Χυδαίοι και Δόλιοι

Αυτήν τη φορά η μπαρούφα της ημέρας ήταν και χυδαία. «Δεν μπορούμε να ασχολούμεθα κάθε μέρα με τις καθαρίστριες», δήλωσε η κυρία Βούλτεψη και προσέθεσε, «τη στιγμή που υπάρχουν γύρω μας ενάμισι εκατομμύριο άνεργοι». Και ποιος δημιούργησε αυτούς τους ανέργους, αν όχι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ.; Aυτό το αυτονόητο κατακρεουργείται καθημερινώς με γκαιμπελική επιμονή από τις ομοιότροπες κυβερνήσεις, που αφού προετοίμασαν τα μνημόνια, τα επέβαλαν. Αλλά όχι μόνον τα μνημόνια. Ολη την παθολογία
που δημιούργησαν αυτές οι κυβερνήσεις, πρώτον την αποδίδουν στον λαό, τον ενοχοποιούν, κι ύστερα τη χρησιμοποιούν εναντίον του. Τίποτα πιο χυδαίο απ’ αυτό! Χρησιμοποιώντας έναν «κοινωνικό αυτοματισμό» (ο οργουελικός νεολογισμός τού «διαίρει και βασίλευε») επιδιώκουν μια διαρκή εξίσωση προς τα κάτω. Λέει τώρα ο κ. Αργύρης Ντινόπουλος ότι «μία απόλυση στον δημόσιο τομέα σημαίνει πέντε απολύσεις στον ιδιωτικό». Δεν έλεγε όμως τα ίδια, όταν ο ίδιος και οι όμοιοί του έστρεφαν με δολιότητα και μένος τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα εναντίον των εργαζομένων στον δημόσιο, προκειμένου να τους αλαλιάσουν και τους δύο το ίδιο.
Ετσι όμως δουλεύει ένα Στρατόπεδο Συγκέντρωσης: πάντα υπάρχει ένας που η μοίρα του χρησιμοποιείται ως φόβητρο για τον άλλον.
Με περισσή δολιότητα και άκρατη χυδαιότητα οι κυβερνήσεις του είδους Σημίτη – Γιωργάκη – Σαμαρά – Βούλτεψη – Μπαλτάκου – Βενιζέλου – Μέρκελ, έκαναν την Ελλάδα Στρατόπεδο Συγκέντρωσης.
«Βρήκαν και τα έκαναν», φταίμε κι εμείς, όχι επειδή «μαζί τα φάγαμε», ούτε επειδή είμαστε «τεμπέληδες» και «διεφθαρμένοι», αλλά διότι πολλοί από μας είναι ατομιστές, χαιρέκακοι με την «κατσίκα του γείτονα» και θύματα μιας τριακονταετούς προπαγάνδας που αποθέωνε (και αποθεώνει) τα φετίχ-Μολώχ του «εκσυγχρονισμού», τον «ανταγωνισμό», την «ιδιωτική πρωτοβουλία» (των κρατικοδίαιτων) και τις πάσης φύσεως λαμογιές των αεριτζήδων και των μιζαδόρων.
Ετσι, με περισσή μωρία μάζες εκ των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα (λες και η ζωή τους ήταν μια κόπια του λάϊφ στάϊλ όσων τους δυνάστευαν) στράφηκαν εναντίον των συναδέλφων και των συντρόφων τους του Δημόσιου τομέα. Μάλιστα
οι πιο ηλίθιοι (κατά κυριολεξία «ιδιώτες») εξ αυτών έφθαναν να επαινούν τον κίνδυνο της απόλυσης και κάθε άλλη κακουχία που υπέφεραν στα χέρια αφεντικών-κάπο, ως απόδειξη της αξίας τους και της «καθημερινής αξιολόγησης» που επιβάλλει η «ελεύθερη αγορά» στους σκλάβους της - σαν κουνούπια αφάνισε τους περισσότερους απ’ αυτούς ο ιδιωτικός τομέας. Σε μια μαζικών διαστάσεων κρυπτεία βγήκαν τ’ αφεντικά κι έσφαξαν τους είλωτες αράδα.
Τώρα οι συνθήκες εργασίας στον ιδιωτικό τομέα συνιστούν μια ζούγκλα ανέργων, υποαμειβόμενων, ανασφάλιστων, απασχολήσιμων, ενοικιαζόμενων, απλήρωτων κι όλων όσοι
συναπαρτίζουν ένα κάτεργο που πλέει στο πέλαγος μισοναυαγισμένο, σέρνοντας πνιγμένους κάτω απ’ την καρίνα του και απελπισμένους πάνω στην κουβέρτα του.
Κι αυτό το αίσχος, το ανοσιούργημα, που οι ίδιοι κατασκεύασαν, το επικαλούνται κι από πάνω οι ομόσταυλοι της κυρίας Βούλτεψη για να επιβάλουν ένα αέναο «κάτσε καλά, υπάρχουν και χειρότερα». Κάτσε καλά,
«για να μην πάνε οι θυσίες σου χαμένες», κάτσε να σου κόψω το χέρι, αλλοιώς εις μάτην σου έκοψα το πόδι. Κι αυτή η δουλειά κρατάει πέντε χρόνια τώρα. Με δολιότητα, χυδαιότητα κι επιμονή, που -ως φαίνεται- αποδίδει. Διότι υπάρχουν ακόμα εκείνοι (όπως δείχνουν τα εκλογικά αποτελέσματα),
που αποδέχονται το Στρατόπεδο Συγκέντρωσης για τον φόβο της Κόλασης, στέλνοντας έτσι στην Κόλαση όλους τους άλλους. (Αλλά και τους εαυτούς τους μαζί)…
Μπορεί το φαινόμενο του ραγιά, που μάλιστα υπερηφανεύεται για τη σκλαβιά του, ενώ ταυτοχρόνως διαμαρτύρεται που δεν έχουν γίνει ακόμα δούλοι κι όλοι κι άλλοι, να χλωμιάζει. Μπορεί όλο και περισσότεροι να αντιλαμβάνονται (επιτέλους) την παγίδα που τους έχουν στήσει και τον λάκκο που τους έχουν ρίξει, αλλά το ποσοστό τους παραμένει ικανό, ώστε να επιτρέπει στις κυβερνήσεις του αίματος να τους αλαλιάζουν και μαζί τους να μας αλαλιάζουν όλους μας.
Προς αυτούς λοιπόν τους συμπολίτες, συμπατριώτες, συνανθρώπους, συντρόφους ο λόγος κι όχι η περιφρόνηση. Προς αυτούς η πειθώ κι όχι οι εξυπνακισμοί, η αλαζονεία και οι ξερολισμοί. Με αυτούς ο διάλογος. Οι περισσότεροι είναι θύματα της χυδαιότητας και της δολιότητας, ακόμα κι αν τις αναπαράγουν. Αυτοί
θα κάνουν την ειδοποιό διαφορά, διότι σε συνθήκες κρίσης η δημοκρατία, όσον περισσότερο κακοποιείται, τόσον περισσότερο ανοίγει τα αυτιά και τα μάτια της.
Ωσπου να ανοίξει το στόμα της, και τότε φωνή Λαού, οργή Θεού…

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης στο εθνικό κράτος

Στη δεκαετία του 1980, στα πλαίσια της έρευνάς μου στην κρίση του παγκοσμίου συστήματος, το ενδιαφέρον μου εστιάστηκε στην εμπειρική διαδικασία της παγκοσμιοποίησης  μέσα στο παγκόσμιο πλαίσιο, το πως και το γιατί η παγκοσμιοποίηση εμφανίζεται. Παρουσίασα, τότε, ποιες είναι οι ευκαιρίες και οι απειλές σε αυτόν τον διεθνοποιημένο κόσμο. Επιπροσθέτως, σε μια πρόσφατη ερευνητική εργασία μου, εξέταζω και υπογράμμιζω τα εμπειρικά αποδεικτικά  στοιχεία των αποτελεσμάτων της παγκοσμιοποίησης που αρχίζουν να συσσωρεύονται στις μέρες μας. Η μελέτη αυτή υπογραμμίζει  τον αντίκτυπο της παγκοσμιοποίησης  στην παγκόσμια οικονομία συνολικά, στις αναπτυσσόμενες χώρες και περιοχές, και στους ανθρώπους που ζουν μέσα στην ένδεια εξετάζοντας τις οικείες ευκαιρίες και προκλήσεις. Επιλέον, τις εθνικές και διεθνείς απειλές, όπως η άνιση κατανομή του πλούτου, η διεύρυνση του εισοδηματικού χάσματος, η ένδεια, η ανισότητα, οι εθνολογικές συγκρούσες, η ανεξέλεγκτη μετανάστευση και η παγκόσμια πείνα.  Ο σκοπός της μελέτης μου ήταν ο εντοπισμός των προβλημάτων και με την εφαρμογή της εμπειρίας, να καταφέρουμε όπως αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και απειλές, που διαμορφώνουν τον νέο διαφορετικό κόσμο.

Του Νικόλαου Λ. Μωραΐτη *

Το συνοπτικό αυτό άρθρο, εξετάζει και υπογραμμίζει  ότι το αποτέλεσμα της οικονομικής παγκοσμιοποίησης είναι η παγκόσμια μεταφορά της οικονομικής και πολιτικής ισχύος από τις εθνικές κυβερνήσεις ή περιφερειακές αυτοδυναμίες  στα χέρια των παγκοσμίων οργανισμών.  Επίσης, παρουσιάζει ότι το ελεύθερο εμπόριο της παγκοσμιοποίησης εξαλείφει τα οικονομικά σύνορα των εθνών-κρατών για τα συμφέροντα των παγκόσμιων εταιριών, και πως η αόρατος κυβέρνηση, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου δημιουργεί τον κανόνα της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης

Η οικονομική παγκοσμιοποίηση φέρνει τον πιο θεμελιώδη επανασχεδιασμό και συγκεντρωτισμό των πολιτικών και οικονομικών διευθεντήσεων του κόσμου, από την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης. Οι βαθειές συνέπειες των αλλαγών δεν έχουν ερευνηθεί με λεπτομέρεια. Παρά την επέκταση που παίρνει η νέα παγκόσμια τάξη, οι εκλεγμένοι πολιτικοί, οι εκπαιδευτικοί μας θεσμοί και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας δεν έχουν κάνει αξιόπιστες προσπάθειες να περιγράψουν τι έχει διατυπωθεί, να εξηγήσουν τις ρίζες της φιλοσοφίας της και την εσωτερική της λειτουργία, ή να ερευνήσουν τις πολυδιάστατες συνέπειές της. Οι περιγραφές που δίνουν κάπου-κάπου τα μέσα επικοινωνίας ή οι κυβερνήσεις, συνήθως, έρχονται από τις πολυεθνικές εταιρίες ή από τις μεγάλες παγκόσμιες γραφειοκρατίες εμπορίου, όπως από τον παγκόσμιο οργανισμό εμπορίου. Επειδή υποστηρίζουν αυτή τη νέα τάξη και έχουν όφελος από αυτή, τα οράματα που προσφέρουν είναι ουτοπικά.

Έως τώρα, η αισιοδοξία είναι αδικαιολόγητη. Το μοναδικό και ξεκάθαρο, το πιο άμεσο αποτέλεσμα της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, ως σήμερα, είναι η μεταβίβαση της οικονομικής και πολιτικής ισχύος μακριά από τις εθνικές κυβερνήσεις και στα χέρια των παγκόσμιων εταιριών, και στις εμπορικές γραφειοκρατίες που βοήθησαν αυτή την εξέλιξη. Αυτή η μεταβίβαση της ισχύος δημιουργεί τρομερά επακόλουθα για το περιβάλλον, για τα ανθρώπινα δικαιώματα των εργατών, για την εθνική κυριαρχία και για τη δημοκρατία.

Ο Παγκόσμιος Οργανιμός Εμπορίου (ΠΟΕ) είναι ο κύριος οργανισμός που δημιουργεί τον κανόνα της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης. Οι 134 χώρες μέλη του έχουν παραχωρήσει τεράστιες εξουσίες και ισχύ που κάποτε ανήκαν στους πολίτες του κάθε κράτους. Είναι το πιο ισχυρό μυστικό και αντιδημοκρατικό διεθνές σώμα πάνω στη γη.

Η κύρια λειτουργία του ΠΟΕ είναι ότι τα παγκόσμια εμπορικά συμφέροντα (πραγματικά, τα συμφέροντα των παγκόσμιων εταιριών) θα πρέπει, πάντοτε, να εκτοπίζουν όλα τα άλλα.  Οποιαδήποτε εμπόδια στην ομαλή λειτουργία και γρήγορη επέκταση της παγκόσμιας συντεχνιακής δραστηριότητας θα πρέπει να κατασταλούν.

Εντούτοις, στην πράξη, αυτά τα εμπόδια είναι εθνικά, επαρχιακά, νόμοι του κράτους και της περιφέρειας και μέτρα που έχουν γίνει εκ μέρους των εργατικών δικαιωμάτων, ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα καταναλωτών, τοπική κουλτούρα, κοινωνική δικαιοσύνη, εθνική κυριαρχία και δημοκρατία. Τέτοια υψηλά μέτρα παίρνονται υπ’όψιν από τον ΠΟΕ και τις παγκόσμιες εταιρίες σαν εμπόδια στο «ελεύθερο εμπόριο» όταν πραγματικά είναι εθνικές εκφράσεις δημοκρατικής διαδικασίας μέσα σε κάθε κράτος που εκφράζει τοπικές αξίες, κουλτούρες και συμφέροντα. Ο ρόλος του ΠΟΕ είναι να επεκτείνει την ελευθερία κινήσεως και δικαιώματα πρόσβασης των εταιριών ενώ μειώνει τα δικαιώματα και επιλογές των εθνών-κρατών και μετακινήσεις πολιτών για να ρυθμίζει το εμπόριο για χάρη των ανθρωπίνων υπάρξεων και φύσης.

Η εξέλιξη της παγκοσμιοποίησης έχει ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία-κλειδιά όπως: ελεύθερο εμπόριο, όριο, deregulation (μείωση κανονισμών) και ιδιωτικοποίηση, όσο το δυνατόν περισσότερη οικονομική δραστηριότητα, και γρήγορη εμπορευματοποίηση  κάθε απονέμουσα όψη της ζωής. Αυτά συμπεριλαμβάνουν τα λίγα απομένοντα στοιχεία πρωτόγονης απλότητας των κοινών στοιχείων της ζωής που μέχρι τώρα έχουν παραμείνει έξω από το εμπερεύσιμο σύστημα: ‘Οπως κουλτούρα, επιλογές και γενικές κατασκευές της ζωής. ‘Ολα έχουν ιδιωτικοποιηθεί και εμπορευματιποιηθεί σαν ένα τμήμα του σχεδίου της παγκοσμιοποίησης.

Το ιδεολογικό βάθος αυτού του μοντέλου είναι «Ελεύθερο εμπόριο»  (συνήθως, εμπορική φιλελευθεροποίηση) το οποίο απαιτεί την εξάλειψη των εθνικών κανονισμών, νόμους και δασμούς που επιβραδύνουν τις εταιρίες και τις επενδύσεις τους καθώς κινούνται πέραν των εθνικών τους συνόρων. Ο σκοπός (goal) είναι η παγκόσμια ενοποίηση για να πετύχουν μεγαλύτερη και φτηνότερη πρόσβαση στους σπάνιους πόρους (φυσικούς), στις νέες αγορές και στη φτηνή εργασία, όπου αυτά βρίσκονται.

Πιο πρόσφατα, το ελεύθερο εμπόριο άρχισε να εφαρμόζεται επίσης και στο ίδιο το κεφάλαιο (π.χ. νόμισμα, μετοχές κ.λπ.) το αποίο τώρα εμπορεύονται σε υψηλότερη ένταση από ό,τι το παγκόσμιο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών. Η σύγχρονη τεχνολογία πληροφόρησης έχει καταστήσει τη δυνατότητα να μετακινούνται ακατανόητα τεράστια ποσά χρημάτων ακαριαίως, πέραν των συνόρων, οπουδήποτε στον κόσμο, και μόνον με ένα χτύπημα στο πλήκτρο του κομπιούτερ. Αυτό έχει ήδη φοβερές αποσταθεριποιητικές συνέπειες σε κάποιες οικονομίες χωρών και ήταν η επιτάχυνση αιτίας της παγκόμιας οικονομικής κρίσης το 1997-1998.  (Τα πρότυπα του σημερινού ελεύθερου εμπορίου δεν επιδέχονται παραδοσιακές αντιλήψεις ελεύθερου εμπορίου που υιοθετήθηκαν από μεγάλους οικονομολόγους με επιρροή, όπως ο ‘Ανταμ Σμίθ και ο Ντέιβιντ Ριχάρντο, τα ονόματα των οποίων συχνά επικαλούνται οι σημερινοί υπερασπιστές του ελεύθερου εμπορίου.  Ούτε ο Σμιθ ούτε και ο Ριχάρντο πίστευαν ότι οι εταιρίες θα πρέπει να είναι κινούμενες, ούτε θα πρέπει να επιτραπεί στο καφάλαιο να αφήσει το μέρος του).

Η παγκοσμιοποίηση που επιταχύνθηκε από τις συμφωνίες του ελεύθερου εμπορίου και επενδύσεων επαύξησε δύο δυσεπίλυτα προβλήματα που τώρα μαστίζουν σχεδόν κάθε κράτος της γης: την εισοδηματική ανισότητα, και την απώλεια εργασίας.

Η μεγαλύτερη αρνητική επίπτωση της επιτάχυνσης της παγκόσμιας οικονομικής ενοποίησης επιδείνωσε την εισοδηματική ανισότητα μεταξύ των πολιτών σχεδόν κάθε κράτους καθώς τα οικονομικά πιο εύρωστα στρώματα εκμεταλλεύονται  τις ευκαιρίες της παγκοσμιοποίησης, ενώ εκατομμύρια άλλων πολιτών βλάπτονται, περιθωριοποιούνται ή μένουν πίσω.

Η τεχνολογία σε συνδυασμό με την παγκοσμιοποίηση συνέβαλε δραματικά στην κρίση εργασίας. Σε αντίθεση με την αρχή της βιομηχανικής επανάστασης, οι δύο σημαντικότερες τεχνολογικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών – η πληροφορική/οι υπολογιστές και η βιοτεχνολογία – κατήργησαν περισσότερες θέσεις εργασίας σε σχέση με εκείνες που δημιούργησαν. Παράλληλα, τα γρήγορα βήματα στον τομέα των τεχνολογιών των μεταφορών και των επικοινωνιών επιτρέπουν μεγάλους αριθμούς θέσεων εργασίας να μεταφέρονται σε χώρες πέρα από τις δικές μας. Εκεί όπου πριν από μια γενεά, οι εταιρείες προωθούσαν θέσεις εργασίας στο εξωτερικό μόνο στον τομέα της ένδυσης και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, τώρα μεταφέρουν σχεδόν ολόκληρη τη γκάμα του τομέα κατασκευής ως και αγροτικές εργασίες (και φυσικά και τον αντίστοιχο αριθμό θέσεων εργασίας) στην Κίνα, το Μεξικό, ή άλλες χώρες.

Οι θέσεις και οι συνθήκες εργασίας μετατρέπονται σε διαπραγματευτικά ατού για εταιρείες στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας οικονομίας χωρίς περιορισμούς.

Οι οικονομικές πολιτικές της παγκοσμιοποίησης όπως αυτές που υποστηρίχθηκαν από την Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου περισσότερο συνετέλεσαν στη δημιουργία της φτώχιας και λιγότερο στην επίλυσή της. Υπάρχουν δεκάδες παραδείγματα, όμως ας εστιάσουμε το ενδιαφέρον μας στα Προγράμματα Δομικών Διορθωτικών Αλλαγών και επίσης στις επιπτώσεις της παραγωγής που είναι προσαρμοσμένες στις εξαγωγές  σε ό,τι αφορά τα γεωργικά προϊόντα και τα μέσα συντήρησης. Οι άνθρωποι που συνήθιζαν να διατρέφονται με δικά τους προϊόντα έγιναν εξαρτημένοι και αντιμετώπισαν την πείνα και τη φτώχια.

Προγράμματα Δομικών Διορθωτικών Αλλαγών

Το Ελεύθερο Εμπόριο απαιτεί όπως όλες οι χώρες υιοθετούν το ίδιο οικονομικό μοντέλο, και έτσι να εκμηδενίζονται οι διαφοροποιήσεις που μπορεί να καθυστερήσουν τις ανενόχλητες διεθνείς δραστηριότητες των μεγάλων εταιρειών καθώς οι τελευταίες προσπαθούν να βρουν νέες πηγές, αγορές και φθηνά εργατικά χέρια. Δεν συμφέρει τις διεθνείς εταιρείες να επιτρέπεται στα ανεξάρτητα κράτη να εκφράζουν τις δικές τους απόψεις για το τί ωφελεί τους λαούς τους μέσα από τους δικούς τους δημοκρατικούς νόμους.  Αυτοί οι νόμοι είναι σχεδιασμένοι για να προστατεύουν τις πηγές, το περιβάλλον, ή τις κοινωνικές υπηρεσίες που παρέχονται στα οικονομικώς ασθενή άτομα ή στα δικαιώματα του εργαζομένων της χώρας ή μπορεί να συνδράμουν τις μικρές επιχειρήσεις που αφανίζονται ή να ζητούν από τους ξένους επενδυτές να κρατούν σε ένα συγκεκριμένο τόπο για κάποιο χρόνο τις επενδύσεις τους.

Όλοι αυτοί οι νόμοι θεωρούνται ως ενοχλητικά εμπόδια για την ελευθερία των εταιρειών. Θα πρέπει να εκλείψουν.

Ο ειδικός ρόλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου είναι η οριοθέτηση όμοιων διεθνών κανόνων που θα ισχύουν για όλες τις χώρες – σ’ ένα μέγεθος χωράνε όλοι – και ειδικότερα να αμφισβητούν το εθνικό περιβάλλον και την κοινωνική νομοθεσία που τα θεωρούν ως εμπόδια για την ελεύθερη διακίνηση του εμπορίου μέσα από τις εταιρείες.  Δεδομένου ότι του έχουν χορηγηθεί γιγαντιαίες εξουσίες επιβολής ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου μπορεί τώρα να επιβάλλει πολύ αυστηρές ποινές στα δημοκρατικά κράτη που δεν υπακούουν στους κανόνες του. Ένας παλαιός πρόεδρος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου ο Renato Ruggiero το είπε ξεκάθαρα το 1998: Ο ΠΟΕ θα αποτελεί «το νέο σύνταγμα της παγκόσμιας οικονομίας».

Ο  ΠΟΕ παίζει το ρόλο ενός παγκόσμιου κυβερνητικό οργάνου που προωθεί την εμπορική φιλελευθεροποίηση και παρέχει τη δυνατότητα ώστε τα εμπορικά θέματα να επικρατούν πάνω από τα πολιτικά και κοινωνικά θέματα.

Η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχουν τα δικά τους ισχυρά και επικίνδυνα εργαλεία: Τα Προγράμματα Δομικών Διορθωτικών Αλλαγών (ΔΔΑ). Αυτές οι ύποπτες πολιτικές έχουν σχεδιαστεί για την άμεση αναδιάταξη όλων των εθνικών οικονομιών προκειμένου να προσαρμόζονται πλήρως σε όλες τις άλλες χώρες και να αποδεσμεύουν την ιδεολογία του εμπορίου. Αυτές οι αναπροσαρμογές απαιτούνται μέσα από διαδικασίες ρουτίνας από την Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πριν συμφωνήσουν να δανείσουν  χρήματα ακόμα και στις πιο φτωχές χώρες.

Πολλοί γνωρίζουν το πρόβλημα των πολυεθνικών εταιρειών και της απώλειας των θέσεων εργασίας ένεκα της παραγωγής στο εξωτερικό (εταιρείες παράκτιες). Εντούτοις, λίγοι, είναι ενήμεροι για τα Προγράμματα Διαρθρωτικών Αλλαγών.

Τα Προγράμματα Διαρθρωτικών Αλλαγών είναι τα «μέτρα λιτότητας» που επιβάλλονται από τους διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς σε χώρες οι οποίες έχουν μεγάλα χρέη σε διεθνές επίπεδο.  Όμως αυτά τα προγράμματα συνδέονται πάρα πολύ με το γεγονός της απώλειας θέσεων εργασίας. Τα προγράμματα διαρθρωτικών αλλαγών διασφαλίζουν στις πολυεθνικές εταιρείας μια μεγάλη δεξαμενή φτωχών και ανέργων εργαζομένων τους οποίους εκμεταλλεύονται όταν αυτές εγκαθιστούν τα εργοστάσιά τους σε τρίτες χώρες.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1970 οι τράπεζες σε όλο τον κόσμο διέθεταν μεγάλα ποσά μη επενδυμένα για δανεισμό. Με δυναμικό τρόπο αναζητούσαν τρίτες χώρες να τις δανείσουν με επιτόκια της τάξης του 2 με 3% προσφέροντάς τους την ευκαιρία, όπως υποστήριζαν, να μετατραπούν σε «ανεπτυγμένες» χώρες.

Πολλές τρίτες χώρες προχώρησαν σε υψηλούς δανεισμούς. Όμως ξαφνικά τα επιτόκια δανεισμού αυξήθηκαν δραματικά περί το τέλος της δεκαετίας του 1980 – έως 20 και 21%, και τα δάνεια που αρχικά εμφανίστηκαν τόσο χαμηλότοκα μετατράπηκαν σε πολύ ακριβά.

Η μια χώρα πίσω από την άλλη διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν αυτά τα δάνεια. Το Μεξικό, με χρέος 105 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ (δεύτερο σε σχέση με τη Βραζιλία) ήταν το πρώτο που ανακοίνωσε την αδυναμία αποπληρωμής το 1982. Δημιουργήθηκε κρίση στις ΗΠΑ διότι πολλές Αμερικανικές τράπεζες κινδύνευσαν να καταστραφούν εάν σταματούσαν οι δόσεις αποπληρωμής του δανείου.

Η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, και η Κυβέρνηση Reagan προχώρησαν σε κάποιο σχέδιο. «Θα σας δώσουμε πρόσθετα δάνεια», είπαν στις χώρες που ήταν χρεωμένες «και θα επαναπροσδιορίσετε τις πληρωμές σας μέσα από μια μεγαλύτερη προοπτική χρόνου. Εντούτοις, θα πρέπει να μας επιτρέψετε να ελέγξουμε τις οικονομίες σας και να τις «αναδιαρθρώσουμε» έτσι ώστε στο μέλλον να είστε πιο «αποτελεσματικοί» και πιο ικανοί να πληρώνετε τα χρέη σας». Αυτή ήταν η αρχή «των διαρθρωτικών αλλαγών».

Καθώς το πακέτο κάθε χώρας ήταν κάπως διαφορετικό σε σχέση με το άλλο, τα προγράμματα περιλάμβαναν τα ίδια βασικά στοιχεία:

• Αύξηση των επιτοκίων  – Αυτή η ενέργεια προκάλεσε οικονομική επιβάρυνση στις μικρές επιχειρήσεις και τους γεωργούς οδηγώντας πολλές από αυτές να κλείσουν και να αυξηθεί η αριθμός των ανέργων

• Περιορισμός των δημόσιων δαπανών – Αυτή η ενέργεια είχε ως επίπτωση την αύξηση των ανέργων καθώς οι κυβερνήσεις απέλυσαν εργαζόμενους. Επίσης αύξησε την απελπισία των ανέργων διότι αφαίρεσε τα προγράμματα «δίκτυα πρόνοιας»

• Ιδιωτικοποίηση κρατικών εταιρειών – Η ενέργεια αυτή σημαίνει την πώλησή τους σε εξευτελιστικά χαμηλές τιμές σε πολυεθνικές εταιρείες ή στην τοπική βιομηχανική ελίτ με αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των απολύσεων

• Άνοιγμα της χώρας για μεγαλύτερες εισαγωγές – Αυτή η ενέργεια βοηθά τις πολυεθνικές εταιρείες να εξοστρακίσουν τις ντόπιες εταιρείες και έτσι και πάλι να αυξηθεί η ανεργία και

• Προσαρμογή της οικονομίας για εξαγωγές – Η ενέργεια αυτή συντελεί στην παροχή κρατικής βοήθειας στις πολυεθνικές να ιδρύσουν εργοστάσια κατασκευής προϊόντων για εξαγωγές.

Αυτή η εμπειρία είναι περίπου τυποποιημένη. Οι διαρθρωτικές αλλαγές δημιούργησαν μια κατάσταση σκλαβιάς από τα χρέη. Λίγες χώρες κάτω από προγράμματα λιτότητας μπορούν να ελπίζουν ότι θα μπορέσουν πληρώσουν τα εξωτερικά τους χρέη. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να πέσουν στην αγκαλιά της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που τις περιμένει και να ελπίζουν ότι ποτέ δεν θα μπορέσουν να απαλλαγούν πλήρως από τη χορήγηση πιστώσεων.

Μια συνέπεια αυτής της κατάστασης είναι το ότι πολλοί άνθρωποι πρέπει να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους προκειμένου να βρουν ένα τρόπο να επιβιώσουν.

Κατωτέρω καταχωρούνται ορισμένα παραδείγματα των απαιτήσεων των Προγραμμάτων Δομικών Διορθωτικών Αλλαγών:

1) Κατάργηση των δασμολογίων που βοηθούν τις μικρές εθνικές επιχειρήσεις να επιβιώνουν έναντι των πολυεθνικών εταιρειών. Τα δασμολόγια που έδωσαν στις μικρές χώρες μιαν ανάσα να αναπτυχθούν στο εσωτερικό, σε σχέση με τους μεγαλύτερους σε όγκο και πλουσιότερους ανταγωνιστές τους.

2) Κατάργηση των κανόνων εσωτερικού δικαίου που καθυστερούν την ανάπτυξη ή ρυθμίζουν τις ξένες επενδύσεις, και έτσι να διευκολύνονται οι διεθνείς επενδυτές και οι πολυεθνικές επιχειρήσεις να εισέρχονται ελεύθερα και να καταδυναστεύουν τη ντόπια επιχειρηματική δραστηριότητα και συχνά ολόκληρη την οικονομία.

3) Εκμηδένιση των ελέγχων των τιμών – ακόμα και για τα ήδη πρώτης ανάγκης όπως τα είδη διατροφής και το νερό – όμως επιβολή ελέγχων στους μισθούς. Το προβλέψιμο αποτέλεσμα είναι οι ήδη κακοπληρωμένοι εργάτες να προσπαθούν να επιβιώσουν με ακόμα μεγαλύτερες δυσκολίες.

4) Δραστικές μειώσεις στους τομείς της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών και στους φορείς που τις παρέχουν – υγεία και φαρμακευτική περίθαλψη, εκπαίδευση, συνδρομή στη διατροφή, συνδρομή στις μικρές επιχειρήσεις, μεταφορές, υγιεινή, νερό, επαγγελματική εκπαίδευση. Συχνά αυτές οι υπηρεσίες γίνονται ιδιωτικού χαρακτήρα προκειμένου όπως αυτά που κάποτε προσφέρονταν δωρεάν τώρα να απαιτείται να παρέχεται αμοιβή στις πολυεθνικές εταιρείες. Πολλοί άνθρωποι δεν είναι σε θέση να πληρώνουν αυτές τις αμοιβές και αποβάλλονται από το σύστημα.

5)  Επιθετικού χαρακτήρα καταστροφή των δημοφιλών προγραμμάτων μέσα από τα οποία τα κράτη προσπαθούν να επιτύχουν τη μη εξάρτησή τους σε βασικά είδη όπως είναι τα είδη διατροφής, η συγκοινωνία, οι βασικές βιομηχανίες, και οι βασικές πηγές. Οι πολυεθνικές εταιρείες δεν μπορούν να έχουν κέρδη όταν τα κράτη μπορούν να επιλύουν μόνα τους τα τοπικά τους προβλήματα, το παγκόσμιο κέρδος των εταιρειών προκύπτει από την επέκταση διαδικασιών «προστιθέμενης αξίας», και ειδικότερα το διεθνές σύστημα εμπορίου.

6) Γρήγορη υποχρεωτική μετατροπή των εγχώριων οικονομιών προσανατολίζοντάς τις στην παραγωγή για εξαγωγές, συνήθως μέσα από την εκ του μακρόθεν διαχείριση από ξένους επενδυτές και πολυεθνικές εταιρείες. Μικρής κλίμακας εγχώριας ιδιοκτησίας πολυποίκιλες παραγωγές – βιομηχανικού ή αγροτικού χαρακτήρα – γρήγορα καταργούνται και αντικαθίστανται με ευρείας κλίμακας προσανατολιζόμενες προς τις εξαγωγές παραγωγή. Η θεωρία που επικρατεί είναι ότι όταν οι χώρες επικεντρώνουν την παραγωγή τους σε λίγα προϊόντα για εξαγωγές κερδίζουν πολύ συνάλλαγμα. Αυτό τις βοηθάει να μπορούν να αγοράζουν τα αναγκαία γι αυτές αγαθά από τις διεθνείς αγορές.

Αυτή η τελευταία αρχή είναι ένα μεγάλο λάθος. Με την επικέντρωση στην ευρείας κλίμακας παραγωγή μικρού αριθμού αγαθών για εξαγωγές τα κράτη που κάνουν εξαγωγές συχνά δημιουργούν υπερπροσφορά στην αγορά κάτι που μπορεί να οδηγήσει τις τιμές κάτω του κόστους και έτσι τα κράτη να γίνονται ακόμα πιο ασθενή.

Το σύστημα αφήνει τα κράτη τελικά να εξαρτώνται από την αγορά και τα συστήματα των τιμών επί των οποίων δεν έχουν κανένα έλεγχο. Εντωμεταξύ, έχουν εγκαταλείψει τη δυνατότητα να προσδιορίζουν μόνα τους τις τύχες τους.

Το μεγαλύτερο μυστήριο βεβαίως είναι το πως αυτοί οι οποίοι προωθούν αυτούς τους νόμους και τις προϋποθέσεις (μεταξύ άλλων) μπορούν να επιχειρηματολογούν ότι αυτοί οι κανόνες μπορούν να βοηθήσουν τα κράτη να ξεφύγουν από τη φτώχια τους. Αυτό δεν καταφέρνει τίποτα άλλο από το να συμβάλλει στην εξάρτηση και τη δημιουργία της φτώχιας.

Κάποιος μπορεί να δώσει στους αρχιτέκτονες αυτού του παγκόσμιου εγχειρήματος το ευεργέτημα της αμφιβολίας. Ενδεχομένως, μπορεί στην πραγματικότητα να πίστευαν ότι το σύστημα θα συνέτεινε σε μια γρήγορη ανάπτυξη μέσα από την οποία θα μπορούσαν να αντλήσουν πραγματικά οφέλη οι φτωχότεροι λαοί. Σίγουρα τους έχουμε ακούσει να επαναλαμβάνουν ξανά και ξανά τα προσφιλές «Η παλίρροια θα σηκώσει όλες τις βάρκες».

Πολιτικές, κανόνες και οργανισμοί της οικονομικής παγκοσμιοποίησης όπως είναι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου δίνουν προτεραιότητα στην ανάπτυξη του πλούτου και των οικονομικών μεγεθών των εταιρειών. Λειτουργούν με βάση τη θεωρία ότι η «ανερχόμενη παλίρροια» του πλούτου των εταιρειών που ρίχνει μερικές σταγόνες στις υπόλοιπες κοινωνικές ομάδες «ανυψώνει όλες τις βάρκες». Οι οικονομικοί δείκτες, εντούτοις, ακόμα και εκείνοι που μνημονεύονται από τους υπέρμαχους της παγκοσμιοποίησης καταδεικνύουν το αντίθετο. Οι πιο κάτω αναφορές κυρίως εστιάζονται στην περίοδο της περισσότερο γρήγορης ανάπτυξης της παγκοσμιοποίησης, δηλαδή στην περίοδο 1970-2000. Απεικονίζουν το ότι ενώ οι εταιρείες και η ελίτ έγιναν πλούσιες μέσα από την παγκοσμιοποίηση οι φτωχοί σταθερά γίνονται φτωχότεροι.

• Οι νέοι κανόνες της παγκοσμιοποίησης – και οι παίκτες που τους ορίζουν – εστιάζονται στις ενιαίες παγκόσμιες αγορές, αγνοώντας τις ανάγκες των ανθρώπων τις οποίες οι αγορές δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν. Η διαδικασία επικεντρώνεται στη συγκέντρωση της δύναμης και στην περιθωριοποίηση των φτωχών, κρατών και ατόμων… Ο τρέχων δημόσιος διάλογος [σχετικά με την παγκοσμιοποίηση] είναι… πολύ επιφανειακού χαρακτήρα, περιοριζόμενος σε ανησυχίες σε ό,τι φορά την οικονομική ανάπτυξη και τη νομισματική σταθερότητα  και αγνοώντας τους ευρύτερους προβληματισμούς του ανθρώπου όπως είναι η διαρκής παγκόσμια φτώχια, η αύξηση των ανισοτήτων μεταξύ των και μέσα στις, ίδιες τις χώρες, ο εξοστρακισμός  των φτωχών ατόμων και χωρών και η διαρκείς παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

• Η ανερχόμενη παλίρροια της παγκόσμιας οικονομίας θα δημιουργήσει πολλούς νικητές στο οικονομικό πεδίο, δεν θα ανυψώσει όμως όλες τις βάρκες… [Θα] διογκώσει τις εσωτερικές και εξωτερικές διενέξεις εδραιώνοντας ακόμα περισσότερο το υπάρχον χάσμα μεταξύ των επιμέρους νικητών και χαμένων… Η εξέλιξη [της παγκοσμιοποίησης] θα είναι δύσκολη, μέσα από τη χρόνια νομισματική αστάθεια και τη διεύρυνση του οικονομικού χάσματος… Περιοχές, χώρες και ομάδες που θα αισθάνονται ότι έχουν μείνει πίσω θα αντιμετωπίσουν μια διευρυνόμενη οικονομική στασιμότητα, πολιτική αστάθεια, και πολιτισμική απομόνωση. Θα ενθαρρυνθούν καταστάσεις πολιτικού, εθνικού, ιδεολογικού και θρησκευτικού εξτρεμισμού, μέσα από την αύξηση της βίας που συχνά τον συνοδεύει.

• Το ένα πέμπτο των πλουσιοτέρων ανθρώπων του πλανήτη καταναλίσκει το 86% όλων των αγαθών και των υπηρεσιών, ενώ το ένα πέμπτο των φτωχότερων ανθρώπων του πλανήτη καταναλίσκει μόνο κάτι παραπάνω από το 1%. Επίσης, το ένα πέμπτο των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη απολαμβάνουν το 82% του προϊόντων του εξωτερικού εμπορίου και το 68% των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων – ενώ το αντίστοιχο ένα πέμπτο των φτωχότερων, λίγο κάτι παραπάνω από το 1% .

Οι πολιτικές της οικονομικής παγκοσμιοποίησης όπως αυτές εφαρμόζονται από τους οργανισμούς όπως είναι η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, εστιάζουν την παραγωγή ειδών διατροφής για εξαγωγές και λιγότερο για εσωτερική κατανάλωση. Οι μικροαγρότες οι οποίοι παλιά χρησιμοποιούσαν τις δικές τους καλλιέργειες για αυτοτροφοδότηση και τροφοδότηση των δικών τους κοινοτήτων τώρα αναγκαστικά εκδιώκονται από τη γη τους και αντικαθίστανται από μεγάλης κλίμακας αγροτοβιομηχανίες που παράγουν πολυτελή προϊόντα υψηλού κέρδους, όπως το βαμβάκι, το μοσχάρι, τα λουλούδια και τα εξωτικά λαχανικά για εξαγωγές στα πλούσια κράτη. Τώρα, χωρίς γη, χρήματα και πεινασμένοι, αυτοί οι παλιοί αυτάρκεις αγρότες, εξαναγκάζονται να μεταναστεύουν προκειμένου να συντηρήσουν τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους και να εγκαθίστανται σε πόλεις βεβαρημένες πληθυσμιακά ή κατά μήκος των συνόρων ανταγωνιζόμενοι σ’ ένα εργασιακό χώρο που προσφέρει ολοένα και λιγότερο αριθμό θέσεων εργασίας.

Το πρόβλημα είναι ότι τα είδη διατροφής και παράγονται και διανέμονται με άνισο τρόπο. Επίσης, πολύ συχνά, οι φτωχοί στις εύφορες υποαναπτυσσόμενες χώρες στέκονται αμέτοχοι και κοιτάζουν με άδεια χέρια – και άδεια στομάχια – ενώ άφθονες συγκομιδές και πλούσιες σοδιές εξάγονται έναντι σκληρού νομίσματος. Βραχυπρόθεσμα κέρδη για λίγους, μακροπρόθεσμες απώλειες για πολλούς. Η πείνα είναι απόρροια της κακής διανομής και ανισότητας – όχι της έλλειψης ειδών διατροφής. Αυτός είναι και ο λόγος που παρόλη την αφθονία αιωρείται η πείνα και παρόλη την πρόοδο, η φτώχια επιμένει .

Ένας από τους βασικούς λόγους του σημερινού προτύπου οικονομικής παγκοσμιοποίησης είναι το να δίδεται η ελευθερία στο κεφάλαιο και στις εταιρείες να κινούνται προς περιοχές όπου υπάρχει φθηνό εργατικό δυναμικό και τα δικαιώματα των εργατών είναι ελάχιστα σε ορισμένες δε περιπτώσεις, είναι ανύπαρκτα. Εντωμεταξύ, η εργασία δεν επιτρέπεται να κινείται ελεύθερα προς υψηλότερους μισθούς. Επιπλέον, σχεδόν ο μισός πληθυσμός της γης διαβιεί κοντά στη γη, χρησιμοποιώντας το νερό και τις άλλες πηγές για να καλλιεργήσει τα προϊόντα διατροφής του, να χρησιμοποιήσει χώρους διαμονής και να διατηρούνται υγιείς οι ανθρώπινες κοινότητες. Οι πολιτικές της παγκοσμιοποίησης έχουν την τάση να αφαιρούν αυτές τις πηγές και να απομακρύνουν τους ανθρώπους από τη γη τους. Το αποτέλεσμα είναι ένας παγκόσμιος περιορισμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των προτύπων και των μισθών σε όλες τις χώρες, και το ξερίζωμα των ανθρώπινων κοινοτήτων και του τρόπου διαβίωσης εκατομμυρίων ανθρώπων, ενώ τα κέρδη των εταιρειών αυξάνονται.

Στο τέλος του 1998, περίπου ένα δισεκατομμύριο εργαζόμενοι  – το ένα τρίτο του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού – είτε ήταν άνεργο είτε υποαπασχολούμενο, αυτό το αριθμητικό στοιχείο ήταν το χειρότερο που εμφανίστηκε μετά τη μεγάλη ύφεση της δεκαετίας του 1930 .

Oι 200 μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου αυτή τη στιγμή καλύπτουν σχεδόν το 30% της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, απασχολούν όμως κάτω από το 1% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού. Ενώ τα κέρδη τους αυξάνονται κατά 362.4% μεταξύ του 1983 και 1999, ο αριθμός των ανθρώπων που απασχολούν ανήλθε μόνο στο 14.4%. Καθώς αυτές οι εταιρείες συνεχίζουν να μεγαλώνουν και να παίρνουν έναν πιο παγκόσμιο χαρακτήρα, συνεχίζουν να αγοράζουν τους ανταγωνιστές τους και να εξαφανίζουν θέσεις εργασίες που επικαλύπτει η μια την άλλη. Αυτές οι οικονομίες κλίμακας, είναι προσαρμοσμένες στο ελεύθερο εμπόριο, στον σχεδιασμό της παγκοσμιοποίησης. Οι συγχωνεύσεις ευρείας κλίμακας και οι ενοποιήσεις παράγουν μικρότερο αριθμό θέσεων εργασίας, παράγουν μη – θέσεις εργασίας.

Οι εργοδότες χρησιμοποιούν την πρόσθετη «ευελιξία» των εργατικών νόμων [που ζητεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα] για να μειώσει τις θέσεις εργασίας και να μειώσει παρά να αυξήσει την παραγωγική ικανότητα και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, δεδομένου ότι οι νέες μεταρρυθμίσεις στοχεύουν στο να διευκολύνουν στις απολύσεις και στον περιορισμό της ικανότητας των συνδικαλιστικών οργανώσεων να τις υπερασπίζονται .

Σύμφωνα με την τρέχουσα νομοθεσία, η οικονομική παγκοσμιοποίηση διεύρυνε το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών κρατών, μεταξύ πλουσίων και φτωχών στις περισσότερες χώρες.  ‘Ολες οι τελευταίες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι μόνον ένας μικρός αριθμός ανθρώπων στην κορυφή της παγκόσμιας συντεχνιακής πυραμίδας βιώνει σημαντικά οφέλη από όλη την ανάπτυξη, επέκταση, συγχωνεύσεις και σταθεροποίηση που δημιουργήθηκε από την παγκοσμιοποίηση. Το χάσμα μεταξύ των πλουσιότερων και φτωχότερων ανθρώπων στην κοινωνία και μεταξύ διαχείρισης και εργατών δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλο όσο είναι σήμερα. Αυτό εμφανίζεται μετά από μια περίοδο της πιο γρήγορης επιτάχυνσης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας στη ιστορία.

* Ο κ. Νικόλαος Λ. Μωραίτης είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεον-Συγκριτική Πολιτικής

Καλιφόρνια 2012

Διαβάστε περισσότερα

Από πού πηγάζει η ανθρώπινη κακία; Μια επιστημονική προσέγγιση της «νόσου».

Εδώ και αιώνες, η κακία θεωρείται ότι ανήκει στην αρμοδιότητα της θρησκείας. Για να χαρακτηριστεί κακή μια πράξη πρέπει να είναι σαφώς λανθασμένη και το άτομο που προβαίνει σ’ αυτήν να έχει πλήρη επίγνωση της βλαβερότητάς της. Στο βιβλίο «Zero Degrees of Empathy» («Μηδέν βαθμοί ενσυναίσθησης»), ο ψυχολόγος και ψυχίατρος Σάιμον Μπάρον-Κοέν υποστηρίζει ότι μπορεί να εξηγηθεί επιστημονικά το γιατί κάποιοι άνθρωποι ενεργούν με τρόπο που φαίνεται κακός. Πιστεύει ότι είναι άρρωστοι και ότι μπορούν να αντιμετωπιστούν θεραπευτικά.

Το παρελθόν έχει προσφέρει όλων των ειδών τις δύσοσμες θεωρίες για την ανθρώπινη συμπεριφορά, οι οποίες έχουν εισαχθεί στην ιατρική επικράτεια με ολέθρια αποτελέσματα. Ας θυμηθούμε, για παράδειγμα, την ευγονική στείρωση διάφορων «ανεπιθύμητων» κοινωνικών ομάδων. Ωστόσο, ο Σ. Μπάρον-Κοέν είναι φιλελεύθερος και τα επιχειρήματά του αξίζουν προσοχής.

Μπορεί ένα παιδί να γεννηθεί κακό; ΄Η μήπως ο λανθασμένος τρόπος ανατροφής εξηγεί γιατί το αγγελούδι γίνεται μεγαλώνοντας κακοποιό στοιχείο;

Υπάρχει ένας συνδυασμός βιολογίας και ανατροφής στην εξήγηση των κακών πράξεων των ατόμων. Παρότι αναγνωρίζεται ότι υπάρχει μια γενετική βάση (οι άντρες, για παράδειγμα, είναι πολύ πιο πιθανό να συμπεριφερθούν με σκληρότητα), ο συγγραφέας σημειώνει ότι «τα γονίδια δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνα για ένα υψηλού επιπέδου οικοδόμημα, όπως η ενσυναίσθηση. Τα γονίδια απλώς κωδικοποιούν τυφλά την παραγωγή πρωτεϊνών, αγνοώντας ανέμελα τις μακροπρόθεσμες συνέπειές τους».

Ενσυναίσθηση

Η ενσυναίσθηση -η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε και να ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες ή τις δυσκολίες των συνανθρώπων μας (να αντιληφθείς, για παράδειγμα, ότι ένας άγνωστος που παλεύει να κλείσει τη βαλίτσα του που άνοιξε ξαφνικά δεν βρίσκεται μόνο σε δύσκολη θέση αλλά χρειάζεται και βοήθεια την οποία εσύ, εκτός κι αν βρίσκεσαι σε αδυναμία, μπορείς και πρέπει να δώσεις) - θεωρεί ότι μόνο εκείνοι που έχουν τη δυνατότητα να συναισθανθούν τον συνάνθρωπό τους (και να φερθούν με τρόπο που δείχνει φροντίδα για την κατάστασή του) μπορούν να ελπίζουν ότι θα ζήσουν χωρίς κακοήθεια.

Η σκληρότητα προέρχεται από την αδυναμία να συμπονέσει κανείς τους άλλους, είτε μέσα από την αδιαφορία είτε αγνοώντας ηθελημένα τον πόνο τους. Σε μερικούς ανθρώπους η ενσυναίσθηση λείπει μονίμως, άλλοι τη «σβήνουν» όταν είναι κουρασμένοι, αγχωμένοι ή ανυπόμονοι (όταν π. χ. μιλάς άσχημα στο παιδί σου επειδή θέλει να παίξει την ώρα που εσύ θέλεις να ησυχάσεις) και αισθάνονται μετανιωμένοι για τα σκληρά λόγια τους όταν η ενσυναίσθησή τους επιστρέφει.

Εκείνοι που το μυαλό τους ποτέ δεν λαμβάνει υπόψη τον συνταξιδιώτη τους δεν είναι κακοί αλλά ανάπηροι, υποστηρίζει ο Σ. Μπάιρον-Κοέν. Για μερικούς υπάρχει μια γενετική εξήγηση του γιατί κρίσιμα τμήματα του εγκεφάλου τους παραμένουν ανενεργά όταν άλλοι άνθρωποι υποφέρουν. Για άλλους, η δραστηριότητα σε αυτές τις περιοχές του εγκεφάλου έχει κατασταλεί εξαιτίας φρικτών εμπειριών κατά την παιδική ηλικία.

Ο συγγραφέας φέρνει ως παράδειγμα τους δικούς του γονείς, οι οποίοι του χάρισαν ένα «πολύτιμο εσωτερικό δώρο» - έναν βαθμό αυτοπεποίθησης και αυτάρκειας που πιστεύει πως είναι ζωτικές για την ανάπτυξη της ενσυναίσθησης. Τα παιδιά μαθαίνουν να νοιάζονται για τις σκέψεις των άλλων ανθρώπων μόνον όταν το μυαλό εκείνων οι οποίοι τα φροντίζουν είναι ασφαλής τόπος για να μπουν. Ενα παιδί που η μητέρα του εύχεται να μην το είχε γεννήσει δεν θέλει να αντιληφθεί αυτή τη σκέψη, με συνέπεια να μην αναπτύξει την ενσυναίσθησή του.

Υπάρχει μια βασική εξήγηση για όλες τις περιπτώσεις ανεπαρκούς ικανότητας ενσυναίσθησης; Οχι. Η λειτουργία του εγκεφάλου είναι περίπλοκη, υπάρχουν πλήθος διαφορετικοί τύποι προσωπικότητας και όλες οι κατηγοριοποιήσεις κινδυνεύουν από ανεπάρκεια.

Είναι εφικτό να θεραπεύσουμε το κακό; Αυτό είναι ένα πολύ πιο ενδιαφέρον ερώτημα το οποίο ο Σ. Μπάρον-Κόεν αναγνωρίζει. Προτείνει ότι η κοινωνία πρέπει να έχει ενσυναίσθηση για εκείνους που τη στερούνται και ότι αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να έχουν θεραπευτική αγωγή: μια δόση της ορμόνης οξυτοκίνη, για παράδειγμα, μπορεί να έχει καλό αποτέλεσμα. Το αν είναι σωστό να θεραπεύεται κάποιος για κάτι που δεν θεωρείται ακόμα αρρώστια, παραμένει αναπάντητο.

The Economist

SIMON BARON-COHEN

Zero Degrees of Empathy: A new theory of human cruelty

εκδ. Allen Lane, σελ. 190

Διαβάστε περισσότερα

Καλές ειδήσεις για τις 2 αθλήτριες του Καγιάκ!

Καλές ειδήσεις από τις 2 αθλήτριες του Καγιάκ!

Η Καλλιόπη Στρωματιά, κατηγορία Γυναικών και η Αθηνά Κέκελου, κατηγορία Νεανίδων, αγωνίστηκαν στο 24ο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Κανόε-Καγιάκ Σπριντ στο Ολυμπιακό Κωπηλατοδρόμιο του Σχινιά. Τα κορίτσια μας μετά από συστηματική δουλειά, όλο το χειμώνα, ακολουθώντας το προπονητικό πρόγραμμα του προπονητή και φίλου μας Ιταλού Franco Crotse και την στοχευμένη και επιστημονική εκγύμναση από τον γυμναστή μας Αλευρά Νάσο. Κατέφεραν να αγωνιστούν σε 4 τελικούς και να κερδίσουν 3 Πανελλήνιες διακρίσεις. Αναλυτικά τα αποτελέσματα: Αθηνά Κέκελου, 1 χρυσό στα 500μ Κ1 Νεανίδων, 1 Ασημένιο στα 500μ Κ1 Γυναικών και 1 Ασημένιο στα 500μ Κ2 Γυναικών . Καλλιόπη Στρωματιά 1 Ασημένιο στα 500μ Κ2 Γυναικών (πλήρωμα με Αθηνά) και 9η στο Πανελλήνιο στα 200μ Κ1 Γυναικών. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Αθηνά Κέκελου, είναι πλέον μέλος της Εθνικής Ομάδας Καγιάκ Σπριντ και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στην Ουγγαρία, κατέλαβε την 20η Θέση στα 500μ Κ1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ !!

Το επόμενο μας ραντεβού, είναι στις 8-10 Αυγούστου στην Λιμνοθάλασσα της Κλείσοβας, όπου διοργανώνουμε σε συνεργασία με τον Δήμο μας και υπό την αιγίδα της ΕΟΚ-Κ το 18ο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Ανάπτυξης Κανόε-Καγιάκ Σπριντ. Αναμένεται μεγάλη συμμετοχή μικρών αθλητών, παρόλο την δύσκολη οικονομική κατάσταση των Αθλητικών Σωματείων (Ελάχιστές έως μηδενικές επιχορηγήσεις πλέον). Αυτές τις μέρες όπως πολλοί παρατηρήσατε, στήνουμε τον στίβο (10 διαδρομές του 1ΚΜ) και προς το τέλος της εβδομάδας θα καθαρίσουμε το θαλάσσιο μέτωπο από το ΞΕΝΙΑ έως τις εγκαταστάσεις μας στην Κλείσοβα 600μ περίπου, όλα αυτά γίνονται από εθελοντές αθλητές , μέλη και  φίλους μας. Όποιος θέλει,  μπορεί να διαθέσει λίγο από τον ελεύθερο του χρόνο και να βοηθήσει .

Μην ξεχνάτε, ότι λειτουργεί η Ακαδημία Κολύμβησης στην πισίνα του «Z'PLAZ», πληροφορίες : Διαμαντόπουλος Δημήτρης και Αλευράς Νάσος.

Το Δ.Σ του Ν.Ο.Μ

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία τάζουν, πλειστηριασμούς ετοιμάζουν.

Η μπαρούφα της ημέρας – ποιος άλλος; η κυρία Βούλτεψη! Δεν πιάνεται! αριστεύει! Αυτήν τη φορά κατηγόρησε τον συνήθη ύποπτο για πρόκληση «πολιτικής ανωμαλίας» (Απαντα Βούλτεψη – Σαμαρά – Μπαλτάκου) ΣΥΡΙΖΑ για «σύμπραξη(!) με τη Χρυσή Αυγή
με στόχο την καταστροφή(!) της χώρας».
Κατά την κυρία Βούλτεψη, «ο Τσίπρας δεν διστάζει να συναθροίζει τις ψήφους των βουλευτών της Χρυσής Αυγής αναζητώντας τες ακόμη και στις φυλακές(!) Κορυδαλλού».
Ετσι εξηγείται γιατί κάθε βράδυ ο κ. Τσίπρας ντύνεται Τζόε Ντάλτον και πηγαίνει στην Κινεζική πρεσβεία. Διότι ο ΣΥΡΙΖΑ, ποιος άλλος, κρύβεται πίσω απ’ τα κρούσματα χολέρας που επανεμφανίσθηκαν στην Κίνα, ο ΣΥΡΙΖΑ φταίει που το 2018 όλα τα φάρμακα θα είναι εισαγόμενα (σήμερα κατέχουν το 82% της αγοράς), ο κ. Λαφαζάνης φταίει που (εκτός όσων νέων έχουν ήδη μεταναστεύσει) σκέφτεται να μεταναστεύσει και το 46% όσων νέων φοιτούν τώρα.
Απορώ γιατί η κυρία Βούλτεψη δεν έχει ήδη ζητήσει να τεθεί ο ΣΥΡΙΖΑ και οι «ένοπλες συνιστώσες του» εκτός νόμου! Κορόιδα είναι οι δημοκράτες Ουκρανίας (Δεξιός Τομέας, Σβόμποντα και Καλωσυνάτοι Ολιγάρχες) που διέλυσαν την κοινοβουλευτική ομάδα του Κ.Κ. Ουκρανίας και τώρα προσπαθούν να το θέσουν εκτός νόμου;
O OAEE (πρώην ΤΕΒΕ) καταρρέει – η Αριστερά δεν είναι που φταίει; Αυτή δεν «συγκυβερνούσε» με το ΠΑΣΟΚ και τη Ν.Δ. τα τελευταία τριάντα χρόνια; Τώρα,
ύστερα απ’ όσα έχουν γίνει (δύο μνημόνια και πάμε για τρίτο), η κυβέρνηση φταίει που ξανακόβει συντάξεις κι επικουρικά ή η συνιστώσα Ρόζα; Για τις 240.000 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και βιοτεχνίες που έβαλαν λουκέτο τα τελευταία χρόνια,
βγάζοντας στον δρόμο από έναν έως πέντε εργαζόμενους η κάθε μία, οι Σαμαροβενιζέλοι φταίνε ή το προπατορικό αμάρτημα; Διότι και το προπατορικό αμάρτημα ο κ. Σκουρλέτης το έκανε! αυτός μεταμορφώθηκε σε φίδις και ηπάτησε την Εύα.
Ο κ. Σαμαράς φταίει που έλεγε ότι «δεν θα πάρει νέα μέτρα», και παίρνει 50 την ημέρα, με πολυνομοσχέδια, προαπαιτούμενα και άλλους κατά συρροήν φόνους;
Παρακαλώ να σοβαρευτούμε. Οπως ο Επικεφαλής κ. Σταύρος Θεοδωράκης, ο οποίος δηλώνει ότι «δεν είναι κεντροαριστερός». Τι είναι; θα μας το δηλώσει σε δηλώσεις του προσεχώς. Για την ώρα διαβεβαίωσε τους Κρητίκαρους ότι δεν «πάει για 10% και 15%» στη λεβεντογέννα, αλλά «για να την πάρει ολόκληρη». Αν όχι 100%, πάντως 98%! Μη βιάζεστε να γελάσετε, δεν «σφύριξε» ο Σταύρος – προσωπικώς τον πιστεύω. Αλλάζουν οι καιροί, σημεία και τέρατα εμφανίζονται παντού – τυχαία νομίζετε ότι είναι η παρουσία του Σήφη του Κορκόδειλα στη Μεγαλόνησο;
Οχι, όπως δεν είναι τυχαία η παρουσία του Γίγα Γκίκα Γκέκα Βεληγκέκα Χαρδούβελη στο Υπουργείο Οικονομικών. Ο Γίγας μίλησε. Κι έτριξαν τα γιοφύρια της επικράτειας, θόλοι, τρούλοι και φούρνοι. Είπε ο μέγας Γίγας: «οι τράπεζες πρέπει να σκεφθούν λύσεις (σ.σ.: οι τράπεζες κι όχι το κράτος) για να μπορέσουν οι δανειολήπτες να μένουν(!) στο σπίτι τους(!) για κάποιο(!) διάστημα». Κάποιο, μεγάλε;!
Ο άνθρωπος, δηλαδή ο κ. Σαμαράς, ο κ. Βενιζέλος, η κυρία Μέρκελ, ετοιμάζει αργό θάνατο για εκατομμύρια Ελληνες και ξαφνικό θάνατο για χιλιάδες άλλους.
Οι τύποι αυτοί έχουν κατεβεί στο τελευταίο σκαλί του απατεωνισμού. Προστασία για τα σπίτια έταζαν, πλειστηριασμούς ετοιμάζουν.
Είτε με τις επιμηκύνσεις των δανείων, είτε με τη μετατροπή των ιδιοκτητών σε ενοικιαστές, οι τράπεζες, που με τα ίδια μας τα λεφτά ανακεφαλαιώσαμε, πάνε να βουτήξουν εκατοντάδες χιλιάδες σπίτια, όπως οι επενδυτές, αναλόγου φυράματος, πάνε να βουτήξουν ακτές, δάση, ποτάμια και λίμνες.
Εντάξει! είπαμε, άστεγοι πλέον λόγω τραπεζών, να επιστρέψουμε στη φύση – σε ποια φύση, αν την πάρουν κι αυτή;
Δεν ξέρω πόσο ακόμα θα αντέξει αυτή η κυβέρνηση, αλλά ούτε οι πολίτες (πάνω απ’ το 90%), ούτε η χώρα, ούτε η λογική, ούτε η ηθική την αντέχουν.
ΥΓ.: Μήπως ο ΣΥΡΙΖΑ συνωμοτεί για να προκαλέσει «πολιτική ανωμαλία» και με την Επιτροπή Προϋπολογισμού της Βουλής, όταν, κατ’ αντίθεσιν προς την κυβέρνηση, διαπιστώνει ότι μάλλον πάμε και για τρίτο Μνημόνιο;
Αλλά, ξέχασα! Ο κ. Σαμαράς δεν θα το ονομάσει τρίτο Μνημόνιο, αλλά Μεγάλο θεό Κόνανο Ξυλοσχισθοπροκρούστη και Κάργα Επενδυταρά Σωθήκαμε…

Διαβάστε περισσότερα

Μποϋκοτάζ, απομόνωση και κυρώσεις η μόνη λύση απέναντι στο Ισραήλ

Χρόνης Ι. Πολυχρονίου*
Η τρίτη στρατιωτική επίθεση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας τα τελευταία 5-6 χρόνια, με θύματα τον άμαχο πληθυσμό, κυρίως γυναίκες και παιδιά, φαίνεται να εξοργίζει για άλλη μια φορά το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του πλανήτη, που αντιλαμβάνεται πλήρως ότι διαπράττονται συνειδητά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας με τους βομβαρδισμούς νοσοκομείων, σχολείων και οίκους ευγηρίας.   Το ίδιο συμβαίνει και με διάφορα θεσμικά πρόσωπα και οργανισμούς.
Για παράδειγμα, η Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Ναβί Πιλάι κατηγόρησε  ήδη το Ισραήλ για πιθανά εγκλήματα πολέμου στην Λωρίδα της Γάζας, ενώ ο Ρίτσαρντ Φόλκ, πρώην Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για την κατεχόμενη Παλαιστίνη (2008-20104), που αποτελούσε «κόκκινο πανί» για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του, έχει παρουσιάσει στις αναφορές του αδιάσειστα στοιχεία ότι το σιωνιστικό κράτος παραβιάζει μεθοδικά το διεθνές δίκαιο και ότι πράττει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας με τις πολιτικές που ασκεί εναντίον των παλαιστινίων στα κατεχόμενα εδάφη.
Αυτή είναι και η επίσημη θέση 20 κορυφαίων γιατρών και επιστημόνων  από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιταλία, οι οποίοι καταδίκασαν με επιστολή τους, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη 22 Ιουλίου στην γνωστή επιστημονική επιθεώρηση «The Lancet», τις ισραηλινές θηριωδίες εναντίον των παλαιστινίων στη Γάζα, ενώ οι μαρτυρίες του ηρωικού Νορβηγού γιατρού  Mads Gilbert από το νοσοκομείο Σίφα της Γάζας περιγράφουν απάνθρωπες πρακτικές εκ μέρους των ισραηλινού στρατού, που μόνο το ίδιο το Ισραήλ αρνείται να αποδεχθεί.
Ιδού λοιπόν το ερώτημα: πως γίνεται το Ισραήλ να παραμένει ατιμώρητο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας όταν είναι σχεδόν βέβαιο ότι κάτι τέτοιο δε θα ίσχυε στην περίπτωση  οποιοδήποτε άλλου κράτους, με εξαίρεση τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις οποίες φυσικά κανείς δεν είναι σε θέση να τιμωρήσει για τα εγκλήματα πολέμου που έχουν διαπράξει στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, όπως δεν τιμωρήθηκαν ποτέ για τα εγκλήματα πολέμου στο Βιετνάμ (η χώρα βομβαρδίστηκε με περισσότερες βόμβες από ότι ερρίφθησαν καθ΄όλη τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου  Πολέμου σε μια αναμφισβήτητη επιχείρηση γενοκτονίας);
Στις ΗΠΑ, το Κογκρέσο και η Γερουσία ψήφισαν ομόφωνα πριν καμιά δεκαριά ημέρες υπέρ της ισραηλινής επίθεσης στη Γάζα ενώ μια επιτροπή της αμερικανικής Γερουσίας ενέκρινε μάλιστα αύξηση της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας για το ισραηλινό αντιπυραυλικό σύστημα «Σιδερένιος Θόλος». Η επίσημη στάση της Ουάσινγκτον, που αντανακλούν όλα τα συστημικά μέσα μαζικής ενημέρωσης στις ΗΠΑ, είναι απλά ότι «το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να προστατεύει τον εαυτό του» από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Χαμάς. Καμία αναφορά στις εγκληματικές  επιθέσεις του Ισραήλ και στη σφαγή εκατοντάδων αθώων παλαιστινίων.
Ιδού λοιπόν η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα. Το Ισραήλ διαπράττει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας επειδή γνωρίζει ότι έχει απόλυτη στήριξη — στρατιωτική, οικονομική, πολιτική, διπλωματική — από τις ΗΠΑ. Για τους δικούς τους κυρίως γεωπολιτικούς λόγους, αν και η σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ έχει πολιτιστικά διαποτίσει ολόκληρο τον ιστό τη αμερικανικής κοινωνίας και κουλτούρας.
Στις ΗΠΑ, η οποιαδήποτε κριτική απέναντι στο Ισραήλ ερμηνεύεται αστραπιαία από το κατεστημένο ως ένδειξη  «αντισημιτισμού». Οι πανεπιστημιακοί και οι (ελάχιστοι) δημόσιοι διανοούμενοι που τολμούν να αντιταχθούν στις θηριωδίες του Ισραήλ αντιμετωπίζουν κίνδυνο απόλυσης και γίνονται στόχοι πρακτικών εκφοβισμού από φανατικούς σιωνιστές και άλλους υποστηρικτές του Ισραήλ. Όταν ο βετεράνος ανταποκριτής του NBC Ayman Mohyeldin έπραξε το σφάλμα να αναφέρει ότι ήταν μάρτυρας της ισραηλινής δολοφονίας τεσσάρων παλαιστινίων παιδιών σε μια παραλία τη Γάζας, ο τηλεοπτικός σταθμός διέταξε την άμεση απόσυρσή του από την περιοχή (επέστρεψε μετά από μερικές ημέρες λόγω της δημόσιας πίεσης που δέχθηκε το NBC). Κάτι αντίστοιχο συνέβη στην περίπτωση της ανταποκρίτριας του CNN Diana Magnay από τα σύνορα Ισραήλ-Γάζα, επειδή ανέφερε στο twitter ότι οι ισραηλινοί πανηγύριζαν για τον βομβαρδισμό της Γάζας και ότι απείλησαν τη ζωή της.
Στο πλαίσιο αυτό, το Ισραήλ δεν έχει απολύτως τίποτα να φοβηθεί και θα συνεχίσει τις θηριωδίες του εναντίον του  παλαιστινιακού λαού έως ότου ολοκληρώσει το σιωνιστικό σχέδιο του «Μεγάλου Ισραήλ». Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι φανατικοί ορθόδοξοι εβραίοι στο Ισραήλ, οι οποίοι έχουν αποκτήσει τεράστια επιρροή στην ισραηλινή πολιτική τις τελευταίες 2-3 δεκαετίες, συχνά διαδηλώνουν με το σύνθημα «Το Ισραήλ δεν είναι εβραϊκό κράτος, είναι σιωνιστικό κράτος».
Επιπλέον, μόνο με τη γνώση της απόλυτης στήριξης της υπερδύναμης θα είχε το θράσος ο  υπουργός ενός κράτους που κατηγορείται ως «εγκληματίας πολέμου» να αντιδρά στην απόφαση του Συμβουλίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ μέσω του twitter, όπως έκανε τις προάλλες η υπουργός Δικαιοσύνης Tzipi Livni, με την έκφραση Get Lost! (χαθείτε από μπροστά μου). Αλλά αυτή η αντίδραση έχει και μια ευρύτερη εξήγηση, όπως σχολίασε με μεγάλη ειρωνική δόση σε ηλεκτρονική αλληλογραφία μαζί μου ο Νόαμ Τσόμσκι: «Από τη στιγμή που οποιοσδήποτε στον κόσμο δεν είναι εβραίος είναι αντισημίτης  από γενετική προικοδότηση και οι εβραίοι επικριτές του Ισραήλ είναι νευρωτικά άτομα που αυτομισιούνται, τι καλύτερη απάντηση από αυτήν».
Το σημερινό Ισραήλ αποτελεί κυριολεκτικά όνειδος για την ανθρωπότητα, μια κατάσταση παρόμοια με αυτή που αυτή που υπήρχε στη Νότια Αφρική την εποχή του απαρτχάιντ. Και είναι αξιοθρήνητο το γεγονός ότι οι ΗΠΑ, όπως και στην περίπτωση του απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής (το 1986 η κυβέρνηση του Ρόναλντ Ρέιγκαν χαρακτήρισε την αντίσταση των μαύρων στη Νότια Αφρική ως επιχείρηση τρομοκρατίας και η αμερικανική κυβέρνηση θεωρούσε τον Νέλσον Μαντέλα τρομοκράτη μέχρι το 2008), είναι χορηγός της κτηνωδίας του Ισραήλ.  Συνεπώς, η μόνη ρεαλιστική μορφή δράσης που απομένει είναι η εντατικοποίηση της διεθνούς  καμπάνιας του κινήματος BDS (Mποϋκοτάζ-Aπομόνωση-Kυρώσεις).
* Ο Χ. Ι. Πολυχρονίου δίδαξε για πολλά χρόνια ως καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και είναι νυν Ερευνητής και Policy Fellow σε Ινστιτούτο Οικονομικών της Νέας Υόρκης, αρθρογράφος και μέλος του προγράμματος «Δημόσιοι Διανοούμενοι» στο αμερικανικό ηλεκτρικό έντυπο «Truthout». Οι απόψεις αυτές είναι απολύτως προσωπικές και δεν εκφράζουν κατ΄ ανάγκη κανέναν οργανισμό με τον οποίον συνδέεται ο υπογράφων επαγγελματικά.

*καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και είναι νυν Ερευνητής και Policy Fellow σε Ινστιτούτο Οικονομικών της Νέας Υόρκης, αρθρογράφος και μέλος του προγράμματος «Δημόσιοι Διανοούμενοι» στο αμερικανικό ηλεκτρικό έντυπο «Truthout».

 Πηγή: capital.gr

Διαβάστε περισσότερα

εταιρία δολοφόνων!…

Παπα – Ηλίας Υφαντής

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός, αφότου είχα επισκεφτεί το γνωστό μου ερημίτη, και αναγκάστηκα να τον επισκεφτώ και πάλι.
Αυτή τη φορά με ανάγκασε το σχετικό με την υπερφορολόγηση των πολυτέκνων ρεπορτάζ στο «ΧΩΝΙ» (6-7-14) του Κωνσταντίνου Αγόρη. Όπου με πλήρη σαφήνεια και παραστατικότητα μας δίνει όλες τις παραμέτρους του δολοφονικού σεναρίου, το οποίο έχουν εκπονήσει, προκειμένου να εξαφανίσουν την πολύτεκνη οικογένεια. Που σημαίνει ότι το φοροληστρικό καθεστώς ποντάρει ακριβώς στο γεγονός ότι οι αποδοχές του πολύτεκνου υποδιαιρούνται και τα έξοδά του πολλαπλασιάζονται ανάλογα με τον αριθμό των μελών της οικογενείας του. Αν, για παράδειγμα, ένας υπερπολύτεκνος έχει δεκατρία παιδιά (+2 οι γονείς), οι αποδοχές του είναι δεκαπέντε φορές λιγότερες και τα έξοδά του δεκαπέντε φορές περισσότερα από έναν εργένη, που έχουν το ίδιο φορολογητέο εισόδημα. Που σημαίνει ότι, αν, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του κ. Αγόρη, τα έσοδα είναι κάπου 42.000 ευρώ, ο πληρωτέος φόρος ανέρχεται στις 10.900 ευρώ. Ποσό που ο εργένης μπορεί να πληρώσει. Ο πολύτεκνος όμως και πολύ περισσότερο ο υπερπολύτεκνος σε καμιά περίπτωση!…
Ρώτησα, λοιπόν, τον ερημίτη:
-Πως είναι δυνατόν να ζητούν απ’ τον πολύτεκνο και τον καθένα Έλληνα πολίτη να κάμει δυνατά τα αδύνατα;
-Στην περίπτωση αυτή, είπε, μόνο μια εξήγηση υπάρχει: Ότι αυτοί, που παίρνουν τέτοιες αποφάσεις για το λαό, δεν συνιστούν ευνομούμενες δημοκρατικές κυβερνήσεις, αλλά εταιρίες απατεώνων και δολοφόνων. Ιδιαίτερα μάλιστα όταν στο παρελθόν καπηλεύτηκαν στο έπακρον το τρίπτυχο: πατρίς, θρησκεία οικογένεια. Όπως, για παράδειγμα, ο αξιότιμος υφυπουργός «ανάπτυξης», που επεξέτεινε το μέτρο της κατάργησης της Κυριακής αργίας από τις εφτά στο σύνολο των Κυριακών. Και μάλιστα κατά την 300ή επέτειο από το γενέθλιο έτος (1714) του μεγάλου εθνομάρτυρα Κοσμά του Αιτωλού. Ο οποίος υπερασπίστηκε μέχρι θανάτου την κυριακάτικη αργία. Όταν ο κ. Γιακουμάτος, εδώ και χρόνια, παρίστανε τον υπέρμαχο της Ορθοδοξίας, για να παγιδεύει τους εύπιστους θρησκευόμενους..
Η πατρίδα μας, συνέχισε, πέρα από πανέμορφη χώρα, είναι και πάμπλουτη: Και γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο η εταιρία διεθνών και ντόπιων δολοφόνων φρόντισαν να της φορέσουν την αγχόνη της υπερχρέωσης. Έτσι ώστε να τη φέρουν στο σημερινό αδιέξοδο κατάντημα. Πράγμα που κάνουν τώρα και για τον καθένα Έλληνα πολίτη. Με το πετσόκομμα των αποδοχών του και των πολλαπλασιασμό των φόρων. Έτσι ώστε, με την υπερχρέωση, να μας αφαιρέσουν κάθε ίχνος αυτάρκειας και να μας μεταβάλουν σε αυτόχειρες ή δούλους μεσαιωνικούς.
Ιδιαίτερα στην περίπτωση των πολυτέκνων αποκαλύπτονται τα γενοκτονικά τους σχέδια. Η απροκάλυπτη, δηλαδή, πρόθεσή τους να αφανίσουν τους Έλληνες. Και, προκειμένου να μας καταφέρουν καίρια πλήγματα, επιλέγουν ως το πλέον ευαίσθητο σημείο, την οικογένεια. Ποιος νέος με τις σημερινές συνθήκες τολμά να δημιουργήσει οικογένεια; Οι περισσότεροι νέοι και νέες, που δεν έχουν μεταναστεύσει, έμειναν γεροντοκόρες και γεροντοπαλίκαρα. Αλλά στους δολοφόνους αυτούς δεν αρκούν μόνο τα αποτρεπτικά για τη δημιουργία οικογένειας μέτρα, που παίρνουν. Θέλουν άρον, άρον να εξοντώσουν και τις ήδη υφιστάμενες οικογένειες. Και το πόσο αποφασισμένοι είναι, προκειμένου να το πετύχουν, φαίνεται από την κανιβαλική συμπεριφορά τους απέναντι στην πολύτεκνη οικογένεια.
Το γεγονός, εξάλλου, ότι ζητούν από τον Έλληνα πολίτη και ιδιαίτερα τον πολύτεκνο να κάμει δυνατά τα αδύνατα αποκαλύπτει ένα πολύ καταχθονιότερο σχέδιό τους: Χαρακτηριστικά των Ελλήνων διαχρονικά είναι η λογική και το ήθος, πάνω στα οποία θεμελιώθηκε ο μεγάλος πολιτισμός μας. Με τα εξωφρενικά, λοιπόν, και άκρως αμοραλιστικά μέτρα, που παίρνουν εναντίον μας επιδιώκουν να δολοφονήσουν, πέρα απ’ την οικονομική και βιολογική μας υπόσταση, την ψυχή και την καρδιά των Ελλήνων. Και να αποσαθρώσουν τα πνευματικά και ηθικά θεμέλια του πολιτισμού μας:
Ή μήπως και η παιδεία μας δεν δολοφονείται; Με την βαρβαρότητα του απανθρωπισμού και του σκοταδισμού! Με το κλείσιμο των σχολείων, την τρομοκρατία σε βάρος των δασκάλων με τη δαμόκλεια σπάθη των απολύσεων και της ανεργίας. Τις μεταλλάξεις των μαθημάτων, που απαλλοτριώνουν τα παιδιά μας απ’ την μακραίωνη πολιτισμική μας παράδοση. Έτσι ώστε να είναι έτοιμα να αλεστούν στην κρεατομηχανή της σιωνιστικής και ναζιστικής τοκογλυφικής αισχροκέρδειας.
Ή μήπως και ο τομέας της υγεία μας δεν δολοφονείται παρόμοια; Με το κλείσιμο των νοσοκομείων και την παράλληλη εισαγωγή των γενώσιμων φαρμάκων και μεταλλαγμένων τροφών. Με τα οποία αφού εξαποστείλουν χιλιάδες και εκατομμύρια Ελλήνων «εις τα αιωνίους μονάς», πιθανότατα να ζητήσουν οψέποτε υποκριτικότατα συγνώμη για το «λάθος» τους…
Θυμάσαι μήπως την «ασύμμετρη απειλή» εκείνων των προεκλογικών δολοφονικών πυρκαγιών του 2007 και 2009 με τις δεκάδες ανθρωποθυσίες; Ε, λοιπόν, σήμερα αποδεικνύεται ότι ήταν απόλυτα συμμετρικές με τα μέτρα τα οποία πήραν και παίρνουν στη συνέχεια οι δολοφονικές μνημονιακές κυβερνήσεις:
Και, προκειμένου ν’ αποπροσανατολίσουν το λαό, απ’ το όργιο των κανιβαλικών τους βαναυσουργημάτων, επιχειρούν να παρουσιάσουν ένα κόμμα ως μορμολύκειο! «Βαφτίζοντάς» το εγκληματική οργάνωση και κλείνοντας τους βουλευτές του στη φυλακή. Σάμπως να ήταν ποτέ δυνατόν να πείσουν τη συντριπτική πλειονότητα του λαού ότι μπορεί να υπάρξει εγκληματικότερη οργάνωση απ’ το δικό τους σιωνοναζιστικό καθεστώς! Και των σατανιστών πατρώνων τους…
Και ο ερημίτης κατέληξε: Είναι τραγικό λάθος ν’ αφήνουμε το λαό να πιστεύει ότι ο απροκάλυπτος εναντίον μας οικονομικός και πολιτισμικός τυφώνας οφείλεται σε ανθρώπινα λάθη. Όταν και οι πέτρες φωνάζουν ότι πρόκειται για γενοκτονία, χαλκευμένη απ’ την σιωνοναζιστική εταιρία ντόπιων και διεθνών δολοφόνων! …
παπα-Ηλίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Αμερικανοί απαιτούν εγκατάσταση βομβαρδιστικών drones στην Κρήτη

Δημήτρης Μηλάκας

Η ελληνική κυβέρνηση αναζητά τρόπο να ικανοποιήσει την απαίτηση της Ουάσιγκτον για την εγκατάσταση σε ελληνικά αεροδρόμια δύο μοιρών Μη Επανδρωμένων Βομβαρδιστικών.

Το θέμα που είχε αναδείξει στις 17 Ιουλίου ο ιστότοπος «Ημεροδρόμος», παρουσίασε εκτενώς με νέες πληροφορίες η ΝΕΑ ΚΡΗΤΗ , δύο μέρες μετά   και έκανε χτες  πρώτο του θέμα η εφημερίδα Το Βήμα, περιγράφει την αδυναμία της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την οδυνηρή εμπλοκή της χώρας   στους αμερικανικούς επιθετικούς σχεδιασμούς στην περιοχή.

Η αμερικανική απαίτηση δεν είναι καινούργια. Όπως έχει γράψει το εξειδικευμένο στρατιωτικό site on alert  είχε  υποβληθεί στον Ελληνα Υπουργό Αμυνας Δημήτρη Αβραμόπουλο, ο οποίος μάλιστα το αντιμετώπισε θετικά, πριν από περίπου ένα χρόνο κατά τη συνάντησή του στην Ουάσιγκτον με τον Αμερικανό ομόλογό του.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Ποντικιού»  αυτός ο ελληνοαμερικανικός διάλογος και οι σχεδιασμοί για την εγκατάσταση των drones εξελίχθηκαν με ανταλλαγές non paper στα οποία εξετάζονται πιθανοί τόποι εγκατάστασης (Κρήτη  και Καλαμάτα)  των μη επανδρωμένων βομβαρδιστικών καθώς και η αντιμετώπιση των προβλημάτων (πλαίσιο συμφωνίας, διαχείριση των εσωτερικών αντιδράσεων)  που συνεπάγεται η υλοποίηση αυτής της συμφωνίας.

Όπως υπογραμμίζουν διπλωματικοί και στρατιωτικοί κύκλοι παρά τη δεδομένη  διάθεση της ελληνικής κυβέρνησης να εξυπηρετήσει τους Αμερικανούς «φίλους» αυτό δεν είναι ούτε απλό ούτε εύκολο για τρεις λόγους:

Πρώτον:  δεν υπάρχει το πλαίσιο της συμφωνίας. Η βάση της Σούδας σύμφωνα με την ελληνοαμερικανική στρατιωτική συμφωνία προσφέρει στους Αμερικανούς  «διευκολύνσεις» επιμελητείας και ανεφοδιασμού. Υπό αυτήν την έννοια η στάθμευση μιας μοίρας Μη Επανδρωμένων βομβαρδιστικών τα οποία, προφανώς θα αναλαμβάνουν αποστολές, δηλαδή θα χτυπούν όπου οι Αμερικανοί επιθυμούν, είναι εκτός πλαισίου των ελληνοαμερικανικών στρατιωτικών συμφωνιών. Και αν αυτό ισχύει για τη βάση της Σούδας, ισχύει πολύ περισσότερο και για το αεροδρόμιο της Καλαμάτας ή για όποιο άλλο αεροδρόμιο τελικά επιλεγεί.

Δεύτερο  η διατάραξη/ κατάρρευση των σχέσεων της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο, καθώς τα αμερικανικά drones που τυχόν θα σταθμεύσουν στην Κρήτη και την Καλαμάτα  θα έχουν την ευθύνη επόπτευσης και επιβολής των αμερικανικών συμφερόντων στη Μέση Ανατολή.

 Τρίτο η δυσκολία που παρουσιάζει το εγχείρημα μιας «σιωπηλής συμμόρφωσης» με το αμερικανικό αίτημα. Όπως εξηγούν αρμόδιοι στρατιωτικοί παράγοντες η στάθμευση Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών  σε ελληνικά αεροδρόμια, ακόμη και σε αυτό της Σούδας δεν μπορεί να παραμείνει κρυφή επί μακρόν. Υπό αυτήν την έννοια η αντιμετώπιση των εσωτερικών αντιδράσεων είναι μια ακόμη παράμετρος που δυσκολεύει την προσπάθεια των κυρίων Σαμαρά, Βενιζέλου να ικανοποιήσουν τη συγκεκριμένη πιεστική αμερικανική απαίτηση…

Συμπέρασμα:  η οικονομικά χρεοκοπημένη Ελλάδα εμπλέκεται  ολοένα και βαθύτερα (μετά τη στρατηγική συμφωνία με το Ισραήλ)  στο αιματοβαμμένο παιχνίδι της Μέσης Ανατολής με όρους που θέτουν σε κίνδυνο τα συμφέροντα της χώρας.

 http://seisaxthia.wordpress.com

Διαβάστε περισσότερα

Το «έξωθεν σχέδιο» και οι εγχώριοι πρόθυμοι

Το «φούσκωμα του ελλείμματος» ήταν «ο μόνος επιστημονικός τρόπος προετοιμασίας του εδάφους για το Μνημόνιο», δηλώνει στην «Κ.Ε.» ο πρώην πρόεδρος της ΕΛΣΤΑΤ, Νίκος Λογοθέτης. Ολα τα ώς τώρα δεδομένα, που έχουν γίνει γνωστά, συνηγορούν στο συμπέρασμα ότι το «μαγείρεμα» των δημοσιονομικών στοιχείων για την παράδοση της χώρας στους δανειστές, με την υπαγωγή μας στο μηχανισμό στήριξης το 2010, ήταν προϊόν πολιτικών αποφάσεων που ελήφθησαν εντός και εκτός Ελλάδας.

 Το πιο σημαντικό στοιχείο όμως, που φέρνει στην επιφάνεια το δικαστικό βούλευμα για την υπόθεση της ΕΛΣΤΑΤ, είναι το γεγονός πως η τεχνητή διόγκωση του ελλείμματος μετά τις εκλογές του 2009 έγινε επειδή υπολογίστηκαν στο συνολικό ύψος του ποσού και τα swapς (συμφωνίες ανταλλαγής εκτός αγοράς) του 2001-2007.
Αυτό το γεγονός συνδέει την υπαγωγή μας στο Μνημόνιο με την ένταξη της χώρας στην Ευρωζώνη το 2001. Επί κυβέρνησης Σημίτη η χώρα μας έδωσε 1 δισ. δολάρια στην αμερικανική Goldman Sachs για τη σύναψη του swap, προκειμένου να αποκρυβούν τα πραγματικά δημοσιονομικά μεγέθη της χώρας και να εισέλθει η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ. Ο γαλλογερμανικός άξονας, αν και γνώριζε, εκείνη την περίοδο έκανε τα «στραβά μάτια».
Το δικαστικό βούλευμα αποτελεί κόλαφο. Τα 1 δισ. δολάρια δεν πήγαν εξ ολοκλήρου στην Goldman Sachs. Οι Αμερικανοί λένε ότι «εμείς κρατήσαμε τα 735 εκατομμύρια. Για το ποιοι και πώς μοιράστηκαν τα 265 εκατομμύρια δολάρια ρωτήστε την ελληνική κυβέρνηση». Σε απλά ελληνικά, κάποιοι εντός της χώρας μαγείρεψαν τα δημοσιονομικά στοιχεία παίρνοντας μίζες, εν γνώσει κάποιων άλλων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Τα ερωτήματα είναι αμείλικτα. Για ποιο σκοπό δώσαμε 1 δισ. δολάρια στην αμερικανική εταιρεία; Οι μίζες των 265 εκατ. δολαρίων πού πήγαν; Θα λογοδοτήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης οι υπεύθυνοι; Οι τότε κυβερνώντες οφείλουν να δώσουν εξηγήσεις.
Αν το 2001 δίνονταν μίζες για την τεχνητή μείωση του ελλείμματος, με αντίκρισμα την ένταξη στην Ευρωζώνη, γιατί να μην είναι βάσιμο να υποθέσει κάποιος ότι δόθηκαν μίζες και σε όσους «φούσκωσαν» το έλλειμμα για την ένταξη στο Μνημόνιο; Δεν μπορεί να διαφεύγει την προσοχή μας ότι η επιχειρηματολογία όσων εγχώριων ζηλωτών υποστήριξαν το μνημονιακό δρόμο εξαντλούνταν στην «αναγκαιότητα» της παραμονής της Ελλάδας στο ευρώ.
Σε κάθε περίπτωση, μια πρώτη απάντηση για την περιπέτεια της χώρας μας έχει δώσει ήδη από τον Οκτώβριο του 2010 ο Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ, όταν δήλωνε πως «ήξερα ότι η Γαλλία και η Γερμανία κέρδιζαν τεράστια ποσά από τις εξαγωγές τους προς την Ελλάδα, αλλά δεν θα μπορούσα να πω δημόσια αυτό που γνώριζα».
Πηγή: εφημερίδα Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία

Διαβάστε περισσότερα

Πολύτιμος ο χρόνος μετά την νιότη ...

«Μέτρησα τα χρόνια μου και συνειδητοποίησα, ότι μου υπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωής απ' ότι έχω ζήσει έως τώρα...Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.

Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.

Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.

Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.

Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί.

Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.

Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.

Μισώ, να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα. Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο... μετά βίας για την επικεφαλίδα.

Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες.

Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται...Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα...

Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση.
Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους.
Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους.
Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους.
Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους.
Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια
Και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.

Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή.

Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων...

Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.

Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει.

Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν...Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απ' όσες έχω ήδη φάει.

Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου.
Εύχομαι και ο δικός σου να είναι ο ίδιος γιατί με κάποιον τρόπο θα φτάσεις κι εσύ...»

____

  ~ του Mario de Andrade (Ποιητής, συγγραφέας, δοκιμιογράφος και μουσικολόγος από τη Βραζιλία)

Διαβάστε περισσότερα

Ο νομπελίστας λογοτέχνης Έρνεστ Χέμινγουεϊ

Η πλέον περιπετειώδης πένα της Αμερικής!

Ένας από τους γίγαντες της αμερικανικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, ο συγγραφέας που μας χάρισε τα αριστουργήματα «Αποχαιρετισμός στα όπλα», «Για ποιον χτυπά η καμπάνα» και «Ο γέρος και η θάλασσα», έμεινε σημείο αναφοράς τόσο για τα γραπτά του όσο και τον άστατο βίο του.

Παρασημοφορημένος βετεράνος του Α’ Παγκοσμίου, πολεμικός ανταποκριτής και δημοσιογράφος, ο κάτοχος Πούλιτζερ και Νόμπελ Λογοτεχνίας έζησε μια ζωή γεμάτη, η οποία απαθανατίστηκε εξάλλου στα εμβληματικά του μυθιστορήματα.

Παθιασμένος ταξιδευτής, ταγμένος κυνηγός και ψαράς, ο Χέμινγουεϊ έψαχνε πάντα την επόμενη περιπέτεια και ήταν διατεθειμένος να φτάσει πολύ μακριά για να ικανοποιήσει την ακόρεστη δίψα του για ζωή, αν και το πάθος του για καταχρήσεις έμελλε να μείνει εξίσου ιστορικό, γράφοντας τη δική του χρυσή σελίδα ως πότης.

Κι όταν το 1961 αποφάσισε να βάλει τέλος στη ζωή του, η αυτοκτονία του νομπελίστα συγγραφέα σόκαρε το παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό με τον ίδιο τρόπο που το είχαν στιγματίσει τα αυτοβιογραφικά μυθιστορήματά του…

Πρώτα χρόνια

Ο Έρνεστ Μίλερ Χέμινγουεϊ γεννιέται στις 21 Ιουλίου 1899 σε επαρχία του Ιλινόις, μέσα στη συντηρητική οικογένεια του γιατρού πατέρα και της μουσικού μητέρας του. Η φαμίλια περνούσε τα καλοκαίρια της σε θέρετρο του Μίσιγκαν, όπου θα έρθει σε επαφή ο μικρός με τις κατοπινές και παντοτινές αγάπες του, το ψάρεμα, το κυνήγι και την απόλαυση της Φύσης.

Καλή πένα από πιτσιρικάς, ο Έρνεστ γράφει στη σχολική εφημερίδα θέματα αθλητισμού και αποφοιτώντας από το Γυμνάσιο πιάνει αμέσως δουλειά ως ρεπόρτερ σε εφημερίδα του Κάνσας. Η δουλειά του ως δημοσιογράφου επηρέασε σαφώς το λιτό συγγραφικό του στιλ, τη «στεγνή» πρόζα που θα τον έκανε σε λίγες δεκαετίες δημοφιλή στα πέρατα της οικουμένης. Όπως εξάλλου το έλεγε και ο ίδιος: «Η δουλειά στην εφημερίδα δεν πρόκειται να βλάψει κανέναν επίδοξο συγγραφέα και μάλιστα θα τον βοηθήσει, αν παραιτηθεί βέβαια την κατάλληλη στιγμή»…

Πολεμικές περιπέτειες

Το 1918 θα βρει τον Χέμινγουεϊ στο μέτωπο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, υπηρετώντας ως οδηγός ασθενοφόρου για λογαριασμό του Ιταλικού Στρατού. Για τις υπηρεσίες του ο νεαρός στρατιώτης θα παρασημοφορηθεί, ενώ λίγο έλειψε να χάσει τη ζωή του στα χαρακώματα, κάτι που θα τον έφερνε σε στρατιωτικό νοσοκομείο του Μιλάνου.

Εκεί είναι που θα γνωρίσει ο αμερικανός φαντάρος τη νοσοκόμα Agnes von Kurowsky, η οποία θα αποδεχτεί την πρόταση γάμου του, αν και σύντομα θα τον εγκατέλειπε για την καρδιά άλλου άντρα. Μπορεί η καρδιά του να θρυμματίστηκε, το γεγονός ωστόσο λειτούργησε ως έμπνευση για τον Χέμινγουεϊ, ο οποίος άρχισε να σκαρώνει τον «Αποχαιρετισμό στα Όπλα»!

Σε στάδιο ανάρρωσης ακόμα από τα τραύματά του, ο 20χρονος στρατιώτης επιστρέφει στις ΗΠΑ και περνά χρόνο στο εξοχικό της οικογένειας στο Μίσιγκαν, πριν πιάσει δουλειά σε άλλη εφημερίδα του Σικάγο.

Εκεί θα γνωρίσει τη Hadley Richardson, τη μέλλουσα πρώτη κυρία Χέμινγουεϊ, με το ζευγάρι να παντρεύεται και να μετακομίζει σύντομα στο Παρίσι, καθώς ο συγγραφέας εξασφάλισε νέα θέση στην εφημερίδα ως ανταποκριτής στο εξωτερικό…

Η ζωή στην Ευρώπη

Στο Παρίσι ήταν που ο νεαρός συγγραφέας θα γινόταν αναπόσπαστο μέρος των γαλλικών γραμμάτων, τμήμα αυτού που η Γερτρούδη Στάιν αποκάλεσε περίφημα «Χαμένη Γενιά».

Με την ίδια στον ρόλο του μέντορα, ο Χέμινγουεϊ θα γνωριστεί με τους κορυφαίους λογοτέχνες και καλλιτέχνες της γενιάς του, όπως οι Σκοτ Φιτζέραλντ, Έζρα Πάουντ, Τζέιμς Τζόις, Πάμπλο Πικάσο κ.ά., ενώ το 1923 το ζευγάρι θα υποδεχτεί τον γιο τους. Την ίδια εποχή ο Χέμινγουεϊ θα έρθει σε επαφή με το διαβόητο φεστιβάλ του San Fermin στην Παμπλόνα της Ισπανίας και έκτοτε θα γίνει λάτρης του.

Το φεστιβάλ θα λειτουργήσει μάλιστα ως βάση για το πρώτο μυθιστόρημα του συγγραφέα, το «Ο ήλιος ανατέλλει ξανά», το οποίο μνημονεύεται από την κριτική ως το καλύτερο γραπτό του, εξετάζοντας με μαεστρία τις μεταπολεμικές ψευδαισθήσεις της γενιάς του.

Λίγο μετά την έκδοση του βιβλίου βέβαια το ζευγάρι χωρίζει, καθώς ο μπερμπάντης Έρνεστ είχε ήδη εμπλακεί σε παράνομο ειδύλλιο με την κοπέλα που θα γινόταν τελικά η δεύτερη σύζυγός του. Κι έτσι, μόλις βγήκε το διαζύγιο, ο Χέμινγουεϊ παντρεύτηκε τη νέα εκλεκτή της καρδιάς του, την Pauline Pfeiffer, δουλεύοντας ταυτοχρόνως πυρετωδώς το επόμενο βιβλίο του, το «Άντρες χωρίς γυναίκες»…

Λογοτεχνική καταξίωση

Δεν θα έπαιρνε πολύ στην Pauline να μείνει έγκυος, αναγκάζοντας έτσι το ζευγάρι να επιστρέψει στην Αμερική. Κι όταν γεννήθηκε ο γιος τους το 1928, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στο Key West της Φλόριντα, με τον συγγραφέα να ολοκληρώνει το μυθιστόρημα του Α’ Παγκοσμίου, τον «Αποχαιρετισμό στα Όπλα», κάτι που θα του εξασφάλιζε μια διαρκή θέση στο λογοτεχνικό στερέωμα.

Όταν δεν έγραφε, περνούσε πια τον χρόνο του κυνηγώντας την περιπέτεια, κάτι που κράτησε για το μεγαλύτερο μέρος του 1930: σαφάρι στην Αφρική, ταυρομαχίες στην Ισπανία, ψάρεμα στη Φλόριντα.

Το 1937 θα τον βρει ως πολεμικό ανταποκριτή στον Ισπανικό Εμφύλιο, συγκεντρώνοντας ταυτοχρόνως υλικό για το επόμενο βιβλίο του, το «Για ποιον χτυπά η καμπάνα», το οποίο θα τον φέρει στους προτεινόμενους για Βραβείο Πούλιτζερ. Ταυτοχρόνως, εκεί θα γνωρίσει την επίσης πολεμική ανταποκρίτρια Martha Gellhorn, τη μελλοντική Νο 3 κυρία Χέμινγουεϊ!

Όπως ήταν επόμενο, ο γάμος του με την Pauline Pfeiffer θα έληγε για να πάρει σύντομα τη θέση της η Gellhorn. Το ζευγάρι αγόρασε μια φάρμα έξω από την Αβάνα της Κούβας, που θα λειτουργούσε πια ως το χειμερινό κατάλυμα του συγγραφέα.

Όταν οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν στον Β’ Παγκόσμιο το 1941, ο συγγραφέας κατέφυγε για άλλη μια φορά στο επάγγελμα του πολεμικού ανταποκριτή, παίρνοντας μέρος σε μπόλικα από τα μνημειώδη στιγμιότυπα του πολέμου, όπως στην Απόβαση στη Νορμανδία. Και βέβαια, συνεπής με το μοτίβο της ζωής του, εκεί θα γνωρίσει άλλη μια πολεμική ανταποκρίτρια, τη Mary Welsh, την οποία και θα παντρευτεί αργότερα, μετά το διαζύγιό του από τη Martha Gellhorn.

Το 1951, ο Χέμινγουεϊ θα ολοκληρώσει τον «Γέρο και τη θάλασσα», ένα από τα γνωστότερα λογοτεχνικά έργα του, το οποίο θα αποσπάσει επιτέλους το Βραβείο Πούλιτζερ (1953) που τόσο πολύ του είχαν αρνηθεί…

Προσωπικές μάχες και αυτοκτονία

Οι περιπέτειες του παράτολμου Χέμινγουεϊ δεν έλεγαν να πάρουν τέλος, κάτι που θα τον έφερνε αναρίθμητες ακόμα φορές στην Αφρική αλλά και αλλού στον κόσμο. Ο ίδιος τραυματίστηκε αρκετές φορές, μέχρι και από πολλαπλά αεροπορικά ατυχήματα επιβίωσε!

Το 1954 ήρθε η μεγάλη στιγμή του, όταν βραβεύτηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, αν και στην απονομή του βαρύτιμου βραβείου ο λόγος του άρχισε να προδίδει την κακή κατάσταση της υγείας του: ήταν πια αλκοολικός, καταθλιπτικός και καταπονημένος ως οργανισμός, καθώς τον ταλαιπωρούσαν τα τραύματα από τις περιπέτειές του στην Κούβα.



Τότε ήταν που άρχισε να μπαινοβγαίνει στα νοσοκομεία για υπέρταση και παθήσεις του συκωτιού.

Πριν αποσυρθεί οριστικά στο νέο του σπίτι στο Αϊντάχο, πρόλαβε να ολοκληρώσει το τελευταίο του πόνημα, το «Μια κινητή γιορτή», ένα χρονικό της ζωής του στο Παρίσι.

Εκεί συνέχισε να παλεύει με τη συνεχώς επιδεινούμενη σωματική και ψυχική του υγεία, μέχρι τις 2 Ιουλίου 1962 τουλάχιστον, όταν πήρε το αγαπημένο του δίκαννο και αυτοπυροβολήθηκε στο κεφάλι…



Ο Χέμινγουεϊ άφησε κληρονομιά ένα εντυπωσιακό σώμα έργων που συνεχίζουν να επηρεάζουν τους λογοτέχνες του καιρού μας και να μαγεύουν το παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό. Και βέβαια το δημιουργικό του ταλέντο και τα αριστουργήματα που χάρισε στην οικουμένη δεν κατάφεραν ποτέ να επισκιαστούν από τον περιπετειώδη βίο του, που έγινε ωστόσο εξίσου θρυλικός…

Διαβάστε περισσότερα