Εγγραφο φωτιά: Clean exit ή… Dirty exit!

Αγγελική Παπαμιλτιάδου
Σε έγγραφο με ημερομηνία 1η Οκτωβρίου, οι δανειστές μας φαίνεται να εξετάζουν τα διάφορα σενάρια για την επόμενη μέρα της Ελλάδας. Και αυτό γιατί η συνάντηση του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στο Βερολίνο έπεισε και την ίδια την καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ ότι η ελληνική κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να προχωρήσει σε πρόωρη έξοδο από το μνημόνιο μόλις ολοκληρωθεί το ευρωπαϊκό σκέλος του προγράμματος. Δηλαδή, τον Ιανουάριο.
Στο έγγραφο, το οποίο διάβασε το Euro2day.gr, αναφέρονται από την πλευράς των Ε.Ε., ΔΝΤ, ESM, ΕΚΤ, EWG, Γερμανίας, Ιταλίας, Γαλλίας και Ολλανδίας οι διάφορες επιλογές για τη χώρα μας, χωρίς ωστόσο να διαμορφώνεται στο τέλος σαφής κοινή γραμμή.
Έτσι, με δεδομένη την κάθετη γραμμή Σαμαρά για πρόωρη αποχώρηση από τη δανειακή σύμβαση, οι δύο κύριες επιλογές που συζητήθηκαν στη συγκεκριμένη συνάντηση των εκπροσώπων που αναφέραμε πιο πάνω είναι δύο:
1. Dirty Exit. Όπως αναφέρθηκε, η Ελλάδα έχει δικαίωμα να ζητήσει την έξοδό της από τη δανειακή σύμβαση αρνούμενη τα υπόλοιπα του δανείου από το ΔΝΤ. Σε αυτήν την περίπτωση, η έξοδος θα γίνει με τη σύμφωνη γνώμη των εταίρων. Ομαλά και με «πανηγυρικό» τρόπο, όχι όμως απόλυτα. Δηλαδή θα συνοδευτεί Εαπό όρους και δεσμεύσεις της Αθήνας.
Για να γίνει αυτό η Ελλάδα πρέπει να συμφωνήσει σε νέου τύπου «αυξημένη επιτήρηση» (enhanced surveillance). Αυτό θα είναι το «μαστίγιο». Το «καρότο» θα είναι η ένταξή της σε προληπτική γραμμή δανειοδότησης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), και συγκεκριμένα στο πλαίσιο του ECCL (Enhanced Condition Credit Line), το οποίο επιτρέπει πρόσβαση όλων των χωρών μελών της ευρωζώνης οι οποίες σε γενικές γραμμές πληρούν κάποια από τα κριτήρια του PCCL (Precautionary Credit Line), αλλά όχι όλα. Kαι εδώ βρίσκεται η βασική διαφορά.
H Ελλάδα δεν πληροί τον βασικό κανόνα του PCCL που είναι η βιωσιμότητα και η διατηρησιμότητα του χρέους, ούτε είναι στην κατηγορία των χωρών με ασφαλή δημοσιονομική εξέλιξη.
Στο ECCL, στον οποίο οι πληροφορίες αναφέρουν ότι επιθυμείται να ενταχθεί η Ελλάδα, επιτρέπεται η προληπτική παρέμβαση με διορθωτικά μέτρα όταν κριθεί απαραίτητο από την Ε.Ε., με πρόφαση την ομαλότητα στη δανειοδότηση από τις αγορές. Με άλλα λόγια, εκτός από την αυξημένη επιτήρηση, που αναφέραμε πιο πάνω, και ο ECCL θα έχει ανοικτό παράθυρο επιβολής μέτρων. Διαφορετικά θα διακόπτεται η χρηματοδότηση.
2. Clean exit: Στο έγγραφο αναφέρεται ότι οι δανειστές ίσως δυσκολευτούν να πείσουν την ελληνική κυβέρνηση για την αυξημένη επιτήρηση, όσο και αν αυτή σχεδιάζεται να παρουσιαστεί από την ελληνική πλευρά μέσα από ένα εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων με οικειοποίηση των διαρθρωτικών μέτρων που θα ακολουθήσουν στη διετία 2015-2016.
Η γερμανική πλευρά αναφέρει συγκεκριμένα ότι «η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να καταγγείλει μονομερώς τη δανειακή σύμβαση τον Ιανουάριο». Δηλαδή να αρνηθεί την αυξημένη παρακολούθηση και να δηλώσει ότι έχει σχέδιο να τα βγάλει πέρα μόνη της. Με άλλα λόγια να έχει καθαρή έξοδο. Και σε αυτό το σημείο γίνεται συζήτηση για το τι θα επακολουθήσει.
Συγκεκριμένα, εκπρόσωπος του ESM προβλέπει ότι η χώρα δεν θα καταφέρει να αντλεί συνεχώς κεφάλαια από τις αγορές και πως γύρω στον Ιούνιο του 2015 θα αναγκαστεί να ζητήσει εκ νέου δανειακή βοήθεια από την Ε.Ε.
Σε αυτό το σημείο φέρονται να παρεμβαίνουν εκπρόσωποι τόσο του ΔΝΤ όσο και της ΕΚΤ, της Γερμανίας και της Ολλανδίας ότι αυτό το σενάριο θα είναι ό,τι χειρότερο για την ευρωζώνη, οπότε καλό θα ήταν η ελληνική πλευρά να πειστεί με τη λογική του μαστιγίου και του καρότου να αποδεχτεί την πρώτη λύση. Αυτή της προληπτικής γραμμής χρηματοδότησης.
3. Θα ολοκληρωθεί ή όχι η αξιολόγηση; Μετά την εξέταση των πιο πάνω σεναρίων, τέθηκε και η ιδέα να μην ολοκληρωθεί η πέμπτη αξιολόγηση πριν από τις προεδρικές εκλογές του Μαρτίου ώστε να αποφευχθούν νέα μέτρα στο ασφαλιστικό και στο εργασιακό και να αυξηθούν οι πιθανότητες της κυβέρνησης Σαμαρά να εκλέξει νέο πρόεδρο.
Αυτή η ιδέα εγκαταλείφθηκε μερικές μέρες αργότερα, με την άφιξη του νέου προέδρου της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στην Αθήνα. Εδώ ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι όχι μόνο επιθυμεί την ολοκλήρωση μέχρι το Δεκέμβρη, αλλά κι ότι θέλει και τη μεταφορά των όποιων αποφάσεων για το ασφαλιστικό και τα εργασιακά για μετά τον Μάρτιο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο κ. Σαμαράς πήρε αυτό που ήθελε. Βεβαίως, όπως έγραψε το Euro2day.gr την Παρασκευή, υπάρχει και ο αστάθμητος παράγοντας ο κ. Γιούνκερ να αναλάβει την προεδρία της Κομισιόν το νωρίτερο την 1η Δεκεμβρίου, γεγονός που στενεύει τα περιθώρια και ίσως αλλάξει τις ισορροπίες με την τρόικα.

Εν αναμονή για το χρέος

4. Οι δανειστές συμφωνούν στη συνέχιση της επιτήρησης. Από το έγγραφο προκύπτει ότι σε ένα πράγμα όλοι συμφωνούν: η Ελλάδα δεν πρέπει να αφεθεί να παίρνει πολλές πρωτοβουλίες. Ακόμα και η Ιταλία τάχθηκε υπέρ αυτής της άποψης. Η μόνη χώρα που ζήτησε ελαστικοποίηση των συνθηκών και της αντιμετώπισης προς την Ελλάδα ήταν η Γαλλία.
Βάσει πάντα του εγγράφου με ημερομηνία 1η Οκτωβρίου, αξίζει να σημειωθούν ορισμένα στοιχεία:
- Σε ερώτηση ενός εκ των συνομιλητών τι θα γίνει με την απόφαση για το χρέος, κανείς δεν φάνηκε να κινητοποιείται άμεσα. Φαίνεται πως πρώτα πρέπει να διευθετηθεί τι είδους έξοδος θα υπάρξει για την Ελλάδα, ενώ οι αποφάσεις για το χρέος θα ακολουθήσουν αργότερα.
- Το ΔΝΤ, αν και ξεκαθάρισε ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει να επιτηρείται, δεν ανέφερε εάν θα συμφωνήσει στην απεμπλοκή του από το πρόγραμμα χωρίς κανέναν όρο. Ο εκπρόσωπος δήλωσε απλώς ότι «τα συμφέροντα του ΔΝΤ πρέπει να συνεχίσουν να διασφαλίζονται και μετά το 2015».
- Ένας εκ των εκπροσώπων της Κομισιόν ανέφερε ότι «όλο και περισσότεροι συνομιλητές (του) στην κυβέρνηση αντιλαμβάνονται ότι το 2015 θα χρειαστεί επιπρόσθετη βοήθεια». Αυτό προκαλεί απορίες, καθώς η πρωθυπουργική γραμμή ήταν -μέχρι και την Παρασκευή τουλάχιστον- ότι το θέμα της «προληπτικής βοήθειας» είναι στο τραπέζι αλλά δεν υπάρχουν οριστικές αποφάσεις. Υπό αυτό το πρίσμα, κρίσιμο ερώτημα είναι αν υπάρχουν κάποιοι που διαφοροποιούνται από τη γραμμή Μαξίμου.
- Από τις συνομιλίες δεν υπήρξε ξεκάθαρη γραμμή εκτός της ανάγκης για επιτήρηση, αναμένοντας τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, τις οποίες οι περισσότεροι από τους παριστάμενους φαίνεται πως υποτιμούσαν στις αρχές του Οκτώβρη, καθώς μιλούσαν για βραχύβεια πολιτική αστάθεια.
- Αξίζει να σημειωθεί ότι οι μόνοι που φαίνεται να αντιλαμβάνονται πλήρως την κατάσταση όχι μόνο της ελληνικής οικονομίας αλλά και της εσωτερικής πολιτικής σκηνής ήταν οι εκπρόσωποι του ESM και του Euro Working Group.
Αν και γνωρίζουμε ονομαστικά ποιοι έλαβαν μέρος στη συζήτηση, για ευνόητους λόγους δεν τους κατονομάζουμε.
Σύμφωνα πάντως με αξιόπιστες πηγές του Euro2day.gr, οι πιο πάνω επιλογές είχαν ήδη μεταφερθεί στον ίδιο τον Αντώνη Σαμαρά λίγες μέρες μετά την 1η Οκτωβρίου. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ο πρωθυπουργός φέρεται να «πείστηκε» για την ανάγκη προληπτικής γραμμής στήριξης, φθάνει να βρεθεί φόρμουλα για την «οικειοποίηση» του προγράμματος ώστε να φαίνεται ότι η Αθήνα καθορίζει τη στρατηγική των μεταρρυθμίσεων.
Ίσως γι” αυτό ο πρωθυπουργός στην ομιλία του στη Βουλή, την Παρασκευή, ανέφερε ότι «η κ. Λαγκάρντ πιστεύει ότι θα έπρεπε να δοθεί στην Ελλάδα, αφότου βγει από το μνημόνιο, μια ευρωπαϊκή προληπτική γραμμή χρηματοδότησης. Προφανώς για να είναι καλύτερα προστατευμένη στις αγορές. Αυτό, βέβαια, δεν έχει κλείσει, δεν έχει αποφασιστεί, είναι κάτι που και αυτήν τη στιγμή στη Ουάσιγκτον και εδώ συζητάμε».
Από την πλευρά του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος ανέφερε κατηγορηματικά ότι «δεν ανοίγει ξανά το ασφαλιστικό, οι εργασιακές σχέσεις ρυθμίζονται στο πλαίσιο της συμφωνίας των κοινωνικών εταίρων με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας», και αυτό ίσως είναι ένδειξη για μόνιμη «χαλάρωση» των απαιτήσεων των πιστωτών στα συγκεκριμένα ζητήματα.
Πηγή: euro2day.gr

Διαβάστε περισσότερα

12 Οκτώβρη 1944

Χτες συμπληρώθηκαν ακριβώς 70 χρόνια από στις 12 Οκτώβρη του 1944, ημέρα Πέμπτη, όταν το ΕΑΜ, ο ΕΛΑΣ και η ΕΠΟΝ απελευθέρωσαν την Αθήνα. Στην πρωτεύουσα έγινε λαοπλημμύρα. Ήταν μια συγκλονιστική μέρα:

«Ώρα έντεκα π.μ. - Η ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΦΤΕΡΟΥΓΙΖΕΙ ΠΑΝΩ ΑΠ' ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΜΑΣ - Οι Γερμανοί εκκενώνουν οριστικά την πρωτεύουσα - Ο γερμανός διοικητής και όλο το στρατηγείο του Λυκαβηττού ανεχώρησαν - Η Αθήνα κηρύχτηκε ανοχύρωτη.

Πριν φύγουν και οι τελευταίοι Ούννοι ο λαός ξεχύθηκε με σημαίες και ζητωκραυγές στους δρόμους. Απ' το Πανεπιστήμιο, απ' τις Τράπεζες, απ' όλα τα κέντρα οι τηλεβόες του ΕΛΑΣ σαλπίζουν το χαρμόσυνο μήνυμα. Οι συνοικίες σε παραλήρημα ενθουσιασμού ετοιμάζονται για το μεγάλο γιορτασμό. Στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη αντιπροσωπείες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ κατέθεσαν στεφάνι. Έξαλλος από τον ενθουσιασμό ο συγκεντρωμένος κατά χιλιάδες λαός ζητωκραύγαζε. Δακρύζοντας οι πολίτες αγκάλιαζε ο ένας τον άλλο (...). Η γερμανική σημαία κατέβηκε απ' την Ακρόπολη και τα τελευταία γερμανικά τμήματα έφυγαν το πρωί απ' την Αθήνα» (Ριζοσπάστης, 12/10/1944).

    Την επομένη της Απελευθέρωσης το κλίμα της γιορτής μεταφέρεται από τον Τύπο σε όλη την Ελλάδα. Υπό τον τίτλο «ΛΕΥΤΕΡΙΑ! ΛΕΥΤΕΡΙΑ! Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ», ο «Ριζοσπάστης» γράφει:

«Χάθηκε το βρωμερό κουρέλι του φασισμού απ' την Ακρόπολη. Τούτο το σύνθημα περίμενε η Αθήνα. Η μπαρουτοκαπνισμένη Αθήνα, που γνώρισε την πείνα και το βόλι του κατακτητή, το στιλέτο του προδότη, η αδάμαστη Αθήνα, που τρία χρόνια πάλεψε, ξεχύθηκε ζωντανή ανθρωποθάλασσα να διαλαλήσει τη Νίκη, να γιορτάσει τη Λευτεριά της. Πέντε λεφτά φτάσανε για να κολυμπήσει όλη η πόλη στο γαλάζιο. Για ν' ανέβουν οι ΕΠΟΝίτες στα καμπαναριά και ν' αντηχήσουν χαρούμενα οι καμπάνες. Διαδηλώσεις, που πρώτη φορά βλέπει η Αθήνα, ξεχύνονται από παντού. Από το Σύνταγμα ως την Ομόνοια ένα ρεύμα είναι ο κόσμος. Γελούν, δακρύζουν, αγκαλιάζονται. Λευ-τε-ρω-θή-κα-με ! Νι-κή-σα-με !

Και πάνω απ' όλα, μια φωνή που αγκαλιάζει όλη την Αθήνα, που κλείνει όλους τους σκληρούς τρίχρονους αγώνες, όλη την πίστη στη λευτεριά, όλη τη χαρά της Νίκης:

Ε-Α-Μ ! Ε-Α-Μ ! (...). Ανεβασμένοι στ' αυτοκίνητα, ρίχνουν οι ΕΑΜίτες τα συνθήματα, που τ' αρπάζει με μια φωνή ο κόσμος και τα κάνει βουή και σάλπισμα για να φτάσουν απ' άκρη σ' άκρη της Ελλάδας. Κανένα άσυλο στους προδότες! Λευτεριά - Λαοκρατία!(…) ΕΛΑΣίτες περνούν σ' αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες. Ακράτητος ο κόσμος τους κυκλώνει: Ζήτω ο Λαϊκός Στρατός! Ζήτω ο Στρατός της Λευτεριάς μας! Το δίκοχο του ΕΛΑΣίτη, όπου εμφανιστεί, ξεσηκώνει θύελλα ενθουσιασμού. (...) το πένθιμο εμβατήριο αντηχεί από χιλιάδες στόματα που υπόσχονται πίστη στον αγώνα, το τελικό τσάκισμα του Φασισμού και τη Λαοκρατία (...)».

«Η Απελευθέρωση της Αθήνας», ξυλογραφία της Βάσως Κατράκη   

     Ανάμεσα στα εκατομμύρια των πατριωτών που ξεχύθηκαν στους δρόμους και ζητωκραύγαζαν το θάνατο του αγκυλωτού του φασισμού, κάποιοι ισχυρίζονται ότι «ήταν και αυτοί εκεί». Είναι οι ίδιοι που προσπαθούν να κρύψουν την απουσία των προγόνων τους και τη δική τους πίσω από την «αθώα» φρασούλα: «Τότε όλοι οι Έλληνες ήταν μαζί»…. Όμως:

    1) Άλλο πράγμα ο ελληνικός λαός που πολεμούσε τους Γερμανούς στις πόλεις και στα βουνά, κι άλλο πράγμα εκείνοι που είχαν πάρει τον «πατριωτισμό» τους - μαζί με το χρυσό της χώρας – και τον είχαν φυγαδεύσει στα ασφαλέστατα «χαρακώματα» του Καΐρου και του Λονδίνου. 

    2) Άλλο πράγμα ο ελληνικός λαός που μαχόταν το ναζισμό διεκδικώντας για αντίτιμο μια Ελλάδα της λευτεριάς, της δημοκρατίας και της λαϊκής αναδημιουργίας, κι άλλο πράγμα εκείνοι που το 1944 έσπευδαν να συνταχθούν με τη «εξόριστη» βασιλική κυβέρνηση στην Αίγυπτο. Ήταν, μάλιστα, τόσο «διαθέσιμοι» στην υπηρεσία των Ανακτόρων, που για το λόγο αυτό «βραβεύονταν» με την ανάθεση ρόλου πρωθυπουργού της «κυβερνήσεως Εθνικής Ενότητας».
    3) Άλλο πράγμα το ΕΑΜ κι άλλο εκείνοι που συνεργάστηκαν με τον Χίτλερ, οι δοσίλογοι, οι ταγματασφαλίτες και οι γερμανοντυμένοι. Στους οποίους, αν και προδότες, οι του Καΐρου και του Λονδίνου, όταν επέστρεψαν, στο πλαίσιο της «εθνικής τους ενότητας», επιδαψίλευσαν τιμές και αξιώματα...
    4) Άλλο πράγμα αυτοί που πολεμούσαν και τραγουδούσαν «το ΕΑΜ μας έσωσε απ' τη πείνα, θα μας σώσει κι από τη σκλαβιά» κι άλλο πράγμα οι «παπατζήδες» που (στις 2-5-1944) σε ομιλία τους στην Αλεξάνδρεια, παρουσία των αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού, έκαναν λόγο για τη «βρωμιά του ΕΑΜ»!
    5) Άλλο πράγμα αυτοί που πολέμησαν τον Χίτλερ και με τα ίδια όπλα πολέμησαν τον Τσόρτσιλ και τον Βαν Φλιτ, κι άλλο εκείνοι που για να καταπνιγεί κάθε εγχείρημα λαϊκής κυριαρχίας στον τόπο τηλεγραφούσαν στον Τσόρτσιλ τα εξής: «Δύναμαι να σας διαβεβαιώσω ότι η σταθερότης της ελληνικής κυβερνήσεως θα διατηρηθεί πλήρως κατά τας επικείμενους κρίσιμους στιγμάς. Δεν γνωρίζω τους λόγους διά την απουσία της Βρετανίας. Μόνον η άμεσος παρουσία εντυπωσιακών βρετανικών δυνάμεων εις την Ελλάδα και ως τας τουρκικάς ακτάς θα ήτο δυνατό να μεταβάλει την κατάστασιν» (Γεώργιος Παπανδρέου, 22/9/1944, τηλεγράφημα προς τον Τσόρτσιλ).
     6) Άλλο πράγμα αυτοί που έδωσαν την ψυχή, την καρδιά και το αίμα τους για τη λευτεριά της Ελλάδας και για τη σωτηρία του λαού, κι άλλο οι μαυραγορίτες, τα κόμματά τους και οι εφημερίδες που έφταναν να δίνουν ακόμα και το παράγγελμα των εκτελεστικών αποσπασμάτων (!), αυτοί που κράδαιναν ενάντια στο μεγαλειώδες κίνημα της Αντίστασης τη «νομιμότητα» του κατακτητή και των ντόπιων οργάνων του και έγραφαν: «Καλώς συνετάγη ο νόμος που τιμωρεί με θάνατο τους Ελληνες υπηκόους όσοι μετέχουν σε πολεμικές εχθροπραξίες κατά των Γερμανών» («Καθημερινή», 1/6/1941).
    7) Άλλο πράγμα οι εκτελεσμένοι στον τοίχο της Καισαριανής κι άλλο πράγμα οι «Τσολάκογλου» και οι «Ραλληδες». Άλλο πράγμα ο Έκτωρ Τσιρονίκος, ο  δοσίλογος και συνεργάτης των Γερμανών επί Κατοχής. Ο αντιπρόεδρος στη γερμανοδιορισμένη «κυβέρνηση» του Ιωάννη Ράλλη, της κυβέρνησης δηλαδή των γερμανοτσολιάδων που ίδρυσε τα «Τάγματα Ασφαλείας». Κάτι τέτοιοι σαν τον Τσιρονίκο, με τέτοια «πατριωτική» προϋπηρεσία, είναι που απαρτίζουν τους «ήρωες» της Χρυσής Αυγής. Έτσι, στο περιοδικό της Χρυσής Αυγής, στη δεύτερη σελίδα, μέσα σε ειδικό πλαίσιο ώστε να τονίζεται ευδιάκριτα ο ναζισμός τους, δημοσιεύτηκε κείμενο (τεύχος Δεκέμβρη 1983) υπό τον τίτλο «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ», το οποίο καταλήγει ως εξής: «Γιατί ΕΜΕΙΣ, μόνο ΕΜΕΙΣ είμαστε ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΕΣ, μελλοντικοί ανατροπείς της διαφθοράς, μελλοντικοί Δημιουργοί της Πολιτείας του Ήλιου, της Πολιτείας του Ελληνικού Μεγαλείου, της ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ».
Η υπογραφή του εν λόγω δημοσιεύματος (και μάλιστα με κεφαλαία γράμματα) είναι: «ΕΚΤΩΡ ΤΣΙΡΟΝΙΚΟΣ».


Να λοιπόν που η Ιστορία και η αλήθεια είναι πεισματάρικα πράγματα. Και επιμένουν: Όπως και σήμερα, έτσι και τότε, «μαζί» και «ενωμένος» στον αγώνα για την Απελευθέρωση και στη γιορτή για την Απελευθέρωση ήταν, πράγματι, ο ελληνικός λαός. Οι δοσίλογοι και οι πατριδοκάπηλοι ήταν - και θα είναι πάντα - στην άλλη μπάντα.

email: mpog@enikos.gr 

Διαβάστε περισσότερα

Γερμανικές οφειλές και εθνική ανεξαρτησία

Αριστομένης Ι. Συγγελάκης*

«…Παντού, όλο και πιο πολλοί άντρες, γυναίκες, παιδιά προστρέχουνε στις πλατείες, αναμαλλιασμένοι από τον άνεμο, γελώντας, κλαίοντας. Εκατοντάδες σημαίες, γαλανόλευκες ή κόκκινες, ξεπετάχτηκαν μέσα από το πλήθος και, μονομιάς, αυτή η απέραντη μάζα αρθρώθηκε και σείστηκε σε μια κίνηση. Έτσι άρχισε η ατέλειωτη παρέλαση, μια παρέλαση που ποτέ δεν είχε ξαναδεί ο κόσμος. Τρεις μέρες και τρεις νύχτες ο λαός της Αθήνας, τσακισμένος από τα δεινά τόσων μαύρων ατελείωτων χρόνων, από τόσα πένθη και τόση μιζέρια, ο πεινασμένος, άρρωστος λαός, που έφτυνε αίμα, ξετυλίχτηκε κάτω από τον ήλιο και με το φως των πυρσών, χωρίς να κοιμηθεί, χωρίς να πιει και χωρίς να φάει, κρατημένος απ΄το ομαδικό παραλήρημα, από την απέραντη χαρά της λευτεριάς, που είχε ξαναβρεθεί». A. Kedros, «Le peuple roi», Παρίσι, 1952.

Στις 12 Οκτωβρίου συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από την απελευθέρωση της Αθήνας από τον χιτλερικό εφιάλτη. Μια πρωτόγνωρη έκρηξη χαράς έζησε όλη η Ελλάδα από τις Φέρες στον Έβρο, την Καρδίτσα, τα Κύθηρα και την Σητεία, περιοχές που απελευθερώθηκαν πρώτες ήδη από τα τέλη Αυγούστου μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου, έως τη Δυτική Ελλάδα (η οποία στις 27 Σεπτεμβρίου είχε απελευθερωθεί στο σύνολό της), τη Στερεά Ελλάδα (η Θήβα απελευθερώνεται στις 16.9 και στις 18.9 η Λαμία), την Ήπειρο, την Πελοπόνησσο (όπου μετά από σκληρές μάχες των ανταρτών με τους Γερμανούς και τους ταγματασφαλίτες απελευθερώνεται η Καλαμάτα στις 9.9 και έως τις 10 Οκτώβρη έχει απελευθερωθεί ολόκληρη η Πελοπόννησος), τη Μακεδονία (η Θεσσαλονίκη απελευθερώθηκε στις 30.10) και την Κρήτη.

Στην Κρήτη πρώτα απελευθερώνεται ο νομός Λασιθίου (η Σητεία στις 5 Σεπτεμβρίου), στη συνέχεια ο νομός Ηρακλείου (το Ηράκλειο στις 11 Οκτωβρίου) και αμέσως μετά ο νομός Ρεθύμνης (το Ρέθυμνο στις 13 Οκτωβρίου). Όμως οφείλουμε να σταθούμε στο παράδοξο της Κρήτης: ο κρητικός λαός και η Αντίσταση έπρεπε να αγωνιστούν σκληρά για την απελευθέρωση και του τελευταίου τμήματος της μεγαλονήσου, καθώς οι Γερμανοί με την εγκληματική ανοχή των Άγγλων κατείχαν έως τον Ιούλιο του 1945 ένα θύλακα στο νομό Χανίων. Μάλιστα, όπως σημειώνει ο Μανώλης Γλέζος στο βιβλίο του «Εθνική Αντίσταση», το τελευταίο θύμα του ναζισμού στην Ελλάδα ήταν ο Λευτέρης Ανδρουλάκης, στις 28 Ιουνίου 1945, 37 ολόκληρες ημέρες μετά τη λήξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου! Αλήθεια, τι τραγική ειρωνεία για τον ανυπότακτο κρητικό λαό που αντιστάθηκε και δοκιμάστηκε περισσότερο απ΄ όλους…

Ας επανέλθουμε όμως σ΄ εκείνες τις μαγικές μέρες του Οκτώβρη, που ο λαός μας ρούφαγε αχόρταγα το κρασί της ελευθερίας, προσδοκώντας, εύλογα, μια καλύτερη ζωή, με ειρήνη, δουλειά, πρόοδο και ευημερία, χωρίς ξένους δυνάστες. Η περιγραφή του Ρόλαντ Χάμπε, πράκτορα της γερμανικής αντικατασκοπείας στην κατεχόμενη Ελλάδα, είναι χαρακτηριστική πώς είδαν οι ίδιοι οι κατακτητές το λυτρωτικό ξέσπασμα του λαού της  Αθήνας: «…Βρήκαμε τους δρόμους σκεπασμένους από μιαν ανθρώπινη πλημμύρα, έτσι που το αυτοκίνητό μας δεν μπορούσε ν΄ανοίγει, παρά με δυσκολία, το δρόμο του. Ποτέ δεν είδα ανθρώπους κυριαρχημένους από τέτοια χαρά και τέτοιο ενθουσιασμό». Δυστυχώς όμως εκείνες τις σπάνιες στιγμές ενότητας, χαράς και ανάτασης του λαού γρήγορα διαδέχθηκαν τα Δεκεμβριανά, ο Εμφύλιος, οι διώξεις των μισών Ελλήνων (ακόμη και των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης!), οι εκλογές βίας και νοθείας του 1961, η Αποστασία του 1965, η Χούντα, η τραγωδία της Κύπρου.

Σε αντίθεση με τις άλλες χώρες της Ευρώπης, ελάχιστοι δωσίλογοι τιμωρήθηκαν. Αντίθετα, τα μέλη του ΕΑΜ, που μάτωσαν για την πατρίδα, υπέστησαν τα πάνδεινα! Αν και η Μεταπολίτευση, ιδίως μετά το 1981, αποτέλεσε την πιο δημιουργική περίοδο των τελευταίων 100 χρόνων, με κυρίαρχα στοιχεία την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, τη διεύρυνση και ισχυροποίηση των δημοκρατικών θεσμών, τις κοινωνικές κατακτήσεις και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών, εντούτοις δεν κατάφερε, ή δεν επιχείρησε καν, τη ριζική παραγωγική, διοικητική και αξιακή ανασυγκρότηση του ελληνικού κράτους σε προοδευτική κατεύθυνση. Και τελικά, μέσα από καταστροφικές επιλογές πολιτικών ηγεσιών τραγικά κατώτερων των περιστάσεων, φτάσαμε στο μνημόνιο και, επί της ουσίας, στην υποδούλωση της χώρας στις ξένες δυνάμεις. Μια πορεία δραματικής υποβάθμισης της ζωής των πολιτών αλλά και υπονόμευσης της προοπτικής της χώρας, η οποία πρέπει άμεσα να ανατραπεί!

70 χρόνια μετά την αποχώρηση των, ηττημένων και τσακισμένων από τον ηρωικό αγώνα του λαού μας, στρατευμάτων του Γ΄ Ράιχ από την Ελλάδα, οι Γερμανοί ξανάρχονται! Όχι όμως ως μεταμελημένος θύτης, που θέλει να ζητήσει ταπεινά συγγνώμη και να αναλάβει την ευθύνη για τα εγκλήματα του Γ’ Ράιχ, αποζημιώνοντας το θύμα του. Ούτε ως αλληλέγγυος εταίρος, που σπεύδει να μας συμπαρασταθεί στη δύσκολη στιγμή. Αλλά ως οικονομικός κατακτητής, που μετέρχεται κάθε μέσο για να επωφεληθεί του δράματος του ελληνικού λαού και να λεηλατήσει τον εθνικό μας πλούτο, δημόσιο και ιδιωτικό.

Ό,τι δεν κατάφερε να μας αρπάξει ο Χίτλερ, κινδυνεύουμε να το χάσουμε σήμερα από τους δανειστές μας. Θα το επιτρέψουμε; Έως πότε θα βλέπουμε την ανεργία να στέλνει τον ανθό της νεολαίας μας στο εξωτερικό; Έως πότε θα ανεχόμαστε την ανθρωπιστική καταστροφή που συντελείται στην Ελλάδα; Αλλά και έως πότε θα ανεχόμαστε αδιαμαρτύρητα την βάναυση καταπάτηση των διεθνών Συνθηκών από την ηττημένη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου Γερμανία; Αλήθεια, θα της επιτρέψουμε να ξαναγράψει την Ιστορία, σύμφωνα με τις επιθυμίες της; Ή θα αντισταθούμε στις ταπεινωτικές πρακτικές του κ. Φούχτελ και στις μεθοδεύσεις τύπου «Γερμανοελληνικό Ταμείο για το Μέλλον» και «Γερμανοελληνικό ίδρυμα Νεολαίας», που ως στόχο έχουν να απαλλάξουν τη Γερμανία από το άγος της Κατοχής, χωρίς όμως αυτή να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της; Έως πότε η πολιτική, οικονομική και πνευματική ελίτ θα αφίσταται των υποχρεώσεών της απέναντι στο λαό, ταυτιζόμενη με τους δυνάστες του τόπου μας;

Πέραν πάσης αμφιβολίας, η Θυσία της Ελλάδας κατά την Κατοχή πρέπει να αναδειχθεί σε ζήτημα εθνικό, ευρωπαϊκό, οικουμενικό. Η Βιάννος, το Δίστομο, τα Καλάβρυτα, το Κομμένο, ο Χορτιάτης, τα Κερδύλλια, η Μουσιωτίτσα, η Υπάτη, η Κάνδανος, τα Ανώγεια, όλοι οι μαρτυρικοί δήμοι και χωριά του χιλιοβασανισμένου τόπου μας, κρατούν άσβεστη την ιστορική μνήμη και την επανανοηματοδοτούν μέσα από τον αγώνα διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών. Ένας αγώνας για δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια και εθνική χειραφέτηση. Αγώνας που ενώνει το λαό, πέρα από κομματικούς και ιδεολογικούς διαχωρισμούς, συνεγείρει τους Έλληνες και συσπειρώνει όλο και περισσότερους δημοκράτες Γερμανούς, που παλεύουν μαζί μας διότι πιστεύουν ότι μόνο με την απόδοση δικαιοσύνης θα κλείσει οριστικά το κεφάλαιο του ναζισμού για τη Γερμανία και την Ευρώπη. Αλλά κι ένας αγώνας, που διαχωρίζει την ήρα από το στάρι, κατατάσσοντας τον καθένα σε θέση ανάλογη με τις πράξεις του. Αγώνας, τέλος, για την δικαίωση του ελληνικού λαού και την απαλλαγή του από τα δεσμά του μνημονίου και της εξάρτησης.

Η υπερήφανη, κοινωνικά δίκαιη και εθνικά ανεξάρτητη Ελλάδα, στόχος λυτρωτικός για το λαό, απαιτεί θάρρος, αγώνα και θυσίες! Μπορούμε!

* Μέλος της Σ.Ε. του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα.

Πηγή: tvxs.gr

Διαβάστε περισσότερα

H λιτότητα σκοτώνει…

«Η σκληρή και επίμονη λιτότητα όχι μόνο δεν βελτίωσε το δημόσιο χρέος, αλλά αντίθετα επιβράδυνε την ανάπτυξη και προλείανε το έδαφος για την εμφάνιση των αποπληθωριστικών τάσεων» στην Ευρωζώνη, αναφέρει σε έκθεσή του το think tank Bruegel που συνδέει την κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας με την ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ, εστιάζοντας κατά κύριο λόγο στις περιπτώσεις της Ολλανδίας και της Ιταλίας.
Σε έκθεσή του, με τίτλο «Austerity Tales», το think tank των Βρυξελλών προειδοποιεί πως η άμετρη λιτότητα οδηγεί στον αποπληθωρισμό, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο που δύσκολα μπορεί να σπάσει.
«Η λύση έγκειται στη λήψη στοχευμένων μέτρων στις πληττόμενες χώρες της Ευρωζώνης» τονίζει το Bruegel.
Το Bruegel υπενθυμίζει πως το 2008 και το 2009 οι χώρες της Ευρωζώνης κλήθηκαν να διαχειριστούν την παγκόσμια οικονομική κρίση, αλλά στα τέλη του 2009 και ιδίως μετά την αποκάλυψη της δημοσιονομικής κατάστασης στην Ελλάδα, η έμφαση στράφηκε στη μείωση του δημόσιου χρέους.
Ως φάρμακο για την καταπολέμηση της νέας μάστιγας προτάθηκε η δημοσιονομική λιτότητα.
«Η ασυνήθιστα σκληρή και επίμονη λιτότητα όχι μόνο δεν βελτίωσε το δημόσιο χρέος, αλλά αντίθετα επιβράδυνε την ανάπτυξη και προλείανε το έδαφος για την εμφάνιση των αποπληθωριστικών τάσεων» υπογραμμίζει το Bruegel.
Άλλωστε, όπως διαπιστώνει το ευρωπαϊκό think tank, η σύνδεση της λιτότητας – ως όχημα για τη μείωση του χρέους – με τον αποπληθωρισμό είναι άρρηκτη και αδιαμφισβήτητη.
Μάλιστα, το Bruegel παραθέτει τα εξής συμπεράσματα – ευρήματα:
1. Προκειμένου να μειωθεί η αναλογία χρέους – ΑΕΠ, η Ευρωζώνη υιοθέτησε αυστηρότερα μέτρα λιτότητας συγκριτικά με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες.
2. Η λιτότητα εφαρμόστηκε στον ίδιο βαθμό σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης, ανεξάρτητα από τα δημοσιονομικά μεγέθη κάθε χώρας.
3. Η λιτότητα οδήγησε σε επιβράδυνση της ανάπτυξης, άρα στη μείωση του ΑΕΠ, και επομένως η αναλογία χρέους – ΑΕΠ αυξήθηκε αντί να συρρικνωθεί.
4. Μάλιστα, το δημόσιο χρέος όχι μόνο έχει αυξηθεί, αλλά παρουσιάζει και επεκτατικές προοπτικές, καθώς ο μειωμένος πληθωρισμός θέτει τις ευρωπαϊκές χώρες σε ένα φαύλο κύκλο χρέους και αποπληθωρισμού.
Με τον τρόπο αυτό, σημειώνει, η λιτότητα κατάφερε να αυξήσει το δημόσιο χρέος και στις 18 χώρες της Ευρωζώνης, επιτυγχάνοντας ακριβώς τον αντίθετο στόχο…
Πηγή: Σοφοκλέους 10

Διαβάστε περισσότερα

Από το ολυμπιακό «όραμα» στο δράμα

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ

Είναι πολλοί άραγε οι Ελληνες που θα έβρισκαν λόγο να γιορτάσουν τα δεκάχρονα των Ολυμπιακών; Ας φερθούμε απλόχερα, όπως οι γαλαντόμοι συμπατριώτες μας που στελέχωναν τότε τις ποικίλες επιτροπές. Και ας δεχτούμε πως είναι εκατό χιλιάδες ή και πεντακόσιες όσοι θυμούνται το 2004 με γλυκιά συγκίνηση και μόνο· όσοι συνεχίζουν να νιώθουν μονάχα περηφάνια γι’ αυτό το κομμάτι του περίφημου «ελληνικού καλοκαιριού» – γιατί υπήρξε και το Γιούρο, η εξαγνιστική αίγλη του οποίου κατέκαψε τα παράσιτα που μόλυναν το ποδόσφαιρό μας. Κι έτσι να ’ναι όμως, όσοι έχουν εντελώς διαφορετικά αισθήματα, όσοι μελαγχολούν πια ή και θυμώνουν ακούγοντας για τους Ολυμπιακούς, πιθανώς ξεπερνούν το 90%. Ισως φτάνουν το 97%, το ποσοστό όσων δήλωσαν σε πρόσφατη δημοσκόπηση ότι κρίνουν σημαντικό θέμα την επιστροφή των Μαρμάρων.

Κάποιοι λοιπόν γιόρτασαν τα δεκάχρονα. Ανάμεσά τους οι ολυμπιονίκες, που σίγουρα έχουν λόγους να νοσταλγούν τη «χρυσή εποχή», ιδίως οι καθαροί. Οπωσδήποτε και ορισμένοι από τους εργολάβους και υπεργολάβους (2.000 τον αριθμό) και τους πεντακόσιους εταιρειούχους που μόνο το 2003 έλαβαν 3,3 δισ. ευρώ (δίκαια και μετρημένα εικάζω), για τη συμμετοχή τους σε έργα της ολυμπιακής προετοιμασίας. Αυτοί και ορισμένοι εθελοντές συμμετείχαν στην αναμνηστική εορτή που διοργάνωσε στο Ολυμπιακό Χωριό η Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή. Κι άκουσαν τον πρόεδρό της να αναπαράγει το άδειο από την κατάχρηση κλισέ πως «όταν οι Ελληνες προσπαθούν ενωμένοι, κάνουν δυνατά τ’ αδύνατα». Η αλήθεια είναι ότι προς τους Ολυμπιακούς οδεύσαμε με τη συντριπτική πλειοψηφία, περί το 97%, να συμφωνεί με το εγχείρημα. Ελάχιστοι οι αμφισβητίες, προειδοποιούσαν πως οι Ολυμπιακοί θα έχουν τη μοίρα των «Πολιτιστικών Πρωτευουσών», μοίρα σπατάλης, αδιαφανούς διαχείρισης και προνομιακής μεταχείρισης των ημετέρων. Και φυσικά οι κατασκευαστές του κυρίαρχου λόγου τούς κατήγγελλαν σαν μίζερους, μεμψίμοιρους, κουλτουριαραίους, με μία λέξη ανθέλληνες. Γιατί σαν «κανονικός Ελληνας» αναγνωρίζεσαι αν είσαι της μεθόδου «ναι σε όλα», αν συμφωνείς μέχρι κεραίας με ό,τι κόβουν και ράβουν σαν εθνικώς δέον τα δελτία των οχτώ συν - πλην. Και δεν λέω ότι πρέπει να φτάνει κανείς, από αντιδραστισμό, στο «όχι σε όλα». Αλλά, διάβολε, λίγη αμφιβολία, λίγη αμφισβήτηση των δεσποτικών δογμάτων, δεν είναι απλώς χρήσιμη· είναι απαραίτητη, αν το θέμα μας είναι η δημοκρατία.

Και ιδού που οι συμπτώσεις φάνηκαν αποφασισμένες να μας χαλάσουν την πανηγυρική διάθεση. Τα ’φεραν έτσι τα πράγματα ώστε δύο μέρες μετά τη νοσταλγική γιορτή –οπότε ξανακούστηκαν όχι «τα ωραία, τα μεγάλα και τα αληθινά» αλλά τα εξωραϊσμένα, τα μεγαλοϊδεατικά και τα κίβδηλα– να γίνει γνωστό πως ασκήθηκε ποινική δίωξη εναντίον του προέδρου της εταιρείας «Ολυμπιακά Ακίνητα» (ενάμιση χρόνο πριν, το πόρισμα της τριμελούς ελεγκτικής επιτροπής για τη διαχείριση του «Αθήνα 2004» είχε προκαλέσει επίσης το εισαγγελικό ενδιαφέρον, αφού καταγράφονταν εκεί θλιβερές ιστορίες χλιδής και διασπάθισης του δημοσίου χρήματος). Η πολύμηνη εισαγγελική έρευνα, αφορμή της οποίας στάθηκαν τα αλλεπάλληλα ελληνικά και ξένα δημοσιεύματα για την κατάντια των ολυμπιακών εγκαταστάσεων μετά το 2004, εντόπισε όσα στοιχεία χρειάζονταν για να στηριχτεί η κατηγορία της απιστίας σε βαθμό κακουργήματος.

Η θρυλική «ολυμπιακή μας κληρονομιά», για την οποία καμάρωνε ο ένας πρωθυπουργός μετά τον άλλον υποσχόμενος αξιοποίηση (συνήθως την εννοούσε ομοιοκατάληκτη με την εκποίηση), ρήμαξε· οι πυραμίδες των νέων Φαραώ, εξαρχής περιττές, αποδείχθηκαν και εκ των υστέρων άχρηστες. Μας κόστισε πανάκριβα η δημιουργία αυτής της κληρονομιάς, εξαιτίας και του κόλπου των «υπερβάσεων», το οποίο τυγχάνει συγγενής εκ χρήματος του τεχνάσματος με την ονομασία «απευθείας ανάθεση λόγω πιεστικού χρόνου»· του χρόνου που τον άφηναν να κυλάει ανεκμετάλλευτος, ώστε να δικαιολογηθεί στο τέλος ο χαρακτηρισμός του ως «πιεστικού». Και να ψευτονομιμοποιηθεί έτσι, εν ονόματι του κατεπείγοντος «ολυμπιακού οράματος», η απευθείας ανάθεση· δηλαδή η εκχώρηση πλούτου και ισχύος με τρόπο ωμότερο και από τον γνωστό των φωτογραφικών διατάξεων. Οσοι πάντως καταγγέλλουν το «μεγάλο πάρτι των προηγούμενων χρόνων», παίρνοντας πόζα προτεστάντη εθνοφύλακα μπροστά στο τηλεοπτικό τους κάτοπτρο, για το ολυμπιακό πάρτι δεν βρίσκουν τρόπο να μιλήσουν και λέξη να πουν.
Ναι, ήταν αναπόφευκτο να καταντήσει δράμα αυτό που προβλήθηκε σαν όραμα, σαν ευκαιρία ανάπλασης της Αθήνας και αναβάθμισης της χώρας. Ενα δράμα που δεν ξέρουμε ακόμη πόσο ακριβώς κόστισε: Δεκέμβριος 2003, Ευ. Βενιζέλος στη Βουλή: 4,5 δισ. / 19.8.2004, Πέτρος Δούκας: 7 δισ. / 12.11.2004, Γ. Αλογοσκούφης και Φάνη Πάλλη-Πετραλιά: 8,9 δισ. / 8.8.2005, Φ. Πετραλιά: 13 δισ. / 18.1.2013, Γ. Στουρνάρας: 8,5 δισ.! Πλήθος ΜΜΕ: 30 δισ. Συν το απροσμέτρητο κόστος των δεκατριών ανθρώπων που σκοτώθηκαν σε ολυμπιακά έργα – οι έξι μετανάστες.

Ηταν αναπόφευκτη η σκανδαλωδέστατη υπέρβαση, επειδή ο μεγαλοϊδεατισμός έχει πάντοτε τεράστιο κόστος – και όχι βέβαια για τους μεγαλόσχημους προαγωγούς του και τους μπιστικούς τους· επειδή τα «εθνικά οράματα», όταν κατασκευάζονται με πρώτη ύλη τις φαντασιώσεις φυλετικής υπεροχής και ιστορικής μοναδικότητας και με στόχο τον μαζικό φενακισμό, απολήγουν στην καταστροφή του μέλλοντος για να τραφεί το βουλιμικό παρόν: το παρόν-2004 καταβρόχθισε την επόμενη δεκαετία. Και η κρίση ήρθε ταχύτερη, βαρύτερη και καταθλιπτικότερη.

Ας μην πτοούμαστε όμως. Δεν είναι όλα μαύρα. Το στέγαστρο του Καλατράβα, που οι αμετροεπείς μέσα στην αμάθειά τους το πρόβαλλαν σαν σήμα της πρωτεύουσας ελάχιστα υπολειπόμενο σε αξία του Παρθενώνα, θα ξαναβρεί τη λάμψη του· τη λάμψη των 130 εκατομμυρίων του κόστους του. Θα χρειαστούν βέβαια άλλα οκτώ επισκευαστικά εκατομμύρια, αλλά τα λεφτά ποτέ δεν ήταν πρόβλημα· πάντα υπήρχαν, αν ο σκοπός ήταν ιερός. Το πρόβλημα είναι ότι η καλατράβειος έμπνευση, αλλά και το στέγαστρο του Ποδηλατοδρομίου, το «Τείχος των Εθνών», η θολωτή «Αγορά», οι περιφράξεις, οι υποσταθμοί της ΔΕΗ στο ΟΑΚΑ και κάμποσα άλλα ήταν αυθαίρετα μέχρι σήμερα. Ναι. Αυθαίρετα· το στέγαστρο του Καλατράβα φτιάχτηκε με άδεια για πέργκολα... Ηταν τόσο ζαλιστικό το «όραμα», που δεν επέτρεψε στους διακινητές του να σκεφτούν τα πεζά, να προγραμματίσουν λ.χ. έγκαιρα την πολεοδομική νομιμοποίηση των «παρεμβάσεών» τους. Με το δίκιο τους. Αν έχεις όραμα, τι το θες το πρόγραμμα;

Διαβάστε περισσότερα

Ο «ΑΓΙΟΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ», ΜΙΑ ΛΑΘΟΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΣΤΙΣ 9 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1967 ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ Ο ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ

Του ΑΡΤΕΜΗ ΨΑΡΟΜΙΛΗΓΚΟΥ*

Κάθε μεγάλο κίνημα έχει τον ήρωα του. Κάθε θρησκεία έχει τους αγίους της. Κάθε ιδεολογία έχει τους ταγούς της.

Στο πρόσωπο του Τσε Γκεβάρα ο κομμουνισμός βρήκε τη συμπύκνωση και των τριών αυτών εννοιών.

Είναι ο ήρωας όλων των κομμουνιστών (πράγμα που όλοι γνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι στις μέρες μας).

Είναι ο «άγιος» των Ίντιος των Άνδεων και των φτωχών χωρικών της Λατινικής Αμερικής.

Είναι, τέλος, ένας σημαντικός θεωρητικός της σοσιαλιστικής επανάστασης και οικοδόμησης, αφού πρώτος διέβλεψε τους κινδύνους της γραφειοκρατικοποίησης.

Ο Τσε είναι αναμφισβήτητα ο «Άγιος του κομμουνισμού». Η προσωπική εμβέλεια του, η ιδεολογική του διείσδυση σε ευρύτερες μάζες και η πολιτική γοητεία που ασκεί το είδωλο του σε ανθρώπους πολύ πέραν της ευρύτερης Αριστεράς, τον αναδεικνύουν σε παγκόσμιο σύμβολο.

Σε αυτό συνέβαλαν ο ηρωικός αγώνας του στη Βολιβία – μετά την επικράτηση της κουβανικής επανάστασης – αλλά και η τραγική δολοφονία του πριν από 47 χρόνια. Συνέβαλε όμως και η φωτογραφία του στο νεκροτομείο την οποία έδωσαν για δημοσίευση οι ίδιοι οι δολοφόνοι του. Πράγμα που αποδείχτηκε τραγικό σφάλμα.

Ένας Ιστορικός Τέχνης (να με συγχωρήσετε που δεν θυμάμαι το όνομα του) παρατήρησε εκπληκτικές ομοιότητες της νεκρικής φωτογραφίας με τον πίνακα (1480) του αναγεννησιακού ζωγράφου Andrea Mantegna, «Θρήνος για το νεκρό Χριστό».

Ο αντίκτυπος στη συνείδηση των καθολικών – και γενικότερα των θρησκευόμενων – μαζών ήταν εντυπωσιακός. Ο νεκρός, που έπεσε από σφαίρες πρακτόρων της CIA στο Λα Ιγκέρα της Βολιβίας στις 9 Οκτωβρίου 1967, ήταν «δικός τους». Είχε αγωνιστεί για τους φτωχούς και τους ακτήμονες και είχε «σταυρωθεί» από τους διώκτες του.

Το ταξίδι του Αργεντίνου επαναστάτη προς την αθανασία είχε ήδη αρχίσει.

*Πηγή: imerodromos.gr

Διαβάστε περισσότερα

«ο Ραζής Δημήτριος και οι Λογοθέτες τής Λιβαδειάς» γράφει ο συγγραφέας Παπαλουκάς Χαράλαμπος.

Περί τών πληροφοριών οι οποίες υπάρχουν για το λόγιο Ραζή^[1] Δημήτριο [περ. 1760-1820], συνήθως γίνεται αναφορά ότι είναι λιγοστές και ενίοτε αντιφατικές. Φέρεται ότι είχε αδελφό το διδάκτορα της Ιαρικής Κωνσταντίνο και καταγόταν πιθανότατα από το Μεσολόγγι [Σάθας, 1868: 613] όπου υπάρχει η αρχοντική οικογένεια των Ραζήδων^[2]. Άλλες πηγές τον αναφέρουν ως Κωνσταντινοπολίτη ή Κεφαλλονίτη [Βρετός, 1857: 325 και ΜΕΕ, 1926: 25].

Μαθήτευσε κοντά στον Παναγιώτη Παλαμά (αλλού γίνεται λόγος και για την Μπαλαναία ή Αθωνιάδα σχολή) και εν συνεχεία μετέβη στην Ιταλία, προκειμένου να λάβει μόρφωση ανώτερου επιπέδου. Εκεί φέρεται να σπούδασε ιατρική στην Πάδοβα (μόνο ο Ζαβίρας κάνει λόγο για φοίτηση στην Πίζα), όπου και αναγορεύτηκε διδάκτωρ ιατρικής και φιλοσοφίας. [Ζαβίρας, 1872: 284]. Η πραγματικότητα είναι ότι οίκος Ραζή (Rasy)^[3], υπήρχε εκτός από το Μεσολόγγι και στην Κεφαλονιά και μετά το 1830. Ο αναφερόμενος όμως λόγιος Δημήτριος Ραζής ήταν Μεσολογγίτης.

Στα τέλη του 18^ου αιώνα θα βρεθεί στην Κωνσταντινούπολη, όπου εξασκεί το επάγγελμα του γιατρού με επιτυχία. Αναφέρεται ότι διετέλεσε για πολλά χρόνια γιατρός του Καπετάν Πασά, του Τούρκου αρχιναυάρχου και έτερων ανώτερων ναυτικών αξιωματούχων [Αραβαντινός, 1960: 174]. Ο ίδιος συνέβαλε στην ίδρυση σχολείου στην Αθήνα, εξασφαλίζοντας για τη λειτουργία του πατριαρχικό σιγίλιο, ενώ υπήρξε και ο ιδρυτής της Φιλομούσου Εταιρίας, στην οποία διορίστηκε έφορος.

Ο Ραζής ήταν γνώστης της ελληνικής, λατινικής, ιταλικής και γαλλικής γλώσσας. Συνέγραψε τη μετάφραση από τα λατινικά του έργου του Οκταβιανού Καμετίου “Γεωμετρία νέα τάξει τε και μεθόδω”, η οποία εκδόθηκε στη Βενετία το 1787. Το βιβλίο συνοδευόταν από προσφωνητική επιστολή – γραμμένη στα λατινικά– προς τον αρχίατρο της Οθωμανικής Αυλής, Φίλιππο Γόβιο. [Βρετός, 1857: 81]

Εργογραφία: “Γεωμετρία νέα τάξει και μεθόδω”, Βενετία, 1787

Με βάση τα νέα δεδομένα από το «Αρχείο του Αλή Πασά», Αρχείο^[4] της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, θα πρέπει να τονισθεί ότι ο κοτζαμπάσης Ραζής Αναστάσιος από το Μεσολόγγι είναι αδερφός του Δημητρίου Ραζή^[5]. Ο γιός του Δημητρίου σπουδάζει στο Παρίσι^[6] και η κόρη του παντρεύεται τον Μανολάκη γιο του Λογοθέτη, κοτζαμπάση Λειβαδιάς^[7]. Στο αναφερθέν αρχείο υπάρχουν και έτερες^[8] ενδιαφέρουσες επιστολές σχετικά με τον Δημήτριο Ραζή.

Ο Δημήτριος Ραζής σε επιστολή^[9] του από Κωνσταντινούπολη, 18 Ιουλίου 1812, ευχαριστεί θερμά τον Αλή Πασά, γιατί διόρισε τον αδερφό του «πρώτον κοτζάμπασην της πατρίδος του», Μεσολογγίου.

Σε άλλη από Κωνσταντινούπολη επιστολή^[10] του Δημητρίου Ραζή με ημερομηνία 5 Ιανουαρίου 1811, έχουμε ένα γράμμα προς τον Κώστα γραμματικό («Ιερόπαιδι»). Τον ευχαριστεί για την εύνοια του Αλή Πασά προς τον Μανολάκη τον γιο τού [Γιαννάκη] Λογοθέτη κοτζαμπάση της Λιβαδειάς. Ο Ραζής προορίζει τον Μανολάκη για σύζυγο της κόρης του και τον προωθεί ως νέο κοτζαμπάση.^[11]

Εδώ θα πρέπει να τονισθεί ότι λανθασμένα καταχωρήθηκε-προστέθηκε, από τους συντελεστές του έργου «Αρχείο Αλή Πασά» το όνομα του Γιαννάκη ως Λογοθέτη αφού και στο πρωτογενές αρχείο η επιστολή αναφέρει μόνο το Λογοθέτη. Ο Ραζής ήταν περίπου συνομήλικος ως μέλλον συμπέθερος  με τον Σπυρίδωνα Λογοθέτη. Ο γιος του ο Μανολάκης το 1811 ήταν σε ηλικία γάμου, δηλαδή περίπου 20-25 ετών, αυτό καθιστά αδύνατο να είναι γιος του Ιωάννη. Εξάλλου, ο Ιωάννης σύμφωνα με τους δεκάδες περιηγητές που περιγράφουν την οικογένειά του είχε μία μόνον κόρη, η οποία στο πορτραίτο της, στο έργο^[12] του Louis Dupré θέτει ιδιόχειρη υπογραφή «ριγονι αρχων Λογοθετη». Ο Τάκης Λάππας συγκρουόμενος και με τα γραφόμενά του αναφέρει ότι είχε τρεις κόρες^[13] άνευ πρωτογενών πηγών, το μόνο θετικό του είναι ότι δεν αναφέρει πουθενά γιο του Ιωάννη Λογοθέτη.

Ως προς τον Δημήτριο Ραζή λοιπόν θα πρέπει να γίνει ορθότερη λημματογράφηση διορθώνοντας τις σχετικές λανθασμένες βιογραφίες ή αναφορές αρχής γενομένης επισήμανσης από τα Κεφαλληνιακά Σύμμεικτα^[14] τα οποία αναφέρουν ως Κεφαλλήνιο το συγγραφέα της αναφερθείσας γεωμετρίας: «...Δημήτριος μαθηματικός καί ιατρός φίλος τού Καποδιστρίου, δημοσιογραφήσας μετά τον θάνατον τούτου και ιδιαίτερος  αυτού διατελέσας φίλος. Απέθανεν εν Κεφαλληνία. Τούτου έργον πιθανώτερον και ουχί άλλου ομωνύμου, είναι η από τής λατινικής εις τήν Ελληνική μετάφρασις Γεωμετρίας τού Οκταβ. Καμετίου  ᾳψ δ’», με την υποσημείωση: «Το έργον αποδίδει ο Ζαφείρας (εν Ελλ. Θεάτρω 281) εις τον μαθητήν  τής Σχολής τού Παλαμά, Δημήτριον περί ού  ίδε και Λόγιον Ερμήν  εν Βιέννη 1814. Εύρηται εν Χειρογρ. Εθν. Βιβλ. Αθηνών, αλλά και δημοσιευμένον Ενετίησι τώ ᾳψπ ζ’. Ίδε Π. Λάμπρου Κατάλογος Β’ σπανίων βιβλίων. Έν Αθήναις 1864 σ. 29».

Ο λόγιος Δημήτριος  Ραζής είναι, συνεπώς, ο εκ Μεσολογγίου και εις Κωνσταντινούπολη γιατρός  σπουδάσας εις την σχολήν του Παλαμά και αναφανδόν τεκμηριώνεται η αναφερθείσα εκδοχή-άποψη του Βρεττού. Ο λόγιος Δημήτριος Ραζής εξάλλου πέθανε μια δεκαετία ενωρίτερα από τον Καποδίστρια, δεν είχε τις αναφερόμενες σχέσεις με τον Καποδίστρια και φυσικά σε καμμία περίπτωση δεν σχετίζεται με το συνώνυμο  Κεφαλλήνιο, του οποίου η ύπαρξη δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Ο Ηλίας Α. Τσιτσέλης ορθώς δεν αναφέρει ρητά ως συγγραφέα της«Γεωμετρίας» τον Κεφαλλήνιο Ραζή, αλλά η έκφρασή του «το πιθανότερον», ίσως πηγάζει από τον τοπικισμό, θα ήταν ορθότερη αν τότε ήταν «είναι απίθανο» καθότι σήμερα πλέον και δια πρώτη φορά στην ελληνική ιστοριογραφία δεν τίθεται θέμα πιθανοτήτων. Βεβαίως, ο Ηλίας Τσιτσέλης σημαντικός «δημοσιογράφος, λαογράφος και ιστοριοδίφης» ως ο ίδιος προσδιορίζει τον εαυτό του ορθότατα δεν τον αναφέρει εις Κωνσταντινούπολη ιατρό, όστις είναι ο εκ Μεσολογγίου.

Σε πρώτης αρχική έρευνα^[15] αναφέρεται λόγω της αναφερθείσας λανθασμένης προσθήκης περί Γιαννάκη: «Επίσης είναι προφανές ότι ο Μανολάκης είναι γιός του Ιωάννη Λογοθέτη με βάση τον Ραζή, εκτός αν υπάρχουν δύο προύχοντες Λογοθέτες, αλλά ο Μανολάκης δεν επιβεβαιώνεται, στην Λειβαδιά τουλάχιστον»^[16].

Ο Μανολάκης ως προύχοντας δεν επιβεβαιώνεται, πράγματι, όσο υπήρχε περιστροφή γύρω από το Γιαννάκη Λογοθέτη, αλλά είναι βεβαίως και ανύπαρκτος στη σχετική βιβλιογραφία των Βοιωτικών πηγών.

Ο Σπυρίδωνας Στάμου αναφέρεται μια δωδεκαετία ενωρίτερα (1784) ως Λογοθέτης και με ιδιότητες που δεν συνάδουν με νεαρό. Από όσα στην συνέχεια αναφέρονται, προκύπτει αβίαστα ότι ο Σπυρίδων Στάμου δεν ήταν αδερφός, αλλά ο πατέρας του Ιωάννη Στάμου. Ο Ιωάννης το 1874 ήταν τότε νήπιο ή δεν είχε ακόμη γεννηθεί, η κόρη του γεννήθηκε το 1799-1800.

Ο Σουηδός περιηγητής A. F. Sturtzenbecker^[17] πέρασε από την Λειβαδιά στις 27 Μαΐου 1784 και προμηθεύθηκε και συστατική επιστολή από το Λογοθέτη προς τον προεστό της Αράχωβας, ο οποίος και θα τον φιλοξενήσει. Όπως προκύπτει από το ημερολόγιο του περιηγητή, εννούσε το Σπυρίδωνα Λογοθέτη.

Ο Σουηδός περιηγητής γράφει στις σημειώσεις του για τον άρχοντα της Λειβαδιάς Σπυριδάκη. Έτσι τον έλεγαν τον Σπυρίδωνα Στάμου, που ήταν «τραπεζίτης και πρόξενος πολλών ξένων δυνάμεων στον κόλπο της Ναυπάκτου». Διατηρούσε και τον εκκλησιαστικό τίτλο του Λογοθέτη ο οποίος είναι βυζαντινής καταγωγής.

Ήταν φιλόδοξος και είχε μεγάλη αδυναμία στους τίτλους τον προσαγόρευαν όλοι Μπέη για τον πλούτο και την δύναμή του. Και πραγματικά ήταν ο πλουσιότερος σε ολόκληρη την Ρούμελη.

«Ζεί βασιλικά, το αρχοντικό του είναι πάντοτε ανοικτό και το τραπέζι του στρωμένο. Κάπου πενήντα πρόσωπα τρώνε και πίνουν κάθε μέρα στο σπίτι του Στάμου. Ακόμα και ο Τούρκοι τον προσφωνούν Μπέη και δεν περνάει μέρα χωρίς να φιλοξενηθούν ξένοι και Οθωμανοί στο σπίτι του. Στα γεύματα υπάρχει ποικιλία φαγητών, καλοσερβιρισμένων μάλιστα. Κι’ όλα αυτά τά έξοδα δεν γίνονται χωρίς λόγο. Οι φιλοδοξίες του και η ασφάλειά του εξαρτώνται από την εύνοια των Τούρκων. Τον εκτιμούν όμως και εκείνοι όσον κανένα άλλο ραγιά. Το σπίτι του είναι αντάξιο της αρχοντικής ζωής του. Τα ετήσια εισοδήματα του Στάμου υπολογίζονται σε σαράντα πουγκιά δηλαδή 20.000 πιάστρα.». Αυτά τα έγραψε ο περιηγητής, όταν ήταν στα Σάλωνα και το Χρισσό.

Επιστρέφοντας ο Sturtzenbecker στη Λιβαδειά στις 7 Ιουνίου 1784, στο σπίτι του Σπυρίδωνα Στάμου, αρρώστησε βαριά και πέθανε εκεί  σε μια εβδομάδα^[18]. Το ημερολόγιό του το περιέσωσε ο οικοδεσπότης του ο οποίος και πληροφόρησε το Σουηδό επιτετραμμένο για το θάνατο του πατριώτη του με γράμμα την 1^η Ιουλίου 1784, έτσι το περιηγητικό κείμενο του άτυχου περιηγητή βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας^[19].

Σύμφωνα και με στοιχεία που παραθέτει για τον Ιωάννη Λογοθέτη ο Κυριάκος Σιμόπουλος αναφέρει^[20]: [Είχε κρατηθεί όμηρος μαζί με άλλους πρόκριτους στο φρούριο της Λειβαδιάς κατά την πολιορκία και την άλωση της πόλης από τις δυνάμεις του Διάκου. Ύστερα έγινε μέλος της Διοικητικής  Επιτροπής Ανατολικής Ελλάδος. Κατά την ανακατάληψη της Λειβαδιάς από τον Κιοσέ Μεχμέτ (23 Ιουνίου 1821) οι Τούρκοι τον ανεγνώρισαν ως κοτζαμπάση. Αργότερα θα διορισθεί και κόνσολας της Ανατολικής Ελλάδος^[21]. Φαίνεται πως ο Γιαννάκης Λογοθέτης ήταν γιός του Κοτζαμπάση Σπυρίδωνα που γνώρισε ο Σουηδός περιηγητής].

Το 1799 είναι έτος θανάτου του πατέρα του Ιωάννη Λογοθέτη του Σπυρίδωνα Στάμου  Λογοθέτη. Ο Σπυρίδωνας δολοφονήθηκε από ληστές στην Κωνσταντινούπολη.

Η χρήση μικρών ονομάτων υποκοριστικών στους προεστούς ήταν ένδειξη σεβασμού κατά την προσφώνηση αλλά και στο γραπτό λόγο. Έτσι βλέπουμε σε επιστολές και επίσημα έγγραφα Γιαννάκης Λογοθέτης, Σπυριδάκης, Μανολάκης. Η χρήση του πατρώνυμου ως προσδιοριστικό προσώπου και σε αντικατάσταση του επιθέτου κυριαρχούσε στο ελλαδικό χώρο  τον 19^ο αιώνα και πριν. Μετά το σχηματισμό του Ελληνικού κράτους άρχισε σταδιακά η χρήση του επιθέτου και αρκετοί οι οποίοι δεν είχαν ή δεν έκαναν χρήση επιθέτου, έκαναν το πατρώνυμο επίθετο έτσι έχουμε τα Νικολάου, Γεωργίου, Αθανασίου κλπ.

Ο Μανολάκης του Σπυρίδωνα έγινε αρχικά Μανολάκης Σπυρίδωνος και στην συνέχεια αφού ήδη από το 1826 είχε σταματήσει η χρήση των υποκοριστικών στους προεστούς όπως φαίνεται από τις υπογραφές στις εθνοσυνελεύσεις^[22] έγινε Εμμανουήλ Σπυρίδωνος. Είναι ο προεστός Εμμανουήλ Σπυρίδωνος, ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο από την αρχή των πολέμων του ’21 και καθ’ όλη την διάρκεια αυτών, αλλά και στην μετέπειτα πολιτική από την ίδρυση του Ελληνικού κράτους.

Έμφαση πρέπει να δοθεί στην οργάνωση δικτύου κατασκόπων στην Θεσσαλία, Ήπειρο ακόμη και στην Κωνσταντινούπολη ήταν ο μικρός γιός του Σπυρίδωνα Λογοθέτη δηλαδή αδερφός του Ιωάννη Λογοθέτη. Ο προσδιορισμός του Εμμανουήλ Σπυρίδωνα, ως τσελεπής, δείχνει ακριβώς ότι ήταν γόνος προεστού και όχι οτιδήποτε άλλο.

Η ταύτιση του σημαντικού προεστού Εμμανουήλ Σπυρίδωνος ως γιο του Σπυρίδωνα Λογοθέτη ή Χοντροδήμα, γιου του Στάμου^[23] Χοντροδήμα γίνεται επίσης δια πρώτη φορά στην Ελληνική ιστοριογραφία. Αυτό το οποίο παραμένει ακόμη άγνωστο είναι η τύχη του γάμου του Εμμανουήλ με την κόρη του Δημητρίου Ραζή. Σύμφωνα με τις ιστορίες της Λιβαδειάς φαίνεται άγαμος και χωρίς απογόνους, αλλά δεν μπορεί σε ουδεμία περίπτωση να δοθεί κάποια σοβαρή επιστημονική βάση, αφού δεν γίνεται χρήση πρωτογενών πηγών και πολλάκις τίθενται και σε αμφιβολία ακόμα και τα σημεία στίξης.

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Παπαλουκάς Μπάμπης

---

^[1] Πηγές: 1. Βρετός Α., (1857), Νεοελληνική Φιλολογία, Αθήνα. 2. Ζαβίρας Γ., (1872), Νέα Ελλάς ή Ελληνικόν Θέατρον, Αθήνα. 3. Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια (=ΜΕΕ) (1926), 2η έκδ., τ. 21, Αθήνα. 4. Σάθας Κων/νος, (1868), Νεοελληνική Φιλολογία. 5. Αραβαντινός Π., (1960) Βιογραφική συλλογή λογίων της Τουρκοκρατίας (επιμέλεια Κ.Θ. Δημαράς), Ιωάννινα.

^[2] Βλ Λεξικά Ραζηκότσικας Αθανάσιος (1798-1826). Επίτομο Λεξικό Ηλίου, σ. 3707. «..οχυρώσας το Μεσολόγγιον και φονευθείς κατά τήν έξοδον».

^[3] Αλόη Σιδέρη. «Έλληνες Φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Πίζας (1801-1861)» ΙΑΕΝ, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αθήνα 1989. βλ. Spiridione di Costantino Rasy- Cefalonia, σελ. 459,357.

^[4] Αρχείο Αλή Πασά. Συλλογής Ι. Χώτζη Γενναδείου Βιβλιοθήκης τής Αμερικανικής Σχολής Αθηνών, Έκδοση- Σχολιασμός- Ευρετήρια Βασίλης Παναγιωτόπουλος, με συνεργασία Δημήτρη Δημητρόπουλου, Παναγιώτη Μιχαηλάρη, τ. Α(1747-1808), Β(1809-1817), Γ(1818-1821), Δ, Εκδόσεις Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, 2010.

^[5] Αρχείο Αλή Πασά. Συλλογής Ι. Χώτζη... ό.π. Επιστολές 86, 605, 1077.

^[6] Αρχείο Αλή Πασά. Συλλογής Ι. Χώτζη... ό.π. Επιστολή 605.

^[7] Αρχείο Αλή Πασά. Συλλογής Ι. Χώτζη... ό.π. Επιστολή 555.

^[8] Αρχείο Αλή Πασά. Συλλογής Ι. Χώτζη... ό.π. Επιστολές 44, 45, 289, 291, 298, 343, 375, 419, 429, 436, 561.

^[9] Αρχείο Αλή Πασά. Συλλογής Ι. Χώτζη... ό.π. Επιστολή 605.

^[10] Αρχείο Αλή Πασά. Συλλογής Ι. Χώτζη... ό.π. Επιστολή 555.

^[11] Αρχείο Αλή Πασά. Συλλογής Ι. Χώτζη... ό.π. Τόμος Β’, σελ. 176, 177.

^[12] Dupré, Louis (1789-1837): Voyage à Athènes et â Constantinople, ou Collection de portraits, de vues et de costumes grecs et ottomans , peints d'après nature, lithographies et coloriés par L.Duprè èlève de David..

^[13] Τάκης Λάππας. Λειβαδιά και Λειβαδίτες το εικοσιένα εκδ.1971 σελ 88.

^[14] Τσιτσέλης Ηλίας Α. Κεφαλληνιακά Σύμμικτα: συμβολαί εις την ιστορίαν και λαογραφίαν της νήσου Κεφαλληνίας εισ τόμους τρεις. T.1. Εν Αθήναις: Π. Λεωνής,1904.σελ . 568-569

^[15] Παπαλουκάς Χαράλαμπος. Νέσσου Χιτών Λιβαδιά 1700-1935. Φωκικά και Αττικοβοιωτικά. Πολιτική και κοινωνική μελέτη εκ διαφόρων πηγών ερανισθείσα. Έκδ. ιδίου, 2014,.σελ. 107.

^[16] Ευχαριστώ τον επιστημονικό υπεύθυνο του έργου «Αρχείο Αλή Πασά» και ερευνητή κ. Δ. Δημητρόπουλο δια την επιβεβαίωση της διαφοράς της επιστολής από την προσθήκη.

^[17] Ο Sturtzenbecker μιλούσε την Ελληνική γλώσσα, τον φιλοξενούσαν πάντοτε δεσποτάδες, παπάδες, πλούσιοι, έμποροι, και προεστοί. Απορούσε ιδιαίτερα για την τιτλομανία: «Πραγματικά στους τίτλους και στην υπεροψία κανένα έθνος, δεν μπορεί να συναγωνισθεί τους Έλληνες»

^[18] Επιστρέφοντας στην Λειβαδιά αγνάντευε με συγκίνηση τον Παρνασσό. «Οι κορφές του χάνονται ανάμεσα σε άσπρα σύννεφα». Αυτή είναι η τελευταία του φράση στο ημερολόγιο.

^[19] Ήταν η τελευταία θέλησή του, όπως φαίνεται από την διαθήκη του που έγραψε την παραμονή του θανάτου του.(C. Annerstedt, Upsala universitets historia, 1914, 3:2, σελ.407.

^[20] Κυριάκος Σιμόπουλος. "Πώς είδαν οι ξένοι την Ελλάδα του '21". Τόμος Γ': 1823 – 1824. Εκδόσεις πιρόγα σελ. 456

^[21] Διον. Κόκκινου. Η Ελληνική Επανάσταση τ. Α’ σ. 197, 200, 201,348.

^[22] Μάμουκας Ανδρέας. «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος», «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832», Ανδρέου Ζ. Μάμουκα. Πειραιεί, εκ τής Ηλίου Χριστοφίδου τυπογραφίας, Η αγαθή τύχη, 1839

^[23] Το Στάμος έγινε επίθετο ως πατρωνυμικό.

Παπαλουκάς Χαράλαμπος

Ο Χαράλαμπος Παπαλουκάς είναι ποιητής, συγγραφέας και εκδότης. Γεννήθηκε στο Κυριάκι Βοιωτίας το 1958.

Εργογραφία

1. Excel Expert. Οδηγός εκµάθησης ειδικών γνώσεων Excel. ISBN : 978-618-80025-3-1. Έκδοση 2008.(και σε ψηφιακή μορφή).
2. Φυσικές Επιστήμες. Ανέκδοτο εξάτομο βιβλιοδετημένο έργο, δια φοιτητές Πανεπιστημίου. (και σε ψηφιακή μορφή).
3. The Greek Language. Ανέκδοτο τρίτομο βιβλιοδετημένο έργο, διά αγγλομαθείς ενδιαφερόμενους. (και σε ψηφιακή μορφή).
4. Κυριάκη - Φώς Ιλαρόν. Φωκικά και Αττικοβοιωτικά. Πολιτική και κοινωνική μελέτη εκ διαφόρων πηγών ερανισθείσα". Έκδ. ιδίου, 2012, τόμοι 2, ISBN[SET]: 978-618-80025-0-0. ISBN: 978-618-80025-1-7(τ. Α') 978-618-80025-2-4 (τ. Β').
5. Κυριάκη - Έρεβος. Φωκικά και Αττικοβοιωτικά. Πολιτική και κοινωνική μελέτη εκ διαφόρων πηγών ερανισθείσα". Έκδ. ιδίου, 2013, ISBN: 978-618-80025-4-8.
6. Εκ Κυριάκης Ανατροπή - Αρβαναζισμός. Φωκικά & Αττικοβοιωτικά. Πολιτική και κοινωνική μελέτη εκ διαφόρων πηγών ερανισθείσα. Έκδ. ιδίου, 2014, ISBN: 978-618-80025-6-2.
7. Ρίμα εκ Ρύμης Ρωμιού- Πλαρενισμός. Φωκικά και Αττικοβοιωτικά- Πολιτική και κοινωνική Θεωρία Ποιητικώς Εκφρασθείσα. Έκδ. ιδίου, 2014, ISBN: 978-618-80025-5-5.
8. Ανατροπές -Ληστών Ιστορία. Φωκικά και Αττικοβοιωτικά. Πολιτική και κοινωνική μελέτη εκ διαφόρων πηγών ερανισθείσα. Έκδ. ιδίου, 2014, ISBN: 978-618-80025-7-9.
9. Νέσσου Χιτών Λιβαδιά 1700-1935. Φωκικά και Αττικοβοιωτικά.** Πολιτική και κοινωνική μελέτη εκ διαφόρων πηγών ερανισθείσα. Έκδ. ιδίου, 2014, ISBN: 978-618-80025-8-6.
10. Aξιοπιστία et l’ irresponsabilité de Jean Alexandre Buchon -Les Misérables. Φωκικά και Αττικοβοιωτικά. Πολιτική και κοινωνική μελέτη εκ διαφόρων πηγών ερανισθείσα. Έκδ. ιδίου, 2014, ISBN: 978-618-80025-9-3.
11. Οι Λογοθέτες της Λιβαδειάς και ο Ραζής Δημήτριος

Πρόκειται σύντομα να εκδοθούν ιστορικές μελέτες «E. Zola and T. Lappa, Βίοι Κάθετοι», περί Ολοκαυτωμάτων, περί του όρου «Φαναριωτισμός» και επίσης διατριβή με στοιχεία για τον Ελικώνα.

Διαβάστε περισσότερα

Μ.Φουκώ – Αρχαίοι Έλληνες: ηδονή vs υγεία

ΑΠ.: Στο L’Usagedes Plaisirs προσπαθώ να δείξω λ.χ. ότι υπάρχει μια αυξανόμενη ένταση μεταξύ ηδονής και υγείας. Αν πάρετε τους γιατρούς κι όλο το ενδιαφέρον για τη δίαιτα, βλέπετε πρώτα ότι τα βασικά θέματα είναι πολύ όμοια για αρκετούς αιώνες. Η ιδέα όμως ότι το σεξ έχει τους κινδύνους του είναι πολύ πιο ισχυρή τον 2ο αιώνα μ.Χ. απ’ ό,τι τον 4ο αιώνα π.Χ.

Νομίζω πως μπορείτε να δείξετε ότι για τον Ιπποκράτη η σεξουαλική πράξη ήταν ήδη επικίνδυνη, γι’ αυτό και πρέπει να ’στε προσεκτικοί μ’ αυτήν και να μην την κάνετε συνέχεια, μόνο σε ορισμένες εποχές κ.ο.κ. Αλλά τον 1ο και τον 2ο αιώνα φαίνεται πως για το γιατρό η σεξουαλική πράξη βρισκόταν πολύ πιο κοντά στο πάθος. Πιστεύω ότι η κύρια στροφή είναι η εξής: τον 4ο αιώνα π.Χ. η σεξουαλική πράξη ήταν μια δραστηριότητα ενώ για τους χριστιανούς είναι μια παθητικότητα. Έχετε μια πολύ 'ενδιαφέρουσα ανάλυση από τον Αυγουστί­νο σχετικά με το πρόβλημα της στύσης, ανάλυση που μου φαίνεται εντελώς τυπική. Για τον Έλληνα του 4ου αιώνα η στύση ήταν σημάδι δραστηριότητας, η κυριότερη δραστηριότητα. Αλλά στη συνέχεια, για τον Αυγουστίνο και τους χριστιανούς, η στύση δεν είναι κάτι θεληματικό, είναι ένα σημάδι παθητικότητας -είναι μια τιμωρία για το προπατορικό αμάρτημα.

ΕΡ.: Επομένως, οι Έλληνες ασχολούνταν περισσότερο με την υ­γεία παρά με την ηδονή;

ΑΠ.: Ναι. Έχουμε χιλιάδες σελίδες για το τι έπρεπε να τρώνε οι Έλληνες για να διατηρούνται σε καλή υγεία. Και από την άλλη έχουμε λίγα πράγματα για το τι πρέπει να κάνει κανείς όταν κάνει έρωτα με κάποιον άλλο. Σχετικά με την τροφή, υπήρχε η σχέση ανάμεσα στο κλίμα, στις εποχές, στην υγρασία ή στην ξηρότητα του αέρα και στην ξηρότητα της τροφής κ.ο.κ. Πολύ λίγα πράγμα­τα υπάρχουν σχετικά με τον τρόπο που έπρεπε να τη μαγειρέ­ψουν πολύ περισσότερα γι’ αυτές τις ιδιότητες. Δεν υπάρχει μα­γειρική τέχνη· είναι θέμα επιλογής.

ΕΡ.: Επομένως, παρά τη γνώμη των γερμανών ελληνιστών, η κλα­σική Ελλάδα δεν ήταν χρυσή εποχή. Μπορούμε όμως να διδα­χτούμε κάτι απ’ αυτήν;

ΑΠ.: Νομίζω ότι δεν υπάρχει αξία παραδείγματος σε μια περίοδο που δεν είναι η δική μας..., δεν υπάρχει τίποτα στο οποίο να ξαναγυρίσουμε. Έχουμε όμως το παράδειγμα μιας ηθικής εμπει­ρίας που εμπεριείχε μια πολύ δυνατή σύνδεση της ηδονής με την επιθυμία. Αν τη συγκρίνουμε με τη δική μας εμπειρία σήμερα, όπου ο καθένας -ο φιλόσοφος και ο ψυχαναλυτής- εξηγεί ότι αυ­τό που είναι σημαντικό είναι η επιθυμία, ενώ η ηδονή δεν είναι τίποτα, μπορούμε να αναρωτηθούμε μήπως ήταν αυτή η αποσύνδεση ένα ιστορικό γεγονός, ένα γεγονός που δεν ήταν καθόλου αναγκαίο, που δεν συνδεόταν με την ανθρώπινη φύση ή με κάποια ανθρωπολογική αναγκαιότητα.

ΕΡ.: Το επεξηγήσατε όμως αυτό ήδη στην Ιστορία της σεξουαλικό­τητας κάνοντας μια αντιπαράθεση ανάμεσα στη δική μας επιστήμη της σεξουαλικότητας και στην ανατολίτικη arserotica.

ΑΠ.: Ένα από τα πολλά σημεία όπου έκανα λάθος σ’ αυτό το βιβλίο ήταν και όσα είπα γι’ αυτήν την arserotica. Θα ’πρεπε να αντιπαραθέσω την επιστήμη μας του σεξ σε μια αντίθετη πρακτική στη δική μας κουλτούρα. Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι δεν είχαν καμιά arserotica που μπορεί να συγκριθεί με την κινέζικη arsero­tica(ή τουλάχιστον δεν ήταν κάτι πολύ σημαντικό για την κουλ­τούρα τους). Είχαν μια τέχνη του βίου όπου η οικονομία της ηδο­νής έπαιζε έναν πολύ μεγάλο ρόλο. Σ’ αυτήν την «τέχνη της ζωής» η ιδέα να ασκείς πλήρη έλεγχο του εαυτού σου έγινε γρήγορα το βασικό θέμα. Και η χριστιανική ερμηνευτική του εαυτού αποτε­λούσε μια νέα επεξεργασία αυτής της τέχνης.

ΕΡ.: Αφού όμως μας μιλήσατε για μη αμοιβαιότητα και για ιδεολη­ψία με την υγεία, τι μπορούμε να διδαχτούμε απ’ αυτήν την τρίτη δυνατότητα;

ΑΠ.: Θέλησα να δείξω ότι το γενικό ελληνικό πρόβλημα δεν ήταν η τέχνη του εαυτού, ήταν η τέχνη της ζωής, η τέχνη του βίου, το πώς να ζεις. Είναι ολοφάνερο π.χ. από τον Σωκράτη ώς τον Σενέκα ή τον Πλίνιο ότι δεν νοιάζονταν για τη μεταθανάτια ζωή, για το τι συνέβαινε μετά το θάνατο, ή για το αν υπάρχει ή όχι ο Θεός. Αυτά δεν ήταν προβλήματα γι’ αυτούς· το πρόβλημα ήταν: ποια τέχνη πρέπει να χρησιμοποιήσω προκειμένου να ζήσω τόσο καλά όσο θα ’πρεπε να ζήσω; Και νομίζω ότι μια από τις κυριότερες εξελίξεις στην αρχαία κουλτούρα ήταν το ότι αυτή η τέχνη nnβίου γινόταν όλο και πιο πολύ μια τέχνη του εαυτού. Ένας έλληνας πολίτης του 5ου ή του 4ου αιώνα θα ένιωθε πως αυτή η τέχνη για τη ζωή ήταν να φροντίσει για την πόλη, για τους συντρόφους του. Για τον Σενέκα όμως π.χ. το πρόβλημα είναι να φροντίσει για τον εαυτό σου.

Στον Αλκιβιάδη του Πλάτωνα είναι πολύ σαφές: πρέπει να φροντίσεις για τον εαυτό σου επειδή πρέπει να κυβερνήσεις την πόλη. Αλλά το να φροντίζεις για τον εαυτό σου, επειδή πρέπει να τον φροντίζεις, αρχίζει με τους επικούρειους και γίνεται κάτι πολύ γενικό με τον Σενέκα, τον Πλίνιο κ.ο.κ.: ο καθένας πρέπει να φροντίζει για τον εαυτό του. Η ελληνική ηθική είναι επικεντρωμένη σε ένα πρόβλημα προσωπικής επιλογής, αισθητικής της ύπαρξης.

Η ιδέα του βίου ως υλικού για ένα αισθητικό έργο τέχνης είναι κάτι που με γοητεύει. Επίσης, η ιδέα ότι η ηθική μπορεί να ’ναι μια πολύ δυνατή δομή της ύπαρξης, χωρίς καμιά σχέση με το νο­μικό perse, με ένα εξουσιαστικό σύστημα, με μια πειθαρχική δο­μή. Όλα αυτά είναι πολύ ενδιαφέροντα.

ΕΡ.: Αλλά τότε πώς αντιμετωπίζουν οι Έλληνες την απόκλιση;

AIL: Για τους Έλληνες, η μεγάλη διαφορά στη σεξουαλική ηθική δεν ήταν μεταξύ ανθρώπων που προτιμούν τις γυναίκες ή τα αγό­ρια ή κάνουν έρωτα μ’ αυτόν ή μ’ εκείνον τον τρόπο, αλλά ήταν ένα ζήτημα ποσότητας και δραστηριότητας και παθητικότητας. Είστε δούλος ή αφέντης των επιθυμιών σας;

ΕΡ.: Και τι έλεγαν για κάποιον που έκανε τόσο έρωτα που έβλαπτε την υγεία του;

ΑΠ.: Αυτό είναι ύβρις, είναι υπερβολή. Το πρόβλημα δεν είναι πρόβλημα απόκλισης αλλά πρόβλημα υπερβολής ή αυτοσυγκράτη­σης.

ΕΡ.: Τι έκαναν μ’ αυτούς τους ανθρώπους;

ΑΠ.: Τους θεωρούσαν αποτρόπαιους· τους δυσφημούσαν.

ΕΡ.: Δεν προσπαθούσαν να τους θεραπεύσουν ή να τους αναμορ­φώσουν;

ΑΠ.: Υπήρχαν ασκήσεις για να γίνει κανείς κύριος του εαυτού του.

Για τον Επίκτητο, έπρεπε να γίνετε ικανός να κοιτάξετε ένα ωραίο κορίτσι ή αγόρι χωρίς να νιώθετε καμιά επιθυμία γι’ αυτό. Έπρεπει να γίνετε απόλυτα κύριος του εαυτού σας.

Στην ελληνική κοινωνία η σεξουαλική αυστηρότητα ήταν μια γενική κατεύθυνση ή κίνημα, ένα φιλοσοφικό κίνημα που προερ­χόταν από πολύ καλλιεργημένους ανθρώπους που ήθελαν να δώ­σουν στη ζωή τους πολύ περισσότερη ένταση, πολύ περισσότερη ομορφιά. Κατά κάποιον τρόπο το ίδιο γίνεται στον 20ό αιώνα όταν οι άνθρωποι προσπαθούν να απαλλαγούν από όλη τη σεξου­αλική καταπίεση της κοινωνίας τους, της παιδικής ηλικίας τους, προκειμένου να κάνουν μια πιο όμορφη ζωή. Ο Gideθα ήταν στην Ελλάδα ένας αυστηρός φιλόσοφος.

IIP.: Στο όνομα μιας όμορφης ζωής εκείνοι ήταν αυστηροί, κι εμείς σήμερα στο όνομα της ψυχολογικής επιστήμης επιδιώκουμε την αυτοεκπλήρωση.

ΑΠ.: Ακριβώς. Η ιδέα μου είναι ότι δεν είναι καθόλου απαραίτητο να συνδέουμε τα ηθικά προβλήματα με την επιστημονική γνώση. Ανάμεσα στις πολιτιστικές εφευρέσεις της ανθρωπότητας υπάρχει ένας θησαυρός τεχνουργημάτων, τεχνικών, ιδεών, τρόπων ενέρ­γειας κ.ο.κ. που δεν μπορούν να επαναενεργοποιηθούν αλλά που συγκροτούν τουλάχιστον ή βοηθούν στο να συγκροτηθεί μια ορι­σμένη οπτική γωνία που μπορεί να ’ναι πολύ χρήσιμη σαν εργα­λείο για να αναλύσουμε αυτό που συμβαίνει σήμερα -και για να το αλλάξουμε.

Δεν έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στον κόσμο μας και στον ελληνικό κόσμο. Αφού όμως μπορούμε να δούμε πολύ καλά ότι ορισμένες από τις κυριότερες αρχές της ηθικής μας συνδέθηκαν σε μια ορισμένη στιγμή με μια αισθητική της ύπαρξης, νομίζω ότι αυτό το είδος ιστορικής ανάλυσης μπορεί να ’ναι χρήσιμο. Για αιώνες είχαμε πειστεί ότι ανάμεσα στην ηθική μας, στην προσωπι­κή ηθική μας, στην καθημερινή ζωή μας, και στις μεγάλες πολιτι­κές και κοινωνικές και οικονομικές δομές υπήρχαν αναλυτικές σχέσεις και ότι δεν θα μπορούσαμε να αλλάξουμε τίποτα στη σε­ξουαλική ή στην οικογενειακή ζωή μας λ.χ. χωρίς να καταστρέ­ψουμε την οικονομία μας, τη δημοκρατία μας κ.ο.κ. Νομίζω πως πρέπει να ξεφορτωθούμε αυτήν την ιδέα της ύπαρξης ενός αναλυ­τικού ή αναγκαίου δεσμού ανάμεσα στην ηθική και στις άλλες κοι­νωνικές ή οικονομικές ή πολιτικές δομές.

ΕΡ.: Επομένως, τι είδος ηθικής πρέπει να φτιάξουμε τώρα μια ποο ξέρουμε ότι ανάμεσα στην ηθική και στις άλλες δομές υπάρχουν μόνο ιστορικές «πήξεις» κι όχι μια αναγκαία σχέση;

ΑΠ.: Αυτό που με εκπλήσσει είναι το ότι στην κοινωνία μας η τέχνη έχει γίνει κάτι που συνδέεται μόνο με τα αντικείμενα κι όχι με τα άτομα ή με τη ζωή. Το ότι η τέχνη είναι κάτι εξειδικευμένο ή κάτι που γίνεται από ειδήμονες που είναι καλλιτέχνες. Δεν θα μπορούσε όμως να γίνει έργο τέχνης η ζωή του καθενός μας; Γιατί να ’ναι καλλιτεχνικό αντικείμενο η λάμπα ή το σπίτι και όχι η ζωή μας;

ΕΡ.: Φυσικά, αυτό το είδος σχεδίου είναι πολύ κοινό σε μέρη σαν το Μπέρκλεϊ όπου οι άνθρωποι πιστεύουν ότι πρέπει να τελειο­ποιηθεί το καθετί, από τον τρόπο που παίρνουν το πρωινό τους ώς τον τρόπο που κάνουν έρωτα και τον τρόπο που περνούν τη μέρα τους.

ΑΠ.·. Φοβάμαι όμως ότι στις περισσότερες απ’ αυτές τις περιπτώ­σεις οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν αυτό που κάνουν, ζουν έτσι όπως ζουν πιστεύοντας ότι ξέρουν την αλήθεια για την επι­θυμία, τη ζωή, τη φύση, το σώμα κ.ο.κ.

ΕΡ.: Αν όμως πρέπει να δημιουργήσει κανείς τον εαυτό του χωρίς να καταφύγει στη γνώση ή σε καθολικούς κανόνες, σε τι διαφέρει η άποψή σας από τον υπαρξισμό του Sartre;

ΑΠ.: Νομίζω ότι από θεωρητική άποψη ο Sartre αποφεύγει την ιδέα του εαυτού ως κάποιου πράγματος που μας δίνεται· ωστόσο, μέσω της ηθικής έννοιας της αυθεντικότητας επιστρέφει στην ιδέα ότι πρέπει να είμαστε οι εαυτοί μας -να είμαστε αληθινά οι αληθι­νοί εαυτοί μας. Νομίζω ότι το μόνο παραδεκτό πρακτικό συμπέ­ρασμα που βγαίνει απ’ αυτό που είπε oSarti^ivaiη σύνδεση της θεωρητικής του άποψης με την πρακτική της δημιουργικότητας -κι όχι της.αυθεντικότητας. Από την ιδέα ότι ο εαυτός δεν μας δίνε­ται, νομίζω ότι μπορεί να βγει ένα μόνο πρακτικό συμπέρασμα: πρέπει να δημιουργήσουμε τον εαυτό μας όπως ένα έργο τέχνης. Στις αναλύσεις του για τον Baudelaire, τον Flaubert κτλ. είναι ενδιαφέρον να δούμε ότι ο Sartre σχετίζει το έργο της δημιουργίας με μια ορισμένη σχέση με τον εαυτό -ο δημιουργός του εαυτού του- που έχει τη μορφή της αυθεντικότητας ή της αναυθεντικότητας. Θα ’θελα να πω το αντίθετο ακριβώς: δεν πρέπει να συνδέου­με τη δημιουργική δραστηριότητα κάποιου με το είδος της σχέσης που έχει με τον εαυτό του· αντίθετα, πρέπει να συνδέσουμε το είδος της σχέσης που έχει κανείς με τον εαυτό του με μια δημιουρ­γική δραστηριότητα.

ΕΡ.: Αυτό μοιάζει με την παρατήρηση του Nietzsche στη Χαρούμε­νη επιστήμη ότι πρέπει κανείς να δημιουργήσει τη ζωή του δίνοντάς της στιλ μέσω μιας μακροχρόνιας πρακτικής και μιας καθημε­ρινής δουλειάς.

ΑΠ.: Ναι. Η άποψή μου είναι πολύ πιο κοντά στον Nietzsche απ’ ό,τι στον Sartre.

Για τη γενεαλογία της ηθικής  - Ιστορία του σχεδίου

Απόσπασμα από:

Σύνοψη συζητήσεων του Michel Foucault με τους Paul Rabinow και Hubert Dreyfous στο Μπέρκλεϊ τον Απρίλιο του 1983.

Μισέλ Φουκό - εξουσία , γνώση και ηθική . Εκδόσεις Ύψιλον

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Διαβάστε περισσότερα