Οι επιλογές μιας χώρας κάτω από την ολομέτωπη επίθεση της Υπερεθνικής Ελίτ: H Ρώσικη περίπτωση *

ΤΑΚΗΣ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόλογος Τ.Φ. για την Ελληνική έκδοση του άρθρου
Το άρθρο αυτό δεν αφορά βέβαια μόνο τη Ρώσικη περίπτωση, αλλά και την περίπτωση κάθε χώρας, όπως η Ελληνική, που επίσης βρίσκεται εδώ και τέσσερα χρόνια κάτω από την ολομέτωπη επίθεση της Υπερεθνικής Ελίτ, μέσα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρόλα αυτά, το θέμα της άμεσης μονομερούς εξόδου από την ΕΕ δεν αποτέλεσε ποτέ θέμα της δημοσίας συζήτησης στην Ελλάδα (σε αντίθεση με άλλες χώρες που δεν έχουν καν υποστεί παρόμοια οικονομική καταστροφή!) ακόμη και τώρα που ολοκληρώνεται η οικονομική και κοινωνική καταστροφή. Και γι’ αυτό ευθύνονται βέβαια απόλυτα οι πολιτικές δυνάμεις μιας «Αριστεράς», η οποία ετοιμάζεται μάλιστα ν’αναλάβει και την εξουσία, που δεν διανοείται καν να θέσει παρόμοιο θέμα. Απλά, οι πιο «ριζοσπαστικές» δυνάμεις μέσα στην, πλήρως ενσωματωμένη στην ΝΔΤ της παγκοσμιοποίησης, «Αριστερά» (εξαιρούμενου του ΚΚΕ που θέτει μεν το θέμα, αλλά το συνδέει με την …επανάσταση) θέτουν μόνο θέμα εξόδου από το Ευρώ, που βέβαια θα είναι εξίσου σχεδόν καταστροφική με τις πολιτικές του ΣΥΡΙΖΑ, εάν δεν συνοδευθεί με μέτρα όπως τα προτεινόμενα στο άρθρο.
Τ.Φ., 28.12.2014

--

http://www.antipagkosmiopoihsh.gr/2014/12/28/i-epiloges-mias-choras-kato-apo-tin-olometopi-epithesi-tis-iperethnikis-elit-h-rosiki-periptosi

Περίληψη: Το άρθρο αυτό εξετάζει τις επιλογές που είναι διαθέσιμες στη Ρωσία, έτσι ώστε, όχι μόνο να ανατραπεί η μετωπική επίθεση της Υ/Ε εναντίον της, αλλά επίσης να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν την οικονομική και εθνική της κυριαρχία και θα την έκαναν άτρωτη σε παρόμοιο οικονομικό πόλεμο στο μέλλον. Διαπιστώνεται ότι υπάρχουν τρεις βασικές επιλογές που εξαρτώνται από τη μέθοδο κατανομής των οικονομικών πόρων, ουσιαστικά από τη μορφή της οικονομίας, που θα επιλεγεί. Δηλαδή, α) η συνέχιση της σημερινής καταστροφικής διαδικασίας της πλήρους ενσωμάτωσης της χώρας στη ΝΔΤ β) η δημιουργία μιας οικονομίας έξω από το σύστημα της οικονομίας της αγοράς και την  ΝΔΤ ή, εναλλακτικά, γ) μια «ενδιάμεση» κοινωνικά-ελεγχόμενη οικονομία της αγοράς, την οποία θεωρούμε εδώ ότι είναι η μόνη εφικτή λύση στις συγκεκριμένες συνθήκες.

Είναι γενικά αποδεκτό σήμερα, (τουλάχιστον ανάμεσα σε όσους δεν ανήκουν στο ακαδημαϊκό και μιντιακό δίκτυο της Υ/Ε–δηλαδή της Υπερεθνικής Ελίτ, η οποία αποτελείται, κυρίως, από τις ελίτ που εδράζονται στις χώρες της «Ομάδας των 7»– καθώς και τους συνοδοιπόρους της στη φιλελεύθερη «Αριστερά» και στη ρωσική ελίτ, (δηλαδή την «πέμπτη φάλαγγα» όπως την έχει ονομάσει ο ίδιος ο Πούτιν), ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει σήμερα μία ολομέτωπη και γενικευμένη επίθεση. Μια επίθεση από την Υ/Ε που στοχεύει στην υποταγή της Ρωσίας στη Νέα Διεθνή Τάξη (ΝΔΤ) της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τη συντονισμένη επίθεση στο οικονομικό, όπως και στο πολιτικό, το στρατιωτικό και στο προπαγανδιστικό μέτωπο, και επιβεβαιώθηκε ακόμη και από την πρόσφατη σημαντική συνέντευξη του Πούτιν[1]. Συνεπώς, το ερώτημα είναι ποιες είναι οι διαθέσιμες επιλογές για τη Ρωσία ώστε, όχι μόνο να αντιμετωπίσει την επίθεση, αλλά και να δημιουργήσει τις συνθήκες που θα της διασφάλιζαν την οικονομική και εθνική κυριαρχία, και θα την έκαναν απρόσβλητη σε παρόμοιο μελλοντικό οικονομικό πόλεμο εναντίον της που είναι, όπως έγραψα πρόσφατα,[2] η κύρια μορφή πολέμου που χρησιμοποιείται από την Υ/Ε.
Όπως θα προσπαθήσω να δείξω, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξαρτάται αποφασιστικά από την ίδια την μέθοδο για τη κατανομή των οικονομικών πόρων που θα επιλεγεί και από τις σχετικές κοινωνικο-οικονομικές αλλαγές. Μπορούμε, επομένως, να διακρίνουμε μεταξύ τριών διαφορετικών επιλογών, που εξαρτώνται από τη μέθοδο κατανομής των οικονομικών πόρων, στην πραγματικότητα, από τη μορφή της οικονομίας που θα επιλεγεί.

1. Οικονομία της αγοράς ενσωματωμένη στη ΝΔΤ

Οι σημερινές πολιτικές της ελεύθερης αγοράς που εφαρμόζουν οι οπαδοί της παγκοσμιοποίησης (‘παγκοσμιοποιητές’) μέσα στη ρωσική ελίτ, οι οποίοι φαίνεται να ελέγχουν τους κύριους οικονομικούς θεσμούς της χώρας, βασίζονται στην υπόθεση ότι η χρήση των νεοφιλελεύθερων οικονομικών εργαλείων, που είναι κυρίως νομισματικής φύσης (επιτόκια, άμεσες επεμβάσεις της κεντρικής τράπεζας στην αγορά νομίσματος κλπ), που μπορεί να συνοδεύονται και από διοικητικά μέτρα τιμωρίας των κερδοσκόπων, τελικά θα σταθεροποιήσουν την αξία του νομίσματος. Ωστόσο, αυτή είναι μία «πολιτική», (αν κανείς θα μπορούσε να την αποκαλέσει πολιτική), η οποία, στην καλύτερη περίπτωση, μπορεί να απαλύνει κάποια από τα συμπτώματα της τρέχουσας κρίσης, και όχι τις αιτίες της. Είναι σαν την ασπιρίνη που χρησιμοποιείται για να κατεβάσει τον πυρετό του ασθενούς. Μια σταθεροποίηση της τιμής του πετρελαίου στα $60 ή παρακάτω τον ερχόμενο χρόνο, και μία αντίστοιχη σταθεροποίηση της αξίας του νομίσματος στα τρέχοντα πολύ χαμηλά επίπεδα, τα οποία θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν στην απώλεια περισσότερου του ενός τρίτου της αξίας του σε σχέση με πέρυσι, δεν είναι βέβαια ό,τι καλύτερο για μία χώρα που βασίζεται έντονα στις εισαγωγές για να καλύψει ακόμη και τις βασικές ανάγκες του λαού της. Με άλλα λόγια, ο συνδυασμός μιας πολύ χαμηλής τιμής του πετρελαίου με μία δραστική υποτίμηση του νομίσματος είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε μία αντίστοιχη δραστική πτώση στα πραγματικά εισοδήματα, δηλαδή, στην αγοραστική δύναμη μισθών και ημερομισθίων. Άρα, όσο περισσότερο διαρκεί η εσκεμμένη δραματική πτώση στην τιμή του πετρελαίου, και παρατείνονται οι οικονομικές κυρώσεις ενάντια στη Ρωσία, τόσο πιο δραματικές θα είναι οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.
Επιπρόσθετα, οι πολιτικές υποκατάστασης των εισαγωγών, με σκοπό την αναδιάρθρωση της παραγωγικής δομής––από μία που είναι εξαρτώμενη από τις εισαγωγές για σχεδόν τα πάντα σε μία πιο αυτοδύναμη οικονομία με έναν σημαντικό εξαγωγικό τομέα που εξάγει μία ποικιλία προϊόντων–– προϋποθέτει μαζική επένδυση στην έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και σημαντικές παραγωγικές επενδύσεις, όχι μόνο στην υποδομή, που βοηθάει κυρίως το εμπόριο, αλλά πρωτίστως στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα. Εντούτοις, τέτοιες μαζικές επενδύσεις δεν μπορούν απλώς να αφεθούν στο ιδιωτικό κεφάλαιο, ντόπιο η ξένο. Τα κριτήρια των ιδιωτικών επενδύσεων είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα των κοινωνικών επενδύσεων. Το κύριο κριτήριο των ιδιωτικών επενδύσεων είναι η κερδοφορία και η ανάπτυξη (των επιχειρήσεων), ενώ το κύριο κριτήριο των κοινωνικών επενδύσεων είναι η καλύτερη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών, με έναν τρόπο που να προστατεύει τόσο την εργασία όσο και το περιβάλλον. Επιπλέον, οι Υπερεθνικές Επιχειρήσεις (Πολυεθνικές) ελκύονται στο να επενδύσουν μόνο αν έχουν εξασφαλισμένο υψηλό ποσοστό κέρδους για τις δραστηριότητές τους –λόγου χάρη, εξαιτίας του πολύ χαμηλότερου συγκριτικού κόστους παραγωγής (δηλαδή, εργασία σε συνθήκες γαλέρας, χαμηλοί εταιρικοί φόροι, μειωμένοι κοινωνικοί έλεγχοι για την προστασία της εργασίας και του περιβάλλοντος κ.λπ.), σε σχέση με άλλες ανταγωνιστικές χώρες. Αυτο άλλωστε ακριβώς συνέβη με την μαζική εκροή επενδυτικού κεφαλαίου τις τελευταίες δύο δεκαετίες από τον «Βορρά» στο «Νότο» (κυρίως στις χώρες των «BRICS»), οδηγώντας στην αποβιομηχάνιση στις χώρες του Βορρά και τα υποτιθέμενα οικονομικά «θαύματα» του Νότου.
Στην περίπτωση της σημερινής Ρωσίας, υπάρχουν επιπρόσθετοι λόγοι γιατί τέτοιες μαζικές επενδύσεις για την αναδιάρθρωση της παραγωγικής της δομής δεν μπορούν να αφεθούν στο ξένο κεφάλαιο, είτε είναι δανειακό, είτε επενδυτικό.  Το πρώτο αποκλείεται εξαιτίας των αυστηρών κυρώσεων που επιβάλλονται από την Υ/Ε, ενώ το δεύτερο από μία ανεπίσημη «επενδυτική απεργία» εκ μέρους των Πολυεθνικών. Προφανώς, οι Πολυεθνικές που κυριαρχούν στις οικονομικές και πολιτικές ελίτ μέσα στην Υ/Ε δεν έχουν κανένα απολύτως λόγο να ξεκινήσουν να επενδύουν στη Ρωσία, οποιαδήποτε και αν είναι τα κίνητρα που προσφέρονται από αυτή, εάν αυτή τη στιγμή ο στρατηγικός στόχος της Υ/Ε είναι να υποτάξει τη Ρωσία και να τη μετατρέψει σε έναν μη-κυρίαρχο οικονομικό «εταίρο», όπως η Κίνα και η Ινδία.
Όπως σωστά τόνισε ο Πούτιν στη προαναφερθείσα συνέντευξη τύπου, η Ρωσία πληρώνει το τίμημα της απροθυμίας της να γίνει ένα υποτελές μέλος της Υ/Ε, όπως είναι οι άλλες χώρες των «BRICS» (Βραζιλία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική). Στην πραγματικότητα, η Ρωσία πληρώνει ακριβά το τίμημα, όχι μόνο επειδή δεν έχει δείξει καμία πρόθεση να υποκύψει στο θέμα της Ουκρανίας, αλλά επίσης επειδή συνεχίζει τη συστηματική της προσπάθεια να προωθήσει την Ευρασιατική Ένωση, ως έναν εναλλακτικό πόλο κυρίαρχων εθνών. Έτσι, όπως είχε προειδοποιήσει η Χίλαρι Κλίντον πριν από αρκετό καιρό :
«Οι ΗΠΑ προσπαθούν να αποτρέψουν τη Ρωσία από το να αναδημιουργήσει μια νέα εκδοχή της Σοβιετικής Ένωσης με το τέχνασμα της οικονομικής ενοποίησης… Υπάρχει μια κίνηση για επανα-σοβιετικοποίηση της περιοχής… Δεν πρόκειται να ονομαστεί έτσι. Θα την ονομάσουν τελωνειακή ένωση, ή Ευρασιατική Ένωση και όλα τα σχετικά… Αλλά ας μην κάνουμε κανένα λάθος σχετικά με αυτό. Ξέρουμε ποιος είναι ο στόχος [τους] και προσπαθούμε να βρούμε αποτελεσματικούς τρόπους να καθυστερήσουμε ή να αποτρέψουμε την πραγματοποίηση του.»[3]
Και στη συνέχεια, ένα πολύ πρόσφατο κύριο άρθρο των Times ήταν πολύ ειλικρινές στο να αποκαλύψει την άμεση σχέση μεταξύ της ρωσικής οικονομικής κρίσης και της Ουκρανίας, και επίσης στο να δείξει τι πρέπει να κάνει ο Πούτιν, αν θέλει να δει το πρόβλημα της οικονομικής κρίσης να επιλύεται άμεσα:
«Αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι ότι η Ρωσία είναι πολύ ευάλωτη στις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου επειδή ο κύριος Πούτιν δεν έχει κάνει αρκετά ώστε να διαφοροποιήσει την οικονομία της. Από τη στιγμή που η ανάπτυξη βούλιαξε, στράφηκε στον εξωτερικό τυχοδιωκτισμό για να αποσπάσει την προσοχή των ψηφοφόρων, οι οποίοι την πληρώνουν ακριβά. Δεν είναι πολύ αργά εάν θέλει να απαλύνει το βάρος τους, αποσυρόμενος άνευ όρων από την Ουκρανία.»[4]
Δεν χρειάζεται να προσθέσουμε ότι η δημιουργία νέων αγορών πετρελαίου και αντίστοιχων δικτύων διανομής (με Κίνα, Τουρκία κ.λπ.) μπορεί μεν να είναι σημαντική στη διασφάλιση αγορών, αλλά είναι ασήμαντη σε σχέση με τις παραπάνω συνέπειες της σημερινής, προσχεδιασμένης από την Υ/Ε, Ρώσικης κρίσης. Οι νέοι επιχειρηματικοί εταίροι της Ρωσίας προφανώς δεν πρόκειται να πληρώσουν ακριβότερη τιμή του πετρέλαιου από αυτή στη διεθνή αγορά, η οποία σε τελική ανάλυση καθορίζεται από τα πελατειακά καθεστώτα του Κόλπου και τις πολυεθνικές της Υ/Ε. Ακόμα κι αν η Ρωσία, μαζί με αυτές τις χώρες, δημιουργήσουν ένα νέο δικό τους νόμισμα –π.χ. στη βάση της αξίας ενός «καλαθιού νομισμάτων» των χωρών που ανήκουν στις BRICS– θα μπορούσε κανείς να προβλέψει πως η τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα μετατρεπόταν μεν στο νέο νόμισμα αντί για το αμερικάνικο δολάριο, αλλά σε τιμές που θα αντανακλούν την διεθνή τιμή του πετρελαίου σε αμερικανικά δολάρια––ιδιαίτερα εάν τυχόν η προσφερόμενη τιμή απο τη Ρωσία θα ήταν υψηλότερη από την παγκόσμια τιμή. Προφανώς, μία επιχειρηματική συνεργασία, όπως είναι η τωρινή σχέση μεταξύ Ρωσίας-BRICS, δεν την κάνει, από μόνη της, και συμμαχία!
Το συμπέρασμα είναι ότι όσο η Ρωσία είναι ενσωματωμένη στη ΝΔΤ, την οποία διαχειρίζεται η Υ/Ε, θα είναι ένα υποτελές μέλος της, όπως είναι και οι υπόλοιπες χώρες των BRICS, των οποίων οι οικονομικές πολιτικές δεν καθορίζονται από τις κυβερνήσεις τους αλλά από τις «αγορές», δηλαδή τις Πολυεθνικές, οι οποίες ελέγχουν αυτές τις αγορές. Καμιά από τις χώρες των BRICS δεν είναι, για παράδειγμα, ικανή να επιβάλλει τον οποιοδήποτε αποτελεσματικό κοινωνικό έλεγχο στις αγορές της για να προστατέψει την εργασία ή το περιβάλλον, καθώς γνωρίζει πολύ καλά ότι θα αντιμετωπίσει άμεση οικονομική και/ή στρατιωτική βία που θα την εξαναγκάσει να αλλάξει γνώμη. Η Ρωσία, όπως και άλλα καθεστώτα που προσπάθησαν στο παρελθόν να αντισταθούν στην Υ/Ε (Γιουγκοσλαβία, Ιράκ, Λιβύη, Συρία, Ιράν κ.ο.κ.)         γνωρίζουν πολύ καλά αυτή τη βασική «αλήθεια» μέσα στην ΝΔΤ της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, που κάνει ξεκάθαρο τον τρόπο λειτουργιάς της καπιταλιστικής οικονομίας της αγοράς σήμερα.

2. Μια οικονομία έξω από το σύστημα της αγοράς και την ΝΔΤ

Η δεύτερη επιλογή είναι η ριζοσπαστική, η οποία προϋποθέτει την απόρριψη της οικονομίας της αγοράς συνολικά ως μεθόδου κατανομής των οικονομικών πόρων. Η λογική πίσω από αυτή είναι πως το σύστημα της αγοράς στερεί από την κοινωνία την ικανότητα να καθορίζει συλλογικά την οικονομική διαδικασία, την οποία αφήνει αντίθετα στο υποτιθέμενο «αόρατο χέρι» της αγοράς, το οποίο, όμως, όπως έχει δείξει η ιστορική εξέλιξη του συστήματος, οδηγεί αναπόφευκτα σε αυξανόμενη συγκέντρωση εισοδήματος και πλούτου (και συνεπώς οικονομικής και πολιτικής δύναμης) στα χέρια των ολίγων. Αυτό είναι αναπόφευκτο, επειδή η αυξανόμενη συγκέντρωση πλούτου/εισοδήματος είναι ενσωματωμένη στη λογική «ανάπτυξη ή θάνατος» του καπιταλιστικού συστήματος της αγοράς. Στην πραγματικότητα, το σύστημα της αγοράς, όχι μόνο δεν είναι η τέλεια μέθοδος για την κατανομή των πόρων, όπως διαφημίζεται από τους διανοούμενους κλπ στην υπηρεσία του, αλλα μπορεί να δειχθεί ότι είναι η χειρότερη, τόσο θεωρητικά όσο και ιστορικά.[5]  Αυτό συμβαίνει όχι μόνο εξαιτίας των ενδημικών καταστροφικών κρίσεων του συστήματος, αλλά, ακόμη πιο σημαντικό, εξαιτίας του γεγονότος ότι οδηγεί τελικά σε εξαιρετικά άνισες κοινωνίες και οικονομίες, που επιπλέον καταστρέφουν και το περιβάλλον – όλα στο όνομα του κέρδους.
Η σοσιαλιστική οικονομία ήταν ένα εγχείρημα που είχε σκοπό να αποκαταστήσει τον κοινωνικό έλεγχο πάνω στην οικονομική διαδικασία, δηλαδή να μπορεί η ίδια η κοινωνία συλλογικά να δίνει απαντήσεις στα θεμελιώδη οικονομικά ερωτήματα που αντιμετωπίζει κάθε κοινωνία, όπως μαθαίνουν οι πρωτοετείς φοιτητές οικονομικών: δηλαδή, τι παράγεται, πώς παράγεται και για ποιον. Μια κοινωνία, στην οποία η οικονομία ελέγχεται συλλογικά και είναι σε θέση να καθορίζει ποιες ανάγκες θα καλυφθούν και πώς με βάση τους υπάρχοντες πόρους αντιπροσωπεύει στην πραγματικότητα μια μορφή κοινωνικής απελευθέρωσης, και η ρώσικη επανάσταση του 1917 αντιπροσώπευε ακριβώς μία τέτοια προσπάθεια για κοινωνική απελευθέρωση. Δυστυχώς, για λόγους που εξέτασα αλλού,^[6] η μέθοδος της κατανομής των πόρων στη βάση του κεντρικού σχεδιασμού, ο οποίος στόχευε να υλοποιήσει το πρόταγμα για τον συλλογικό έλεγχο της οικονομίας, μολονότι ήταν πολύ πιο επιτυχημένη από το σύστημα της αγοράς όσον αφορά την ικανοποίηση των βασικών αναγκών όλων των πολιτών (και όχι μόνων εκείνων με παχιά πορτοφόλια, όπως στις καπιταλιστικές κοινωνίες) απέτυχε εξαιτίας της γραφειοκρατικής (μη δημοκρατικής) του φύσης . Όχι με την έννοια της πολιτικής δημοκρατίας, καθώς στην πραγματικότητα καμία αντιπροσωπευτική «δημοκρατία» δεν είναι πραγματική δημοκρατία, Ουτε βέβαια γίνεται τέτοια, απλά επειδή έχει καταφέρει καλύτερα από κάθε άλλο πολιτικό σύστημα να συγκαλύπτει την τεράστια συγκέντρωση δύναμης που εξασφαλίζει το ίδιο το θεσμικό της πλαίσιο! Αλλά, κυρίως, με την έννοια ότι δεν ήταν ούτε μία οικονομική δημοκρατία, όπως υποσχέθηκε να είναι, με την έννοια ότι οι πολίτες ως εργάτες, υπάλληλοι, καθώς και ως καταναλωτές να παίρνουν τις θεμελιώδεις οικονομικές αποφάσεις, οι οποίες, αντίθετα, λαμβάνονταν από τις διάφορες γραφειοκρατίες. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αδιανόητο να δημιουργηθεί μία διαφορετική μορφή κοινωνικά ελεγχόμενης οικονομίας, όπου οι συνελεύσεις των πολιτών λαμβάνουν όλες τις θεμελιώδεις οικονομικές αποφάσεις, ως παραγωγοί και καταναλωτές, στο πλαίσιο μίας πραγματικής οικονομικής δημοκρατίας.^[7]
Όμως, μια τέτοια εναλλακτική οικονομία θα αντιμετωπίσει άμεσα μια ακόμα χειρότερη επίθεση από τη ΝΔΤ και την Υ/Ε από αυτή που αντιμετωπίζει η Ρωσία σήμερα. Πράγμα που σημαίνει ότι είναι αδύνατο να χτιστεί σήμερα από οποιονδήποτε λαό στη γη παρόμοια οικονομία, εάν δεν έχει εξασφαλίσει πρώτα την εθνική και οικονομική κυριαρχία του. Με άλλα λόγια, η κοινωνική απελευθέρωση σήμερα περνάει αναπόφευκτα μέσα από την εθνική απελευθέρωση. Γι’αυτό ο σημερινός κοινωνικός αγώνας δεν μπορεί να είναι απλά ένας αγώνας για την κοινωνική απελευθέρωση, όπως προτείνουν οι παλαιολιθικοί Μαρξιστές, αναρχικοί κ.α., αλλά πρέπει να είναι και αγώνας για την εθνική απελευθέρωση.

3. Μια «ενδιάμεση» κοινωνικά-ελεγχόμενη οικονομία της αγοράς

Εάν επομένως η συνέχιση του σημερινού συστήματος των ανοικτών και απελευθερωμένων αγορών είναι καταστροφική για όλους τους ανθρώπους στον κόσμο, εκτός από μία μικρή μειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού που ωφελείται από τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, και εάν η άμεση δημιουργία μίας εναλλακτικής κοινωνικά ελεγχόμενης οικονομίας αποκλείεται αυτή τη στιγμή για τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω, τα κρίσιμα ζητήματα που αντιμετωπίζει η Ρωσία σήμερα, και συγκεκριμένα οι απαντήσεις που θα πρέπει να δώσει σε αυτά, είναι σημαντικά για κάθε λαό στον κόσμο σήμερα που παλεύει για την απελευθέρωσή του.
Αλλά, τι μπορεί να κάνει η Ρωσία σήμερα, έτσι ώστε όχι μόνο να μπορέσει να ξεπεράσει την παρούσα κρίση, η οποία κάθε άλλο παρά προσωρινή είναι όσο δεν ελέγχει την οικονομική διαδικασία και επιπλέον δεν δημιουργεί τις συνθήκες για πραγματική εθνική κυριαρχία, που αποτελούν και τις προϋποθέσεις για την κοινωνική απελευθέρωση; Δεδομένου ότι ούτε το σημερινό της σύστημα κατανομής των πόρων μπορεί να διασφαλίσει πραγματική κυριαρχία, ούτε οι υποκειμενικές και αντικειμενικές συνθήκες για ένα εναλλακτικό σύστημα είναι παρούσες αυτή τη στιγμή, η μόνο εφικτή λύση σήμερα είναι, κατά την άποψή μου, ενδιάμεση. Δηλαδή, μια λύση ανάμεσα στα δύο συστήματα που περιεγράφησαν παραπάνω, που θα συνεπάγεται όμως μία κοινωνικά ελεγχόμενη οικονομία της αγοράς, η οποία δεν θα είναι, εντούτοις, μία επανάληψη της αποτυχημένης σοσιαλδημοκρατίας που γνωρίσαμε στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες στη Δύση. Θα περιγράψω σύντομα παρακάτω τα κύρια βήματα που πρέπει να παρθούν σε αυτήν την κατεύθυνση βραχυπρόθεσμα και μέσο-μακροπρόθεσμα.
Τα άμεσα μέτρα που πρέπει να παρθούν σε αυτή τη διαδικασία μπορούν να περιγραφούν ως εξής :

• Μονομερής έξοδος από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), το ΔΝΤ και παρόμοιους, ελεγχόμενους από την Υ/Ε, οργανισμούς, που θα δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες για οικονομική και εθνική κυριαρχία.
• Ακύρωση κάθε νομοθεσίας που στοχεύει στο παραπέρα άνοιγμα και στην απελευθέρωση των αγορών, τις ιδιωτικοποιήσεις και άλλες παρόμοιες «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις», που έχουν επιβληθεί από την Υπερεθνική Ελίτ μέσω των παραπάνω θεσμών· οι αγορές πρέπει να υπόκεινται σε κοινωνικό έλεγχο για την προστασία της εργασίας, του περιβάλλοντος και της εθνικής οικονομίας από τη λειτουργία της ίδιας της αγοράς ·
• Ακύρωση του ξεπουλήματος του κοινωνικού πλούτου σε ολιγαρχίες και Πολυεθνικές ·
• Επιβολή αυστηρών κοινωνικών ελέγχων σε όλες τις αγορές (εμπορευμάτων, εργασίας και κεφαλαίου). Οι βασικές κοινωνικές ανάγκες θα πρέπει να καλύπτονται από έναν νέο κοινωνικοποιημένο (όχι απλά εθνικοποιημένο) τομέα στον οποίο η ιδιωτική επιχειρηματικότητα θα πρέπει να αποκλειστεί. Αυτός ο τομέας θα πρέπει να διευθύνεται από τις συνελεύσεις των εργαζομένων στις κοινωνικές υπηρεσίες, κάτω από την καθοδήγηση της Κυβέρνησης και των τοπικών αρχών, οι οποίες θα χρηματοδοτούν αυτές τις υπηρεσίες μέσα από ένα ιδιαίτερα «προοδευτικό» φορολογικό σύστημα·
• Επανασχεδιασμός του ευρύτερου δημοσίου τομέα, στον οποίο περιλαμβάνονται οι υπηρεσίες που καλύπτουν μη βασικές κοινωνικές ανάγκες (τράπεζες, ενέργεια, μεταφορές, επικοινωνίες κλπ), οι οποίες μπορούν να         διευθύνονται από τους εργαζομένους του δημοσίου τομέα και τους αντιπροσώπους των συνελεύσεων των πολιτών κάτω από τη γενική καθοδήγηση της κυβέρνησης ·
• Η εξασφάλιση πλήρους απασχόλησης για όλους τους πολίτες όπως και ενός ελαχίστου εισοδήματος για όλους (που θα καλύπτει τουλάχιστον τις ανάγκες επιβίωσης για τροφή, ένδυση, στέγαση κλπ) μέσω της βαριάς φορολόγησης των προνομιούχων κοινωνικών ομάδων (η οποία θα ακολουθήσει μία πραγματική απογραφή όλου του πλούτου και του εισοδήματος τους, συμπεριλαμβανομένων και των καταθέσεων στο εξωτερικό) ·
• Τέλος, η απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή όλων των παραπάνω         βραχυπρόθεσμων μέτρων, όπως και των μέτρων που θα παρθούν μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, είναι η ριζική αλλαγή των γεωπολιτικών σχέσεων, έτσι ώστε το ‘Λιβυκό’ και ‘Ουκρανικό’ παράδειγμα να μην επαναληφθούν στις χώρες που γενικά απομακρύνονται από τη ΝΔΤ. Μια τέτοια αλλαγή προϋποθέτει τη δημιουργία μιας διεθνούς πολιτικής και οικονομικής ένωσης όλων των χωρών που σήμερα αντιστέκονται στη ΝΔΤ, οι οποίες θα είναι πρόθυμες να υιοθετήσουν ένα πρόγραμμα σαν αυτό που περιγράφτηκε εδώ. Μία τέτοια ένωση θα μπορούσε να είναι μία διευρυμένη Ευρασιατική Ένωση κυρίαρχων εθνών που θα υιοθετήσουν τα παραπάνω μέτρα και θα μπορούσε να περιλαμβάνει χώρες πέρα από αυτές στην Ευρασιατική περιοχή που αντιστέκονται στη ΝΔΤ –δηλαδή από τη Βενεζουέλα και τη Βολιβία μέχρι χώρες από την περιφέρεια της ΕΕ που θα αποσπαστούν από αυτή, και τους λαούς στη Μέση Ανατολή (Συρία, Ιράν κ.α.).

Οι μέσο-μακροπρόθεσμοι στόχοι θα πρέπει να στοχεύουν στο ξανά-χτίσιμο των παραγωγικών και καταναλωτικών δομών, έτσι ώστε να μπορεί να ανακύψει μια αυτο-δύναμη οικονομία. Οι στόχοι των μέτρων που θα μπορούσαν να παρθούν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είναι οι ακόλουθοι:

• Αναβίωση του πρωτογενούς τομέα και αναζωογόνηση γενικά της υπαίθρου, μέσω της βαριάς χρηματοδότησης της γεωργίας, με στόχο έναν αυτοδύναμο πρωτογενή τομέα που θα μπορεί να καλύπτει τις περισσότερες βασικές ανάγκες. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να συνοδευτεί από μια ριζική αποκέντρωση των κοινωνικών υπηρεσιών, έτσι ώστε οι πολίτες, άσχετα με τον τόπο κατοικίας τους, να μπορούν να απολαύουν ίδιας ποιότητας δωρεάν κοινωνικές υπηρεσίες στην Υγεία, την Εκπαίδευση κ.α..
• Δημιουργία ενός βιομηχανικού τομέα που θα μπορεί να καλύπτει τις περισσότερες βασικές ανάγκες όλων των πολιτών, και όσες είναι εφικτό από τις υπόλοιπες ανάγκες, μέσω διμερών ή πολυμερών εισαγωγών. Οι εισαγωγές θα χρηματοδοτούνται από τις εξαγωγές πλεονασμάτων αγαθών και υπηρεσιών (περιλαμβανομένου του τουρισμού).
• Ενθάρρυνση της ανάδυσης μιας νέας παραγωγικής δομής που θα αποτελεί κίνητρο για την ανάπτυξη ενός νέου καταναλωτικού προτύπου. Το νέο καταναλωτικό πρότυπο θα πρέπει να ορίζεται από τις αξίες και τις ανάγκες της αυτοδυναμίας, και θα συνάδει με τις παραδοσιακές αξίες κάθε λαού, αντί για τις αξίες και τις ανάγκες της παγκοσμιοποίησης. Αυτο θα σημαίνει επίσης πως θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι πιθανές οικολογικές επιπτώσεις, καθώς και το γεγονός ότι τα περισσότερα μη-βασικά αγαθα και υπηρεσίες που παράγονται σήμερα στοχεύουν στη κάλυψη τεχνητών αναγκών που δημιουργεί το μάρκετινγκ κλπ.
• Ανάπτυξη ενός μικτού συστήματος ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής, που θα κυμαίνεται από τη μικρό-ιδιοκτησία (π.χ. γεωργία, μικρο-υπηρεσίες) μέχρι τις διάφορες μορφές κοινωνικής ιδιοκτησίας (από κοινωνικοποιημένες βιομηχανίες λ.χ. στην ενέργεια, τις επικοινωνίες, μέχρι τις μεταφορές και τις κο-οπερατίβες κλπ.).. Το μικτό αυτό σύστημα μπορεί να περιλαμβάνει «δημοτικές» επιχειρήσεις στις οποίες οι άνθρωποι που θα τις διαχειρίζονται θα είναι οι εργαζόμενοι σε αυτές, κάτω από την καθοδήγηση των δημοτικών συνελεύσεων, δηλαδή των συνελεύσεων των πολιτών στους κατά τόπους δήμους και κοινότητες οπου θα εδράζονται οι εν λόγω επιχειρήσεις. Και τέλος, ακόμη σημαντικότερο,
• Καθιέρωση ενός μικτού συστήματος κατανομής των πόρων για αυτό το μεταβατικό στάδιο, το οποίο θα αποτελείται από έναν συνδυασμό ενδεικτικού σχεδιασμού (που διακρίνεται από τον αναγκαστικό κεντρικό σχεδιασμό), οικονομικής δημοκρατίας (όπως την ορίζουμε σαν συστατικό στοιχείο μιας Περιεκτικής Δημοκρατίας) και της αγοράς.

* Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στην Αγγλική έκδοση της εφημερίδας Pravda.ru στις 22/12/2014  και παράλληλα στο διεθνές περιοδικό της Περιεκτικής Δημοκρατίας, The International Journal of Inclusive Democracy. Η μετάφραση είναι των Πάνου Λιβιτσάνου και Μιχάλη Δαγτζή.

[1] “Western nations want to chain ‘the Russian bear’” – Putin, RT, http://rt.com/news/215523-crisis-payment-bear-chain/
[2] Βλ. Τ.Φ., “Ο οικονομικός πόλεμος, το κύριο όπλο της Δύσης”, antipagkosmiopoihsh.gr, 14/12/2014
[3] Charles Clover, “Clinton vows to thwart new Soviet Union”, Financial Times, 6/12/2012
[4] Editorial, “Putin at bay”, The Times, 17/12/2014
[5] Βλ., Περιεκτική Δημοκρατία-10 Χρόνια Μετά (Ελεύθερος Τύπος 2008 και on line εδώ), κεφ.1
[6] Βλ. “The Catastrophe of Marketization”, DEMOCRACY & NATURE, Vol. 5, No. 2 (July 1999) pp. 275-310
http://democracynature.org/vol5/fotopoulos_marketisation.htm
[7] Περιεκτική Δημοκρατία – 10 Χρόνια Μετά, κεφ. 5-6
--

 http://www.antipagkosmiopoihsh.gr/2014/12/28/i-epiloges-mias-choras-kato-apo-tin-olometopi-epithesi-tis-iperethnikis-elit-h-rosiki-periptosi

 ΠΗΓΗ: http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/greek/gr_Pravda/pravda_2014_12_28.html

Αρχείο Τάκη Φωτόπουλου: http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/

Διαβάστε περισσότερα

Aκροδεξιός άνεμος

Όπου υπάρχει Μεσαίωνας ακολουθεί Διαφωτισμός
Του Περικλή Κοροβέση

Ζούμε σε έναν κόσμο που αν θέλουμε να τον συγκρίνουμε με άλλες εποχές, τηρουμένων πάντοτε των αναλογιών, θα πέσουμε στη Φεουδαρχία και στον Μεσαίωνα. Οι σύγχρονοι φεουδάρχες είναι οι πολυεθνικές και Μεσαίωνας είναι η τηλεόραση που εκπέμπει συνέχεια μαύρο σκοτάδι. Παράλληλα, οι Ανθρωπιστικές Σπουδές βρίσκονται υπό διωγμόν και η πνευματική ζωή συρρικνώνεται. Και αυτό, όχι μόνο στην Ελλάδα. Οι αρπακτικός καπιταλισμός δεν έχει ανάγκη από γράμματα και τέχνες. Θέλει τα πάντα να γίνουν εμπορεύματα που να φέρνουν κέρδη. Και ας κάνουμε μια ακραία υπόθεση. Αν η Εκκλησία έδινε το «μάνατζμεντ» σε ιδιώτες, τότε αυτοί θα έβαζαν εισιτήριο για την είσοδο στον ναό και θα πουλούσαν και τα αντίδωρα. Πάντως η Καθολική Εκκλησία έχει κάνει κάποια πειράματα. Στην Παναγία της Λούρδης, αν θέλεις να έχεις ένα ηλεκτρονικό καντήλι, το νοικιάζεις.
Και όπου υπάρχει Μεσαίωνας ακολουθεί Διαφωτισμός. Εχει ανάγκη η εποχή μας έναν νέο Διαφωτισμό; Σίγουρα ναι. Αλλά μήπως έχει ήδη αρχίσει και εμείς δεν τον έχουμε καταλάβει; Νομίζω πως η γνώση για το πώς θα χτίσουμε μια άλλη κοινωνία υπάρχει. Εχουν γραφτεί δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, βιβλία σ’ όλο τον κόσμο, και φυσικά και στην Ελλάδα. Λίγο – πολύ αυτά τα βιβλία μάς δίνουν μια αρκετά σαφή εικόνα του σημερινού κόσμου. Αλλά είναι βιβλία, όχι κινήματα. Η θεσμική Αριστερά τα αγνοεί βέβαια και ούτε ενδιαφέρεται να τα μάθει. Προτιμάει τα έτοιμα, που είναι δοκιμασμένα, άσχετα αν έχουν λήξει. Τα βιβλία αυτά κατά κανόνα δεν γίνονται ιδιαίτερα γνωστά και φτάνουν μόνο σ’ αυτούς που ψάχνονται. Οι στήλες βιβλίου τα αγνοούν (κατά κανόνα είναι διάφοροι κύκλοι και, όχι σπάνια, με διασυνδέσεις με τους εκδότες και περισσότερο ενδιαφέρονται για έναν σύγχρονο φιλολογικό «Παρνασσό»). Εξαιρέσεις πάντα υπάρχουν, αλλά οι εξαιρέσεις δεν ανατρέπουν ποτέ τον κανόνα. Εντούτοις αυτά τα βιβλία κάνουν υπόγειες διαδρομές. Αυτό που λέμε νέα κινήματα δεν θα είχαν δημιουργηθεί ποτέ, αν δεν υπήρχε αυτή η γνώση και η εμπειρία της Λατινικής Αμερικής. Σε κάποιες χώρες -όχι σε όλες- το κράτος χρησιμοποιήθηκε για τις ανάγκες της κοινωνίας και όχι για τις τράπεζες και το κέρδος. Με λαμπρά αποτελέσματα.
Αυτές τις μέρες βλέπουμε το «Vouli show». Μιλάμε για την κρίση στο ΠΑΣΟΚ και τον πανικό της Ν.Δ. Πολύτιμος χώρος από τις εφημερίδες χάνεται, που θα μπορούσε να είχε δοθεί για άλλα πράγματα πιο σημαντικά, για να μάθουμε τι γίνεται στα εσωτερικά των κομμάτων. Δηλώσεις, παραδηλώσεις, αντιδηλώσεις. Μια πολιτική κολοκυθιά χωρίς κανένα νόημα. Ενας κενός πολιτικός λόγος που αναπαράγεται και διαδίδεται από την TV, παρασύρει ακόμα και σοβαρούς πολιτικούς συντάκτες και δυστυχώς καταλήγει και στο Διαδίκτυο, που δεν φαίνεται να έχει άλλο πολιτικό λόγο από τον κυρίαρχο. Οι εξαιρέσεις υπάρχουν πάντα, αλλά είναι λίγες. Και δεν βλέπουμε το ουσιαστικό. Ολόκληρο το πολιτικό σύστημα σάπισε και το επόμενό του βήμα είναι η αποσύνθεση. Στην προοπτική του χρόνου μπορεί το ΠΑΣΟΚ να εξαφανιστεί από τον πολιτικό χάρτη και η Ν.Δ. να μην ξαναμπορέσει ποτέ να πάρει επάνω της.
Αλλά η κρίση δεν είναι μόνο ελληνική. Είναι πανευρωπαϊκή. Οι δύο πυλώνες της μεταπολεμικής πολιτικής, οι Συντηρητικοί και οι Σοσιαλδημοκράτες, αφού έκαναν την πορεία τους, σε τελική ανάλυση «συγχωνεύτηκαν» και κατέληξαν να κάνουν την ίδια νεοφιλελεύθερη πολιτική. Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής ήταν η ανάδειξη ακροδεξιών κινημάτων σε όλη την Ευρώπη. Με πρωτοπόρο το Εθνικό Μέτωπο της Γαλλίας με τη Μαρίν Λεπέν, που βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την εξουσία. Με εξαίρεση την Ελλάδα, την Ισπανία και τη Σλοβενία όπου καταγράφεται άνοδος της Αριστεράς, στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης ανερχόμενη δύναμη είναι η Ακροδεξιά και ήδη συγκυβέρνηση στη Νορβηγία. Αν υπάρχει μια περίπτωση να ανασυγκροτηθεί το υπάρχον πολιτικό σύστημα, αυτό θα μπορέσει να γίνει μόνο με τη σύμπραξη της Ακροδεξιάς. Είναι αυτό που κατάλαβε με σαφήνεια ο Μπαλτάκος. Μια μεταλλαγμένη Χρυσή Αυγή, ίσως και με άλλο όνομα, θα μπορούσε να συμπράξει με τη Ν.Δ. σε περίπτωση που ο ΣΥΡΙΖΑ έρθει στην εξουσία και αποτύχει, και να προσφερθούν σαν εναλλακτική λύση και να πείσουν.
Διάφοροι θεωρητικοί του νεοφιλελευθερισμού θεωρούν όλα τα κεκτημένα του εργατικού κινήματος «αρχαϊκά» και τα καταργούν. Αλλά δεν τους αρκεί αυτό. Επόμενος στόχος θα είναι οι απεργίες και οι διαδηλώσεις που μπορεί να απαγορευτούν με διάφορα προσχήματα. Και οι κυβερνήσεις τεχνοκρατών να γίνουν ένα συνηθισμένο φαινόμενο. Αλλά εντούτοις φοβούνται την εξέγερση. Γι’ αυτό και οι αστυνομίες της Ευρώπης είναι πια κομάντος. Και ας αναρωτηθούμε: Γιατί η αστυνομία των ΗΠΑ εξοπλίστηκε με τον βαρύ οπλισμό του στρατού από το Ιράκ και το Αφγανιστάν; Μήπως επανέρχεται η θεωρία του εσωτερικού εχθρού που είναι το ίδιο επικίνδυνος με τον εξωτερικό;
[Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών, 27/12/2014]

Διαβάστε περισσότερα

TTIP, CETA, TiSA, TTP: ο καπιταλισμός του κοντινού μέλλοντος

Γιάννης Κιμπουρόπουλος

Το τέρας, αόρατο και πανταχού παρόν
Ενώ οι ανυποψίαστοι ιθαγενείς της Γηραιάς Ηπείρου ασχολούνται με το αν ο Ντράγκι θα αποτολμήσει την «ποσοτική χαλάρωση» ή πώς η Ελλάδα θα αποφύγει το «εκλογικό ατύχημα», στα πιο απρόσιτα για την κοινή γνώμη κτήρια των Βρυξελλών, της Ουάσιγκτον κι άλλων μητροπόλεων σχεδιάζεται το απώτερο μέλλον του παγκόσμιου καπιταλισμού. Ελάχιστοι υποψιάζονται ότι κάποια περίεργα αρχικά, που μπαίνουν στη δημόσια σφαίρα –TTIP, TiSA, CETA, TTP– στο μέλλον θα καθορίζουν απίστευτες λεπτομέρειες της καθημερινότητας των ανθρώπων: τι θα τρώνε, τι φάρμακα θα παίρνουν, πώς θα αμείβονται, αν θα κατοικούν σε κυρίαρχα κράτη ή σε «αποικίες» πολυεθνικών επιχειρήσεων.
Τα αρχικά αυτά αντιστοιχούν σε τέσσερις διακρατικές συμφωνίες που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση, σε απόλυτη αδιαφάνεια, και περιλαμβάνουν περίπου 60 χώρες, ανάμεσά τους τις 28 της Ε.Ε., τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ιαπωνία. Οι χώρες αυτές ελέγχουν περίπου το 70% των παγκόσμιων οικονομικών συναλλαγών. Στην Ευρώπη κάποιος μικρός θόρυβος έχει προκληθεί για την TTIP, τη «Διατλαντική Εταιρική Σχέση Επενδύσεων και Εμπορίου ΗΠΑ και Ε.Ε.». Αλλά δεν είναι μικρότερης σημασίας η TiSA (Συμφωνία για το Εμπόριο Υπηρεσιών), η CETA (Συνολική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία Καναδά-Ε.Ε.) και η TPP (Εταιρική Σχέση Χωρών του Ειρηνικού), έναντι της οποίας η Ε.Ε. διάκειται φιλικά, αν και δεν είναι άμεσος εταίρος.
Σαρωτική απορρύθμιση
Ποιο είναι το νόημα αυτών των συμφωνιών; Πολύ απλά, πιάνουν το νήμα της απορρύθμισης των καπιταλιστικών αγορών και της άρσης κάθε εμποδίου στη διακίνηση κεφαλαίων, αγαθών και υπηρεσιών από εκεί που το άφησαν οι τελματωμένες από το 2011 διαπραγματεύσεις στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (WTO). Για να παρακαμφθούν οι αντιστάσεις των νέων πόλων του καπιταλιστικού σύμπαντος, όπως η Κίνα ή η Ρωσία ή χώρες της Λατινικής Αμερικής, στη σαρωτική κατεδάφιση κάθε προστατευτικού φραγμού, επινοήθηκαν οι «εταιρικές σχέσεις» ανάμεσα στους πιο πρόθυμους συμμάχους των ΗΠΑ, που αποτελούν το ορμητήριο της «απελευθερωτικής» εκστρατείας.
Η ηγεσία της Ε.Ε., ανταποκρινόμενη στην πρόσκληση της αμερικανικής, μπήκε με ενθουσιασμό στην εκστρατεία αυτή, συμπεριφερόμενη ήδη ως κρατική οντότητα, ερήμην των 28 κρατών που εκπροσωπεί και, πολύ περισσότερο, των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Η πρώτη της μέριμνα, άλλωστε, ήταν να επιβάλει «ομερτά» για τις συνομιλίες που είναι σε εξέλιξη εδώ και ενάμιση χρόνο. Ωστόσο, θα ήταν λάθος να αποδώσει κανείς όλη αυτή τη φάμπρικα συμφωνιών πίσω από κλειστές πόρτες στον ακραίο βολονταρισμό μιας δράκας φανατικών νεοφιλελεύθερων που έχουν καταλάβει τα επιτελεία κρατών και διακρατικών ενώσεων. Για να αντιληφθεί κανείς την οικονομική και κοινωνική ουσία αυτής της κινητοποίησης, πρέπει να δει ποιοι είναι οι εισηγητές της. Οι διαπραγματεύσεις και οι συμφωνίες είναι καρπός ενός πολύχρονου και επίμονου lobbying οργανώσεων όπως η αμερικανική CSI (Coalition of Services Industries- καμιά σχέση με το CSI Μαϊάμι κλπ.), ενός καρτέλ δεκάδων πολυεθνικών του τραπεζικού, τηλεπικοινωνιακού και άλλων τομέων που κατατάσσονται στην αμερικανική βιομηχανία υπηρεσιών. Στον «συνασπισμό» αυτό συναντά κανείς επιχειρήσεις από την 21st  Century Fox μέχρι τη Citigroup και από την Fedex μέχρι τη Microsoft. Αντίστοιχοι «συνασπισμοί» δρουν στις Βρυξέλες ή στο Τόκιο, εκπροσωπώντας κλαδικά, εθνικά ή διακρατικά «συνδικάτα» πολυεθνικών οι οποίες θέλουν ελευθερία δράσης πέρα και πάνω από τα σύνορα.

Ο νέος Κυρίαρχος
Πολλά από τα ντοκουμέντα που ανταλλάσσουν αξιωματούχοι της Ε.Ε., των ΗΠΑ, του Καναδά, της Αυστραλίας ή της Ιαπωνίας έχουν προηγουμένως περάσει από τα χέρια χιλιάδων ακριβοπληρωμένων δικηγόρων, οικονομολόγων και άλλων ειδικών, που χρησιμοποιούν τα lobbies των πολυεθνικών για να εντοπίσουν φραγμούς στη νομοθεσία κρατών ή της Ε.Ε. που πρέπει να κατεδαφιστούν ή να αποδυναμωθούν, ώστε να εξασφαλιστεί απεριόριστη ελευθερία κίνησης στο κεφάλαιο και τα αγαθά.
Αυτοί οι ανεπιθύμητοι για το πολυεθνικό κεφάλαιο φραγμοί μπορούν να αφορούν χιλιάδες πράγματα. Από έναν ασήμαντο χημικό ή ορμονικό παράγοντα που χρησιμοποιεί η βιομηχανία τροφίμων, μέχρι τη θεσμική εξύψωση της επιχείρησης στο επίπεδο του κυρίαρχου κράτους. Η διαδικασία ISDS, δηλαδή η δυνατότητα μιας πολυεθνικής να ενάγει σε διεθνές «διαιτητικό» δικαστήριο ένα κράτος για ζημία που υπέστη από αποφάσεις του ή από μια πολιτική αλλαγή, αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό των συμφωνιών αυτών. Κι αποτελεί το κυριότερο εργαλείο κατάλυσης της κρατικής κυριαρχίας μπροστά στον «Νέο Κυρίαρχο» του καπιταλισμού της εποχής: το υπεράνω συνόρων πολυεθνικό, πολυκλαδικό, αόρατο, απρόσωπο και πανταχού παρόν κεφάλαιο.
«Στοιχειώδης ανάλυση»
Η Αριστερά αντιμετωπίζει όλη αυτή τη διεργασία με επικίνδυνη ιδεολογική απλοϊκότητα. Άλλοτε τη βλέπει σαν απλή ποσοτική και ποιοτική εξέλιξη της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, όπως για πρώτη φορά περιγράφηκε στο «Μανιφέστο». Άλλοτε τη διαβάζει υπό το πρίσμα θεωριών συνωμοσίας περί «παγκόσμιας διακυβέρνησης» που απειλεί την υπόσταση των εθνών-κρατών. Κι άλλοτε «δανείζεται» προσεγγίσεις του «οικουμενικού πραγματισμού» (Χάμπερμας) περί «αποικιοποίησης της πολιτικής από την οικονομία». Από τις προσεγγίσεις αυτές, όμως, που μπορεί να περιέχουν και ενδιαφέροντα στοιχεία, απουσιάζει εντελώς η «στοιχειώδης ανάλυση» του σύγχρονου καπιταλισμού: Τι αλλάζει στη δομή του κεφαλαίου, στους όρους αναπαραγωγής του; Ποια είναι η νέα γεωγραφία του; Τι ρόλο παίζουν οι οργανωτικές και τεχνολογικές καινοτομίες στη συσσώρευσή του, αλλά και στις κρίσεις του; Πώς υπερβαίνει τους φραγμούς που θέτουν οι κοινωνικές σχέσεις και οι ιδιαίτερες κουλτούρες από χώρα σε χώρα; Πώς οργανώνει τον πόλεμο κατά της εργασίας στις νέες συνθήκες; Πώς διαχειρίζεται τη γεωπολιτική ανομοιογένεια από ήπειρο σε ήπειρο; Πώς επανασχεδιάζει τις σχέσεις του με τις πολιτικές ελίτ και τις κρατικές ή διακρατικές γραφειοκρατίες; Φαίνεται ότι η πολυεθνική και πολυκλαδική δομή του σύγχρονου κεφαλαίου, στην πραγματικότητα υπερεθνική και κυρίως χρηματοπιστωτική, είναι ο πυρήνας μιας αλλαγής που δεν έχει αποκωδικοποιηθεί με τη διεισδυτικότητα που το έκανε ο Μαρξ πριν ενάμιση αιώνα στο «Κεφάλαιο».
Με βάση τα πρόχειρα διαβάσματά μου, θεωρώ ότι ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, κυρίως στο «Αίνιγμα του κεφαλαίου», είναι ό,τι πιο κοντινό στην ανάλυση του καπιταλισμού που έχει ανάγκη η σύγχρονη Αριστερά. Χωρίς αυτή την ανάλυση, ο επιταχυνόμενος πολιτικός βηματισμός της, τουλάχιστον στα καθ’ ημάς, θα είναι μια πορεία στα τυφλά. Τα αρχικά TTIP, CETA, TiSA και TPP απλώς θα δαιμονοποιούνται και θα εντάσσονται σε θεωρίες συνωμοσίας που αδυνατούν να συλλάβουν τις ταξικές και γεωπολιτικές διαστάσεις της αλλαγής. Μιας αλλαγής που, ειδικά για την Ευρώπη, θυμίζει πολύ τη μεταπολεμική καπιταλιστική ανασυγκρότηση μέσω της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής μηχανικής του «Σχεδίου Μάρσαλ». Αυτή τη φορά έχουμε να κάνουμε με ένα θεσμικό «Σχέδιο Μάρσαλ» στο πλαίσιο του οποίου «αμερικανικές» και «γερμανικές» πολυεθνικές επιχειρούν έναν νέο καταμερισμό της ηγεμονίας στην ίδια την παρακμάζουσα Ευρώπη και, με εφαλτήριο αυτή, στην παγκόσμια αγορά.
[Πηγή: RPROJECT, 22/12/2014]

Διαβάστε περισσότερα

Τι είδα εις την Ρωσσίαν των Σοβιέτ - Κώστας Βάρναλης

Κώστας Βάρναλης

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία του Σπαρτιατισμού της νέας Κοινωνίας, είναι η απουσία ταβερνών και καφενείων. Στα ρεστοράν φυσικά μπορεί κανείς να πιει και καφέ και μπίρα και βότκα (τα κρασιά είναι πολύ ακριβά, ώστε δεν τ’ αναφέρω καθόλου). Όμως καφενεία του δικού μας τύπου, όπου να κάθεται κανείς ξαπλωμένος ατελείωτες ώρες να λιάζεται, να καπνίζει ή να φωνασκεί και να παίζει χαρτιά και τάβλι, καθώς και ταβέρνες του δικού μας τύπου, όπου ο μερακλής πελάτης γίνεται στουπί, τραγουδάει και δημιουργεί «παρεξήγηση», δεν υπάρχουν καθόλου.

Όταν όμως γίνεται κανένα «επίσημο» γλέντι, τότε μονάχα θα καταλάβεις, ότι το θρυλικό «Ρούσικο μεθύσι» δεν έχει, όπως άλλοτες, την έννοια της αποχτήνωσης, αλλά της πιο ενθουσιασμένης εγκαρδιότητας. Το πιοτό, είναι κι εδώ το μαγικό ραβδί της Κίρκης, μα δεν μεταμορφώνει τους ανθρώπους σε χοίρους, αλλά σε χαρούμενα παιδιά. (…) Αντίς για καφενεία και ταβέρνες, οι κεντρικοί δρόμοι και προ πάντων οι πλατείες είναι γεμάτες από κιόσκια, όπου πουλιούνται μήλα, αχλάδια, σταφύλια ή διάφορα νερά παρασκευασμένα με χυμούς φρούτων, καθώς και μεταλλικές σόδες ή τσάι. Ο κόσμος πίνει (ουρά κι εδώ) στο πόδι, πληρώνει και φεύγει αμέσως.
…

Η Μόσχα έχει πιότερα βιβλιοπωλεία από μπακάλικα και δεν έχει σκυλιά και γάτες…

Όλο τον Αύγουστο, που είμαστε εκεί, βρέχει σχεδόν κάθε απόγευμα. Οι δρόμοι, τα δέντρα, τα πάντα δροσίζονται. Κι είναι ευχάριστα τη νύχτα, που ξαστερώνει, να περπατάει κανείς στους δρόμους που είναι άδειοι από κόσμο.

Γυναίκες; Δε θα συναντήσει λοιπόν κανείς γυναίκες της ηδονής να κάνουνε «τροτουάρ»; Ούτε καν ζεύγη ερωτευμένων να γλιστρούν αγκαλιά τοίχο-τοίχο ή να κάθονται στους πάγκους βυθισμένα στον ίλιγγο της... «συστολής του παντός εις εν και μόνον ον»;
…

Ωστόσο η πορνεία δεν έχει ολότελα λείψει. Αλλ’ ας δώσουμε πρώτα τα ιστορικό της, όπως το αφηγήθηκε η διευθύντρια ενός «προφυλακτόριουμ» της Μόσχας. Το «προφυλακτόριουμ» αυτό είναι ένα ίδρυμα, όπου μαζεύουν τις κοινές γυναίκες όχι μονάχα για να τις γιατρέψουν, μα και για να τις ηθικοποιήσουν. Πώς;

Εν πρώτοις είναι ολότελα ελεύθερες μέσα στο ίδρυμα! Κανένας δεν τις φυλάει. Αλλά περνάνε τόσο καλά, που δε θέλουν να φύγουν… Εκεί μένουν επί τρία περίπου χρόνια. Το πρωί κάνουνε τη θεραπεία τους, γυμνάζονται, μαθαίνουν γράμματα και τέχνη ή μουσική (φωνητική ή οργανική). Αφού γευματίσουν φεύγουνε στις 3 και πηγαίνουν σε ορισμένο εργοστάσιο πλεχτικής ή υφαντουργίας όπου δουλεύουν από τις 3 ½ έως στις 9 ½. Στις 10 πρέπει να ’χουν επιστρέψει στο ίδρυμα.

Άλλοτε τις στέλνανε να δουλεύουνε στο εργοστάσιο το πρωί. Αλλά μετά την εργασία, καμιά δεν επέστρεφε στο ίδρυμα νωρίς. Επειδή είχανε πολύ καιρό στη διάθεσή τους και κανείς δεν τις περιόριζε, κατεβαίνανε στην πόλη και ξοδεύανε όλες τους τις οικονομίες. Γιατί αυτού του επαγγέλματος οι γυναίκες δε λογαριάζουνε το χρήμα. Και πολλές απ’ αυτές ξαναπέφτανε στο βόρβορο.

Τότες αναγκάστηκε η διεύθυνση του ιδρύματος α) ν’ αλλάξει τις ώρες της δουλειάς (αντίς το πρωί να δουλεύουνε το απόγεμα) και β) να κρατάει από το μισθό τους ένα ποσοστό για να τους το δώσει την ημέρα, που θα φύγουν οριστικά απ’ εκεί.

Το αποτέλεσμα; Με τη διδασκαλία, την εργασία και την ελευθερία οι περισσότερες «αποκαθαίρονται» ηθικά και φτάνουνε να γίνουν από τις καλύτερες «ουντάρνικες» στα εργοστάσια, μέλη του κομμουνιστικού Κόμματος, δασκάλισσες, βιολινίστριες κ.τ.λ.
…

Οι βρεφικοί σταθμοί και οι παιδικοί κήποι είναι ιδρύματα πρώτης ανάγκης για την κολεχτιβιστική κοινωνία. Γιατί χάρη σ’ αυτά τα ιδρύματα:

α) Απαλλάσσεται η μάνα από την έγνοια του παιδιού και μπορεί να εξακολουθεί αμέριμνη τη δουλειά της στο εργοστάσιο ή στο γραφείο. Επίσης μπορεί να εξακολουθεί τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο, το Ινστιτούτο, την Ακαδημία γιατί πολλές από τις σπουδάστριες είναι παντρεμένες.

β) Ανατρέφεται το παιδί επιστημονικά δηλ. με όλους τους όρους της υγιεινής και της παιδαγωγικής, όπως δε θα μπορούσε να το αναθρέψει η μάνα του. Κι έτσι η νέα γενεά, όπως το θέλησε ο Λένιν, «γίνεται δυνατή και γερή με νεύρα και μπράτσα σιδερένια».

γ) Εξασφαλίζει την πραγματικήν ισότητα της γυναίκας με τον άντρα στο ζήτημα της παραγωγής και της κοινωνικής ζωής. Δηλ. η μητρότητα δεν είναι ένα μειονέκτημα φυσικό στη γυναίκα, που να την εμποδίζει από τη δουλειά της και τα διάφορα κοινωνικά της καθήκοντα.

* Απόσπασμα από το βιβλίο Τι είδα εις την Ρωσσίαν των Σοβιέτ, του Κώστα Βάρναλη, επιμέλεια Νίκος Σαραντάκος, εκδόσεις Αρχείο

Διαβάστε περισσότερα

Το ρούβλι, το πετρέλαιο, το σχιστολιθικό αέριο, τα παράγωγα και η αμερικανική ηγεμονία

του Federico Pieraccini

Δύο κεντρικά θέματα σχετικά με την υποτίμηση του ρουβλιού και την ανατίμηση του δολαρίου πρέπει να έχουμε στο νου μας: την επιδίωξη να διατηρηθεί η αμερικανική ηγεμονία και την κερδοσκοπική φούσκα των παραγώγων που συνδέονται με τον κλάδο του σχιστολιθικού αερίου. Χωρίς αυτά τα στοιχεία, είναι αδύνατον να κατανοήσουμε ποιες είναι οι αιτίες και οι συνέπειες οικονομικών γεγονότων που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν τεχνητά.

Συνεπώς, η υπόθεση που περιγράφει ο τίτλος πρέπει να ιδωθεί από διαφορετικές οπτικές γωνίες, από τη γεωπολιτική και από την καθαρά οικονομική.

Η κατάρρευση της τιμής του πετρελαίου

Η υποτίμηση του πετρελαίου φαίνεται να αποτελεί μια στρατηγική που εφαρμόζεται κατόπιν συμφωνίας ανάμεσα στο αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ και τον βασιλικό Οίκο των Σαούντ (βλ.http://www.counterpunch.org/2014/12/16/the-oil-coup/ καιhttp://www.theguardian.com/business/economics-blog/2014/nov/09/us-iran-russia-oil-prices-shale). Όπως υποστηρίζεται στα άρθρα αυτά, στις συναντήσεις του Σεπτεμβρίου του 2014 μεταξύ του Αμερικανού υπ. Εξωτερικών Τζ. Κέρι και του πρίγκιπα Αμπτουλάχ σχεδιάστηκαν η μείωση της τιμής του αργού πετρελαίου (κάτω από την κρατούσα αγοραία τιμή) και ταυτόχρονα η άρνηση να μειωθεί η ημερήσια παραγωγή. Δηλ. τέθηκαν τα θεμέλια για τη χειραγώγηση της τιμής του πετρελαίου με όλα τα μέσα. Αυτός φαίνεται να είναι ο βασικός λόγος που , παρά την κατάρρευση του χρηματιστηρίου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (με απώλειες από 8-20% σε μία και μόνο ημέρα, στις 16 Δεκεμβρίου), δεν εκδηλώνονται, βραχυπρόθεσμα, προθέσεις να μειωθεί η ημερήσια παραγωγή πετρελαίου.Τα άμεσα αποτελέσματα αυτής της κατάστασης είναι απτά σε χώρες όπου το νεκρό σημείο (“το νεκρό σημείο είναι μια αξία που δείχνει την ποσότητα, εκφρασμένη σε όγκο παραγωγής και πωλήσεις, των πωλήσεων που απαιτούνται για να καλυφθεί το κόστος που έχει καταβληθεί, προκειμένου να κλείσει η περίοδος αναφοράς χωρίς κέρδη ή ζημίες”) για την εξόρυξη αργού πετρελαίου ποικίλλει πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι. Από το Ιράν μέχρι τη Βενεζουέλα , περνώντας από τη Ρωσία, όλες οι χώρες επηρεάζονται από την κατάρρευση της τιμής του αργού πετρελαίου. Το Ριάντ επηρεάζεται λιγότερο, εφόσον το νεκρό σημείο γι’ αυτό είναι περίπου στα 65 δολάρια το βαρέλι.
Είναι μια κατάσταση μη ανεκτή πλέον για πολλές χώρες — βεβαίως δεν μιλάμε για τη Ρωσία που έχει μια καλή οικονομική βάση (χαμηλό χρέος, πολλά αποθεματικά σε χρυσό, μεγάλη ρευστότητα σε συνάλλαγμα)– αλλά μάλλον για χώρες όπως η Βενεζουέλα (που το νεκρό σημείο κυμαίνεται από τα 140 έως τα 160 δολάρια) οι οποίες αντλούν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους από τα κέρδη των εξαγωγών πετρελαίου. Αν συνδυαστεί αυτή η κατάσταση με τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στο Καράκας θα μπορούσε να προκαλέσει την οικονομική κατάρρευση της Βενεζουέλας (το Zero Hedge θεωρεί ότι η αθέτηση πληρωμών εκ μέρους της Βενεζουέλας έχει πιθανότητες 93%). Ακόμη και το ιρανικό πετρέλαιο επηρεάζεται από τη μείωση της τιμής (το νεκρό σημείο είναι στα 120-140 δολάρια) προς μεγάλη ικανοποίηση του Ριάντ που είναι ο περιφερειακός του ανταγωνιστής.
Αν πλημμυρίσει η αγορά με ένα προϊόν το οποίο έχει πολύ χαμηλή ζήτηση ( έχει φτάσει η ζήτηση του πετρελαίου στο ανώτατο σημείο της; ρωτά το Bloomberg) τότε το αποτέλεσμα είναι ο αποπληθωρισμός, κάτι χειροπιαστό ακόμη και για τους λιγότερο προσεκτικούς παρατηρητές. Αν επιβραδυνθεί η παγκόσμια οικονομία, θα μειωθούν οι ανάγκες για ενέργεια. Αν αυτή η πτώση δεν αντιστοιχηθεί με μια μείωση της παραγωγής (όπως ζητήθηκε στον ΟΠΕΚ πριν από δύο εβδομάδες), τότε η τιμή θα καταρρεύσει ως προς την τρέχουσα αξία. Με μια έννοια, ο απλός πολίτης θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι η τιμή ανά βαρέλι σήμερα είναι πιο ευθυγραμμισμένη με τις αξίες της αγοράς σ’ αυτό το στάδιο της παγκόσμιας οικονομίας. Δυστυχώς, αυτή είναι μία μόνο από τις πολλές οπτικές γωνίες από τις οποίες μπορεί κανείς να παρατηρήσει αυτό το σενάριο και βεβαίως δεν προσφέρει πλήρη εξήγηση.

Η υποτίμηση του ρουβλιού

Αναμφίβολα υπάρχει ισχυρός συσχετισμός ανάμεσα στην πτώση της τιμής του αργού πετρελαίου και στην κατάρρευση της αξίας του ρουβλιού. Αλλά αυτή η θεωρία δεν προσφέρει επαρκή εξήγηση. Υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που δεν πρέπει να αγνοηθούν.Οι οικονομικές κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτρέπουν το δανεισμό των ρωσικών εταιρειών με όρους πληρωμής που ξεπερνούν τις 30 ημέρες. Με δεδομένο ότι οι ρωσικές εταιρείες δανείζονταν φθηνά από δυτικές τράπεζες από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι τρέχουσες κυρώσεις εμποδίζουν την αναδιάρθρωση των προηγούμενων δανείων και την αναχρηματοδότησή τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι αυτές οι εταιρείες πρέπει να αγοράζουν ευρώ και δολάρια για να εξυπηρετούν τα δάνειά τους δημιουργώντας έτσι μεγαλύτερη ζήτηση ξένου συναλλάγματος στη ρωσική αγορά και εξασθενίζοντας το ρούβλι. Από καθαρά επιχειρηματική άποψη , οι ρωσικές εταιρείες θα ήθελαν να δουν μια διαφορετική συμπεριφορά της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, όπως εξηγείται από τον Αλεξάντερ Μερκούριους:
«Αυτό που υποπτεύομαι για τα τεκταινόμενα είναι ότι οι μεγάλοι κερδοσκόποι που ποντάρουν εναντίον του ρουβλιού είναι ακριβώς οι τράπεζες και οι ρωσικές εταιρείες που έχουν μεγάλα δάνεια σε δολάρια τα οποία πρέπει να αποπληρωθούν πριν από το τέλος του έτους. Αντί να πληρώσουν τα δάνεια με τα αποθεματικά τους, ασκούν πίεση στην κυβέρνηση και στην Κεντρική Τράπεζα μετατρέποντας τα ρούβλια σε δολάρια και κερδοσκοπώντας εναντίον του ρουβλιού. Αυτή η διάσταση είναι πολύ πιο σημαντική από οποιονδήποτε άλλον παράγοντα που προκάλεσε την πρόσφατη πτώση του ρουβλιού. Κρίνοντας από όσα λέει ο [υπ. Οικονομικής Ανάπτυξης της Ρωσίας] Ουλιουκάεφ, η κυβέρνηση και η Κεντρική Τράπεζα έχουν ουσιαστικά παραδοθεί και αποφάσισαν να βοηθήσουν τις τράπεζες, δίνοντάς τους μέρος των αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας. Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί η αύξηση του επιτοκίου στις 15/12 ήταν τόσο αναποτελεσματική και γιατί το ρούβλι ενισχύθηκε τις τελευταίες ημέρες”.
Πράγματι, αναλύοντας τις παράπλευρες συνέπειες του ομολόγου που εξέδωσε η Rosneft στις 12 Δεκεμβρίου 2014 (625 δισ. ρούβλια = με 11 δισ. δολάρια στις 15/12) , φαίνεται ότι στο τέλος η Ρωσική Κεντρική Τράπεζα αγόρασε αυτά τα ομόλογα, επιτρέποντας στη Rosneft να αναχρηματοδοτήσει τα δάνεια από τις δυτικές τράπεζες. Θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι οι ΗΠΑ εφαρμόζουν την ίδια τακτική, χρησιμοποιώντας την Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα, για να τυπώνει χρήματα και να τα δίνει στις προβληματικές αμερικανικές επιχειρήσεις με αντάλλαγμα την έκδοση ομολόγων. Η συμπεριφορά της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, παρόμοια με την αμερικανική, ήταν δεσμευμένη. Το πρόβλημα είναι πως το παγκόσμιο σύστημα ρυθμίζεται με βάση το δολάριο και όχι με βάση το ρούβλι. Η Ρωσία χρησιμοποίησε μια δυτική μέθοδο για να δημιουργήσει χρήμα και πληρώνει τις συνέπειες. Αυτές οι συνέπειες αποτελούν τη μήτρα όλων όσων φοβίζουν τους Αμερικανούς, την αποδολαριοποίηση και την απώλεια της αξιοπιστίας του δολαρίου. 

Ο γεωπολιτικός παράγοντας της κρίσης αυτής

«Δεν θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε αυτό που συμβαίνει, είναι η πραγματοποίηση του χειρότερου εφιάλτη μας. Και τις επόμενες ημέρες νομίζω πως η κατάσταση θα μπορούσε να συγκριθεί με την πιο δύσκολη περίοδο του 2008 » – Σεργκέι Σβετσόφ, πρώτος αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας.

Το πιο ενδιαφέρον ερώτημα είναι: θα μπορούσαν οι ρωσικές αρχές να είχαν προβλέψει αυτή τη συνδυασμένη επίθεση πετρελαίου-ρουβλιού-κυρώσεων; Η απάντηση είναι ναι και την είχαν προβλέψει. Βεβαίως ουδείς μπορούσε να φανταστεί την άμεση επιτάχυνση αυτής της στρατηγικής. Ούτε στους πιο μεγάλους εφιάλτες των Ρώσων δεν προβλεπόταν ότι μέσα σε 6 μήνες το πετρέλαιο θα έχανε τη μισή αξία του και το ρούβλι θα έπεφτε πάνω από 50% σε 12 μήνες. Η αμερικανική τακτική προϋποθέτει έναν παράγοντα πολύ υψηλού ρίσκου και αυτός θέτει σε κίνδυνο την παγκόσμια οικονομία, όπως θα δούμε.Γιατί οι ΗΠΑ και οι συνεταίροι τους πήραν αυτό το δρόμο που είναι γεμάτος με άγνωστα μονοπάτια; Ακόμη και σ’ αυτή την ερώτηση υπάρχουν πολλές απαντήσεις. Ασφαλώς το κύριο είναι η γεωπολιτική στρατηγική της “αλλαγής καθεστώτος” σε χώρες όπως η Βενεζουέλα , το Ιράν και η Ρωσία (στις χώρες δηλαδή που επηρεάζονται περισσότερο από την κατάρρευση της τιμής του πετρελαίου). Εφόσον η χρήση συνηθισμένων μεθόδων ήπιας ισχύος δεν έφερε πολύ σημαντικά αποτελέσματα (το Ιράν προχωρεί προς συμφωνία με τους5 + 1, ο Άσαντ σταθεροποιείται όλο και περισσότερο στη Συρία, ο Πούτιν γίνεται όλο και πιο δημοφιλής στο εσωτερικό και ο Μαντούρο μπόρεσε να πάρει ξανά τα ηνία της χώρας ύστερα από μια περίοδο αστάθειας μετά το θάνατο του Τσάβες και τις σε μεγάλο βαθμό έξωθεν υποκινημένες διαδηλώσεις του καλοκαιριού), το βασικό κλειδί είναι η άσκηση οικονομικής επιβολής. Εντούτοις, εμπεριέχονται πολλοί κίνδυνοι σ’ αυτή τη στρατηγική. Η κατάρρευση του νομίσματος, η μείωση των εσόδων από το αργό πετρέλαιο, οι αυξανόμενες τιμές, ο αυξανόμενος πληθωρισμός, η μείωση της αγοραστικής δύναμης κοκ είναι τα όπλα με τα οποία η Αμερική είναι πεπεισμένη ότι μπορεί να συνεχίσει να παίζει το ρόλο της ως ηγεμονική δύναμη στον κόσμο. Η προτεραιότητά της είναι μέσω αυτής της στρατηγικής να οδηγήσει σε εσωτερική κατάρρευση των αντιπάλων χωρών χάρη σ’ ένα συνδυασμό παραγόντων: κυρώσεων, πετρελαίου και νομίσματος.

Ποιους κινδύνους εμπεριέχει αυτή η στρατηγική;

Αφού αναλύσαμε τα κίνητρα και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται σ’ αυτή τη στρατηγική-καμικάζι, μπορούμε να αναλύσουμε ένα πιο ενδιαφέρον και επίσης πιο ανησυχητικό θέμα: τους κινδύνους που θα μπορούσαν να προκαλέσουν οι μέθοδοι τις οποίες χρησιμοποιεί η Δύση. Η κρίση στην Ουκρανία, η Ευρασιατική Ένωση, η αποδολαριοποίηση και οι μεγάλες συμφωνίες μεταξύ των BRICS ώθησαν την Ουάσιγκτον να αντιδράσει με ένα παιχνίδι στο οποίο ρισκάρει τα πάντα.Ο παράγοντας που εμπεριέχει τους περισσότερους αγνώστους και προκαλεί τις μεγαλύτερες ανησυχίες είναι η αγορά σχιστολιθικού αερίου των ΗΠΑ. Αφού υψώθηκε ως η σημαία της ενεργειακής ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, αφού θεωρήθηκε το μέγα όπλο για τη μετάβαση από τη Μέση Ανατολή στην Ασία (ως μέρος της στρατηγικής του “ασιατικού άξονα”), έπαιξε αναμφίβολα (και ακόμη παίζει) πρωταρχικό ρόλο στα σχέδια των Αμερικανών πολιτικών.
Ωστόσο, αυτό που κρύβεται έξυπνα από τα κυρίαρχα ΜΜΕ είναι οι παρενέργειες που προκαλούνται στην αγορά σχιστολιθικού αερίου λόγω των τρεχουσών χαμηλών τιμών του πετρελαίου. Το νεκρό σημείο για αυτές τις νέες μεθόδους εξόρυξης κυμαίνεται στα 60-80 δολάρια /βαρέλι. Τούτου δοθέντος, είναι εύκολο να αντιληφθούμε ότι μια παρατεταμένη περίοδος χαμηλών πετρελαϊκών τιμών θα προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες σε ολόκληρη την αγορά σχιστολιθικού αερίου στις ΗΠΑ (το πρώτο επεισόδιο αυτού του είδους συνέβη ήδη, η αυστραλιανή εταιρεία Red Fork Energy, που δραστηριοποιούνταν σε δύο έργα σχιστολιθικού αερίου στην Οκλαχόμα των ΗΠΑ, υπέστη κατάρρευση της μετοχής της, δεν μπόρεσε να πληρώσει τα χρέη της και αναγκάστηκε να τεθεί υπό δικαστική εκκαθάριση,http://www.afr.com/p/business/companies/james_packer_backed_collapse_burnt_tqtc3Rfz2czz3a8UmM4ZWK) . Εάν οι συνέπειες ήταν απλώς κάποιες χρεοκοπίες εταιρειών θα μπορούσε να πει κανείς ότι δεν είναι και τόσο σημαντικό πρόβλημα. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν στρέψουμε το φακό στη διαδικασία δανεισμού προς αυτές τις εταιρείες οι οποίες αδυνατούν να επιστρέψουν τις πιστώσεις στις τράπεζες, εάν χρεοκοπήσουν. Μια αθέτηση πληρωμών σε αυτό τον τομέα θα μπορούσε να προκαλέσει έναν κατακλυσμό που τελικά θα επηρέαζε τη μητέρα όλων των φουσκών: τα παράγωγα που είναι κρυμμένα στις δυτικές τράπεζες.
Οι παγκόσμιοι κίνδυνοι με τους οποίους παίζουν οι ΗΠΑ για να διατηρήσουν την παγκόσμια ηγεμονία τους δεν είναι πολύ διαφορετικοί από την προληπτική πυρηνική επίθεση (η τακτική τους μοιάζει με πρώτο πλήγμα, με την οικονομική έννοια). Εάν η τιμή του πετρελαίου (που χειραγωγείται) σύρει στην άβυσσο τον κλάδο σχιστολιθικού αερίου της Αμερικής, όλα τα δάνεια που θα έπρεπε να αποπληρωθούν στις αμερικανικές τράπεζες θα μπορούσαν να εξαερωθούν. Και μαζί μ’ αυτά, δυνητικά, όλα τα παράγωγα.
Ας αναφέρουμε μερικούς αριθμούς προς επίρρωση των παραπάνω και ας δούμε πόσα από αυτά τα τρελά χρηματοπιστωτικά εργαλεία έχουν στα χέρια τους οι αμερικανικές τράπεζες:
JPMorgan Chase

• Συνολικά περιουσιακά στοιχεία: $ 2.520.336,000.000 (περίπου 2,5 τρισ. δολάρια)
• Συνολική έκθεση σε παράγωγα: $ 68.326.075.000.000 (περισσότερα από 68 τρισ. δολάρια)

Citibank

• Συνολικά περιουσιακά στοιχεία: $ 1.909.715.000.000 (μόλις πάνω από 1,9 τρισ. δολάρια)
• Συνολική έκθεση σε παράγωγα: $ 61.753.462.000.000 (πάνω από 61 τρισ. δολάρια)

Goldman Sachs

• Συνολικά περιουσιακά στοιχεία: $ 860.008.000 (λιγότερα από 1 τρισ. δολάρια)
• Συνολική έκθεση σε παράγωγα: $ 57.695.156.000.000 (πάνω από 57 τρισ. δολάρια)

Bank Of America

• Συνολικά περιουσιακά στοιχεία: $ 2.172.001.000.000 (λίγο πάνω από 2,1 τρισ. δολάρια)
• Συνολική έκθεση σε παράγωγα: $ 55.472.434.000.000 (πάνω από 55 τρισ. δολάρια)

Morgan Stanley

• Συνολικά περιουσιακά στοιχεία: $ 826.568 δισ. ( λιγότερα από 1 τρισ. δολάρια)
• Συνολική έκθεση σε παράγωγα: $ 44.134.518.000.000 (πάνω από 44 τρισ. δολάρια)

Ιδού μια χρήσιμη σύγκριση για να συνειδητοποιήσουμε πλήρως τι μας λένε οι αριθμοί: το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ είναι 18 τρισ. δολάρια. Οι αγορές παραγώγων , μόνο όσον αφορά τις 6 μεγαλύτερες τράπεζες των ΗΠΑ, ισοδυναμούν με το 16πλάσιο του αμερικανικού χρέους.Οι κυβερνήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με το ίδιο δίλημμα κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 : να αφήσουν τις τράπεζες να χρεοκοπήσουν ή να τις σώσουν;Πρέπει οι τράπεζες να χρεοκοπήσουν ή είναι “πολύ μεγάλες για να χρεοκοπήσουν”; Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν δυο πιθανοί δρόμοι: ή τύπωμα χρήματος ( ο τρόπος με τον οποίο λύνει η Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα κάθε πρόβλημα), χωρίς να ανησυχεί για το αυξανόμενο δημόσιο χρέος (το παράδειγμα που χρησιμοποιείται για να στηριχθεί αυτή η θεωρία είναι η Ιαπωνία με χρέος 300% του ΑΕΠ της) ή να αφεθούν οι τράπεζες να χρεοκοπήσουν.
Θεωρώντας δεδομένο ότι η χειραγώγηση της αγοράς πετρελαίου και συνεπώς η υπόθεση του ρουβλιού συνιστούν γεωπολιτικές κινήσεις, ποια είναι η νικηφόρα στρατηγική για την Ουάσιγκτον, χωρίς να προκαλέσει κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας; Η επιβολή αλλαγής καθεστώτος στη Βενεζουέλα, το Ιράν και τη Ρωσία σύντομα ή ο εξαναγκασμός αυτών των χωρών να συμβιβαστούν με τις επιταγές της Δύσης. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι ο χρόνος δεν είναι με τη μεριά της Δύσης. Ο λόγος σχετίζεται με τα επιχειρήματα που παρουσιάστηκαν παραπάνω: η χαμηλή τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να κατεδαφίσει την αγορά σχιστολιθικού αερίου, προκαλώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση που θα κατέστρεφε τις μεγάλες αμερικανικές τράπεζες και θα μπορούσε να προκαλέσει τη μεγαλύτερη κερδοσκοπική φούσκα στην ιστορία, τα παράγωγα, η οποία θα προκαλούσε με τη σειρά της οικονομική κρίση μπροστά στην οποία ό,τι συνέβη το 2008 θα το θυμόμαστε σαν κάτι εύκολο κι απλό.
Υπάρχει ένας παράγοντας που βαραίνει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον και θεωρείται κλειδί από τις ΗΠΑ όσον αφορά αυτή τη στρατηγική. Εάν καταλήξει να καταρρεύσει η αγορά σχιστολιθικού αερίου και οι αμερικανικές τράπεζες πρέπει να διασωθούν και πάλι ( όπως ζητούν επιμόνως οι λομπίστες των τραπεζών από τις 11/12, βλ. http://www.huffingtonpost.com/2014/12/04/wall-street-government-shutdown_n_6272776.html?), η λύση θα ήταν να τυπώσει η Κεντρική Τράπεζα κι άλλο χρήμα και να αυξηθεί το αμερικανικό δημόσιο χρέος. Θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς ότι έτσι θα μειωνόταν σημαντικά η αξιοπιστία του δολαρίου. Αυτό αποτελεί θέμα συζήτησης και ουδείς έχει οριστική απάντηση. Ασφαλώς στις ΗΠΑ οι αξιωματούχοι είναι πεπεισμένοι ότι αν η τακτική που ακολουθούν επιτύχει και οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος στη Ρωσία και στην οικονομική της κατάρρευση, η Κίνα θα αναγκαστεί να “γυρίσει στο μαντρί” (έχοντας χάσει τον υπ’ αριθμόν 1 σύμμαχό της), έτσι θα εξασφαλιζόταν η ευρωστία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών (η αξιοπιστία του δολαρίου εξαρτάται κατά πολύ από την Κίνα, λόγω της ποσότητας των ομολόγων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών που έχουν στα χέρια τους οι Κινέζοι) και θα επιβεβαιωνόταν η αξιοπιστία του δολαρίου (ακόμη κι αν το δημόσιο χρέος εκτοξευόταν από τα 16 στα 36 τρισ. δολάρια)
Το βασικό πρόβλημα, όμως, εξακολουθεί να είναι το γεωπολιτικό. Η άποψη ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται και θέλουν να διατηρήσουν την ηγεμονία τους. Σήμερα δεν έχουν άλλα μέσα να αντιμετωπίσουν την παγκόσμια αλλαγή, τη μετάβαση σε ένα στάδιο που ο κόσμος δεν είναι πλέον μονοπολικός (στον οποίο οι Αμερικανοί δεν είναι η μοναδική υπερδύναμη), αλλά πολυπολικός (με περισσότερους παίκτες στην παγκόσμια σκηνή). Αυτό είναι το συμπέρασμα, και η τρέχουσα τάση αντιπροσωπεύει έναν ανυπολόγιστο κίνδυνο για το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας … αξίζει πραγματικά;

Μετάφραση: Αριάδνη Αλαβάνου

Πηγή: http://vineyardsaker.blogspot.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Το παγκόσμιο σώου των Xmas!

Από τα Χριστούγεννα του Παπαδιαμάντη στα ρεβεγιόν της Παγκοσμιοποίησης
Του Λεωνίδα Χ. Αποσκίτη*
Ο μεγάλος συγγραφέας της Βικτωριανής Αγγλίας, Κάρολος Ντίκενς, στην «Χριστουγεννιάτικη Ιστορία» του (τον Δεκέμβριο του 1843), έδινε το νόημα της γιορτής των Χριστουγέννων όπως ήταν ζωντανό ακόμα στον δυτικό πολιτισμό.
Πρόκειται για την ιστορία του άκαρδου και φιλοχρήματου Σκρουτζ ο οποίος, με την επέμβαση του πνεύματος των Χριστουγέννων, συγκλονίζεται και από φιλάργυρος μετατρέπεται σε άνθρωπο της συμπόνοιας και της γενναιοδωρίας.
Αυτό ήταν το μήνυμα της γιορτής των Χριστουγέννων που επιζούσε στην ψυχή των λαών μέχρι την εισβολή της παγκοσμιοποίησης και του καταναλωτισμού. Όλοι μεγαλώσαμε με την πασίγνωστη ιστορία του, γενηές και γενηές, μέχρι που ήρθε ο νεοεποχίτης Χάρρυ Πότερ να μονοπωλήσει τις παιδικές ψυχές.
Σήμερα γίνεται μια συντονισμένη κατεδάφιση του εορτασμού των Χριστουγέννων, τα οποία η βιομηχανία της διασκέδασης τα θέλει ένα ατελείωτο σώου από «ρεβεγιόν», καζίνο, βιτρίνες και εξωτικές εκδρομές…
Ο πόλεμος κατά του πνευματικού νοήματος της γιορτής των Χριστουγέννων είναι, μαζί με την μαζική προώθηση προς τις ευρωπαϊκές χώρες μουσουλμάνων μεταναστών, απαραίτητο στοιχείο της προσπάθειας να επιβληθεί η πολυπολιτισμικότητα ενάντια στην θέληση των περισσότερων ανθρώπων.
Γιατί η παγκοσμιοποίηση δεν τελειώνει με την επικράτηση σε όλες τις χώρες του πλανήτη του οικονομικού συστήματος των τραπεζιτών, όπως λέγεται. Η Νέα Παγκόσμια Τάξη είναι η στρατιωτικοπολιτική έκφραση της παγκοσμιοποίησης, αλλά το πολιτισμικό υπόβαθρο είναι τα ιδεολογήματα της Νέας Εποχής, και μάλιστα τα πιο ισοπεδωτικά από αυτά, και όχι οι αφελείς ψευτολατρείες του new age. Είναι οι εντολές των Επικυρίαρχων, όπως τις συνόψισε ο Χένρυ Κίσσινγκερ: «χτυπήστε τις παραδόσεις τους για να τους κάνετε να υποταχθούν».
Όπως το ορίζει πολύ σωστά στο λεξικό του ο Μπαμπινιώτης, είναι «η μετατροπή της οικουμένης σε ενιαία οικονομική, πολιτική και πολιτιστική επικράτεια»!
Είναι, με λίγα λόγια, η μονοκρατορία του Μαμμωνά στην λατρεία του οποίου σπρώχνουν τους ανθρώπους -και όχι του Χριστού- με το όργιο των διαφημίσεων και της τηλεοπτικής πλύσης εγκεφάλου. Γιατί, «όπου γαρ εστίν ο θησαυρός υμών εκεί έσται και η καρδία υμών».
Η αυθεντική χαρά των Χριστουγέννων, αυτή που μετέδωσε ο Άγγελος στους ποιμένες –«ιδού ευαγγελίζομαι υμίν χαράν μεγάλην»- επιδιώκεται να αντικατασταθεί από την χαρά της κατανάλωσης. Η συγκεκριμένη αγάπη που προαναγγέλλουν τα Χριστούγεννα υποκαθίσταται από την ουμανιστική φιλανθρωπία. Τα δώρα των μάγων αντικαθίστανται, διολισθαίνοντας στη σύγχρονη μαγεία των δώρων. Το ξύλο του Σταυρού υποκαθίσταται από το παγκόσμιο χριστουγεννιάτικο δέντρο, το οποίο μάλιστα καθιερώθηκε να το ανάβουν οι δήμαρχοι-τελετάρχες, όπως συμβαίνει στη Νέα Υόρκη και σε όλες τις μεγάλες πόλεις του κόσμου. Μάλιστα, στις περιπτώσεις όπου επιζεί ακόμη η παραδοσιακή φάτνη, αυτή είναι δυσανάλογα μικρή στα πόδια του τεράστιου δημόσιου στολισμένου έλατου. Και κυρίως, το βασικό πρόσωπο των Χριστουγέννων, ο Χριστός, αντικαθίσταται σταδιακά από τον αινιγματικό «Χ» των σύγχρονων Xmas.
Αν όλα τα άλλα είχαν παραμείνει κοντά στο αυθεντικό νόημα, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι το Χ στο Xmas ίσως συμβολίζει τον Χριστό. Με την πληθώρα, όμως, ενδείξεων αλλά και αποδείξεων που υπάρχουν ότι όλο το πνεύμα των Χριστουγέννων έχει αλλοτριωθεί, ο αντικειμενικός παρατηρητής πείθεται ότι μάλλον το Χ συμβολίζει πλέον κάποιον άλλο και όχι τον Χριστό στον σύγχρονο εορτασμό των Χριστουγέννων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή C. J. Koster, ειδικευμένο στην ανάλυση αρχαίων επιγραφών, το Χ αποτελεί έμβλημα του βαβυλωνιακού θεού του Ουρανού.
Στην μασονική παράδοση το Χ συμβολίζει τον Όσιρι, αλλά και τον 17^ο βαθμό του «Ιππότη Ανατολής και Δύσης».
Ακόμη είναι το πρώτο γράμμα του αριθμού… 666 αν αυτός εκφραστεί με γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου (χξς).
Αν, όμως, σήμερα οι νεοπεοχίτικες προσταγές θέλουν Χριστούγεννα χωρίς Χριστό, κάποτε, τα πρωτοχριστιανικά χρόνια, υπήρχε ο Χριστός χωρίς τα Χριστούγεννα αφού τα γενέθλιά του δεν εορτάζονταν.
Ο εορτασμός της 25^ης Δεκεμβρίου ως ημέρας των Χριστουγέννων καθιερώθηκε γύρω στο 335 μ.Χ. στην Ρώμη και στην Ανατολή μετά το 376 μ.Χ.
Στις ανατολικές εκκλησίες δινόταν πάντα σημασία στα Θεοφάνεια, με βάση και την ελληνιστική παράδοση, τα οποία συνεχίζει ακόμα να συνεορτάζει με την Γέννηση η Αρμένικη Ορθοδοξία.
Για την καθιέρωση της εορτής των Χριστουγέννων την 25^ηΔεκεμβρίου, πέραν των Εκκλησιών της Ρώμης και της Κωνσταντινούπολης, συνετέλεσε άθελά του ο ίδιος ο Ιουλιανός ο Παραβάτης γιατί αφού είχε επαναφέρει την παληά θρησκεία ως επίσημη της αυτοκρατορίας, καθόρισε με διάταγμά του να εορτάζεται την 25^η Δεκεμβρίου ο «θεός ήλιος».
Πέραν της εορτής αυτής, με άλλο διάταγμά του, έδωσε εντολή να εορτάζεται προς …τιμήν του ηλίου πάλι (!) και η 1^η Ιανουαρίου, καθ’ όσον αυτή ήταν η 1^η ημέρα του έτους της αυτοκρατορίας.
Έτσι, η Εκκλησία αποφάσισε να μεταφέρει την εορτή των Χριστουγέννων και της Γεννήσεως του νοητού Ηλίου της Δικαιοσύνης από την 6^η Ιανουαρίου στην 25^η Δεκεμβρίου και να εορτάζεται μαζί με την εορτή του φυσικού ηλίου των εθνικών. Οι Πατέρες της Εκκλησίας (όπως ο Αγ. Αυγουστίνος) αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι την ημέρα αυτή δεν γιορτάζουμε τον ίδιο τον ήλιο, αλλά Εκείνον ο οποίος δημιούργησε εκ του μηδενός τον ήλιο!
Αργότερα (τον 6^ο αιώνα μ.Χ.), ο Ιουστινιανός (482-565 μ.χ.), όχι μόνο καθιέρωσε την 25^η Δεκεμβρίου ως ημέρα εορτής των Χριστουγέννων, αλλά προσδιόρισε αυτή να είναι και αργία, επιπλέον δε, εξέδωσε και διάταγμα με αφετηρία το οποίο, η 25^ηΔεκεμβρίου του έτους 754 της Ρωμαϊκής εποχής (από την κτίση της Ρώμης) θα εθεωρείτο το έτος 1 μιας νέας περιόδου κι ενός νέου τρόπου χρονολόγησης που θα χρησιμοποιείτο σε όλη την επικράτεια.

«Καλή Κατανάλωση!«

Η επιχείρηση «μαγεία των Χριστουγέννων»
Η Νέα Εποχή δεν μένει μόνο στην εμπορευματοποίηση της εορτής, αλλά επιχειρεί την καθιέρωση της «μαγείας» στην εορτή, την λεγόμενη «μαγεία των Χριστουγέννων» ή «μαγικό πνεύμα των Χριστουγέννων»…
Όλος ο κοσμικός τύπος και τα ΜΜΕ αποκαλούν πια έτσι τα Χριστούγεννα και το πνεύμα των ημερών που τα συνοδεύουν.
Έτσι, τα λουλούδια και τα κλαδιά με τα πράσινα φύλλα προέρχονται από τους Ρωμαίους. Ο κισσός, το πουρνάρι και η δάφνη προήλθαν από τις ειδωλολατρικές γιορτές των Σαξόνων. Το γκι (ιξός) που κρεμάνε σε πόρτες και παράθυρα δεν είναι τίποτε άλλο από το μαγικό φυτό που συμβόλιζε την ειρήνη και την ελπίδα κατά τους Κέλτες ιερείς, τους Δρυΐδες.
Το δε παραδοσιακό ρεβεγιόν (reveillon), προερχόμενο από την συνήθεια της αγρυπνίας μέσα στους ναούς των Χριστιανών για την ακολουθία των Χριστουγέννων, που αρχίζει πολύ νωρίς το ξημέρωμα, έχει μετατραπεί σε ένα παραδοσιακό ξενύχτι, το οποίο συνήθως περιλαμβάνει και χαρτοπαιξία.
Μετά το έλατο και τις «μαγικές πρασινάδες», βασικό στοιχείο της λεγόμενης «μαγείας των Χριστουγέννων», αυτής δηλαδή που θέλουν να επικρατήσει στην εορτή, είναι ο …στρουμπουλός Σκανδιναβός γέρος με την ολόλευκη γενειάδα, τα κόκκινα ρούχα, τα έλκηθρα με τα δώρα και το πλατύ χαμόγελο, ο αποκαλούμενος Άη-Βασίλης! Που δεν είναι μόνο μια καλοστημένη επιχείρηση με την επωνυμία «ΑΗ ΒΑΣΙΛΗΣ Α.Ε.», όπως πολλοί νομίζουμε.
Πρόκειται για ένα τέλεια κατασκευασμένο κοινωνικό ψέμα, καθαρά δυτικής προέλευσης με σκοπό την προσωποποίηση του «πνεύματος» που η «Νέα Εποχή» θέλει να έχουν τα Χριστούγεννα, ιδιαίτερα δε στα μάτια των παιδιών. Είναι ένα κλασσικό προϊόν της παγκοσμιοποίησης με βάση το οποίο ισοπεδώνονται παραδόσεις, αξίες, αλλά και μεγάλα ή και ιερά πρόσωπα των λαών όπως ο Ιεράρχης Μέγας Βασίλειος.

Ο Άγιος Βασίλειος της Ορθοδοξίας, λεπτός, ολιγαρκής, ασθενικός, ασκητικότατος, με μακριά μαύρη γενειάδα -αφού πέθανε 49 ετών και δεν πρόλαβε να γεράσει. Καμμία σχέση με τον «χοντρό-Άη-Βασίλη», που μας ήλθε εξ Εσπερίας. Ήρθε σε ρήξη με τις κοσμικές εξουσίες και δεν είναι… ντήλερ πάσης φύσεως εμπορευμάτων! Μορφώθηκε πολύ, έγινε πανεπιστήμονας της εποχής του (σπούδασε φιλολογία, μαθηματική, φιλοσοφία, ρητορική, ηθική, αστρονομία, ιατρική, γεωμετρία και διαλεκτική) και στην συνέχεια μέγας διδάσκαλος και απαράμιλλος παιδαγωγός, με πολύτιμο και ανυπέρβλητο συγγραφικό έργο, που το μελετά έκτοτε η ανθρωπότητα (είπαν πως και μόνο αυτό θα αρκούσε να τον δικαιώσει ως μεγάλο). Γι’ αυτό και η μεν Εκκλησία τον ονόμασε οικουμενικό διδάσκαλο, η δε Ιστορία «Μέγα». Δεν είναι τυχαίο πως τα κάλαντά μας λένε πως έρχεται από την Καισάρεια (της Μ. Ασίας και όχι από τη Λαπωνία της Φινλανδίας) όπου «βαστάει πέννα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι», το καλαμάρι του πνεύματος, που με αυτό το «χαρτί ομίλει» και όχι το σακί που είναι γεμάτο από την ύλη του εμπορίου. Κι όταν ακουμπάει το ραβδί του, το κάνει για «να πει την αλφαβήτα», δηλαδή ακόμα και τότε που ξαποσταίνει από την πεζοπορία, πάλι διδάσκει τους ανθρώπους «γράμματα σπουδάγματα, του Θεού τα πράγματα» και δεν κινείται ως κομήτης (ή ως ξωτικό;).

Αν ψάξει κανείς καλά αυτήν την ιστορία, της παραμόρφωσης του ιστορικού προσώπου του Αγίου, θα φθάσει ως και σ’ αυτά τα ίδια τα σχεδιαστήρια της …Coca Cola (άλλο σύμβολο της παγκοσμιοποίησης)…
Σύμφωνα με τη νεώτερη ιστορία του, γεννήθηκε κατ’ αρχήν στην Ευρώπη, γνωστός εκεί ως Père Noël, Saint Nicolas, Father Christmas, Père Janvier ή κατά το επικρατέστερο Santa Claus. Αυτός δε ο Santa Claus δεν είναι άλλος από τον Άγιο Νικόλαο, τον μεγάλο αυτόν Άγιο της Ορθοδοξίας, πλαισιωμένο όμως με μύθους και θρύλους των Βόρειο-Ευρωπαίων.
Ο Άγιος Νικόλαος είναι ιδιαίτερα αγαπητός τόσο στην Ανατολική Ορθόδοξη όσο και στη Δυτική Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και τιμούν τη μνήμη του (και οι δύο) στις 6 Δεκεμβρίου. Έζησε τον 4^ο μ.Χ. αιώνα, ήταν επίσκοπος των Μύρων της Λυκίας (Μ. Ασίας), έλαβε μέρος στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο, έκανε πλήθος θαυμάτων και είχε μεγάλη φιλανθρωπική δράση. Έγινε ο προστάτης των ναυτικών, των παιδιών κ.λπ. Μετά τον θάνατό του (345 μ.Χ.) έγινε ο δημοφιλέστερος Άγιος σε όλη την Ευρώπη.
Η φήμη του Αγίου Νικολάου που έμενε ζωντανή, ιδιαίτερα στους Γερμανούς και τους Ολλανδούς, με τις επιδράσεις των Προτεσταντών κατέληξε να μεταβληθεί σε μία φολκλορική φιγούρα της λαϊκής φαντασίας, χωρίς πνευματικό νόημα και εκκλησιαστική σημασία, προετοιμάζοντας έτσι για τα καλά το έδαφος στον Santa Claus.
Ακολούθως οι Αμερικανοί, παίρνουν τον μύθο πια του «Santa» (ανάμεικτο με όλες τις δοξασίες και τα έθιμα του βορείου ημισφαιρίου) και με τα δικά τους στοιχεία, τον εξάγουν στην Ευρώπη και όλο τον κόσμο, εμπορευματοποιώντας τον και έτσι παγκοσμιοποιώντας τον!
Στο πέρασμα των αιώνων έγιναν πολλά όχι μόνο για να παρερμηνευθεί αλλά και για να διωχθεί το πνεύμα των Χριστουγέννων από τις επίσημες αρχές. Μια τακτική που ονομάστηκε «Ηρωδισμός»!
Σήμερα οι ελίτ των ΗΠΑ και της Ε.Ε., υπό το πρόσχημα της μη προσβολής τάχα των αλλοθρήσκων (μουσουλμάνων, βουδιστών, εβραίων, ινδουϊστών κ.λπ.) έχουν επιδοθεί σ’ έναν αγώνα απάλειψης κάθε αναφοράς στα Χριστούγεννα!!!
Στις ΗΠΑ και σε πολλές χώρες της Ε.Ε., κυρίως τις βόρειες, τα δημόσια σχολεία έχουν από καιρό απαγορεύσει τα θεατρικά έργα με χριστουγεννιάτικα θέματα, τα κάλαντα, ακόμα και τις χριστουγεννιάτικες διακοπές, που έχουν μετονομασθεί σε «Διακοπές του Χειμώνα»…
Προς την κατεύθυνση αυτή παραλλάσσουν ακόμη και τα λόγια των παραδοσιακών τραγουδιών, ώστε αυτά να αναφέρονται αορίστως σε «γιορτές» και όχι στην «Θεία Γέννηση»! Έφτασαν στο σημείο να ονομάζουν τα δένδρα που είναι στολισμένα στις πλατείες από «Christmas trees» σε «Community trees», δηλαδή από «Χριστουγεννιάτικα δένδρα» σε «κοινοτικά»! Δεν είναι δε κάποια μεμονωμένα άτομα, αλλά κινούνται οργανωμένα με την Ένωση «American Civil Liberties» (ACLU).

Σε σχολεία των βορείων πολιτειών των ΗΠΑ απαγορεύεται στους εκπαιδευτικούς οποιαδήποτε αναφορά στα Χριστούγεννα, ενώ επιτρέπεται στην εβραϊκή Χανουκά. Αλλού, παρουσιάζεται η χριστουγεννιάτικη γιορτή εξισωμένη με εορτές άλλων θρησκευμάτων και ηθών για να μένει στα παιδιά μια σύγχυση και ένας «αχταρμάς» πολιτισμικός και να περνάει μόνο το ξεκάθαρο καταναλωτικό μήνυμα των ΜΜΕ.
Στην Βρετανία, στο παραδοσιακά χριστουγεννιάτικο Λονδίνο, το 80% των επιχειρήσεων φοβούνται πλέον να οργανώσουν παραδοσιακά εορταστικά δρώμενα επειδή, όπως έγραφαν οι Times, «οι πολυάριθμοι μουσουλμάνοι, κυρίως του Λονδίνου, θεωρούν τέτοιου είδους εορτασμούς προσβλητικούς».
Μία συντονισμένη κατατρομοκράτηση του κόσμου κατά του εορτασμού των Χριστουγέννων έχει επιβληθεί. Οι λεγόμενες ΜΚΟ προβαίνουν σε «πολυπολιτισμικές διαδηλώσεις» κατά των «χριστουγεννιάτικων παρενοχλήσεων της κοινωνικο-οικονομικής ζωής». Δικηγόροι αποστέλλουν εξώδικα στις διοικήσεις εταιρειών, όταν αυτές κάνουν αποστολές χριστουγεννιάτικων καρτών. Σε κάποιες περιοχές απαγορεύθηκε κάθε δημόσιος χριστουγεννιάτικος στολισμός, συμπεριλαμβανομένων και των απλών λαμπιονιών στους πεζοδρόμους. Στο προσωπικό των πολυκαταστημάτων απαγορεύθηκε ρητώς να φορούν σκούφους και σκουλαρίκια με αστεράκια, όπως μέχρι τώρα συνηθίζετο.
«Το πάρτυ τελείωσε», έγραφαν οι Times και όχι μόνον. Όποιος θέλει να γιορτάσει τα Χριστούγεννα, τότε πρέπει να το κάνει ανάμεσα στους δικούς του τέσσερις τοίχους (The Times, 11/12/2007). Σαν αν μην έφτανε αυτό, στο Λονδίνο κάποιοι μαθητές τιμωρήθηκαν ως «ρατσιστές», επειδή επέμειναν να ανταλλάσσουν χριστουγεννιάτικες κάρτες παρά την σχετική απαγόρευση, η οποία είχε στόχο να μη θιγούν οι Πακιστανοί συμμαθητές του.
Μάλιστα, κάποιοι «έξυπνοι» έμποροι στις ΗΠΑ βρήκαν την λύση ως εξής: Κυκλοφόρησαν σειρά προϊόντων (από κάρτες μέχρι μπλουζάκια) με τη φράση «Καλά Χριστ-Ούκα» (Merry Christ-ukkah), που προκύπτει από τον συνδυασμό των λέξεων «Χριστούγεννα» (Christmas) και «Χάνουκα» (Chanukkah), δηλαδή την εβραϊκή γιορτή των ημερών! Απέναντί τους βέβαια έχουν την αντίδραση των Χριστιανών όλων των δογμάτων.
Ήδη και στις χώρες της Δυτ. Ευρώπης άρχισε να διαδίδεται η τάση αντικατάστασης της ευχής «Καλά Χριστούγεννα» με την ευχή «Καλές γιορτές» που καλύπτει, λέει, όλα τα θρησκεύματα, τα δόγματα και τα πιστεύω! Και ακόμη ακούγεται κατ’ ευθείαν το «ευχές για το νέο έτος» ή και το άλλο «Καλές Διακοπές» που τα περιλαμβάνει, φαίνεται, όλα αυτά!
Η δική μας «Αττική Οδός», συγχρονισμένη απολύτως στο πνεύμα της Νέας Εποχής  (αν και από Έλληνες Ορθοδόξους έχει το σύνολο των εσόδων της), γράφει από τα Χριστούγεννα του 2004 σε όλες τις φωτεινές της επιγραφές στα μεν Αγγλικά «Happy Holidays», στα δε Ελληνικά «Καλές Γιορτές».
Επιπλέον, στηριζόμενοι απολύτως στην εμπορευματοποίηση και την εκκοσμίκευση των Χριστουγέννων θέλουν να τα υποβαθμίσουν σε …μια «ωραία» παιδική γιορτή που δεν έχει και πολλή διαφορά από ένα παιδικό πάρτυ.

«Καταναλώστε! Θέλουμε να αυξήσετε και άλλο το χρέος σας»…

Εξάλλου ως τέτοιο μεγάλο πάρτυ παρουσιάζουν πλέον τα Χριστούγεννα στα Ελληνόπουλα, που ζήτημα είναι αν στα σχολεία τους διδάσκονται τα κείμενα του Παπαδιαμάντη. Με δώρα, παιχνίδια, θέατρο, κλόουν, τον Άη-Βασίλη, πολύ θέαμα με DVD κινουμένων σχεδίων και play station, στολισμένα έλατα, πλουσιότατα φαγητά κ.λπ.
Οπότε τα παιδιά γαλουχούνται σ’ έναν άλλο τρόπο ζωής, αυτόν της κατανάλωσης και της χλιδής, τον οποίο πρέπει να συνεχίσουν όταν μεγαλώσουν. Τότε το «πάρτυ» αυτό, θα αντικατασταθεί με το ρεβεγιόν στα νυχτερινά κέντρα και τον τζόγο στα καζίνα!…
Στην Γαλλία, ένας στους τέσσερις μουσουλμάνους θεωρεί τα Χριστούγεννα ως την σημαντικότερη καταναλωτική φιέστα, ακριβώς μέσα σε αυτό το πνεύμα της παγκοσμιοποίησης. Όπως έγραψε ένας Γάλλος δημοσιογράφος: «Ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας αυτής; Βρίσκεται, νομίζω, στην σταδιακή αφαίρεση από την τελετουργία των Χριστουγέννων κάθε επιθετικής θρησκευτικής αναφοράς… Με άλλα λόγια, η μεγάλη επιτυχία των Χριστουγέννων είναι ότι αφαίρεσαν σταδιακά τα άμφια και τα πετραχήλια για να μετατραπούν σε μία γιορτή πρωτίστως κοσμική, μια γιορτή της αγάπης, της χαράς και της παιδικής ηλικίας, από την οποία δεν αποκλείεται κανένας»!…
Τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια της Δύσης έχουν επίσης συμβάλει σε αυτό το κλίμα περνώντας στις παιδικές ψυχές τη νέα αντίληψη: Χριστούγεννα χωρίς Χριστό! Αν παρατηρήσει κάποιος τους στίχους τους, πολύ σπάνια θα ανακαλύψει μια αναφορά στον Χριστό, αντίθετα, είναι γεμάτα από «φυσικές» διδασκαλίες, όπως π.χ. αυτή της υπομονής και της αναγέννησης… που τις διδάσκει το χιονισμένο έλατο.
Ένας από τους πλέον καθοριστικούς παράγοντες στην καθιέρωση παγκόσμια, αλλά και στην χώρα μας, αυτού του κλίματος είναι οι μεγάλες εταιρείες του θεάματος. Όπως είναι γνωστό, όλες οι μεγάλες εταιρείες παραγωγής κινουμένων σχεδίων φτιάχνουν για κάθε τηλεοπτική σεζόν καινούργια χριστουγεννιάτικα επεισόδια όπως και, σπανιότερα βέβαια, μεγάλου μήκους χριστουγεννιάτικες ταινίες.
Στις ταινίες και στα επεισόδια αυτά οι ήρωες ζουν πάντα περιπέτειες γύρω από το πώς θα πάρουν τα χριστουγεννιάτικα δώρα από τους γονείς τους ή από τον Άγιο Βασίλη, το πώς θα περάσουν το βράδυ των Χριστουγέννων… Φυσικά, καμμία αναφορά δεν γίνεται στο αυθεντικό πνεύμα των Χριστουγέννων και στο ίδιο το κεντρικό πρόσωπο αυτής της εορτής, τον Χριστό.
Όπως καταλαβαίνετε, μιλάμε για την απολυτοποίηση της ύλης και της οικονομίας, για την άκρατη εκκοσμίκευση, για την απόρριψη κάθε πνευματικής παράδοσης των εθνών.
Όμως, όπως ο Ε. Μορέν, στο βιβλίο του «Πνεύμα των Καιρών», αναφέρει πολύ εύστοχα: «Η ζωή δεν μπορεί να καταναλώσει τα πάντα και η καταναλωτική κοινωνία δεν μπορεί ούτε και θα μπορέσει ποτέ να δώσει τα πάντα»!

«Πού είπα να αγοράζετε τόσα πολλά για να γιορτάσετε την Γέννησή Μου;». Αφίσσα του κινήματος «Buy Nothing«

Σε άψυχες γενικότητες και αφηρημένους κοσμοπολιτισμούς, όσο και φανταχτερό να είναι το περιτύλιγμα, δεν πιστεύει για καιρό κανείς. Το θρησκευτικό πνεύμα των εορτών επιβιώνει μόνον όταν συναντιέται με το λαϊκό βίωμα. Αυτό έγινε και με την Ορθοδοξία για αιώνες. Τα δώρα, ο εορτασμός, η χαρά, οι στολισμοί και τα κάλαντα που έρχονται από την λαϊκή παράδοση είναι αλληλένδετα με το πνεύμα της χριστιανικής γιορτής. Στην θρησκευτική μας παράδοση, χωρίς το ένα δεν υπάρχει το άλλο. Και, κυρίως, εδώ δεν υπάρχει ούτε οικονομισμός αλλά ούτε και ευσεβισμός.
Σύμφωνα με την διδαχή του Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου:
«Σήμερα λύθηκαν τα μακροχρόνια δεσμά.
Ο διάβολος καταντροπιάσθηκε.
Οι δαίμονες δραπέτευσαν.
Ο θάνατος καταργήθηκε.
Ο Παράδεισος ανοίχθηκε.
Η κατάρα εξαφανίστηκε.
Η αμαρτία διώχθηκε.
Η πλάνη απομακρύνθηκε.
Η αλήθεια αποκαλύφθηκε.
Το κήρυγμα της ευσέβειας ξεχύθηκε και διαδόθηκε παντού.
Η Βασιλεία των Ουρανών μεταφυτεύθηκε στη γη.
Οι άγγελοι συνομιλούν με τους ανθρώπους.
Όλα έγιναν ένα».
Είναι σαφές και κατανοητό ότι οι άνθρωποι άλλων θρησκειών και αντιλήψεων δεν είναι υποχρεωμένοι να λατρεύουν τον Χριστό μέσα από την παγκοσμιοποιημένη πλέον εορτή των Χριστουγέννων. Όμως, πρέπει να είναι εξίσου σεβαστό ότι και οι χριστιανοί δεν είναι υποχρεωμένοι να βλέπουν την μεγάλη εορτή της παράδοσής τους να εκφυλίζεται σε πανηγύρι για «όλα τα γούστα». Ακόμη περισσότερο όταν οι χριστιανοί επιμένουν ότι η αγάπη για την οποία μίλησε ο Χριστός είναι εντελώς διαφορετική υπόθεση από την ουμανιστική καταναλωτική αγάπη των σύγχρονων Xmas. (Και ποια μεγαλύτερη απόδειξη ότι αυτή η ουμανιστική «αγάπη» και «χαρά» είναι άσφαιρες, από το γεγονός ότι οι ημέρες των Χριστουγέννων παγκόσμια έχουν αποδειχθεί οι μελαγχολικότερες του έτους με πολύ μεγάλα ποσοστά αυτοκτονιών…).
Είναι επίσης σαφές ότι κάποιοι μεθοδεύουν και χειραγωγούν τους λαούς προς την κατεύθυνση που θέλουν αυτοί…
Η ζωή της κόλασης, έλεγε ο Ντοστογιέφσκι, είναι η ζωή άνευ αγάπης. Και η εικόνα της κόλασης στην ορθόδοξη παράδοση περιγράφεται πολύ διορατικά από τα όσα λέει ο αββάς Μακάριος. Είναι ο τόπος όπου οι άνθρωποι θα ‘χουν κολλημένα τα νώτα τους, δίχως να μπορούν να δουν τα πρόσωπά τους… Ο τόπος του Big Brother.

Το απίστευτο «χριστουγεννιάτικο» δέντρο του Δήμαρχου Θεσσαλονίκης (που τον έχουμε συνηθίσει να προκαλεί το κοινό αίσθημα). Όπως μπορείτε να δείτε, σ’ αυτό απεικονίζονται μάγισσες, ξωτικά και άλλες περίεργες μορφές…

*[Το άρθρο πρωτοδημοσιεύθηκε στο περ. Τρίτο Μάτι τ.176, Δεκέμβριος 2009, και έχει επικαιροποιηθεί]

Διαβάστε περισσότερα