποδεκτή. Ένας αυξανόμενος αριθμός ερευνητών κι αναλυτών επισημαίνουν, ωστόσο, ότι εκτός από τον αρνητικό αντίκτυπο που έχει στην ποιότητα ζωής, η ανισότητα έχει και δυσμενείς επιπτώσεις στην οικονομική απόδοση.
Αντί να την τονώσει, την κρατάει χαμηλά. Στην έρευνα που ήδη αναφέρθηκε ο Μπεργκινιόν συγκεντρώνει μερικές από τις αιτίες του τελευταίου αυτού φαινομένου, όπως για παράδειγμα τη στέρηση πρόσβασης από τους εν δυνάμει επιχειρηματίες στα τραπεζικά δάνεια λόγω της έλλειψης εγγυήσεων που απαιτούν οι πιστωτές ή το αυξανόμενο κόστος εκπαίδευσης που στερεί από τους ταλαντούχους νέους την ευκαιρία να αποκτήσουν τα προσόντα που πρέπει να αναπτύξουν και να εξασκήσουν τις ικανότητές τους. Προσθέτει σε αυτά τις αρνητικές επιπτώσεις της αύξησης της κοινωνικής έντασης και του κλίματος αβεβαιότητας: το ολοένα αυξανόμενο κόστος των υπηρεσιών ασφαλείας «τρώει» τους πόρους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για καλύτερους οικονομικούς σκοπούς.
Για να συνοψίσουμε λοιπόν: δεν αληθεύει αυτό που τόσοι πολλοί από εμάς πιστεύουν και αυτό που μας έχουν πιέσει ή ωθήσει να πιστέψουμε, ενώ πολύ συχνά μπαίνουμε στον πειρασμό ή τείνουμε να πιστέψουμε; Αληθεύει ότι «ο πλούτος των πολλών μας ωφελεί όλους»; Για την ακρίβεια, δεν αληθεύει ότι όλη αυτή η παραποίηση της φυσικής ανισότητας μεταξύ των ανθρώπων είναι βλαβερή για την υγεία και το σθένος, καθώς και για τις δημιουργικές και παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας, την οποία κάθε ανθρώπινο μέλος έχει επενδύσει το ενδιαφέρον του για να μεγαλώσει και να διατηρήσει στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Και δεν αληθεύει ότι η διαφοροποίηση των κοινωνικών θέσεων, ικανοτήτων, δικαιωμάτων και αμοιβών αντανακλά τις διαφορές στα φυσικά ταλέντα και στη συνεισφορά του κάθε μέλους της κοινωνίας στην ευημερία της. Το ψέμα είναι ο πιο πιστός σύμμαχος (ή μήπως το θεμέλιο;) της κοινωνικής ανισότητας.
[i] The World Distribution of Household Wealth. James B. Davies, Susanna Sandstrom, Anthony Shorrocks, and Edward N. Wolff. 5 December 2006.
[ii] http://blogs.telegraph.co.uk/finance/jeremywarner/100010097/scourge-of-inequality-is-getting-worse-and-worse/
[iii] Stewart Lansey, The Cost of Inequality, Gibson Square 2012, p.7.
[iv] See above, p.16.
[v] See J.B. Davies et al., “The World Distribution of Household Wealth”, United Nations University 2008.
[vi] See www.atimes.com/atimes/Global_Economy/NI26Dj01.html.
[vii] See Glen Firebough, The New Geography of Global Income inequality, Harvard University Press 2003.
[viii] See François Bourguignon, La mondialisation de l’inégalité, Seuil 2012.
[ix] See Humain: Une enquête philosophique sur ces révolutions qui changent nos vies, Flammarion 2012, p.384.

6 Νοε 2015

Περισσότερο παιχνίδι κι ελευθερία... περισσότερο ευτυχισμένα παιδιά


Η έρευνα βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, ωστόσο οι ερευνητές συνδέουν την εκτελεστική λειτουργικότητα στην παιδική ηλικία με τις επιδόσεις στο σχολείο με την καλύτερη ψυχολογία, αλλά και αργότερα με την κατάσταση της υγείας, την επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική επιτυχία.
Οι ερευνητές των Τμημάτων Ψυχολογίας και Νευροεπιστήμης του Πανεπιστημίου Boulder στο Κολοράντο έκαναν την υπόθεση ότι ο χρόνος που δαπανούν τα παιδιά σε λιγότερο δομημένες δραστηριότητες θα τους έδινε την ευκαιρία να αναλάβουν μόνα τους τον εαυτό τους σε ό,τι αφορά τη λήψη αποφάσεων.
Για να ερευνήσουν αυτή την υπόθεση συγκέντρωσαν από γονείς, στοιχεία σχετικά με το ημερήσιο και ετήσιο πρόγραμμα παιδιών 6 και 7 χρονών και κατηγοριοποίησαν αυτές τις δραστηριότητες σε δομημένες και λιγότερο δομημένες.
Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι τα παιδιά που στον ελεύθερο χρόνο τους έκαναν πράγματα χωρίς αυστηρό προγραμματισμό, οδηγίες και εντολές, όπως π.χ. πηγαίνοντας βόλτες, διαβάζοντας βιβλία ή απλώς παίζοντας, ήταν πιο αποτελεσματικά στο να θέτουν στόχους χωρίς να χρειάζονταν τη βοήθεια εξωτερικών παραγόντων όπως π.χ. συμβουλές ή παρότρυνση.
Σκεφτόντουσαν μόνα τους τι χρειάζεται να κάνουν και με ποια σειρά -για παράδειγμα να διαβάσουν ένα βιβλίο, μετά να ζωγραφίσουν κάτι σχετικό με ότι διάβασαν και στη συνέχεια να δείξουν σε όλους τη ζωγραφιά τους.
Το αντίθετο συνέβη με παιδιά που στον ελεύθερο χρόνο τους ασχολούνταν με αυστηρά δομημένες δραστηριότητες, όπως μαθήματα μουσικής ή προπόνηση σε κάποιο άθλημα, όπου υπάρχει μια σταθερή ρουτίνα και κάποιος άλλος δίνει οδηγίες για το τι πρέπει να γίνει.
Η ανάπτυξη των αυτόβουλων εκτελεστικών λειτουργιών είναι πολύ κρίσιμο κομμάτι της ωρίμανσης των παιδιών τονίζουν οι επιστήμονες. Το να είναι αυτόβουλα τα βοηθάει πολλαπλά: γίνονται πιο ψύχραιμα και πιο ευέλικτα.
Για παράδειγμα μπορούν στην καθημερινότητά τους να αλλάζουν δραστηριότητες με μεγαλύτερη ευκολία, δεν προσκολλώνται σε μία περιορίζοντας τη σκέψη τους, διατηρούν τον αυτοέλεγχό π.χ. να μη φωνάζουν όταν θυμώνουν ή να κάνουν υπομονή.
Πηγή: DocTv

Share

Facebook Digg Stumbleupon Favorites More