Σκληρή συμπολίτευση από τον ΣΥΡΙΖΑ – “Ναι” υπό προϋποθέσεις στην κρατική χρηματοδότηση της Aegean

Κατιούσα

Η κυβέρνηση δεν μπορεί να γεννήσει λεωφορεία και ΜΕΘ, έχει όμως λεφτόδεντρα για να μπουκώσει με ζεστό κρατικό χρήμα τα κανάλια, τις τράπεζες και τα μονοπώλια που εκμεταλλεύονται τα διόδια. Επόμενος στη λίστα του κράτους, που εκπληρώνει σαν Άγιος Βασίλης κάθε επιθυμία των επιχειρήσεων, ήταν η Aegean, που θα ενισχυθεί με 120 εκατομμύρια ευρώ…

Ναι αλλά η αντιπολίτευση τι κάνει;

Ο ΣΥΡΙΖΑ βάζει για άλλη μια φορά πλάτη, σε αυτήν τη δύσκολη στιγμή, στην πολιτική της κυβέρνησης, χαρακτηρίζει εύλογη την απόφασή της και λέει “ΝΑΙ” στη χρηματοδότηση, αρκεί να μπουν όροι και προϋποθέσεις.

Ποιοι είναι αυτοί;

1ον: Να αποκτήσει το Δημόσιο μετοχές -και όχι μόνο δικαιώματα.
2ον: Να διατηρηθούν οι θέσεις και οι σχέσεις εργασίας.

Παράλληλα, ασκεί κριτική στην κυβέρνηση, γιατί δε δείχνει την ίδια ευιασθησία και αντανακλαστικά για χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που είναι στο χείλος της καταστροφής και δεν έχουν πάρει ούτε ένα ευρώ, ή πήραν απλώς δάνεια που αυξάνουν το ιδιωτικό χρέος τους.

Το κλασικό αφήγημα του αριστερού ΣΥΡΙΖΑ σε δύο άξονες.

-Υπάρχει υγιής επιχειρηματικότητα και την θέλουμε. Και θα την μπουκώσουμε με ζεστό κρατικό χρήμα, αρκεί να μην κάνει απολύσεις.
-Ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας μπορούν να συνυπάρξουν ειρηνικά. Το μέλλον ανήκει στις ΣΔΙΤ (συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα). Μελλοντικά ίσως μας πουν πως είναι κάποια ιδιαίτερη μορφή μετάβασης στον σοσιαλισμό -για αυτόν αγωνιζόμαστε όλοι άλλωστε…

Με τέτοια αξιωματική αντιπολίτευση, τύφλα να έχει η κυβέρνηση…

Διαβάστε περισσότερα

Πως μας επηρεάζει η κοινωνική απομόνωση σχετικά με τις παρέες μας;

Οι άνθρωποι που είναι κοινωνικά απομονωμένοι, όπως π.χ. συμβαίνει σε ένα «λοκντάουν» λόγω πανδημίας, λαχταρούν τις κοινωνικές επαφές και την παρέα σχεδόν όπως ένας πεινασμένος λιγουρεύεται το φαγητό. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε μια νέα μελέτη Αμερικανών νευροεπιστημόνων, σύμφωνα με την οποία έπειτα από δέκα ώρες απομόνωσης ο εγκέφαλος των ανθρώπων που βλέπουν εικόνες με παρέες, εμφανίζει αντιδράσεις ανάλογες με εκείνες του εγκέφαλου των πεινασμένων.

 

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρα Λίβια Τόμοβα του Πανεπιστημίου ΜΙΤ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό νευροεπιστήμης "Nature Neuroscience", μελέτησαν 40 εθελοντές, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε δέκα ώρες κοινωνικής απομόνωσης και σε άλλες τόσες ώρες νηστείας. Στη συνέχεια, ο εγκέφαλος τους παρακολουθήθηκε με λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI), την ώρα που κοίταζαν εικόνες είτε με κοινωνικές αλληλεπιδράσεις (π.χ. παρέες με χαμογελαστά πρόσωπα), είτε με φαγητά.

Διαπιστώθηκε μεγάλη ομοιότητα και στις δύο περιπτώσεις στον μεσεγκέφαλο των συμμετεχόντων και ιδίως στην περιοχή που σχετίζεται με τις ανταμοιβές και τη παραγωγή ντοπαμίνης. Κάπως έτσι, η μελέτη συμπέρανε ότι η κοινωνική απομόνωση οδηγεί σε μια έμφυτη «πείνα» για παρέες.

«Τα ευρήματά μας υποστηρίζουν τη διαισθητική ιδέα ότι η απομόνωση προκαλεί κοινωνική 'λιγούρα', παρόμοια με τον τρόπο που η νηστεία προκαλεί πείνα», ανέφερε η Τόμοβα.

 

Λοκντάουν και υπέρταση

Μια άλλη πρόσφατη έρευνα από την Αργεντινή, με επικεφαλής τον δρα Ματίας Φόσκο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Ιδρύματος Φαβαλόρο του Μπουένος 'Αϊρες, ο οποίος έκανε τη σχετική ανακοίνωση σε κοινό διαδικτυακό συνέδριο του Κογκρέσου Καρδιολογίας της Αργεντινής και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας, βρήκε ότι το «λοκντάουν» λόγω κορονοϊού σχετίζεται με αύξηση της αρτηριακής πίεσης, με βάση τις εισαγωγές ασθενών στα τμήματα επειγόντων των νοσοκομείων κατά το πρώτο επιδημικό κύμα της άνοιξης.

«Η πιθανότητα υπέρτασης ήταν αυξημένη κατά 37% στη διάρκεια της πρώτης τρίμηνης περιόδου υποχρεωτικής κοινωνικής απομόνωσης στην Αργεντινή», ανέφερε ο δρ Φόσκο. Η μελέτη αφορούσε 12.241 ασθενείς με μέση ηλικία 57 ετών.

Η αυξημένη πιθανότητα υπέρτασης αποδόθηκε στο αυξημένο στρες λόγω της πανδημίας, στις περιορισμένες κοινωνικές επαφές και στα αυξημένα οικονομικά και οικογενειακά προβλήματα, που από κοινού οδηγούν σε μεγαλύτερη ψυχική ένταση.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιντέλ, η Κούβα, η Επανάσταση, η Αξιοπρέπεια

 Τέσσερα χρόνια από τον θάνατο του Φιντέλ Κάστρο, στις 25 Νοέμβρη 2016

ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

• facebook.com/mpogiopoulos
• mpog@imerodromos.gr

    Παρατήρηση 1^η: O Κάστρο, λέει, ήταν «αμφιλεγόμενος». Πολύ λογικό να τον θεωρούν τέτοιο εκείνοι που πριν κοιμηθούν, μετά την προσευχή τους στην τρόικα, στις αγορές, στο αγγλικό δίκαιο και στα υπερταμεία, ρίχνουν κι ένα «ευχαριστούμε τις ΗΠΑ».     

    Παρατήρηση 2^η: Η τιμωρία για τους κλακαδόρους του «Τέλους της Ιστορίας» θα είναι πάντα η υπενθύμιση της απολογίας του Κάστρο μετά την πρώτη απόπειρα ανατροπής της χούντας του Μπατίστα. Εξι χρόνια πριν μπει θριαμβευτής στην Αβάνα, στον εισαγγελέα που ζητά την 30ετή του κάθειρξη και στους δικαστές που ζητούν την 15ετή του κάθειρξη, ο Κάστρο – αφού πρώτα τους έχει ξεφτιλίσει μέσα στο δικαστήριό τους – απαντά: «Καταδικάστε με, δεν έχει σημασία. Η ιστορία θα με δικαιώσει». Όσο για τα γιουσουφάκια του «δεν υπάρχει εναλλακτική», η δική τους τιμωρία θα είναι – όταν δεν αυτογελοιοποιούνται – να προσκυνούν και να στέκονται προσοχή στο ξόδι εκείνων που γράφουν την Ιστορία. Τέτοιος ήταν ο Κάστρο.

    Γιατί η ζωή και το όνομα του Κάστρο, πέραν της Κούβας και της Επανάστασης θα είναι για πάντα συνδεδεμένα και με τούτο: Με την αξιοπρέπεια.

    Αν κάποιοι το είχαν «ξεχάσει» φρόντισε να τους το υπενθυμίσει ο ίδιος με το περίφημο άρθρο του (Μάρτιος 2016) στην «Γκράνμα», την επομένη της επίσκεψης του προέδρου των ΗΠΑ στο νησί.

   Είναι εκεί, υπό τον τίτλο «Αδελφέ Ομπάμα», που ο Κάστρο σχολιάζοντας και απαντώντας στις «σοροπιασμένες λέξεις» – όπως ανέφερε – του Μπάρακ Ομπάμα, καταλήγει: 

    «Ας μην έχει κανείς ψευδαισθήσεις ότι ο λαός αυτής της αξιοπρεπούς και ανιδιοτελούς χώρας θα απαρνηθεί τη δόξα, τα δικαιώματα ή τον πνευματικό πλούτο που έχει κερδίσει με την ανάπτυξη της εκπαίδευσης, της επιστήμης και του πολιτισμού. Επίσης, προειδοποιώ ότι με τις προσπάθειες και την ευφυΐα του λαού μας είμαστε ικανοί να παράγουμε την τροφή και τα υλικά αγαθά που χρειαζόμαστε. Δεν χρειαζόμαστε δώρα από την αυτοκρατορία. Οι προσπάθειές μας θα είναι μέσα στα νόμιμα πλαίσια και ειρηνικές, γιατί η αφοσίωσή μας βρίσκεται στην ειρήνη και την αδελφοσύνη ανάμεσα σε όλα τα ανθρώπινα όντα που ζουν πάνω σε αυτόν τον πλανήτη».

    Όλες οι συγκρίσεις με τα όσα συνέβησαν (Νοέμβριος 2016) στην Ελλάδα του Τσίπρα κατά την επίσκεψη Ομπάμα, δεκτές…

    Ο Φιντέλ είναι ταυτισμένος με το μεγαλείο της Επανάστασης.

    Ήταν Πρωτοχρονιά του 1959 όταν οι δυνάμεις των επαναστατών μπαίνουν θριαμβευτικά στην Αβάνα με επικεφαλής τον Τσε Γκεβάρα.

    Λίγες μέρες αργότερα, στις 8 του μήνα, φτάνει στην Αβάνα και ο Φιντέλ Κάστρο. Ο Κάστρο δηλώνει:

«Ζούμε μια αποφασιστική στιγμή της ιστορίας μας. Η τυραννία έπεσε. Απέραντη είναι η λαϊκή χαρά. Έχουμε όμως ακόμα πολλά να κάνουμε. Δεν έχουμε την αυταπάτη να πιστεύουμε ότι από δω και μπρος όλα θα είναι εύκολα. Ισως στο μέλλον όλα θα ‘ναι ακόμα πιο δύσκολα»…

    Τα λόγια του Κάστρο αποδεικνύονται προφητικά όταν δυο χρόνια αργότερα, τον Απρίλη του 1961, εκδηλώνεται η ανοιχτή επέμβαση των ΗΠΑ εναντίον της Κούβας στον Κόλπο των Χοίρων.

    Οι Κουβανοί τσακίζουν τους εισβολείς και υπό τις επευφημίες μιας τεράστιας διαδήλωσης ο Κάστρο ανακοινώνει την εθνικοποίηση όλων των Αμερικάνικων πολυεθνικών, ανακηρύσσει τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα της Επανάστασης και τονίζει:

«Πόσο βοήθησαν αυτά τα γεγονότα το λαό μας να διδαχθεί! Αυτά τα μαθήματα είναι πολύτιμα, είναι οδυνηρά, είναι αιματηρά, αλλά πόσα ο λαός δεν απεκόμισε ως γνώση. Οι ιμπεριαλιστές – ήταν τα λόγια του Κάστρο – δεν μπορούν να μας συγχωρέσουν που είμαστε εδώ κάτω από τη μύτη τους ή να βλέπουν να οικοδομούμε την επανάστασή μας, μία σοσιαλιστική επανάσταση, ακριβώς στο υπογάστριο των Ηνωμένων Πολιτειών»…

   Το εμπάργκο

    Μετά το φιάσκο των ΗΠΑ στον Κόλπο των Χοίρων, ο εμπνευστής της εισβολής Αμερικανός Πρόεδρος Κένεντι θέτει σε πλήρη εφαρμογή (Φεβρουάριος 1962) το εγκληματικό οικονομικό, εμπορικού και χρηματοπιστωτικό εμπάργκο των ΗΠΑ εναντίον της Κούβας. Το εμπάργκο μέχρι το 2013  υπολογιζόταν ότι οι ζημιές που έχει προκαλέσει στην κουβανέζικη οικονομία ξεπερνούν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια.

    Το εμπάργκο διαρκεί πάνω από 50 χρόνια με ένα και μόνο στόχο: Την καταστροφή του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού συστήματος που έχει επιλέξει ο κουβανικός λαός ασκώντας το δικαίωμά του για αυτοδιάθεση και κυριαρχία.

    Ο χαρακτήρας του εμπάργκο είναι δολοφονικός. Φτάνει μέχρι την απαγόρευση εισαγωγής στην Κούβα ιατρικών αναλώσιμων και υλικών, φαρμάκων που χρησιμοποιούνται σε καρδιολογικές παθήσεις, σε ειδική διατροφή με θρεπτικές ουσίες για τα πρόωρα νεογέννητα βρέφη, σε σκευάσματα για τη θεραπεία παιδιών που έχουν υποστεί σοβαρά εγκαύματα, σε φάρμακα για το Αλτσχάιμερ, σε τρόφιμα, σε υλικοτεχική υποδομή για την Παιδεία και φυσικά εξαπλώθηκε σε όλους τομείς της οικονομίας, από την κατασκευαστική βιομηχανία και το εμπόριο μέχρι τις διεθνείς χρηματοοικονομικές συναλλαγές της Κούβας.

    Ο ιμπεριαλιστικός χαρακτήρας του εμπάργκο είναι πρόδηλος. Οι ΗΠΑ – και επί προεδρίας Ομπάμα – συνέχιζαν να εφαρμόζουν τους «νόμους Τοριτσέλι και Χελμς Μπάρτον» μέσω των οποίων η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει αναλάβει παράνομα το δικαίωμα να νομοθετεί εξ ονόματος άλλων χωρών σε ό,τι αφορά τις σχέσεις τους με την Κούβα! Στο πλαίσιο αυτών των νόμων οποιοδήποτε εμπορικό πλοίο από οποιαδήποτε χώρα αράξει σε κουβανικό λιμάνι, οποιαδήποτε εταιρεία ή τράπεζα άλλης χώρας έρθει σε συναλλαγή με την Κούβα, υφίσταται τον αποκλεισμό ή την επιβολή προστίμων από τις ΗΠΑ!

    Πώς, όμως, λειτούργησε αυτή η πολιτική στη συνείδηση του ίδιου του Αμερικάνικου λαού; Σύμφωνα με δημοσκόπηση που διεξήχθη το Φλεβάρη του 2012 από την «Angus Reid Public Opinion» το 62% των Αμερικανών τάσσονταν υπέρ της ανασύστασης διπλωματικών σχέσεων με την Κούβα, το 57% τάσσετο υπέρ της άρσης των ταξιδιωτικών περιορισμών και το 51% αντιτίθετο στον αποκλεισμό.

    Πώς λειτούργησε αυτό το εμπάργκο στη συνείδηση όλων των λαών του κόσμου; Στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, για 20 και πλέον φορές έχει υπερψηφιστεί το σχέδιο ψηφίσματος της Κούβας για την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού του νησιού. Συνολικά 191 χώρες ψηφίζουν συνεχώς υπέρ της πρότασης της Κούβας, και δυο – τρεις εναντίον: Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και τα Νησιά Μάρσαλ. Φέτος ήταν η πρώτη φορά που ΗΠΑ και Ισραήλ δεν καταψήφισαν, αλλά… απείχαν.    

   Η διαρκής επίθεση κατά της Κούβας δεν ήταν μόνο οικονομική. Τα σαμποτάζ, οι προβοκάτσιες και οι «κρυφές» επεμβάσεις εναντίον της Κούβας όλα αυτά τα χρόνια έχουν επιφέρει το θάνατο σε πάνω από 3.000 Κουβανούς.

    Το χρήμα για αντικουβανική προπαγάνδα ρέει άφθονο: Μόνο τη δεκαετία 1997 – 2007 οι ΗΠΑ διέθεσαν στον ραδιοτηλεοπτικό τους πόλεμο ενάντια στην Κούβα πάνω από 257 εκατομμύρια δολάρια.

    Όσο για τις προσπάθειες όλα αυτά τα χρόνια εξόντωσης του Φιντέλ Κάστρο (υπολογίζονται σε πάνω από 630 οι απόπειρες δολοφονίας του!) κατάντησαν ανέκδοτο, σε σημείο που ο ίδιος ο Φιντέλ πριν μερικά χρόνια δήλωσε: Οι Αμερικάνοι με έχουν «σκοτώσει» τόσες φορές που όταν κάποια στιγμή πεθάνω δεν θα το πιστεύουν ούτε οι ίδιοι! Βλέποντας κανείς την πρώτη αντίδραση του Τραμπ αντιλαμβάνεται ότι αποδείχτηκε προφητικός – και σ΄αυτό.

    «Υπάρχει εναλλακτική;»

    Αναφερθήκαμε προηγουμένως στα καρακόλια του «δεν υπάρχει εναλλακτική». Κάποιοι από αυτούς έσπευσαν να «θρηνήσουν» κιόλας για τον θάνατο του Κάστρο, παριστάνοντας τους… ομοιδεάτες του. Δεν πρόκειται να λερώσουμε ένα άρθρο για τον Κάστρο κάνοντας την οποιαδήποτε αναφορά στο όνομά τους.     

    Ας δούμε, όμως, συμπυκνωμένα, τι σημαίνει «άλλος δρόμος» και από πού απορρέουν τα αίτια της έχθρας των Αμερικανών ενάντια στην Κούβα; Τα περιγράφει ο Κάστρο στην εισήγησή του στο 1ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας:

• • «Ένα από τα πρώτα μέτρα της Επανάστασης υπήρξε η παραδειγματική τιμωρία των βασικών ενόχων για τα εγκλήματα που έγιναν από τη δικτατορία του Μπατίστα».
  •     «Δημεύτηκαν χωρίς καθυστέρηση όλα τα παράνομα αποκτημένα υλικά αγαθά που βρίσκονταν στα χέρια των αξιωματούχων του αιματοβαμμένου καθεστώτος».
  •     «Ο παλιός στρατός που είχε καταπιέσει σκληρά το λαό, διαλύθηκε και οι αρμοδιότητες που αντιστοιχούν στις ένοπλες δυνάμεις, μεταβιβάστηκαν στον ένδοξο Επαναστατικό Στρατό, που, όπως έλεγε ο Καμίλιο Σιενφουέγκος: «Ηταν ο λαός, ντυμένος τ’ αμπέχονο»».
  •     «Η δημόσια διοίκηση ξεκαθαρίστηκε από τα στοιχεία που είχαν συνεργαστεί με την τυραννία».
  •     «Η διεφθαρμένη και πουλημένη ηγεσία των συνδικάτων απομακρύνθηκε και τα δικαιώματα των εργαζομένων αποκαταστάθηκαν».
  •     «Οι εργάτες που είχαν απολυθεί από τις επιχειρήσεις στην περίοδο της δικτατορίας γύρισαν στις εργασίες τους. Σταμάτησε αμέσως το διώξιμο αγροτών από τη γη».
  •     «Στις 3 Μάρτη 1959 η Κουβανική Εταιρεία Τηλεφώνων – αμερικάνικο μονοπώλιο – που είχε αναμειχθεί στις βρώμικες υποθέσεις της τυραννίας σε βάρος των συμφερόντων του λαού, μπήκε κάτω από κρατικό έλεγχο».
  •     «Στις 6 Μάρτη ψηφίστηκε νόμος που μείωσε κατά 50% τα υψηλά ενοίκια που πλήρωνε ο λαός, μέτρο που ξεσήκωσε μεγάλο ενθουσιασμό στον πληθυσμό των πόλεων και δημιούργησε πραγματική αναταραχή στους αστικούς κύκλους».
  •     «Στις 21 Απρίλη όλες οι πλαζ της χώρας κηρύχτηκαν ελεύθερες για τη χρήση του λαού και καταργήθηκαν έτσι τα προνόμια και οι μισητές διακρίσεις που είχε επιβάλει η αστική τάξη σε πολλούς από αυτούς τους τόπους αναψυχής».
  •     «Στις 17 Μάη ψηφίστηκε η πρώτη Αγροτική Μεταρρύθμιση. Αυτό το αποφασιστικό, αναγκαίο και δίκαιο μέτρο, μας έβαλε άμεσα αντιμέτωπους όχι μόνο με την ντόπια ολιγαρχία, αλλά και με τον ιμπεριαλισμό, γιατί πολλές αμερικάνικες επιχειρήσεις είχαν στην ιδιοκτησία τους πελώριες εκτάσεις με τα πιο γόνιμα εδάφη της χώρας, κυρίως φυτεμένες με ζαχαροκάλαμο».
  •     «Στις 20 Αυγούστου 1959 μειώθηκε η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και μπήκε έτσι τέρμα στην ασυδοσία ενός αλλού τεράστιου αμερικανικού μονοπωλίου».
  •     «… η επανάσταση από τις πρώτες κιόλας μέρες καταπιάστηκε με τη φοβερή μάστιγα της ανεργίας κι έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στον αγώνα για βελτίωση των αθλίων συνθηκών που επικρατούσαν, στην Παιδεία και στη λαϊκή Υγεία. Χιλιάδες δάσκαλοι στάλθηκαν στην ύπαιθρο, ενώ στις πιο απόμακρες γωνιές της χώρας μας άρχισαν να χτίζονται πολυάριθμα νοσοκομεία».
  •     «Σε σύντομο χρονικό διάστημα άρχισε με επιτυχία το έργο της εξάλειψης των τενεκεδοσυνοικιών που τόσο πλατιά διάδοση έχουν στις μεγάλες πόλεις της Λατινικής Αμερικής».
  •     «…οι ΗΠΑ σταμάτησαν τις εμπορικές τους πιστώσεις. Αυτό είχε σημαντική αρνητική επίδραση στις απαραίτητες για τη χώρα εισαγωγές. Έτσι, η Επανάσταση αναγκάστηκε να πάρει αυστηρά μέτρα οικονομίας. Αυτό όμως δεν το έκανε σε βάρος των φτωχών στρωμάτων του πληθυσμού, όπως γίνεται στον καπιταλιστικό κόσμο. Σταμάτησαν οι εισαγωγές των περιττών ειδών και καθιερώθηκε ισότιμη κατανομή των βασικών προϊόντων. Αυτό ήταν ένα από τα πιο δίκαια, ριζικά και αναγκαία μέτρα που πήρε η Επανάσταση, η οποία είχε μπροστά της έναν απελπισμένο αγώνα επιβίωσης». (Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 1976).

Η Κούβα τα κατάφερε! 

    Οι ΗΠΑ, είναι ευεξήγητο, είχαν κάθε λόγω να εξαπολύσουν αυτόν τον – με όλα τα μέσα – υπερπεντηκονταετή τους πόλεμο εναντίον της Κούβας.

    Πριν την Επανάσταση η Κούβα ήταν η «παιδική χαρά» των ΗΠΑ.

    Ήταν ο χώρος στον οποίο έκαναν τα πάρτι τους από τις φαμίλιες της Μαφίας υπό τον Λάκι Λουτσιάνο μέχρι τις αμερικάνικες πολυεθνικές. Από την ITT και την United Fruit που ήλεγχε 110.000 στρέμματα στο νησί μέχρι την Francisco Sugar Company που ανήκε στο διευθυντή της CIA Αλεν Ντάλες και την Bethlehem Steel Corporation που εξουσίαζε το 80% του εξαγόμενου ορυκτού πλούτου της χώρας (πλήθος στοιχείων για τον ρόλο των ΗΠΑ στην Κούβα περιέχονται στο βιβλίο του Κώστα Λουλουδάκη, «Ασπρα Μαντήλια στην Plaza de Mayo», εκδόσεις ΚΨΜ).

    Αλλά η Κούβα τα κατάφερε. Και στάθηκε στα πόδια παρά την τεράστια δοκιμασία που υπέστη μετά τις εξελίξεις του 1990 με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.       

    Σήμερα, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η Κούβα έχει 

«ένα από τα πιο αποτελεσματικά εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο, όπως αυτά της Φινλανδίας, της Σιγκαπούρης, της Σαγκάης, της Δημοκρατίας της Κορέας, της Ελβετίας, της Ολλανδίας και του Καναδά».

    Η Κούβα διαθέτει ένα από τα πιο ολοκληρωμένα συστήματα Παιδείας, Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας στον κόσμο. Πέρσι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε επίσημα την Κούβα την πρώτη χώρα στον κόσμο που εξάλειψε την μετάδοση του ιού HIV του AIDS και της σύφιλης από τη μητέρα στο παιδί. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ σχεδόν 1,4 εκατομμύριο γυναίκες που έχουν προσβληθεί από τον HIV κυοφορούν κάθε χρόνο παγκοσμίως. 

    «Η εξάλειψη της μετάδοσης ενός ιού είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στο θέμα της δημόσιας υγείας», δήλωσε η Μάργκαρετ Τσαν, γενική διευθύντρια του ΠΟΥ. 

      Η επιτυχία αυτή της Κούβας «δείχνει ότι μια οικουμενική πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική κάλυψη είναι δυνατή και πράγματι είναι το κλειδί της επιτυχίας ακόμη και για την καταπολέμηση τόσο τεράστιων προκλήσεων όπως το AIDS» – δήλωση της δρ Καρίσα Ετιέν, διευθύντρια του Παναμερικανικού Οργανισμού Υγείας.

Η Παγκόσμια Τράπεζα, αναφέρει:

 «Η Κούβα είναι διεθνώς αναγνωρισμένη για τα επιτεύγματά της στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας (…) Από την Κουβανική Επανάσταση το 1959 και μέχρι σήμερα, η χώρα έχει δημιουργήσει ένα σύστημα κοινωνικής πρόνοιας που εγγυάται την δωρεάν πρόσβαση όλων των πολιτών της στην εκπαίδευση και στην υγειονομική περίθαλψη (…). Άλλο επίτευγμα του νησιού είναι η εξάλειψη ορισμένων ασθενειών, η προσφορά ασφαλούς νερού και διάφορα άλλα βασικά για τη δημόσια υγεία. Η Κούβα έχει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες σε ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας στην περιοχή και έναν από τους μεγαλύτερους σε προσδόκιμο ζωής» («Καθημερινή», 16/11/2014).

Πριν από την Επανάσταση

    Πριν από την Επανάσταση στην Κούβα, στο καπιταλιστικό κράτος υπό την φασιστική δεσποτεία του δικτάτορα Μπατίστα, η εικόνα ήταν η εξής:         

• Πληθυσμός:  6,5 εκατομμύρια. Προσδόκιμο ζωής 54 χρόνια. Παιδική θνησιμότητα στο 66  τοις χιλίοις, δηλαδή 66 παιδιά στα χίλια μέχρι δώδεκα ετών.
• Οικονομία: Το 100/% της γης ανήκε σε φεουδάρχες. Το 90/% της παραγωγής ζαχαροκάλαμου στην εταιρεία «Μπακάρντι». Το 90% της παραγωγής,φρούτων και λαχανικών στην «Γιουνάιτεντ Φρούιτ Κόμπανι».
• Το πετρέλαιο, η ενέργεια, το ηλεκτρικό και το χρωμονικέλιο στις «ΕΣΣΟ», «ΙΤΤ», «ΕΛΚΕΥ» και Αμερικάνικες εταιρείες.
• Τα αεροδρόμια, τα λιμάνια, τα μέσα μεταφοράς και οι τράπεζες επίσης ανήκαν σε αμερικάνικες εταιρείες.
• Οι άνεργοι πάνω από 1 εκατομμύριο, οι άστεγοι ή οι στεγασμένοι σε απάνθρωπες συνθήκες χωρίς νερό, ρεύμα και αποχέτευση ήταν το 70% του πληθυσμού, τόσο στις πόλεις όσο  και στην ύπαιθρο. Η χώρα ήταν μια τεράστια τενεκεδούπολη.
• Οι ασθένειες, όπως φυματίωση, δάγκειος πυρετός, μηνιγγίτιδα, πολιομυελίτιδα, θέριζαν κυρίως τις μικρές ηλικίες. Πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη δεν υπήρχε παρά μόνο σε αυτούς  που μπορούσαν να πληρώσουν.
• Ένας μόνο εργάτης στους 10 μπορούσε να αγοράσει γάλα, μόνο το 4% μπορούσε να αγοράσει κρέας, τα 3/5 όσων εργάζονταν αμείβονταν με μισθούς 4 φορές κάτω από το κόστος διαβίωσης.

    Την εικόνα στην προεπαναστατική Κούβα είχε περιγράψει ο Φιντέλ Κάστρο στην περίφημη απολογία του στην οποία αναφερθήκαμε ήδη μετά την αποτυχημένη επίθεση των επαναστατών το 1953 στο στρατόπεδο Μονκάδα:

«Αδιανόητο είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που πεινάνε ενώ υπάρχει γη να σπείρουν. Αδιανόητο είναι ότι υπάρχουν παιδιά που πεθαίνουν χωρίς ιατρική περίθαλψη. Αδιανόητο είναι ότι το 30% των αγροτών μας δεν ξέρουν να βάλουν ούτε την υπογραφή τους και το 99% δεν ξέρουν την ιστορία της Κούβας. Αδιανόητο είναι ότι οι οικογένειες στην ύπαιθρο ζουν σε χειρότερες συνθήκες από ότι οι Ινδιάνοι που συνάντησε ο Κολόμβος (…). Το 90% των παιδιών στην ύπαιθρο υποφέρει από παράσιτα της γης που εισχωρούν από τα νύχια των ποδιών τους γιατί περιπατάνε ξυπόλυτα».

   Η Επανάσταση

    Μετά την Επανάσταση η καπιταλιστική και φεουδαρχική ιδιοκτησία οργανώθηκε σε συνεταιρισμούς σοσιαλιστικής βάσης. Οργανώθηκε ένας τεράστιος έρανος σε όλη τη χώρα όπου συνεισέφεραν όσοι είχαν, για την εξαφάνιση των παραγκουπόλεων και το κτίσιμο νέων σύγχρονων για την εποχή πολυκατοικιών για να μην μείνει κανείς άστεγος. Έτσι εξάλειψαν μια για πάντα τις παράγκες από την  χώρα.

    Το ίδιο διάστημα επιτεύχθηκε ο στόχος για την εξάλειψη του αναλφαβητισμού. Μέσα σε αντίξοες συνθήκες οι νέοι σπουδαστές, φοιτητές και δάσκαλοι δίδαξαν γραφή και ανάγνωση σε πάνω από 2.000.000 αναλφάβητους.

    Παρότι οι εξελίξεις του ’90 επέφεραν μια δεκαετία μεγάλων θυσιών για τον λαό της, σήμερα η Κούβα, σε σύγκριση με την προ Επανάστασης περίοδο έχει καταφέρει:

• Να διπλασιάσει τον πληθυσμό της. Το προσδόκιμο ζωής έχει ανέλθει στα 78 χρόνια. Η παιδική θνησιμότητα έχε κατρακυλήσει στο 4,3 τοις χιλίοις, κάτω ακόμη και από τα όρια της ΕΕ.
• Το 90% των αναγκών τους σε φάρμακα και εμβόλια οι Κουβανοί τα παράγουν οι ίδιοι. Παιδικές ασθένειες και ασθένειες που στοιχειώνουν ακόμη τον Τρίτο Κόσμο, έχουν εξαφανιστεί.
• Το αγαθό της υγείας με υπερσύγχρονες υποδομές και  διαγνωστικά μηχανήματα προσφέρεται εντελώς δωρεάν στους Κουβανούς πολίτες. Η Κούβα είναι στις πρώτες θέσεις στον κόσμο στην αντιμετώπιση του καρκίνου, της καρδιολογίας, των μεταμοσχεύσεων οργάνων και της νεφρολογίας.
• Η Παιδεία είναι  έτσι οργανωμένη σε όλες τις βαθμίδες όπου ο γονιός δεν σπαταλάει ούτε ένα σεντς για την μόρφωση των παιδιών του. Η κατώτερη και η μέση βαθμίδα είναι ολοήμερη στην Κούβα, στο σχολείο τα παιδιά θα πάρουν το πρωί το γάλα που πρέπει, το δεκατιανό τους και το μεσημεριανό τους. Στο ολοήμερο σχολείο θα ασχοληθούν με τον αθλητισμό, την μουσική τον χορό, τις ξένες γλώσσες. Η μεταφορά τους γίνεται δωρεάν με τα σχολικά λεωφορεία. Η Κούβα είναι η χώρα της Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής με τον υψηλότερο δείκτη στην Ανάπτυξη της Εκπαίδευσης (IDE).
• Σύμφωνα με την παγκόσμια έκθεση της UNESCO «Εκπαίδευση για όλους», ο δείκτης της Κούβας ήταν 0,983, ανώτερος ακόμα και από τον αντίστοιχο των ΗΠΑ. Η έκθεση της Unesco αναγνώρισε το 2011 ότι η Κούβα κατέχει το πιο υψηλό μορφωτικό επίπεδο της Καραϊβικής και την κατατάσσει 14η στον κόσμο.

«Πατρίδα ή θάνατος»!

    Η σοσιαλιστική Κούβα, στα 57 χρόνια της ύπαρξής της, χωρίς ποτέ να κάνει έκπτωση στο διεθνιστικό της χρέος, πορεύτηκε και κέρδισε τη ζωή κάτω από το σύνθημα «Πατρίδα ή θάνατος» («Patria o muerte»).

    Έδωσε κάτω από ανείπωτες συνθήκες τη μάχη για το συνολικό όφελος και τη βελτίωση των συνθηκών ζωής σε όλους τους τομείς και για κάθε Κουβανό πολίτη. Και την κέρδισε!

    Στα εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο που δεν ξέρουν γράμματα, στα εκατομμύρια παιδιά στον κόσμο που δεν έχουν εκπαίδευση ή υφίστανται την παιδική εργασιακή εκμετάλλευση, στα εκατομμύρια ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, στα εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο που δεν έχουν πρόσβαση σε νερό και υποδομές υγιεινής, στα εκατοντάδες εκατομμύρια άνεργων και ανασφάλιστων στο κόσμο, κανείς δεν ζει στην Κούβα. Τα θύματα φυλετικού ή θρησκευτικού ρατσισμού στην Κούβα είναι μηδέν.

    Πέρσι, μετά την ιστορικής σημασίας ανακοίνωση για την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων των ΗΠΑ με την Κούβα, όπως και μετά την επίσκεψη του Ομπάμα στο νησί, είχαμε σημειώσει ότι το «πως» θα εξελιχθούν τα πράγματα, είναι κάτι που θα το δούμε.

    Όμως, ένα είναι σίγουρο, ένα είναι το μήνυμα του κουβανικού λαού προς όλο τον κόσμο και το επαναλαμβάνουμε:

    Η Κούβα έφτασε ως εδώ όρθια! Στάθηκε στα πόδια της χωρίς να προσκυνήσει! Χωρίς να γονατίσει! Χωρίς να υποταχθεί! Χωρίς να ταπεινωθεί! Με το λαό της (τον εξοπλισμένο λαό της) να μην εγκαταλείπει ούτε μια στιγμή, ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες, την αξιοπρέπεια και το δικαίωμά του να αποφασίζει αυτός για τη ζωή του και για τη χώρα του!

    Σύμβολο του πατριωτισμού, του διεθνισμού και της αξιοπρέπειας που πάει χέρι – χέρι με το όραμα της κομμουνιστικής απελευθέρωσης στην αέναη προσπάθεια του ανθρώπου να περπατάει όρθιος, ήταν, είναι και θα είναι ο αθάνατος Φιντέλ Κάστρο.

*To κείμενο δημοσιεύθηκε στον «Ημεροδρόμο» στις 28 Νοεμβρίου 2016 

Διαβάστε περισσότερα

Aegean: 120 εκατομμύρια θα πληρώσει ο λαός για να μην …«κοπούν» τα «φτερά» των μετόχων

  ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

• facebook.com/theodoropan
• theodoropoulos@imerodromos.gr

Λεφτά …υπάρχουν! Όχι όμως για ΜΕΘ. Ούτε για προσλήψεις νοσηλευτών και γιατρών. Ούτε για ουσιαστική στήριξη εργαζομένων και οικογενειών που πλήτονται από την ανεργία και τη φτώχεια μέσα στην υγειονομική κρίση.

Λεφτά …υπάρχουν! Ναι, για εταιρείες όπως η Aegean! Ο …«εθνικός αερομεταφορέας» όπως προκλητικά τον αποκαλούν οι κυβερνώντες δίνοντας τον τίτλο του «εθνικού» σε μια ιδιωτική εταιρεία μετόχων θα επιδοτηθεί για μια ακόμα φορά από το κράτος. Πόσα θα λάβει; 120 εκατομμύρια ευρώ!

«Σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, με βάση τον κατά το δυνατόν δίκαιο επιμερισμό των βαρών μεταξύ Κράτους και ιδιωτών μετόχων, προχωρά η Κυβέρνηση, δρομολογώντας την στήριξη της εταιρείας Aegean, του μεγαλύτερου αερομεταφορέα της χώρας μας που πλήττεται εξαιτίας των συνεπειών της πανδημίας στην κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα και ειδικότερα τις μετακινήσεις και τον τουρισμό», ανακοίνωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας. 

Η Aegean λοιπόν του κ. Βασιλάκη θα λάβει 120 εκατ. ευρώ κρατική ενίσχυση για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της πανδημίας. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η στήριξη θα γίνει μέσω ενός «δίκαιου επιμερισμού των βαρών μεταξύ Κράτους και ιδιωτών μετόχων».  Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο «προβλέπεται ιδιωτική συμμετοχή κατά το ήμισυ της κρατικής ενίσχυσης, δηλαδή ύψους 60 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα με τα 120 εκατ. ευρώ του Κράτους, η οποία θα προέλθει από τους μετόχους της Aegean»…Μάλιστα για να χρυσώσουν το χάπι οι κυβερνώντες ανακοίνωσαν ότι κάτω από όρους μπορεί το δημόσιο να πάρει και μετοχές της εταιρείας…

Τι έχει όμως συμβεί μέχρι σήμερα; Τι έχει εξασφαλίσει η εταιρεία από τον κρατικό κορβανά και τι έχουν δώσει οι μέτοχοι;

Θα επιχειρήσουμε να δώσουμε μερικές απαντήσεις παραθέτοντας τα παρακάτω στοιχεία: 

 Πρώτον: Η Aegean αξιοποιώντας την σχεδόν μονοπωλιακή της θέση στην ελληνική αγορά εισέπραξε τη μερίδα του λέοντος από τα πρώτα μέτρα στήριξης ύψους 115 εκατ. ευρώ του Μαρτίου 2020 που έδωσε η κυβέρνηση στον κλάδο των αερομεταφορών, τις αεροπορικές εταιρείες και τις εταιρείες επίγειας εξυπηρέτησης για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Εκτός από ζεστό χρήμα η Aegean εξασφάλισε επίσης μόνιμη μείωση του μισθολογικού κόστους, αποζημίωση πτήσεων με 20 ευρώ ανά προσφερόμενη θέση, επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών, μείωση ΦΠΑ κ.α. 

 Δεύτερον:  Ο όμιλος Aegean υπέγραψε τον Αύγουστο με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες Alpha, Eurobank, Εθνική και Πειραιώς ενδεικτικό σύμφωνο όρων (Indicative Term Sheet) για τη χορήγηση ομολογιακού δανείου ποσού 150 εκατ. ευρώ, διάρκειας 5 ετών κάνοντας χρήση του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων Covid-19. Ποιος μπήκε εγγυητής για το συγκεκριμένο δάνειο; Το ελληνικό Δημόσιο, δηλαδή ο ελληνικός λαός!

 Τρίτον: Η Aegean τον Αύγουστο υπέγραψε άλλο ένα ενδεικτικό σύμφωνο όρων (Indicative Term Sheet) με τις τέσσερις συστημικές τράπεζες για τη μετατροπή της υπάρχουσας γραμμής κεφαλαίου κίνησης, ύψους 120 εκατ. ευρώ σε κοινοπρακτικό δάνειο, σε μορφή ανακυκλούμενης πίστωσης (Syndicated Revolving Credit Facility), συνολικού ποσού 120 εκατ. ευρώ. Η ανακυκλούμενη πίστωση λήγει τον Σεπτέμβριο του 2022. Μέχρι στιγμής, η Aegean έχει εκταμιεύσει από τη γραμμή των 120 εκατ. ευρώ, το ποσό των 92 εκατ. ευρώ. Ανακυκλούμενη πίστωση είναι ένας τύπος δανείου κατά τον οποίο σας επιτρέπεται να ξαναπιστώσετε ποσά τα οποία δώσατε για μερική εξόφληση. Η Αegean δηλαδή ξαναδανείζεται το ποσό το οποίο έδωσε για να ξοφλήσει ένα μέρος του δανείου εξασφαλίζοντας απεριόριστη ρευστότητα. Ανακυκλούμενη πίστωση οι τράπεζες δε δίνουν εύκολα αλλά στην περίπτωση της Aegean κάνουν μια …παραχώρηση έχοντας «μαξιλάρι» και την εγγύηση του Ελληνικού δημόσιου…

Τέταρτον: Τα επίπεδα ρευστότητας της Aegean στο τέλος του 2019 έφταναν στα 510 εκ. ευρώ! Αυτά όμως δεν μπήκαν «υποθήκη» για δάνεια, ούτε χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη των ζημιών της. Αυτά ανήκουν στους μετόχους. Τις «ανάγκες» της αεροπορικής εταιρείας είτε θα τις πληρώσει, είτε θα τις «εγγυηθεί» ο ελληνικός λαός! 

Τι προκύπτει από τα παραπάνω; Ότι οι μέτοχοι της Aegean μέχρι στιγμής δεν έχουν βάλει ούτε ευρώ από την τσέπη τους για να στηρίξουν την εταιρεία τους!!! Αντίθετα έχουν λάβει ρευστό από το κράτος και δάνεια από τις τράπεζες με την εγγύηση του δημοσίου. Τώρα θα πάρουν άλλα 180 εκατ. ευρώ ζεστό χρήμα με την υποχρέωση ότι θα βάλουν και αυτοί άλλα 60 εκατ. τα οποία όπως καταλαβαίνεται τα έχουν ήδη εξασφαλίσει με ευνοϊκούς όρους από τους τραπεζίτες!

Και όλα αυτά όταν από το 2005 μέχρι και το 2019 τα κέρδη της Aegean έφτασαν τα 522,9 εκ. ευρώ! Και όλα αυτά όταν η εταιρεία από το 2015 μέχρι το 2019 διένειμε μερίσματα στους μετόχους που ανήλθαν στα 210,7 εκ. ευρώ!!!

Αλλά για την κυβέρνηση και τα 120 εκατ ευρώ που θα δοθούν στην Aegea είναι λίγα γιατί όπως είπε ο Στ. Πέτσας: «Το συνολικό ύψος της κρατικής στήριξης που αναμένεται να διαμορφωθεί στα 120 εκατ. ευρώ, ποσό πολύ χαμηλότερο, συγκριτικά με τη στήριξη, αξίας άνω των 32 δισ. ευρώ, που έχουν λάβει ή έχει δρομολογηθεί να λάβουν, έως σήμερα, αθροιστικά άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες του κλάδου των αερομεταφορών»…

Φθηνά τη βγάλαμε μας είπε η κυβέρνηση! Θα μπορούσαμε να δώσουμε και περισσότερα!! To κάναμε και με τους τραπεζίτες, μέσω της ανακεφαλοποίησης των χρεωκοπημένων τραπεζών τους.

Τι δεν μας είπε; Ότι όταν θα περάσει πάλι στην κερδοφορία η Aegean (όπως έκανα και οι τράπεζες) τα κέρδη θα τα μοιραστούν με τη μορφή μερίσματος οι μέτοχοι… Εξάλλου αυτά θα έρθουν σίγουρα αφού η εταιρεία θα συνεχίσει να θησαυρίζει όπως έκανε όλα τα χρόνια στη χώρα καθορίζοντας χωρίς ουσιαστικά ανταγωνισμό υψηλά ναύλα. Με λίγα λόγια η Aegean ακολουθεί τη δοκιμασμένη καπιταλιστική συνταγή: Άγρια «νεοφιλελεύθερη» στην περίοδο της ανάπτυξης και …«φουλ» κρατικοδίαιτη στην κρίση!

Διαβάστε περισσότερα

Υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο;

 

ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

• facebook.com/mpogiopoulos
• mpog@imerodromos.gr

Τα στοιχεία που ακολουθούν δεν είναι άγνωστα (είχε γίνει ανάλογη μνεία στον «Ριζοσπάστη» στις 15/11/2012), περιλαμβάνονται στο κομμάτι της ιστορικής έρευνας του «Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών» με τίτλο «Τεκμηριώνοντας τα γεγονότα του Νοεμβρίου 1973» που αφορά στους νεκρούς του Πολυτεχνείου κατά τη διάρκεια της εξέγερσης και αμέσως μετά την καταστολή της.

Σημειώνουμε ότι δεν θα αναφερθούμε και στους 88 δολοφονημένους από τη χούντα που μνημονεύονται στην επέτειο του Πολυτεχνείου, ούτε σε προσωπικές μαρτυρίες (πλην αυτής που αφορά στον δολοφόνο Ντερτιλή), ούτε στους (πιστοποιημένα) 1.103 τραυματίες των γεγονότων του Πολυτεχνείου.

Παραθέτουμε ορισμένες περιπτώσεις όπως καταγράφονται στην έρευνα του «Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών» :

• Διομήδης Κομνηνός του Ιωάννη, 17 ετών,μαθητής, κάτοικος Λευκάδος 7, Αθήνα. Στις 16/11/1973, μεταξύ 21.30 και 21.45, στη διασταύρωση των οδών Αβέρωφ και Μάρνη τραυματίστηκε θανάσιμα στην καρδιά από πυρά της φρουράς του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε νεκρός στο «Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών».
• Toril Margrethe Engeland του Per Reidar, 22 ετών, φοιτήτρια από το Molde της Νορβηγίας. Στις 16/11/1973, γύρω στις 23.30, τραυματίστηκε θανάσιμα στο στήθος από πυρά της φρουράς του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε από διαδηλωτές στο ξενοδοχείο «Ακροπόλ» και αργότερα, νεκρή ήδη, στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του ΙΚΑ.
• Βασίλειος Φάμελλος του Παναγιώτη, 26 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος, από τον Πύργο Ηλείας, κάτοικος Κάσου 1, Κυψέλη, Αθήνα. Στις 16/11/1973, γύρω στις 23.30, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά της φρουράς του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε νεκρός στο «Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών».
• Γεώργιος Σαμούρης του Ανδρέα, 22 ετών, φοιτητής Παντείου, από την Πάτρα, κάτοικος πλατείας Κουντουριώτου 7, Κουκάκι. Στις 16.11.1973 γύρω στις 24.00, ενώ βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή του Πολυτεχνείου (Καλλιδρομίου και Ζωσιμάδων), τραυματίστηκε θανάσιμα στον τράχηλο από πυρά της αστυνομίας. Μεταφέρθηκε νεκρός στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του ΙΚΑ.
• Δημήτριος Κυριακόπουλος του Αντωνίου, 35 ετών, οικοδόμος, από τα Καλάβρυτα, κάτοικος Περιστερίου Αττικής. Κατά τις βραδινές ώρες της 16/11/1973, ενώ βρισκόταν στην περιοχή του Πολυτεχνείου, χτυπήθηκε από αστυνομικούς με συμπαγείς ράβδους, συνεπεία των οποίων πέθανε, από οξεία ρήξη αορτής, ενώ μεταφερόταν στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ερυθρού Σταυρού.
• Σπύρος Μαρίνος του Διονυσίου, 31 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος, από την Εξωχώρα Ζακύνθου. Στις 16/11/1973, ενώ βρισκόταν στην περιοχή του Πολυτεχνείου, κτυπήθηκε από αστυνομικούς με συμπαγείς ράβδους και υπέστη κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Μεταφέρθηκε στο Θεραπευτήριο Πεντέλης, όπου πέθανε τη Δευτέρα 19/11/1973, από οξύ αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
• Νικόλαος Μαρκούλης του Πέτρου, 24 ετών, από το Παρθένι Θεσσαλονίκης, κάτοικος Χρηστομάνου 67, Σεπόλια, Αθήνα, εργάτης. Στις 17/11/1973, στην πλατεία Βάθη, τραυματίστηκε στην κοιλιά από ριπή στρατιωτικής περιπόλου. Μεταφέρθηκε στο «Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών», όπου πέθανε τη Δευτέρα 19/11/1973.
• Στυλιανός Καραγεώργης του Αγαμέμνονος, 19 ετών, οικοδόμος, κάτοικος Μιαούλη 38, Νέο Ηράκλειο Αττικής. Στις 10.15 το πρωί της 17/11/1973, ενώ βρισκόταν μαζί με άλλους διαδηλωτές στην οδό Πατησίων, μεταξύ των κινηματογράφων «ΑΕΛΩ» και «ΕΛΛΗΝΙΣ», τραυματίστηκε από ριπή πολυβόλου που έριξε εναντίον τους περίπολος πεζοναυτών που επέβαινε τεθωρακισμένου οχήματος. Μεταφέρθηκε στο ΚΑΤ, όπου εξέπνευσε στις 30/11/1973.
• Μάρκος Καραμανής του Δημητρίου, 23 ετών, ηλεκτρολόγος, από τον Πειραιά, κάτοικος Χίου 35, Αιγάλεω. Στις 17/11/1973, επί της πλατείας Αιγύπτου, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά της στρατιωτικής φρουράς που ενέδρευε στην ταράτσα του ΟΤΕ. Στην κλινική «Παντάνασσα» (πλατεία Βικτορίας) διαπιστώθηκε ο θάνατός του.
• Αλέξανδρος Σπαρτίδης του Ευστρατίου, 16 ετών, μαθητής, από τον Πειραιά, κάτοικος Αγίας Λαύρας 80, Αθήνα. Στις 10.30 με 11.00 περίπου το πρωί της 17/11/1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Κότσικα, τραυματίστηκε θανάσιμα στην κοιλιά από πυρά της στρατιωτικής φρουράς που ενέδρευε στην ταράτσα του ΟΤΕ. Με διαμπερές τραύμα μεταφέρθηκε στο Κ.Α.Τ., όπου τον βρήκε νεκρό ο πατέρας του.
• Αλέξανδρος – Βασίλειος (Μπασρί) Καράκας, 43 ετών, Αφγανός τουρκικής υπηκοότητας, κάτοικος Μύρων 10, Αγιος Παντελεήμονας, Αθήνα. Στις 13.00, της 17/11/1973, ενώ βάδιζε με τον 13χρονο γιο του στη διασταύρωση των οδών Χέιδεν και Αχαρνών, τραυματίστηκε θανάσιμα στην κοιλιά από ριπή μυδραλίου τεθωρακισμένου στρατιωτικού οχήματος. Μεταφέρθηκε απευθείας στο νεκροτομείο, όπου πιστοποιήθηκε ο θάνατος του.
• Ανδρέας Κούμπος του Στέργιου, 63 ετών, βιοτέχνης, από την Καρδίτσα, κάτοικος Αμαλιάδος 12, Κολωνός. Γύρω στις 11.00 με 12.00 της 18/11/1973, στη διασταύρωση των οδών Γ’ Σεπτεμβρίου και Καποδιστρίου, τραυματίστηκε στη λεκάνη από πυρά μυδραλίου τεθωρακισμένου στρατιωτικού οχήματος. Εξέπνευσε στο ΚΑΤ στις 30/1/1974.
• Μιχαήλ Μυρογιάννης του Δημητρίου, 20 ετών, ηλεκτρολόγος, από τη Μυτιλήνη, κάτοικος Ασημάκη Φωτήλα 8, Αθήνα. Στις 12.00 το μεσημέρι της 18/11/1973, στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Στουρνάρη, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά περιστρόφου αξιωματικού του Στρατού (αυτουργός ο συνταγματάρχης Νικόλαος Ντερτιλής). Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ε.Ε.Σ. σε κωματώδη κατάσταση και κατόπιν στο «Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών», όπου πέθανε αυθημερόν.

Ο κατάλογος που προηγήθηκε είναι ενδεικτικός. Στα θύματα που περιλαμβάνει πολλά από αυτά δολοφονήθηκαν στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, την πέραν του Πολυτεχνείου, κατά τη διάρκεια του γενικευμένου πογκρόμ καταστολής που είχε εξαπολύσει η χούντα.

Τέτοιες ήταν, για παράδειγμα, οι δολοφονίες

• του Κυριάκου Παντελεάκη, εκτελεσμένου στις 18/11/1973 από πυρά άρματος μάχης στην Πατησίων,
• του Ευστάθιου Κολινιάτη που κτυπήθηκε στις 18/11/1973 από αστυνομικούς,
• του Σπυρίδωνα Κοντομάρη (πρώην βουλευτής Κερκύρας) που χτυπήθηκε από την Αστυνομία,
• του Σωκράτη Μιχαήλ που τον χτύπησαν στην οδό Μπουμπουλίνας στις 16/11/1973,
• του Δημήτρη Θεοδώρα που γαζώθηκε στις 17/11/1973 από πυρά στρατιωτικής περιπόλου,
• του Αλέξανδρου Παπαθανασίου που εκτελέστηκε από τα πυρά των αστυνομικών του ΙΣΤ’ Αστυνομικού Τμήματος Αθήνας…

Τα θρασίμια του ναζισμού, ωστόσο, παρέα με διάφορα τσογλάνια του περίφημου δημοκρατικού τόξου, απέναντι στα προηγούμενα αντιτείνουν το εξής «επιχείρημα»: «Αυτοί – λένε – δεν είναι νεκροί του Πολυτεχνείου, γιατί δεν ήταν μέσα, ήταν “έξω” από το Πολυτεχνείο»!

Από μια άποψη… πάλι καλά. Γιατί αυτοί – οι ναζί και τα κάθε λογής τσογλάνια – είναι ικανοί να ισχυριστούν ακόμα και αυτό: Οτι οι «έξω» από το Πολυτεχνείο δεν δολοφονήθηκαν, επειδή ήταν «έξω» (!). Ότι επειδή ήταν «έξω» δεν εκτελέστηκαν από τη χούντα στο πλαίσιο της καταστολής της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Κατά τους ναζί (και τα “δημοκρατικά”) τσογλάνια) μπορεί, ενδεχομένως, να «σκόνταψαν» και να «χτύπησαν”. Μόνοι τους…

Ας πάρουμε, όμως, ένα δείγμα, για το τι πραγματικά συνέβη με τους «έξω» από το Πολυτεχνείο:

To μεσημέρι της 18ης Νοέμβρη 1973, ο ταγματάρχης Ντερτιλής (αυτός με τον οποίο φωτογραφίζονταν τα ναζίδια της Χρυσής Αυγής) βρισκόταν με το υπηρεσιακό του τζιπ έξω από την κατεστραμμένη πύλη του Πολυτεχνείου. Απέναντι, Πατησίων και Στουρνάρη, οι αστυφύλακες χτυπούσαν ένα νεαρό, που προς στιγμήν τους ξέφυγε. Όχι όμως κι από τον Ντερτιλή. Ο Ντερτιλής έβγαλε από το μπουφάν το περίστροφο και πυροβόλησε. 

«Ο νεαρός έπεσε σαν κοτόπουλο», περιγράφει στην κατάθεσή του ένα χρόνο αργότερα ο οδηγός του Ντερτιλή – ο 21 ετών τότε Αντώνης Αγριτέλης – και συνεχίζει: «Μετά το φόνο ο Ντερτιλής σαν να μη συνέβαινε τίποτα μπήκε στο τζιπ και χτυπώντας με στην πλάτη μου είπε: “Με παραδέχεσαι, ρε; Σαράντα πέντε χρονών άνθρωπος και με τη μία στο κεφάλι!”»…

Αυτός είναι ο «μύθος» των νεκρών του Πολυτεχνείου. Αυτή ήταν η χούντα των «Ντερτιλήδων». Αυτά είναι τα ναζιστόμουτρα και τα “δημοκρατικά” τσογλάνια του “δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο”. 

[Ο Ντερτιλής επί τω έργω, αλλά «έξω» από το Πολυτεχνείο…]

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη Έρευνα COVID-19: Ο κορονοϊός μπορεί να μεταλλαχθεί γρήγορα στον οργανισμό ενός ατόμου

 

Το περιοδικό Nature μελετά τη βιβλιογραφία για τον Covid-19 και συνοψίζει σημαντικές εργασίες καθώς αυτές δημοσιεύονται.

---

13 Νοεμβρίου – Ο κορονοϊός μπορεί να μεταλλαχθεί γρήγορα στον οργανισμό ενός ατόμου

Ο νέος κορονοϊός εμφανίστηκε ξανά και ξανά στον οργανισμό ενός προσβεβλημένου άνδρα, με αποτέλεσμα να προκαλέσει τον θάνατό του ενώ αποδεικνύεται η ταχύρρυθμη εξέλιξη του ιού.

Οι Manuela Cernadas και Jonathan Li στο Brigham and Women’s Hospital στη Βοστόνη, Μασαχουσέτη, καθώς και οι συνάδελφοί τους ακολούθησαν την πορεία της νόσου COVID-19 σε έναν 45χρονο άνδρα με μακροχρόνια αυτοάνοση διαταραχή, ο οποίος λάμβανε φαρμακευτική αγωγή που περιλάμβανε ισχυρά ανοσοκατασταλτικά (B. Choi κ.α. στο περιοδικό N. Engl. J. Med. https://doi.org/fhv8; 2020). Περίπου 40 ημέρες αφότου ο άνδρας βρέθηκε θετικός στον SARS-CoV-2, επαναληπτικά τεστ έδειξαν ότι ο ιός εξασθενούσε – παρόλα αυτά επανήλθε, παρά την αντιϊκή αγωγή.

Η λοίμωξη του άνδρα υποχώρησε και, στη συνέχεια, επανήλθε εις διπλούν πριν τελικά πεθάνει ο άνδρας, πέντε μήνες αφότου διαγνώστηκε για πρώτη φορά θετικός στη νόσο COVID-19. Η γονιδιωματική ανάλυση έδειξε ότι ο άνδρας δεν προσβλήθηκε από τον ιό πολλαπλές φορές. Αντιθέτως, ο ιός εξακολουθούσε να υπάρχει στον οργανισμό του άνδρα και μεταλλάχθηκε γρήγορα.

---

12 Νοεμβρίου – Το μυστήριο γύρω από τον χαμηλό αριθμό θυμάτων της νόσου COVID σε ένα αφρικανικό έθνος

Μία από τις πρώτες μεγάλες μελέτες αντισωμάτων για τον ιό SARS-CoV-2 στην Αφρική υποδεικνύει ότι έως τα μέσα του 2020 ο ιός είχε προσβάλει το 4% του πληθυσμού της Κένυας – ένα απροσδόκητα υψηλό ποσοστό λαμβάνοντας υπόψη τον μικρό αριθμό θανάτων εξαιτίας της νόσου COVID στην Κένυα.

Η παρουσία αντισωμάτων κατά του SARS-CoV-2 αποτελεί ένδειξη του ιστορικού λοίμωξης από τον ιό. Η Sophie Uyoga από το KEMRI-Wellcome Trust Research Programme στην κοινότητα Κιλίφι, στην Κένυα, και οι συνάδελφοί της αναζήτησαν τέτοια αντισώματα σε δείγματα από δωρεές αίματος στην Κένυα, κατά το διάστημα από τα τέλη Απριλίου έως τα μέσα Ιουνίου (S. Uyoga κ.α. στο περιοδικό Science https://doi.org/fhsx; 2020). Βάσει αυτών των δειγμάτων, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι ένα ποσοστό της τάξης του 4,3% του πληθυσμού της Κένυας παρουσίασε ιστορικό λοίμωξης από τον ιό SARS-CoV-2.

Η εκτίμηση της ομάδας για τον επιπολασμό των αντισωμάτων στην Κένυα είναι παρόμοια με μία πρότερη εκτίμηση για το αντίστοιχο επίπεδο στην Ισπανία. Στην Ισπανία, όμως, περισσότερες από 28.000 ανθρώπινες ζωές χάθηκαν εξαιτίας της νόσου COVID-19 έως τις αρχές Ιουλίου, ενώ στην Κένυα χάθηκαν 341 ζωές έως το τέλος του ίδιου μήνα. Οι συντάκτες γράφουν ότι η «οξεία αντίθεση» μεταξύ του επιπολασμού αντισωμάτων και των θανάτων από COVID-19 στην Κένυα υπονοεί οι επιπτώσεις του κορονοϊού είναι μειωμένες στην Αφρική.

---

Nature.com

---

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΔΩΡΑ ΒΛΑΣΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γερμανικά νοσοκομεία: η «δικτατορία της οικονομικής λογικής»

 

• Rachel Knaebel
• Βασίλης Παπακριβόπουλος (μετάφραση)

Κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της επιδημίας Covid-19, το γερμανικό σύστημα υγείας παρουσιάστηκε ως υποδειγματικό, λόγω της υπερεπάρκειας κλινών ΜΕΘ. Ωστόσο, οι επαγγελματίες υγείας της χώρας εδώ και χρόνια καταγγέλλουν τη δομική έλλειψη μέσων και προσωπικού. Αιτία, μεταξύ άλλων, ένα σύστημα χρηματοδότησης που ευνοεί την αναζήτηση κερδοφορίας έναντι της ιατρικής φροντίδας.

Ο Άξελ Χόπφμαν εργάστηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα ως νοσοκόμος. Το 2004, το νοσοκομείο του, στο Αμβούργο, ιδιωτικοποιήθηκε. Τότε, προτίμησε να παραμείνει στη δημόσια διοίκηση παρά να γίνει υπάλληλος ενός μεγάλου ομίλου με κερδοσκοπικό προσανατολισμό: «Σήμερα δουλεύω σε γραφείο», διευκρινίζει. Όσο για την Κοστάντσε Βάιχερτ, νοσοκόμα εδώ και δέκα χρόνια, εγκατέλειψε ένα άλλο νοσοκομείο του Αμβούργου για να στραφεί στην εξωνοσοκομειακή περίθαλψη ηλικιωμένων ασθενών. «Μου άρεσε το νοσοκομείο», μας διαβεβαιώνει. «Θα ήθελα να επιστρέψω, αλλά δεν θα το κάνω παρά μόνο όταν αλλάξουν οι συνθήκες εργασίας.» Για τον Στέφεν Χάγκεμαν, η εμπειρία του ως νοσοκόμος υπήρξε τόσο δύσκολη ώστε δεν άντεξε πάνω από επτά χρόνια στο νοσοκομείο. Θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι «η θυσία αποτελεί μέρος της εικόνας του επαγγέλματος. Οι διοικήσεις ποντάρουν σε αυτόν τον παράγοντα για να πνίξουν τις διεκδικήσεις». Ολοένα και συχνότερα, οι Γερμανοί νοσηλευτές καταγγέλλουν τις συνθήκες εργασίας, που έχουν «επιδεινωθεί τραγικά». Χαρακτηριστική η μαρτυρία της Άνια Φόιχτ, νοσοκόμας σε μονάδα εντατικής θεραπείας του Βερολίνου: «Θυμάμαι την εποχή όπου μπορούσαμε να παίρνουμε ρεπό και είχα χρόνο για τους ασθενείς. Σήμερα, κάνω ρεπό μια φορά τον μήνα, και αυτό όχι πάντα».

Το γερμανικό νοσοκομειακό σύστημα, το οποίο απέχει πολύ από την ειδυλλιακή εικόνα που φιλοτέχνησαν γι’ αυτό τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης κατά τη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης, υποφέρει και αυτό από την έλλειψη μέσων και προσωπικού. Όλα τα συνδικάτα, τόσο των νοσοκόμων όσο και των γιατρών, οικτίρουν την κραυγαλέα έλλειψη νοσηλευτών στα νοσοκομεία. Μια μελέτη του Ιδρύματος Hans Böckler υπολογίζει ότι θα έπρεπε να δημιουργηθούν 100.000 θέσεις νοσοκόμων πλήρους απασχόλησης¹. Δεδομένου ότι η δουλειά του νοσοκόμου είναι εξαιρετικά σκληρή, υπάρχουν ακόμα και προκηρυγμένες θέσεις νοσοκόμων για τις οποίες δεν εκδηλώνεται κανένα ενδιαφέρον για την κάλυψή τους. Βέβαια, η Γερμανία έχει πολύ περισσότερες κλίνες ΜΕΘ συγκριτικά με τους Ευρωπαίους γείτονές της: 34 για 100.000 κατοίκους, έναντι 16,3 για την Γαλλία ή 8,6 για την Ιταλία². «Αν είχαμε όμως τον ίδιο αριθμό σοβαρά ασθενών από Covid-19 με τη Βόρεια Ιταλία, θα είχαμε μεν όντως διαθέσιμες κλίνες ΜΕΘ, όχι όμως και το απαραίτητο προσωπικό για να αναλάβει τους ασθενείς», διαπιστώνει ειρωνικά η Νάντια Ράκοβιτς, επικεφαλής της Ένωσης Δημοκρατικών Γιατρών (VdÄÄ). Μάλιστα, μερικούς μήνες πριν από την επιδημία, η Γερμανία συζητούσε ακόμη και το κατά πόσο είναι ορθό να διατηρούνται τόσες πολλές νοσοκομειακές κλίνες: μια μελέτη του Ιδρύματος Bertelsmann συνιστούσε να κλείσουν τα μισά νοσοκομεία της χώρας³. «Κι ύστερα ήρθε ο κορονοϊός και όλος ο κόσμος κατάλαβε ότι είναι πράγματι καλό να υπάρχουν πολλά νοσοκομεία και κλίνες», παρατηρεί η Ράκοβιτς.

«Το ζητούμενο ήταν επίσης να αυξηθεί ο ανταγωνισμός»

Προκειμένου να κατανοήσουμε αυτά τα παράδοξα, θα πρέπει να ανατρέξουμε στις πολιτικές αποφάσεις για τα νοσοκομεία που ελήφθησαν στη Γερμανία κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Από το 1985, ένας νόμος ανοίγει σε μεγάλο βαθμό την αγορά της νοσοκομειακής περίθαλψης στις ιδιωτικές κερδοσκοπικές επιχειρήσεις. Τότε δημιουργήθηκαν και ενισχύθηκαν οι μεγάλοι γερμανικοί όμιλοι κλινικών: Sana, Asklepios, Rhön, Helios (εξαγοράστηκε από την πολυεθνική εταιρία ιατρικού εξοπλισμού Fresenius). Δεν υπάρχει διαφορά στην οικονομική αντιμετώπιση των μονάδων, είτε είναι δημόσιες, ιδιωτικές μη κερδοσκοπικές ή ιδιωτικές κερδοσκοπικές. Όλες εντάσσονται στον περιφερειακό προγραμματισμό παροχής υπηρεσιών υγείας, με τη διάκριση να μην γίνεται καν στον καθημερινό λόγο. Κατόπιν, το 2004, ενώ στη Γαλλία θεσπίζεται η τιμολόγηση ανάλογα με τις διενεργηθείσες ιατρικές πράξεις (Τ2Α), η Γερμανία υιοθετεί ένα ολόιδιο σύστημα, το «κατ’ αποκοπή ποσό ανά περίπτωση». Δεν χρηματοδοτούνται πλέον οι πραγματικές νοσηλευτικές υπηρεσίες που παρασχέθηκαν, αλλά δίνονται κατ’ αποκοπή ποσά με βάση έναν κατάλογο παθολογιών, ανεξαρτήτως του αριθμού ημερών νοσηλείας που απαιτήθηκαν. Όπως και στη Γαλλία, οι τεχνικές ιατρικές πράξεις, όπως το εμφύτευμα ισχιακής άρθρωσης ή άρθρωσης γονάτου και οι χειρουργικές πράξεις γενικότερα, αμείβονται πολύ καλύτερα απ’ ό,τι ένας φυσιολογικός τοκετός ή η παιδιατρική. Η γαλλική Τ2Α και το «κατ’ αποκοπή ποσό ανά περίπτωση» έχουν τελικά την ίδια προέλευση: το σύστημα των «ομοιογενών ομάδων ασθενών» (ή DRG, diagnosis-related groups), το οποίο εισήχθη από τις ΗΠΑ, όπου είχε αρχίσει να εφαρμόζεται από τις αρχές της δεκαετίας του 1980⁴.

«Ο στόχος του νέου συστήματος χρηματοδότησης ήταν ξεκάθαρα να επιτευχθεί μεγαλύτερη οικονομική αποδοτικότητα –δεν υπάρχει ένσταση στον στόχο αφ’ εαυτό. Όμως, το ζητούμενο ήταν επίσης να αυξηθεί ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις νοσοκομειακές μονάδες και να καταλήξουμε τελικά στη μείωση του αριθμού των νοσοκομείων», εκτιμά ο Ούβε Λίμπκινγκ, ένας από τους υπευθύνους της Γερμανικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων. Στη Γερμανία, εκτός από τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία, τα οποία ανήκουν στην αρμοδιότητα των ομόσπονδων κρατιδίων, τα δημόσια νοσοκομεία ανήκουν στην αρμοδιότητα των Δήμων και των διαδημοτικών ενώσεων, των Landkreis.

Έτσι, η τοπική αυτοδιοίκηση είναι εκείνη που είναι υποχρεωμένη να καλύπτει τα ελλείμματα και να πουλάει μερικές φορές τα νοσοκομεία της σε ιδιωτικούς ομίλους –ή να βλέπει αυτούς ακριβώς τους ομίλους να τα κλείνουν όταν δεν αποδεικνύονται αρκετά κερδοφόρα. Από το 2000 έχουν κλείσει περισσότερα από 300 νοσοκομεία και κλινικές στη Γερμανία και χάθηκαν 50.000 νοσοκομειακές κλίνες, τη στιγμή που ο αριθμός των εισαγωγών στα νοσοκομεία αυξήθηκε κατά αρκετά εκατομμύρια. Ταυτόχρονα, ο ιδιωτικός κερδοσκοπικός τομέας αύξησε το μερίδιό του: το 1992 αντιπροσώπευε το 15% του συνόλου των νοσοκομειακών μονάδων, ενώ το 2018 έφτασε στο 37%⁵. Πολλά δημόσια νοσοκομεία ιδιωτικοποιήθηκαν, και ορισμένες φορές κάτω από αμφισβητούμενες συνθήκες. Για παράδειγμα, το 2004, η πώληση επτά νοσοκομείων του Αμβούργου στον όμιλο Asklepios πραγματοποιήθηκε ενάντια στη βούληση των κατοίκων αυτής της πόλης-ομόσπονδου κρατιδίου: σε ένα τοπικό δημοψήφισμα, τα τρία τέταρτα των ψηφισάντων είχαν αντιταχθεί στην προοπτική. Από τη στιγμή που ιδιωτικοποιήθηκαν, οι μονάδες επικεντρώθηκαν πολύ συχνά στις πλέον κερδοφόρες παθολογίες. Καθώς τα δημόσια νοσοκομεία χρηματοδοτούνται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μπήκαν και αυτά στο κυνήγι της οικονομικής αποδοτικότητας.

 «Εφόσον με αυτό τον τρόπο οι μεν ανταγωνίζονται τους δε, οι νοσοκομειακές μονάδες εξετάζουν ποιες πράξεις αποφέρουν περισσότερα χρήματα σύμφωνα με το σύστημα του “κατ’ αποκοπή ποσού ανά περίπτωση”, λόγου χάρη οι καρδιολογικές και οι ορθοπεδικές, και εξοπλίζονται ανάλογα. Κατά τη γνώμη μου, αυτός είναι και ο λόγος που διαθέτουμε τόσες πολλές κλίνες ΜΕΘ», εκτιμά η Νάντια Ράκοβιτς. Μία άλλη ιδιαιτερότητα του γερμανικού νοσοκομειακού συστήματος συνίσταται στη δυαδική μορφή της χρηματοδότησής του. Τα λεγόμενα λειτουργικά έξοδα, συνεπώς και η μισθοδοσία του προσωπικού, αναλαμβάνονται από τα ταμεία υγείας της κοινωνικής ασφάλισης, ενώ οι επενδύσεις (κτίρια, εξοπλισμός κ.ο.κ.) βαρύνουν υπό κανονικές συνθήκες τα ομόσπονδα κρατίδια, τόσο για τα δημόσια όσο και για τα ιδιωτικά νοσοκομεία. Όμως, «στο πλαίσιο της πολιτικής του “φρένου στο δημόσιο χρέος” και δεδομένης της δημοσιονομικής κατάστασής τους, τα ομόσπονδα κρατίδια παρέχουν ελάχιστα χρήματα», αναλύει ο Χάραλντ Βάινμπεργκ, βουλευτής του κόμματος Die Linke (Αριστερά) στην Ομοσπονδιακή Βουλή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της γερμανικής ένωσης νοσοκομείων (Deutsche Krankenhausgesellschaft), από τα δημόσια νοσοκομεία λείπουν κάθε χρόνο 4 δισ. ευρώ δημόσιου χρήματος. «Συνεπώς, ο προϋπολογισμός που προορίζεται για τα λειτουργικά έξοδα χρησιμοποιείται εν μέρει για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων. Και η εξοικονόμηση γίνεται σε βάρος του προσωπικού», προσθέτει ο βουλευτής.

Με το πέρασμα στην τιμολόγηση ανά πραγματοποιηθείσα ιατρική πράξη, στο πλαίσιο ενός περιορισμένου προϋπολογισμού, η διαχείριση απέκτησε κυρίαρχο ρόλο. Εμφανίστηκε ένας εντελώς νέος τομέας απασχόλησης: «μάνατζερ των DRG», ελεγκτές και πάσης φύσεως κωδικοποιητές, επιφορτισμένοι με την ορθή καταγραφή των ιατρικών πράξεων σε κάποια από τις περισσότερες από χίλιες κατηγορίες που περιλαμβάνει σήμερα ο γερμανικός κατάλογος τιμολόγησης. «Περνάω τουλάχιστον το 20% του χρόνου εργασίας μου καταγράφοντας τις πραγματοποιηθείσες ιατρικές πράξεις στον αντίστοιχο κωδικό. Για τους γιατρούς, η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη», αναφέρει η Βερολινέζα νοσοκόμα Άνια Φόιχτ. Κουρασμένο από την ολοένα αυξανόμενη επιβολή της οικονομικής λογικής, το προσωπικό των γερμανικών νοσοκομείων απορρίπτει όλο και περισσότερο το συγκεκριμένο σύστημα. Στα τέλη του 2019, το εβδομαδιαίο περιοδικό «Stern» δημοσίευσε μια έκκληση δεκάδων γιατρών και επαγγελματικών ενώσεων που ζητούσαν να «σωθεί η ιατρική». Οι γιατροί κατήγγελλαν ότι, στο σύστημα της χρηματοδότησης ανάλογα με τις πραγματοποιηθείσες ιατρικές πράξεις,«δεν λαμβάνονται υπόψη οι ασθενείς που θέλουν να θέσουν ερωτήσεις, που φοβούνται τον πόνο ή τον θάνατο». Έγραφαν επίσης ότι «η απόλυτη κυριαρχία της οικονομίας συνέβαλε στην απανθρωποποίηση της ιατρικής στα νοσοκομεία μας»⁶.

Στο μέτωπο των παραϊατρικών επαγγελμάτων, από το 2015 πολλαπλασιάζονται οι απεργίες που έχουν ως αίτημα τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Το κίνημα ξεκίνησε στο βερολινέζικό νοσοκομείο Charité. Είχε ως αποτέλεσμα να επιτευχθούν συμφωνίες «ελάφρυνσης του φόρτου εργασίας» σε σχεδόν 20 δημόσια νοσοκομεία της χώρας. Οι συμφωνίες προβλέπουν τον καθορισμό της αναλογίας του αναγκαίου προσωπικού σε συνάρτηση με τον αριθμό των ασθενών, διαφορετική για κάθε τμήμα και καθορισμένη με βάση την εμπειρία των νοσηλευτών. Οι ημέρες εργασίας που πραγματοποιήθηκαν σε καθεστώς υποστελέχωσης δίνουν στους νοσοκόμους και τις νοσοκόμες το δικαίωμα σε ρεπό.

 «Ο στόχος των συμφωνιών είναι να υποχρεωθούν οι διοικήσεις των νοσοκομείων να προσλάβουν επιπλέον προσωπικό –και ο στόχος επιτυγχάνεται»,διαβεβαιώνει ο Μίκαελ Κβέτινχ, ο οποίος διεξήγε τις διαπραγματεύσεις ως εκπρόσωπος του Verdi, του ενωμένου συνδικάτου του τομέα των υπηρεσιών. «Συνήθως, οι απεργίες των νοσηλευτών τυγχάνουν μεγάλης υποστήριξης από την κοινή γνώμη, αντίθετα απ’ ό,τι συμβαίνει για παράδειγμα με τις απεργίες των οδηγών λεωφορείων. Σήμερα, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας είναι σε θέση να επιφέρουν μια ήττα στον νεοφιλελευθερισμό. Θα είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο και θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντική εξέλιξη για τους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας», θεωρεί ο συνδικαλιστής.

Εκτός από τον αγώνα των εργαζόμενων στα νοσοκομεία, σε δώδεκα γερμανικές πόλεις έχουν συγκροτηθεί συμμαχίες πολιτών για «περισσότερο προσωπικό στα νοσοκομεία». Σε τέσσερις πόλεις και περιφέρειες (Βαυαρία, Βρέμη, Βερολίνο και Αμβούργο), συγκέντρωσαν τις χιλιάδες υπογραφές που απαιτούνται για να διεξαχθεί ένα τοπικό δημοψήφισμα λαϊκής πρωτοβουλίας σχετικά με το ζήτημα. Παντού, οι αρχές απέρριψαν το αίτημα, επικαλούμενες το επιχείρημα ότι δεν άπτεται των αρμοδιοτήτων των ομόσπονδων κρατιδίων. Ωστόσο, αυτά ακριβώς είναι που καταρτίζουν τον σχεδιασμό της νοσοκομειακής περίθαλψης.

Σε επίπεδο Δήμων, η ιδιωτικοποίηση έχει αρχίσει να επιβραδύνεται. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια, υπήρξαν και νοσοκομεία που «επαναδημοτικοποιήθηκαν». Για παράδειγμα, στις αρχές Ιουνίου, στην επαρχία Λουντβιχσλούστ-Πάρχιμ του ομόσπονδου κρατιδίου του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, η συνέλευση της διαδημοτικής ένωσης (Landkreis) αποφάσισε την εξαγορά από την τοπική αυτοδιοίκηση ενός μικρού νοσοκομείου 74 κλινών που είχε ιδιωτικοποιηθεί το 1997. Η πρόταση ψηφίστηκε «ομόφωνα», διευκρινίζει ο περιφερειακός βουλευτής Στέφαν Στέρνμπεργκ. Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2019, η ιδιοκτήτρια επιχείρηση της νοσοκομειακής μονάδας, μια θυγατρική του ομίλου Asklepios, είχε αναγγείλει, χωρίς καμία προηγούμενη διαβούλευση, ότι είχε την πρόθεση να κλείσει τη μαιευτική κλινική. «Υπήρξε ισχυρή κινητοποίηση των κατοίκων. Και η είδηση πυροδότησε συζητήσεις για τη διάρθρωση των υπηρεσιών υγείας στην ύπαιθρο, και ιδιαίτερα στις αραιοκατοικημένες ζώνες όπως η δική μας», εξηγεί ο τριανταεπτάχρονος σοσιαλδημοκράτης. Κατά τη γνώμη του, «το πέρασμα δραστηριοτήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί πανάκεια. Όμως, όταν πρόκειται για την πρόσβαση στην υγεία, νομίζω ότι πρέπει να ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο, σε συνεργασία με έναν ιδιώτη εταίρο που γνωρίζει τα ζητήματα της διαχείρισης». Στην προκειμένη περίπτωση, το σχέδιό του είναι να διατηρηθεί ο έλεγχος του νοσοκομείου, μέσω της κατοχής του 51%, και η πώληση του υπολοίπου σε ιδιωτική επιχείρηση, παραμένοντας ταυτόχρονα σε συντονισμό με άλλες νοσοκομειακές μονάδες της περιοχής που βρίσκονται ήδη σε καθεστώς συνδιαχείρισης με την τοπική αυτοδιοίκηση. «Δεν έχουμε καμία επιρροή πάω στο σύστημα τιμολόγησης»,εξηγεί. «Αν όμως διαχειριζόμαστε περισσότερες μονάδες, ειδικευμένες σε διάφορους τομείς, τότε μπορούμε να πραγματοποιήσουμε οικονομίες κλίμακας.»

Το 2016 στην Έσση, ο Μίκαελ Κοχ, ένας περιφερειακός βουλευτής της Δεξιάς, είχε επίσης δρομολογήσει την «επαναδημοτικοποίηση» μιας κλινικής στην επαρχία του. Σύμφωνα με τον συντηρητικό πολιτικό, «τα γερμανικά νοσοκομεία υποχρηματοδοτούνται. Τα κόστη συντήρησης, τα έξοδα που απαιτούνται για να είμαστε σε θέση να προσφέρουμε υπηρεσίες υγείας όποτε χρειάζεται, θα έπρεπε επίσης να αναλαμβάνονται από το Δημόσιο, κυρίως στις περιοχές της υπαίθρου». Ο ίδιος συγκρίνει τα νοσοκομεία με την πυροσβεστική ή την αστυνομία: «Αυτές οι υπηρεσίες δεν χρηματοδοτούνται μονάχα ανάλογα με τον αριθμό των επεμβάσεων που πραγματοποιούν».

Η απειλή νέας επιδείνωσης για τους νοσηλευτές

Τελικά, η δυσαρέσκεια που πυροδότησε η υποχρηματοδότηση ανάγκασε την κυβέρνηση να αναθεωρήσει τη στάση της. Από τις αρχές του 2020, τα νοσοκομεία διαθέτουν έναν ειδικό προϋπολογισμό για ορισμένες ειδικότητες, ανεξάρτητα από την τιμολόγηση των ιατρικών πράξεων που πραγματοποιήθηκαν. Κατά τη διάρκεια δε της υγειονομικής κρίσης, οι νοσοκομειακές μονάδες χρηματοδοτήθηκαν και για τις κλίνες που διατηρούσαν κενές για να υποδεχθούν ενδεχόμενους ασθενείς προσβεβλημένους από Covid-19. Δηλαδή το εντελώς αντίστροφο από την τιμολόγηση των πραγματοποιημένων ιατρικών πράξεων, στο οποίο μια κλίνη δίχως ασθενή δεν αποφέρει το παραμικρό έσοδο.

Ωστόσο, και σε αυτήν την περίπτωση, η επιδημία προκάλεσε προβλήματα στα ασφαλιστικά ταμεία υγείας αλλά και στα οικονομικά των νοσοκομειακών μονάδων, δεδομένου ότι πραγματοποίησαν λίγες εγχειρήσεις κατά τη διάρκεια αυτών των μηνών. Ορισμένοι φοβούνται ότι σύντομα θα ξανατεθεί ζήτημα κλεισίματος νοσοκομείων. Η απειλή μιας νέας επιδείνωσης της κατάστασης πλανάται και πάνω από τους νοσηλευτές. Στην καρδιά της επιδημίας, η τοπική κυβέρνηση του κρατιδίου της Ρηνανίας-Βόρειας Βεστφαλίας –με επικεφαλής τον συντηρητικό Άρμιν Λάσετ, υποψήφιο για τη διαδοχή της Άνγκελα Μέρκελ– προσπάθησε να προωθήσει ένα μέτρο που θα εξανάγκαζε τα άτομα με κατάρτιση στον χώρο της υγείας να εργαστούν σε νοσοκομείο, ακόμα και παρά τη θέλησή τους. Η πρόταση πυροδότησε εντονότατες αντιδράσεις και τελικά εγκαταλείφθηκε. Οι πρώην νοσοκόμοι Άξελ Χόπφμαν και Στέφεν Χάγκεμαν δεν θα υποχρεωθούν, για την ώρα, να ξαναβάλουν με το ζόρι τη λευκή ποδιά τους.

1. Michael Simon, «Von der Unterbesetzung in der Krankenhauspflege zur bedarfsgerechten Personalausstattung», Hans-Böckler-Stiftung, Ντίσελντορφ, Οκτώβριος 2018.
2. «Beyond Containment: Health Systems responses to Covid-19 in the OECD», ΟΟΣΑ, Παρίσι, 16 Απριλίου 2020.
3. «Zukunftsfähige Krankenhausversorgung», Ίδρυμα Bertelsmann, Γκίτερσλοχ, 2019.
4. Βλ. Philippe Froguel και Catherine Smadja, «La peau de chagrin du système public après six ans de reaganisme», «Le Monde diplomatique», Ιούνιος 1987. Βλ. επίσης: Reinhard Busse, Alexander Geissler, Wilm Quentin και Miriam Wiley (επιμ.), Diagnosis- Related Groups in Europe, Open University Press, Μέιντενχεντ, 2011.
5. Πηγές: Destatis και Institut Arbeit und Qualifikation του Πανεπιστημίου Duisburg-Essen.
6. «Der Ärzte-Appell: Rettet die Medizin!», «Stern», Αμβούργο, 1η Οκτωβρίου 2019.

• Rachel Knaebel
• Βασίλης Παπακριβόπουλος (μετάφραση)

Διαβάστε περισσότερα

Σουηδία: ψίχουλα φιλανθρωπίας

 

• Yacine Boukhris-Ferré
• Γιάννης Κυπαρισσιάδης (μετάφραση)

Καταπολέμηση της σπατάλης τροφίμων με ταυτόχρονη προσφορά συμφερουσών τιμών, ακόμη και εργασίας, στους επισφαλείς πληθυσμούς… Τα «κοινωνικά και αλληλέγγυα» σούπερ μάρκετ Matmissionen, στα προάστια της Στοκχόλμης, παρουσιάζονται ως ενάρετα. Μαρτυρούν μια αλλαγή της Σουηδίας, όπου η οπισθοχώρηση του κοινωνικού κράτους οδηγεί σε μια κοινωνία δύο ταχυτήτων.

Είναι μια συνηθισμένη Τρίτη στο Χέγκερστεν, στα νότια προάστια της Στοκχόλμης. Δεκάδες πελάτες περιμένουν υπομονετικά μπροστά στο κιγκλίδωμα του «κοινωνικού και αλληλέγγυου» σουπερμάρκετ Matmissionen (στην κυριολεξία σημαίνει «Αποστολή: Τρόφιμα»). Οι πρώτοι στην ουρά έχουν έρθει δύο ώρες πριν από το άνοιγμα, προκειμένου να πάρουν καλύτερο αριθμό προτεραιότητας στη σειρά αναμονής. Τελικά, φτάνει η στιγμή να μπουν στο κατάστημα, με το σταγονόμετρο όμως και όχι περισσότεροι από δέκα κάθε φορά. Αυτός ο τρόπος λειτουργίας καθιερώθηκε αρκετό καιρό πριν από την εμφάνιση της πανδημίας Covid-19 και έχει σκοπό την αποφυγή συνωστισμών. Πριν από την εισαγωγή του, οι πιο γρήγοροι καταναλωτές άρπαζαν ταχύτατα τα καλύτερα κομμάτια.

Οι πόρτες είναι ανοικτές μόνο μεταξύ 12 το μεσημέρι με 5 το απόγευμα, από Δευτέρα έως Σάββατο. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί πελάτες περνούν ένα μεγάλο μέρος της ημέρας τους στα μέσα συγκοινωνίας προκειμένου να φτάσουν στα καταστήματα της Matmissionen, που δημιουργήθηκαν από την οργάνωση Stockholms Stadsmission («Αποστολή της Πόλης της Στοκχόλμης») στα προάστια της πρωτεύουσας (το τελευταίο άνοιξε τον Απρίλιο στο Γιάκομπσμπεργκ) και λειτουργούν από το 2015. Πολλοί δεν διστάζουν να περιμένουν επί ώρες στο ίδιο σημείο με την ελπίδα ενδεχόμενων έκτακτων παραδόσεων προϊόντων που δεν θα είχαν τα χρήματα να αγοράσουν σε ένα κοινό σούπερ μάρκετ.

Προκειμένου να γίνει κάποιος πελάτης-μέλος και να επωφεληθεί από εκπτώσεις της τάξης του 70% τουλάχιστον επί των τιμών του φθηνότερου σούπερ μάρκετ, οφείλει να είναι δικαιούχος του ελάχιστου κοινωνικού εισοδήματος ή να κερδίζει λιγότερες από 9.972 κορώνες (968 ευρώ) μηνιαίως. Κάποιες παρεκκλίσεις γίνονται αποδεκτές, ανάλογα με το μέγεθος του νοικοκυριού ή και την κατάσταση χρέους. Με αυτόν τον τρόπο, η δομή επικεντρώνει τη δράση της στα νοικοκυριά που ζουν κάτω –και κάποιες φορές πολύ πιο κάτω– από το όριο της φτώχειας. Το προσωπικό αποτελείται κατά το ήμισυ από συμβασιούχους μισθωτούς και κατά το έτερο ήμισυ από ασκούμενους που είναι στο στάδιο της επαγγελματικής ένταξης.

Τα ψώνια αντιμετωπίζονται με πολύ μεγάλη σοβαρότητα και οι περισσότεροι πελάτες χαιρετίζουν αυτήν την πρωτοβουλία, που τους επιτρέπει να κάνουν οικονομία στα τρόφιμα σε ένα ολοένα πιο δύσκολο κοινωνικό πλαίσιο. Έτσι, ο Γιον Τ.¹, για παράδειγμα, μπορεί να προσκαλέσει τις δύο κόρες του σε δείπνο και να τους μαγειρέψει ωραία κομμάτια σολομού. Μπορεί επίσης να κάνει δωράκια στον εαυτό του χάρη στα χρήματα που εξοικονομεί: ένα κουτί snus (υγρό ταμπάκο, δημοφιλές στη Σουηδία), έναν καφέ έξω ή και ένα παιχνίδι τύπου «σκρατς». Η Νεσρίν Γκ., πάλι, καταφέρνει να ταΐσει τα πέντε παιδιά της κι ακόμη και να μαγειρέψει κάτι χορτοφαγικό για τρεις από τους γιους της: «Κάνουν πολλή σωματική άσκηση κι αποφεύγουν το κρέας… Εδώ είναι τέλεια. Σήμερα αγόρασα λαχανικά κι ό,τι άλλο χρειάζομαι για να φτιάξω χορτοφαγικά λαζάνια: ένα ολόκληρο χαρτοκιβώτιο για 60 κορώνες [5,80 ευρώ]! (…) Η ποιότητα είναι σημαντική για εμάς». Για τα Χριστούγεννα, ένας ανώνυμος δωρητής προσφέρθηκε να συνεισφέρει στα ψώνια με ένα ποσό ύψους 150 κορωνών (14,60 ευρώ) ανά μέλος, προκαλώντας φρενίτιδα στους πελάτες και έκρηξη αγορών.

Η ιδεολογία του «κερδίζω-κερδίζεις»

Στα καταστήματα αυτά μπορεί κάποιος να βρει προϊόντα χαμηλής, αλλά και καλής ποιότητας: τρόφιμα με βιολογική πιστοποίηση κ.λπ. Τα πάντα εξαρτώνται από το τι θα αποφασίσουν να παραχωρήσουν την εκάστοτε στιγμή τα συνεργαζόμενα εμπορικά σήματα. Διότι τα Matmissionen προμηθεύονται προϊόντα από κλασικές αλυσίδες τροφίμων, που απαλλάσσονται από το πλεόνασμά τους όταν πλησιάζει η ημερομηνία λήξης, εάν έχει φθαρεί η συσκευασία των προϊόντων ή όταν έχουν κάνει υπερβολικά μεγάλες παραγγελίες. Αγοράζοντας τρόφιμα με έκπτωση και τα οποία βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας, οι πελάτες του Matmissionen σε τελική ανάλυση κάνουν οικονομία στα έξοδα που σχετίζονται με τη διαλογή, τη διαχείριση των αποθεμάτων και την καταστροφή των ευπαθών τροφίμων. Όλα αυτά μεταφράζονται σε αποφευχθείσες δαπάνες για τις εταιρείες που έχουν δημιουργήσει το πρόγραμμα, όπως ο αγροδιατροφικός όμιλος Axfood, ένας από τους εθνικούς γίγαντες, που τάσσεται ένθερμα υπέρ της αρχής της «εταιρικής κοινωνικής ευθύνης» και έτσι στη συνέχεια είναι σε θέση να προβάλει επικοινωνιακά τη δέσμευσή του υπέρ μιας πιο ισότιμης κοινωνίας. Θεωρούμενοι «υπεράριθμοι» από το σύστημα κοινωνικής προστασίας, οι συγκεκριμένοι πελάτες με αυτόν τον τρόπο ενσωματώνονται στο οικονομικό κύκλωμα διαχείρισης των πλεονασμάτων.

H Matmissionen εφαρμόζει μια επιχειρηματική λογική στη διαχείριση της διατροφικής ανασφάλειας: συνίσταται στην παροχή προϊόντων που έχουν αποσυρθεί από το παραδοσιακό εμπορικό κύκλωμα προς κατανάλωση από νοικοκυριά χαμηλών εισοδημάτων. Η λογική αυτή συνοδεύεται από μια συζήτηση που επαναλαμβάνει την ιδεολογία του «κερδίζω-κερδίζεις». Η επικοινωνία της Stockholms Stadsmission είναι σαφής: αφορά την παροχή εστιασμένης βοήθειας σε οικογένειες με οικονομικές δυσκολίες, ενισχύοντας την «egen makt»² τους, δηλαδή τη δυνατότητα να ξαναπάρουν τη ζωή στα χέρια τους.

Η απότομη εμφάνιση αυτού του είδους λύσης στη Σουηδία εξηγείται από τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα από τη δεκαετία του 1990 και μετά, εξελίξεις που χαρακτηρίστηκαν από την επιστροφή των «αστικών κομμάτων» στην εξουσία και κατόπιν από μια φιλελεύθερη παρέκκλιση των σοσιαλδημοκρατών, οι οποίες έβαλαν τη σφραγίδα τους στην οπισθοχώρηση του κράτους πρόνοιας και στην ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών³. Η κατανομή του εισοδήματος δεν είναι πλέον τόσο ισότιμη σε σχέση με το παρελθόν. Αυτό μαρτυρά η άνοδος του συντελεστή Gini –του στατιστικού μέτρου που προσδιορίζει το μέγεθος της ανισοκατανομής του πλούτου εντός ενός πληθυσμού. Αν και παραμένει πολύ χαμηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, μεταξύ 1985 και 2017 αυξήθηκε από το 0,21 στο 0,28, τη στιγμή που στη Γαλλία από το 0,30 αυξήθηκε στο 0,31⁴ (όσο περισσότερο πλησιάζει αυτός ο δείκτης το μηδέν τόσο μειώνονται οι αποκλίσεις στα εισοδήματα). Φημισμένη κάποτε για την κοινωνική πολιτική της, η Σουηδία δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση στην άνοδο του «πρεκαριάτου» ⁵, καθώς αυστηροποιήθηκαν οι προϋποθέσεις πρόσβασης σε κοινωνικές παροχές και σε ένα σταθερό επάγγελμα.

Το φιλελεύθερο αυτό θεμέλιο του προγράμματος εξηγεί γιατί η παρεχόμενη βοήθεια επικεντρώνεται στον καταναλωτή. Έχοντας πλήρως ενσωματωθεί στη φιλελεύθερη λογική, ο συνεργατικός φιλανθρωπικός τομέας στοχεύει σε ένα είδος ενσωμάτωσης των επισφαλών πληθυσμών μέσω της κατανάλωσης. Ένας τέτοιος τρόπος ανακύκλωσης της φτώχειας «ανακουφίζει» το κοινωνικό κράτος, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τα διαρθρωτικά ελαττώματα του συστήματος παραγωγής (σπατάλη, ανεργία, ανισότητες) που δεν επιτρέπουν σε όλους να τραφούν αξιοπρεπώς.

1. Οι ερωτηθέντες ζήτησαν να παραμείνουν ανώνυμοι και τα ονόματά τους έχουν αλλαχθεί.
2. «Δική τους δύναμη».
3. Βλ. Violette Goarant, «Au nom de la “liberté de choix”», «Le Monde diplomatique», Σεπτέμβριος 2018.
4. Πηγές: «Inégalité de revenu», βάση δεδομένων του ΟΟΣΑ, 2020. Και Fabrice Perrin, «Des inégalités croissantes en Suède…», περιοδικό «Regards», τεύχος αρ. 45, Σαιντ-Ετιέν, Μάρτιος 2014.
5. Το «πρεκαριάτο», από το λατινικό precarius (που σημαίνει αβέβαιος, ανασφαλής), υποδηλώνει τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό που εργάζεται σε συνθήκες επισφάλειας, χωρίς όλες ή κάποιες από τις συνθήκες της μισθωτής εργασίας (λ.χ. πλήρες ωράριο, ασφαλιστική κάλυψη, σύμβαση αορίστου χρόνου, σταθερός ή έστω και βασικό μισθός κ.ο.κ.)

• Yacine Boukhris-Ferré
• Γιάννης Κυπαρισσιάδης (μετάφραση)

Διαβάστε περισσότερα