Η «επάνοδος» του Θουκυδίδη

Eye Ubiquitous via Getty Images

Η συνεχής άνοδος της κινεζικής ισχύος, κατά την μεταψυχροπολεμική περίοδο, επανέφερε τον «Πελοποννησιακό Πόλεμο» στο επίκεντρο του διεθνολογικού προβληματισμού, ο οποίος επιδιώκει να διαβλέψει, στο μέτρο του δυνατού, την πορεία των Σινο-αμερικανικών σχέσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το βιβλίο του Graham Allison: "Destined for War: Can America and China Escape Thucydides's Trap?". Η ενασχόληση με τον Θουκυδίδη ανέκυψε στην μεταπολεμική διεθνολογική κοινότητα, αρχής γενομένης στις Ηνωμένες Πολιτείες, όταν μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου η Αμερικανο-σοβιετική ηγεμονική αντιπαράθεση αποτέλεσε την βασικότερη συνιστώσα του διεθνούς συστήματος. Η θουκυδίδεια εξιστόρηση της σύγκρουσης Αθήνας και Σπάρτης, και των συμμάχων τους, δημιούργησε στον νεοπαγή επιστημονικό κλάδο τους εύλογους συσχετισμούς με τον τότε αναδυόμενο ανταγωνισμό μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης.
Στο λυκαυγές της μεταψυχροπολεμικής εποχής ο Θουκυδίδης απώλεσε την ψυχροπολεμική επιρροή στο διεθνολογικό πεδίο. Η φιλελεύθερη προσέγγιση στις διεθνείς σχέσεις υιοθετήθηκε, με επίκεντρο τις Ηνωμένες Πολιτείες, ευμενώς όχι μόνο ως κυρίαρχο αναλυτικό εργαλείο του κλάδου αλλά και ως ειμαρμένη για το διεθνές σύστημα. Τα βασικά θουκυδίδεια ερωτήματα, όσον αφορά τους παράγοντες που οδηγούν τις πολιτικές οντότητες στον ανταγωνισμό και ενδεχομένως και στην σύγκρουση, είτε παρακάμφθηκαν ή απαντήθηκαν υπό ένα νέο πρίσμα. Διανύοντας την τρίτη μεταψυχροπολεμική δεκαετία διαπιστώνουμε ότι δεν επαληθεύτηκαν, στην απαιτούμενη ένταση και βαθμό, οι αναλύσεις για μια νέα διεθνή τάξη απαλλαγμένη από τους κύριους λόγους που διαχρονικά την θέτουν εν αμφιβόλω.

Το ερώτημα που ανακύπτει συνίσταται στο κατά πόσο η ανάλυση του Θουκυδίδη δεν ήταν επίκαιρη και κατά την πρώιμη μεταψυχροπολεμική εποχή, της αδιαμφισβήτητης αμερικανικής υπεροχής. Η συσχέτιση του κλάδου των διεθνών σχέσεων με την αμερικανική εξωτερική πολιτική είναι εύλογη, ως έναν βαθμό, διότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστασιώνουν το ισχυρότερο κράτος του διεθνούς συστήματος τα τελευταία εβδομήντα χρόνια. Αναμφίβολα όμως, δεν σημαίνει πως ο αναλυτής των διεθνών σχέσεων οφείλει, μελετώντας τις τάσεις συνεργασίας και αντιπαράθεσης στο διεθνές σύστημα, να ιεραρχεί κατά αποκλειστικότητα τις ανάγκες της αμερικανικής, ή οποιοσδήποτε άλλης χώρας, εξωτερικής πολιτικής. Η παρούσα συγκυρία μας καταδεικνύει, για μια εισέτι φορά, ότι οι διακυμάνσεις των σχέσεων μεταξύ των ηγεμονικών δυνάμεων επηρεάζουν καταλυτικά την διεθνή σταθερότητα. Η «επάνοδος» του Θουκυδίδη στο επίκεντρο του θεωρητικού προβληματισμού, στη μητρόπολη των διεθνών σχέσεων, καταδεικνύει ότι ήταν, είναι και θα είναι επίκαιρος για κάθε ανάλυση του συγκεκριμένου γνωστικού πεδίου, στο βαθμό που τα βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης και του διεθνούς συστήματος παραμένουν σχετικά αμετάβλητα.
Η εξέταση του φαινομένου του ηγεμονισμού αποτελεί σημαντικό μέρος της παρακαταθήκης του Θουκυδίδη και είναι λογικό να ανασπάται ως αναλυτικό εργαλείο για να ερμηνεύσει τους εκάστοτε ηγεμονικούς ανταγωνισμούς. Η θουκυδίδεια παράδοση στις διεθνείς σχέσεις προσφέρει στον κλάδο ένα ευρύτερο ερμηνευτικό πλαίσιο από την μελέτη μόνο των κατά περίπτωση ηγεμονισμών. Η αποσπασματική ή κατά συγκυρία αναφορά στον «Πελοποννησιακό Πόλεμο» μπορεί να είναι αναμενόμενη από τους policy και decision makers στην Ουάσιγκτον και αλλού, δεν συνιστά όμως την πιο πρόσφορη επιλογή για μέλη της διεθνολογικής κοινότητας. Εν γένει, και κυρίως στις περιπτώσεις που εξετάζονται οι σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, οι διεθνολογικές αναλύσεις δύσκολα δύνανται να παρακάμψουν το γνωσιοθεωρητικό κεκτημένο του Θουκυδίδη.
Η άνοδος της κινεζικής ισχύος, και όχι μόνο, εκ των πραγμάτων επανατοποθετεί στο επίκεντρο των διεθνολογικών αναλύσεων τον Θουκυδίδη. Τρεις δεκαετίες πριν, θεωρήθηκε ότι οι τεχνολογικές, οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις θα διαφοροποιούσαν τα βασικά χαρακτηριστικά του διεθνούς συστήματος, αλλάζοντας εν τέλει την κρατοκεντρική και άναρχη φύση του. Σήμερα διαφαίνεται περισσότερο πως η συγκεκριμένη διαδικασία πύκνωσε τις σχέσεις στο διεθνές σύστημα, ενοποιώντας το σε μεγάλο βαθμό, και επιτάχυνε τα αποτελέσματα, όσον αφορά τον καταμερισμό της ισχύος μεταξύ των κρατών. Οι ενέργειες ενός κράτους διαχέονται πλέον ταχύτερα στο διεθνές σύστημα επιφέροντας θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα προς τους άλλους δρώντες. Τα κράτη αναμφίβολα δεν συνιστούν τους μοναδικούς διεθνείς δρώντες, όπως πριν έναν αιώνα, αλλά εξακολουθούν να είναι οι βασικότεροι. Οι κρατικοί δρώντες εναρμονιζόμενοι στις νέες εξελίξεις - εισακούοντας σε μεγάλο βαθμό και τις επιθυμίες των πολιτών τους- προσαρμόζουν και διευρύνουν, εφ' όσον κρίνεται αναγκαίο, τις πολιτικές τους,
Μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδίωξαν να οικοδομήσουν μια νέα διεθνή τάξη επί τη βάση των δικών τους πολιτικών και οικονομικών αντιλήψεων. Η συγκεκριμένη διαδικασία έδωσε την δυνατότητα σε πολλά κράτη να αναπτυχθούν οικονομικά, ορισμένα εκ των οποίων αμφισβητούν, στις μέρες μας, την αμερικανική πρωτοκαθεδρία. Αναμφισβήτητα, στην παρούσα συγκυρία, η μεγαλύτερη πρόκληση για την αμερικανική εξωτερική πολιτική συνίσταται στην διαχείριση της ανόδου της Κίνας στον διεθνή καταμερισμό ισχύος. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναζητά στον «Πελοποννησιακό Πόλεμο» τον τρόπο διατήρησης της ηγεμονίας της στο διεθνές σύστημα. Πιθανόν δύο δεκαετίες πριν, η άντληση από την σοφία του Θουκυδίδη, για τον τρόπο περαιτέρω εδραίωσης της αμερικανικής ηγεμονίας, να ήταν χρησιμότερη από την τωρινή καταφυγή. Οι πολυπληθείς υπηρεσίες του State Department φαίνεται να διαπιστώνουν, εξ ανάγκης, αυτό που προσδιόρισε ο Παναγιώτης Κονδύλης ότι: Σκέψου ιστορικά, οι απαντήσεις στα ιστορικά προβλήματα δεν βρίσκονται μέσα στην κατασκευασμένη θεωρία, αλλά αντίθετα οι απαντήσεις στα θεωρητικά προβλήματα βρίσκονται μέσα στην ιστορία. («Εκπλήσσομαι αν κάποιος συμφωνεί μαζί μου» συνέντευξη στον Σπύρο Τσακνιά περιοδικό «ΔΙΑΒΑΖΩ», τ.384, Απρίλιος 1998).

Χρήστος Ζιώγας  Μεταδιδακτορικός Ερευνητής και Διδάσκων Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Μάνος Χατζιδάκις - «Η παράδοση έχει αξία μονάχα όταν δεν στηρίζεται στην αναπαράσταση..»

Παράδοση είναι ο εγωισμός των απελθόντων και η ενοχή, ο συμβιβασμός των επιζώντων.

Η πνευματική και η ψυχική δουλεία, που αναστέλλει και απονεκρώνει τελικά τις φυσιολογικές μας λειτουργίες.

Η Παράδοση επιβάλλει την πλήρη υποταγή μας στους νεκρούς –κι έτσι μας καθιστά ακίνδυνους για αλλαγές, τομές, γι’ απελευθέρωση.

Γι’ αυτό και η παράδοση βολεύει τους κρατούντες.

Σ’ όλα τα κράτη τ’ ανελεύθερα, χορεύουν ξέφρενα τους εθνικούς χορούς των, που αποτελούν το βάθρο για περηφάνια και γι’ ανελευθερία «εθνική».

Πώς είναι δυνατό να χορεύεις tango, και ν’ απαιτείς συγχρόνως να φύγει απ’ την κυβέρνηση ο στρατηγός Βιντέλλα.

Αυτό είν’ αδύνατον. Γιατί ο Βιντέλλα είναι το tango ο ίδιος.

Με τα μαλλιά γιαλιστερά από μπριγιαντίνη, με την Παρθένο ανάγλυφη μες στη Μητρόπολη και με τα πόδια έτοιμα για τον χορό.

Ένα, δύο, τρία, τέσσερα κι ύστερα η φωνή του Κάρλος Γκαρντέλ. «Σιωπή μες στη νύχτα...».

Το ίδιο και στη Χιλή, στο Πακιστάν και στο Ιράν, στην Αλβανία και στην Κίνα, στο Μαρόκο, στη Λιβύη και στο Κουβέιτ, και σ’ άλλα μέρη ανατολικά ή της Νοτίου Αφρική.

Παντού χορεύουν εθνικούς χορούς, ιδρύουν ωδεία παραδοσιακής Μουσικής και ο αγαθός δικτάτορας σκύβοντας δέχεται λατρευτικά λουλούδια από νεολαίους, καταφανώς συγκινημένος.

Τουλάχιστο στη χώρα μας, μονάχα στην ποιότητα την εκλεκτή του γιαουρτιού επιβάλλεται να γράφουνε τη λέξη: παραδοσιακό.

Και το γιαούρτι αυτό πραγματικά είναι εξαιρετικό.

Κι όσο για τους χορούς...

Σαν ξαναβρήκα μέσα μου την Κρήτη, μ’ εντυπωσίασε που οι νέοι της χορεύανε τη νύχτα κρητικούς χορούς, κι όχι ξενόφερτους, ντυμένοι γαμπριάτικα και μασουλώντας τσίχλα.

Το βρήκα τούτο εξαίσιο και φωτεινό παράδειγμα για την απάνω χώρα.

Μα όσο το 'βλεπα, τόσο και περισσότερο γινόμουν σκεφτικός και άρχιζα να ξεχωρίζω κάποιον κίνδυνο. Τον κίνδυνο του γραφικού.

Αυτόν, που μας παρουσιάζει εύκολα, προκλητικά με το ιδιόμορφο πρόσωπό μας, χωρίς νά 'χουμε μάθει, στο μεταξύ, να ζούμε άνετα και φυσικά την καταγωγή μας.

Γιατί η παράδοση έχει αξία μονάχα όταν δεν στηρίζεται στην αναπαράσταση, αλλά στην καθημερινή και δίχως επιτήδευση ζωή μας.

Όταν δηλαδή το κληροδότημα χρησιμοποιείται φυσικά, και δίχως την ανάγκη επεξήγησης. Τότε μονάχα οφείλει να υπάρχει.

Διαφορετικά, θά ναι καλό να εξαφανιστεί μέσα στον Χρόνο, κι ας έχουμε πιο δεύτερες συνήθειες αποκτήσει.

Γιατί η ποιότητα της κληρονομιάς ανήκει στη ζωντανή ύλη που περιέχουμε, κι όχι στο ήθος ή στο ύφος αλλοτινών καιρών.

Να λοιπόν γιατί τα γκρεμισμένα δεν πρέπει να τα κλαίμε.

Και να γιατί θα πρέπει να επιλέγουμε αυτά που συνυπάρχουνε και ζουν μαζί με μας και τον καιρό μας, κι όχι αυτά που υπήρξαν κάποτε με τους δικούς μας.

Και μες από τις άπειρες και διαφορετικές επιλογές, ίσως βρεθεί το αληθινό μας εκμαγείο, που θα προσφέρει στους απόγονους σαφήνεια, μέτρο και περισυλλογή. Κι αυτό είναι χρέος υπέρτατο και προπατορικό.

Τα σχόλια του Τρίτου, Εκδ. Εξάντας -απόσπασμα

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσολόγγι μέσα από παλιές φωτογραφίες

Το Μεσολόγγι μέσα από παλιές φωτογραφίες

Πύλη Μεσολογγίου

Παρέλαση στην κεντρική πλατεία 1910

Οδός Χαριλάου Τρικούπη 1910

Νότια πλευρά της πόλης 1924

Δυτική πλευρά της πόλης

Δυτική πλευρά της πόλης, παλιά περιμετρική

Δυτική πλευρά του κήπου των Ηρώων

Δυτική πλευρά της πόλης, παλιά περιμετρική  1920

Η πόλη από ψηλά

Νότια πλευρά της πόλης  1910

Νότια πλευρά της πόλης, δρόμος Τουρλίδας 1902

Η πόλη από ψηλά, βόρεια πλευρά

 Δυτική πλευρά της πόλης

 Νότια πλευρά της πόλης, Άγιος Σπυρίδωνας  1926

Μητροπολιτικό μέγαρο

Νοτιοδυτική πλευρά της πόλης

Λιμάνι  1927

Δυτική πλευρά της πόλης 1924

Δυτική πλευρά της πόλης 1920

Νότια πλευρά της πόλης, δρόμος Τουρλίδας 1927

Παλαιότερο κτίσμα στη περιοχή του σημερινού ανεμόμυλου

Νότια πλευρά της πόλης, Λιμνοθάλασσα

Δρόμος Τουρλίδας

Λιμνοθάλασσα Κλείσοβας, Αγία Τριάδα 1910

Λιμνοθάλασσα

Λιμνοθάλασσα Κλείσοβας, πελάδα 1950

Γαΐτες στην λιμνοθάλασσα

Λιμνοθάλασσα Κλείσοβας, πελάδα

Λιμνοθάλασσα

Λιμνοθάλασσα 1907

 http://www.anexitilo.net/

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΠΑΛ ΚΑΤΟΧΗΣ

Σας ενημερώνουμε ότι οι εγγραφές μαθητών στο ΕΠΑΛ ΚΑΤΟΧΗΣ συνεχίζονται έως 11/9/2017.

Οι τομείς που λειτουργούν στο ΕΠΑΛ είναι:

1.       ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ

2.       ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΑΣ - ΠΡΟΝΟΙΑΣ -ΕΥΕΞΙΑΣ

3.       ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ

με τις αντίστοιχες ειδικότητες.

                                                                                                                                Η Διευθύντρια

                                                                                                                           Κιρκινέζου Μαρία

               ΕΠΑ.Λ. ΚΑΤΟΧΗΣ

Ταχ. διεύθυνση :  Κατοχή ΜεσολογγίουΠληροφορίες    :  Κιρκινέζου Μαρία 
Τηλέφωνο          :  2632092760

Email                   :  mail@1epal-Katoch.ait.sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ανδρέας «απαντά» στον Αλέξη (κι ένα υστερόγραφο του Τσε…)

 ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

mpog@imerodromos.gr

facebook.com/mpogiopoulos

«Είναι απόλυτα δυνατό μια κομματική ηγεσία να ανήκει κατά κάποιο τρόπο στο κατεστημένο, ακόμα κι αν το κόμμα υποστηρίζει ριζοσπαστικές αλλαγές, αλλά με την προϋπόθεση ότι είναι φανερό πως το κόμμα δεν έχει πρόθεση να εφαρμόσει το πρόγραμμά του όταν βρεθεί στην εξουσία».

Ποιος το είπε αυτό;
Θα το δούμε στη συνέχεια.
Ας ξεκινήσουμε, όμως, από τα τρέχοντα:
α) Στο ερώτημα «Ήταν ο Ανδρέας (Παπανδρέου) ψεύτης;», επιχειρεί να απαντήσει με άρθρο του στην εφημερίδα Documento ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας.
Για το ερώτημα «Πασχίζει ο Τσίπρας να παραστήσει τον Ανδρέα;», ακόμα δεν έχει γραφτεί κάποιο σχετικό άρθρο του πρωθυπουργού. Θα αναμένουμε…
Παρατήρηση: Δυστυχώς ο κ.Τσίπρας στο άρθρο για τον Ανδρέα δεν εξηγεί τι εννοεί όταν λέει «ψεύτης». Ούτε πόσο «ψεύτης» μπορεί να είναι κάποιος, σύμφωνα με τα δικά του (του κ.Τσίπρα) τα κριτήρια. Για παράδειγμα: Τόσο ώστε να λέει «σκίζω Μνημόνια την ώρα που ψηφίζει Μνημόνια; Ή τόσο ώστε τα «όχι» να τα κάνει «ναι»; Αυτά δεν τα διευκρινίζει ο πρωθυπουργός. Δεν πειράζει, το προσπερνάμε. 
β) Το σίγουρο είναι ότι με αφορμή το άρθρο του κ.Τσίπρα, η κυρία Φώφη Γεννηματά και το ΠΑΣΟΚ «μαλλιοτραβιούνται» με τον ΣΥΡΙΖΑ ανήμερα της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ για το ποιος είναι ο γνήσιος απόγονος του Ανδρέα…
Παρατήρηση: Δεν θα παρέμβουμε στην αντιδικία τους.
γ) Όσο για τον κ.Μητσοτάκη παρενέβη κι αυτός και για να σχολιάσει την περί τον Ανδρέα και το ΠΑΣΟΚ αρθρογραφία του κ.Τσίπρα επικαλέστηκε την ρήση του Μαρξ ότι η Ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα.
Παρατήρηση: Πήρε την άδεια του Γεωργιάδη και του Βορίδη ο κ.Μητσοτάκης για να επικαλεστεί τον Μαρξ; Αυτός δεν ήταν «εγκληματίας κομμουνιστής»;     

***

Θα σταθούμε στο τελευταίο σημείο του άρθρου του κ.Τσίπρα όπου «με υπερηφάνεια» – όπως δηλώνει – κάνει δεκτή την κατηγορία ότι ο ίδιος και το κόμμα του «έχει ξαναπιάσει το νήμα» των στόχων της «εθνικής ανεξαρτησίας», της «κοινωνικής δικαιοσύνης» και της «δημοκρατίας» που – κατά τον κ.Τσίπρα – εκπροσωπούσε το ΠΑΣΟΚ των πρώτων χρόνων κόντρα σε «κατεστημένο», σε «επικυρίαρχους», σε «διαπλοκή» και «επιτροπεία».
Αφού αυτά εκπροσωπούσε το ΠΑΣΟΚ της 3ης Σεπτέμβρη – κατά τον κ.Τσίπρα – τότε και εμείς (λέει ο κ.Τσίπρας) είμαστε περήφανοι να μας θεωρούν συνέχεια εκείνου του ΠΑΣΟΚ. Μάλιστα…
Για το τι εκπροσωπούσε το ΠΑΣΟΚ από τα γεννοφάσκια του και άρα για τους βαθύτερους λόγους της «υπερηφάνειας» του κ.Τσίπρα θα δανειστούμε τα λόγια κάποιου υπεράνω υποψίας ότι μπορεί να διακατέχεται από εμπάθεια προς τον Ανδρέα Παπανδρέου. Θα δανειστούμε τα λόγια του ίδιου του Ανδρέα Παπανδρέου!
Ορίστε:

«Είναι απόλυτα δυνατό μια κομματική ηγεσία να ανήκει κατά κάποιο τρόπο στο κατεστημένο, ακόμα κι αν το κόμμα υποστηρίζει ριζοσπαστικές αλλαγές, αλλά με την προϋπόθεση ότι είναι φανερό πως το κόμμα δεν έχει πρόθεση να εφαρμόσει το πρόγραμμά του όταν βρεθεί στην εξουσία».

Δεν υπάρχει ίσως καλύτερη περιγραφή για το ρόλο που έπαιξε το ΠΑΣΟΚ (ή μήπως και ο ΣΥΡΙΖΑ;) στο πολιτικό σύστημα της χώρας, από τη μέρα της ίδρυσής του, στις 3 Σεπτέμβρη του 1974.
 Για όσους δεν το έχουν αντιληφθεί, να το πούμε: Πρόκειται για περιγραφή που κάνει ο ίδιος ο Α. Παπανδρέου, στο βιβλίο του «Πατερναλιστικός Καπιταλισμός»…
Εν ολίγοις – και χωρίς να θέλουμε να στεναχωρήσουμε τον «υπερήφανο» κ.Τσίπρα για τις καταβολές που διεκδικεί να του αναγνωριστούν:
Είναι προφανές ότι ο χαρακτήρας του ΠΑΣΟΚ είχε προσδιοριστεί πολύ πριν αυτό γεννηθεί. Είναι προφανές ότι ο Α. Παπανδρέου, όταν ίδρυε στις 3 Σεπτέμβρη 1974 ένα ακόμα κόμμα του κατεστημένου, τον πολιτικό φορέα που καλύπτοντας το χώρο της σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα αποτέλεσε τον ένα εκ των δυο εταίρων του δικομματισμού και λειτούργησε ως βασικό πολιτικό όχημα για την προώθηση των συμφερόντων της ολιγαρχίας, γνώριζε ότι ταυτόχρονα ξεκινούσε μια παρατεταμένη περίοδος εξαπάτησης του λαού, καπηλείας αριστερών συνθημάτων και ιδανικών, ευνουχισμού του λαϊκού κινήματος.

***

Για να θυμούνται, λοιπόν, οι παλιότεροι και για να μαθαίνουν οι νεώτεροι (όπως ο κ.Τσίπρας):

• Όταν πριν από 43 χρόνια ο Α. Παπανδρέου προχωρούσε στην ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, στην περίφημη «Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη» έκανε λόγο για «αδίστακτη επεκτατική πολιτική του Πενταγώνου (των ΗΠΑ) στα πλαίσια του ΝΑΤΟ» και για «απαλλαγή» της χώρας από την εξάρτηση, που «διαμορφώνει την οικονομική, την κοινωνική, την πολιτική και την πολιτιστική μας πορεία»…

Αλλά ήταν αυτό, το «πρώτο» ΠΑΣΟΚ, που με το που ανήλθε στην κυβέρνηση, υπέγραψε με τις «σύμμαχες» ΗΠΑ την παραμονή των βάσεων στην Ελλάδα και ήταν αυτός, ο πρόεδρος του «πρώτου ΠΑΣΟΚ», που αναφώνησε το «πάμε χέρι χέρι με τον Κλίντον».
Από αυτό, από το «πρώτο ΠΑΣΟΚ», και όχι από παρθενογένεση, ξεπήδησε  και ο διάδοχος του Ανδρέα, ο Κ. Σημίτης, που ξεστόμισε εκείνο το «ευχαριστούμε τις ΗΠΑ» μετά τα Ίμια.

• Τότε, σε κείνη τη Διακήρυξη, το ΠΑΣΟΚ μιλούσε περί της «διάβρωσης της οικονομίας μας από τις πολυεθνικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και της Δύσης, με τη συνεργασία πάντα του ντόπιου μεταπρατικού κεφαλαίου».

Αλλά, από το 1981 και εντεύθεν, το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου, το «πρώτο ΠΑΣΟΚ» δηλαδή, αυτό ήταν που ανακάλυψε και τα «νέα τζάκια» μαζί και την «διαπλοκή» μαζί τους, και ότι δεν πρέπει να σπάσει ο «διαβρωτικός» ρόλος των πολυεθνικών στην Ελλάδα, και πως δεν πρέπει να βγει η χώρα από την «ΕΟΚ των μονοπωλίων».
Κάπως έτσι, από εκείνο, από το «πρώτο ΠΑΣΟΚ» που έφτιαξε και γαλούχησε ο Ανδρέας, από το ΠΑΣΟΚ που από το παπατζηλίκι «το κόστος της αποχώρησης από την ΕΟΚ είναι μεγαλύτερο από το κόστος της παραμονής» πήγαμε στο Μάαστριχτ κι από εκεί, με το  ΠΑΣΟΚ όπως το έφτιαξε ο Α. Παπανδρέου – φτάσαμε στην «Μεγάλη Ιδέα» της ΟΝΕ και παρέα με το «ντόπιο μεταπρατικό κεφάλαιο» στο ΔΝΤ.

• Τότε το ΠΑΣΟΚ μιλούσε για τους «μη προνομιούχους»…

Όμως, ακριβώς το ίδιο ΠΑΣΟΚ, αυτό το ΠΑΣΟΚ της «πρώτης περιόδου» ήταν που ελεεινολογούσε κατά των λίγο πριν «μη προνομιούχων» βαφτίζοντάς τους  «ρετιρέ», «συντεχνίες» και λίγο αργότερα – παρόντος του Ανδρέα Παπανδρέου – «γαϊδούρια» (!), σύμφωνα με τις… αβρότητες του μακαρίτη Γιαννόπουλου κατά των αγροτών. Από εκείνο, λοιπόν, από το «πρώτο ΠΑΣΟΚ» που τόσο λατρεύει ο κ.Τσίπρας, σπάρθηκε και καρποφόρησε το δέντρο του «κοινωνικού αυτοματισμού».  

• Τότε το ΠΑΣΟΚ μιλούσε για συνδικαλιστικές και κοινωνικές ελευθερίες.

Αλλά ακριβώς αυτό το ΠΑΣΟΚ, το «πρώτο ΠΑΣΟΚ», ήταν ο συντάκτης των «άρθρων 4», ο υποβολέας των πραξικοπημάτων στη ΓΣΕΕ, ο νομοθέτης του παγώματος μισθών και συντάξεων. Να γιατί κάθε συσχετισμός με το σημερινό ΠΑΣΟΚ, με το ΠΑΣΟΚ που μαζί του ο κ.Τσίπρας ψηφίζει Μνημόνια, μόνο αυθαίρετος δεν είναι.

***

Θα μπορούσε να πει κανείς πολλά για την επέτειο του ΠΑΣΟΚ, βγαλμένα μέσα από τη διαδρομή αυτού του κόμματος. Το συμπέρασμα θα ήταν το ίδιο: Και ηφετινή επέτειος – στην οποία έσπευσε για τους δικούς του λόγους να τεθεί πρωτοπανηγυριώτης ο κ.Τσίπρας – είναι μια «επέτειος» της πλουτοκρατίας.
Εκείνο που δεν πρέπει να παρακαμφθεί είναι το εξής: Η προσπάθεια του κ.Τσίπρα να στεφθεί σημαιοφόρος της προσέγγισης ότι τότε το ΠΑΣΟΚ «ήταν καλό και αργότερα χάλασε»… τουτέστιν υπάρχει και «καλή», «σταθερή», «συνεπής» σοσιαλδημοκρατία (βλέπε: ΣΥΡΙΖΑ).  
    Αλλά η σοσιαλδημοκρατία τους, που ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ ερίζουν για το ποιος ποζάρει σαν γνησιότερος εκπρόσωπός της, ήταν πάντα ίδια: Χώρος – υπηρέτης των συμφερόντων της ολιγαρχίας, που προσάρμοζε και προσαρμόζει την τακτική της (σ.σ.: τακτική άλλοτε «φιλολαϊκότερων» διακηρύξεων, άλλοτε στυγνότερων διακηρύξεων και πάντα σταθερά προσανατολισμένων πρακτικών στην εξυπηρέτηση των ταξικών συμφερόντων της άρχουσας τάξης) στα πλαίσια της κάθε συγκεκριμένης εποχής, όπως αυτή καθορίζεται από το επίπεδο του συσχετισμού των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων στα πλαίσια της ταξικής πάλης.
     Η σοσιαλδημοκρατία τους, αυτή που αρέσκεται να παριστάνει ότι δονείται από συνθήματα όπως «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά», είναι εκείνη που ψηφίζει Μνημόνια… μαζί με την «Δεξιά».  

***

Υστερόγραφο: Ο όρος «ψεύτης» ενίοτε είναι ρηχός για να περιγράψει με κοινωνικοοικονομική επάρκεια πολιτικές καταστάσεις ή πρόσωπα. Ωστόσο αν ήθελε κανείς να έχει μια άποψη για το πώς οι Αριστεροί (οι κανονικοί, έτσι;…) εννοούν την συγκεκριμένη λέξη, για το πώς χρησιμοποιούν τους όρους «ατιμία» και «απάτη» στην περίπτωση του «ψεύτη» που «απαρνιέται τις προσδοκίες του λαού», υπάρχει μια περιγραφή του Τσε Γκεβάρα που δεν επιδέχεται παρερμηνειών:

«Και εμείς είχαμε πάντα απορρίψει να (…) απαρνιόμαστε τις προσδοκίες του λαού. Γιατί δεν υπάρχει πιο άτιμη απάτη από το να παριστάνεις το δημοκράτη. Είναι προτιμότερο να είσαι ακόμη και ένας Σομόσα, που όλος ο κόσμος ξέρει ποιος είναι, παρά να παριστάνεις τον πατριώτη, τον επαναστάτη, τον αριστερό, αλλά «μετριοπαθή» (…) και να προδίδεις τα συμφέροντα του λαού. Και εμείς δεν θα μπορούσαμε να είμαστε κάτι τέτοιο, δεν θα μπορούσε να απευθυνόμαστε στο λαό με τη γλώσσα της επανάστασης και από πίσω του να συζητάμε με τα μεγάλα μονοπώλια. Επιλέξαμε έναν πολύ δύσκολο, και πιστεύουμε πολύ δίκαιο δρόμο, και όλος ο λαός είναι μαζί μας σε αυτό το δρόμο» (Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, «Κείμενα», έκδ. Σύγχρονη Εποχή», σελίδα 56)

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσολόγγι της ιστορίας και της τέχνης

Η γενναία αντίσταση των κατοίκων του Μεσολογγίου στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, η πολιορκία των ετών 1825-1826 και, τελικά, η ηρωική Έξοδος (10 Απριλίου 1826) αποτελούν, πέραν πάσης αμφιβολίας, ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα κεφάλαια της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Το Μεσολόγγι, που υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα της Στερεάς κατά το 17ο και το 18ο αιώνα, αποτέλεσε μετά την κήρυξη της Επανάστασης (20 Μαΐου 1821) πολιτικό και στρατιωτικό κέντρο υπό τους Μαυροκορδάτο (πρόεδρο της Γερουσίας), Μάρκο Μπότσαρη (στρατιωτικό αρχηγό), Δημήτριο Μακρή, Αθανάσιο Ραζή-Κότσικα κ.ά. Η πόλη οχυρώθηκε αμέσως και κατάφερε να αντισταθεί στην επίθεση του Γιουσούφ πασά, τον Ιούνιο του 1822. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ξεκίνησε δίμηνη πολιορκία της πόλης από δυνάμεις του Ομέρ Βρυώνη και του Κιουταχή, η οποία απέβη άκαρπη, καθώς οι γενναίοι Μεσολογγίτες υποστηρίχτηκαν στον αγώνα τους από τον υδραίικο στόλο και Πελοποννησίους.
Ενόψει νέας πολιορκίας, το Μεσολόγγι ενισχύθηκε με μεγάλη τάφρο και άλλα οχυρωματικά έργα (πυροβολεία κ.ά.) υπό την καθοδήγηση των γηγενών αρχηγών και του λόρδου Βύρωνος. Η δεύτερη πολιορκία άρχισε με την επίθεση του Κιουταχή, που εκδηλώθηκε στις 15 Απριλίου 1825, κατέληξε δε στη θρυλική Έξοδο της 10ης Απριλίου 1826. Από ένα σύνολο 9.000 περίπου ατόμων που έλαβαν μέρος στην Έξοδο (οι μάχιμοι, που είχαν διαιρεθεί σε τρία τμήματα, με επικεφαλής τους Νότη Μπότσαρη, Κίτσο Τζαβέλλα και Δημήτριο Μακρή, ανέρχονταν σε 3.000) διασώθηκαν μόνον 1.800.
Ο Κήπος των Ηρώων (πανελλήνιο προσκύνημα, που ιδρύθηκε το 1829, κατόπιν αποφάσεως του Ιωάννη Καποδίστρια, και εγκαινιάστηκε το 1838), το τείχος με την ιστορική πύλη (κατασκευάστηκε το 1832 στα ίχνη του «φράχτη» - προχώματος της πολιορκίας), το μνημείο στη θέση του σπιτιού όπου απεβίωσε ο λόρδος Βύρων, η ιστορική θέση του Ανεμόμυλου, η στήλη Μάγερ (στη μνήμη του Ιωάννη - Ιακώβου Μάγερ, ελβετού φιλέλληνα και εκδότη της εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά») συνδέονται με ονόματα και γεγονότα που σφράγισαν τη νεότερη ελληνική ιστορία.
Η πολύτιμη παρακαταθήκη που άφησαν πίσω τους οι αγωνιστές της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου (έτσι χαρακτηρίστηκε το 1937) είναι διαχρονικά συνυφασμένη με την ιδιαίτερα αξιόλογη πολιτική και πνευματική δραστηριότητα των Μεσολογγιτών. Από την ιστορική πόλη κατάγονταν, μεταξύ άλλων, οι πολιτικοί Σπυρίδων και Χαρίλαος Τρικούπης, Επαμεινώνδας Δεληγεώργης, ο ποιητής Κωστής Παλαμάς, ο ποιητής και πεζογράφος Μιλτιάδης Μαλακάσης, ο λογοτέχνης και εκπαιδευτικός Αντώνης Τραυλαντώνης.
Στο Μουσείο Ιστορίας και Τέχνης - Πινακοθήκη του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, που στεγάζεται στο παλαιό δημαρχείο (πλατεία Μάρκου Μπότσαρη), εκτίθενται πίνακες ελλήνων και ξένων ζωγράφων με σκηνές από τους αγώνες των Μεσολογγιτών και την Έξοδο, προσωπογραφίες ελλήνων οπλαρχηγών και φιλελλήνων, χάρτες, γκραβούρες, παραδοσιακές ενδυμασίες, όπλα, νομίσματα, μετάλλια, προτομές των πρωθυπουργών από το Μεσολόγγι, προσωπικά αντικείμενα και χειρόγραφα του λόρδου Βύρωνα, καθώς και εικόνες από τα δύο ταξίδια του ποιητή στην Ελλάδα. Εξάλλου, στο Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Διέξοδος», που στεγάζεται σε κτίριο του 18ου αιώνα (ιστορικό κέντρο Μεσολογγίου, οδός Αθανασίου Ραζή-Κότσικα 25) και περιλαμβάνει μουσειακή συλλογή και πινακοθήκη, εκτίθενται, μεταξύ άλλων, αρχαία αντικείμενα και νομίσματα, εικόνες και εκκλησιαστικά αντικείμενα 18ου και 19ου αιώνα, ενδυμασίες, ιστορικά κειμήλια της Επανάστασης του 1821, λιθογραφίες και ξυλογραφίες του λόρδου Βύρωνα, σπάνιες εκδόσεις και γκραβούρες 17ου-19ου αιώνα, χαρακτικά, γλυπτά και πίνακες, που χρονολογούνται από το 1865 έως τις μέρες μας. Στη «Διέξοδο» πραγματοποιούνται διαλέξεις, εικαστικές εκθέσεις, συναυλίες, σεμινάρια, ημερίδες, εκπαιδευτικά προγράμματα, επιστημονικά συμπόσια και άλλες εκδηλώσεις λόγου, τέχνης, ιστορίας και πολιτισμού.
Στο κτίριο της «Διεξόδου» γεννήθηκε και έζησε ο στρατηγός Αθανάσιος Ραζή-Κότσικας (1798-1826), γενικός αρχηγός των «εξοδιτών» (φρουράς των Μεσολογγιτών), που έπεσε ηρωικά μαχόμενος τη νύχτα της Εξόδου (10 Απριλίου 1826), στην προσπάθειά του να σώσει τα γυναικόπαιδα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μουσειακοί χώροι στις πατρογονικές οικίες Κωστή Παλαμά (προσωπικά αντικείμενα του ποιητή και πλούσιο φωτογραφικό υλικό) και Τρικούπη (προσωπικά αντικείμενα του Χαρίλαου Τρικούπη, μετάλλια, βραβεία, έγγραφα, προσωπογραφίες και φωτογραφικό υλικό της οικογένειας).
Τέλος, η Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης Χρήστου και Σοφίας Μοσχανδρέου, που ιδρύθηκε το 1996 και στεγάζεται σε ανακαινισμένο κτίριο του 1829 (οδός Κων. Τρικούπη 2), περιλαμβάνει έργα ζωγραφικής, χαρακτικής και γλυπτικής σπουδαίων ελλήνων καλλιτεχνών του 19ου και του 20ού αιώνα. Επίσης, συλλογή χαρακτικών εμπνευσμένων από την Ελληνική Επανάσταση, χαρακτικά ξένων καλλιτεχνών που απεικονίζουν το Μεσολόγγι επί Τουρκοκρατίας και συλλογή ελληνικού χαρτονομίσματος. Η Πινακοθήκη διαθέτει αξιόλογη βιβλιοθήκη, διοργανώνει εκπαιδευτικά προγράμματα και αναπτύσσει σπουδαία εκδοτική δραστηριότητα.

Διαβάστε περισσότερα