ΟΙ ΛΑΪΚΕΣ ΜΑΖΕΣ ΣΤΑ 1821

 

του Γιάννη Ζεύγου*

Η λαϊκή εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση του 1821 στάθηκε ο πρώτος μεγάλος σταθμός στην πάλη του ελληνικού λαού για την πρόοδο και ανύψωσή του. Κείνη η εποποιία απόδειξε τους απέραντους θησαυρούς ζωτικότητας και ηρωισμού, που περικλείνουν οι λαϊκές μάζες και διακήρυξε βροντόφωνα πως οι μάζες με τους αγώνες τους δημιουργούν την ιστορία.

Οι πλουτοκράτες πλαστογραφώντας την ιστορία διεκδικούν την ηρωική λαϊκή κληρονομιά του 1821. Οι εθνοκάπηλοι μιλάν για εθνικά ιδανικά, οι τύρανοι και στραγγαλιστές των λαϊκών ελευθεριών ψέλνουν το μεγαλόπνοο ύμνο της ελευθερίας που βγήκε απ’ τα ιερά κόκκαλα του ελληνικού λαού. Η αστική τάξη παραποιεί την ιστορία για να κρύψει τον αντεθνικό της χαραχτήρα, για να σκεπάσει την ιδεολογική της γύμνια και την ιστορική της χρεοκοπία.

Ωστόσο τα ιστορικά και αδιάψευστα γεγονότα διακηρύχνουν πως η επανάσταση του 1821 ήταν έργο των λαϊκών μαζών και ανήκει πλέρια στον εργαζόμενο λαό που με επικεφαλής το προλεταριάτο αγωνίζεται να την ολοκληρώσει. Οι λαϊκές μάζες – οι αγρότες και ναύτες, οι χειροτέχνες, οι μικρέμποροι και διανοούμενοι – αποτέλεσαν τις δυνάμεις που οργάνωσαν βασικά και κίνησαν την επανάσταση και που στην πορεία της χάραξαν τις λύσεις και σημείωσαν τους δρόμους ανάπτυξης του ελληνικού λαού.

Λίγα γεγονότα είνε αρκετά να δείξουν πως η δράση των λαϊκών μαζών στην επαναστατική φωτιά του 1821 εξεδήλωσε αυθόρμητα και εμβρυώδικα τους εσώτερους πόθους του εργαζομένου έθνους, πούναι πόθοι ιστορικοί και που ενσαρκώνονται στην επιταχτική ανάγκη να λυθούν τα δημοκρατικά προβλήματα.

***

Όπως είναι γνωστό στα 1821 οι εμποροκαραβοκυραίοι ήταν πιο δυνατοί στο νησί της Ύδρας και οι κοτσαμπάσηδες ήταν πιο δυνατοί στην Πελοπόννησο. Αυτές λοιπόν οι εύπορες τάξεις πήραν την πρωτοβουλία του αγώνα, ή τουλάχιστον βγήκαν καλοθελώς στην επανάσταση, ή τους ανάγκασαν οι μάζες; Να η απάντηση που δίνει η ιστορία σ’ αυτό το ερώτημα:

Ο Κ. Παπαρρηγόπουλος ο πιο σπουδαίος αστός ιστορικός μιλώντας για το ξέσπασμα της επανάστασης στο Μωρηά και για τους κοτσαμπάσηδες γράφει:

«Αυτοί δεν – δηλαδή οι κοτσαμπάσηδες – εταλαντεύοντο έτι αλλ’ ο Φλέσσας καταπείσας το Ν. Σολιώτη να τολμήσει τας πρώτας εν τη επαρχία Καλαβρύτων εχθροπραξίας περιήγαγε τον Ασημάκην Ζαΐμην και κατόπιν όλους τους λοιπούς εις την ανάγκην να ακολουθήσωσι το ρεύμα». Ο Παπαφλέσσας ήταν ένας από τους πιο ηρωικούς επαναστάτες λαϊκούς αρχηγούς και ο Ν. Σολιώτης ήταν κλέφτης, επαναστατημένος αγρότης και αυτός στηριζόμενοι στην αγροτική μάζα άρχισαν την επανάσταση και ανάγκασαν τους Ζαΐμηδες και τους λοιπούς τσιφλικάδες του Μωρηά να ακολουθήσουν.

Το ίδιο πράγμα έγινε με τους εμπόρους. Στην Ύδρα οι έμποροι με τους Κουντουριώτηδες επικεφαλής δεν ήθελαν με κανένα τρόπο να βγουν στην επανάσταση. Οι ναύτες τους ανάγκασαν. Οι ναύτες και ο άλλος λαός της Ύδρας μ’ επικεφαλής τον ισάξιο του Παπαφλέσσα, ηρωικό πλοίαρχο Οικονόμου επαναστάτησαν, γκρέμισαν την εξουσία των εμπόρων και κήρυξαν την εθνική επανάσταση. Οι ναύτες έκαναν διπλή επανάσταση. Ενάντια στους Τούρκους καταπιεστές και ενάντια στους συμμάχους τους τους εμπόρους. Η ηρωική εξέγερση των ναυτών του 1821 αποτελεί ιστορικό προάγγελο, επαναστατικό μήνυμα και σύμβολο για το μεγάλο ρόλο της εργατικής τάξης όπως και η προδοτική στάση των εμπόρων στην πιο κρίσιμη στιγμή αποτελεί τον πρόλογο της όλης προδοτικής ιστορίας της τάξης τους.

Σ’ όλη τη χώρα οι λαϊκές μάζες πήραν την πρωτοβουλία της εξέγερσης και οι εμποροκοτσαμπάσηδες αναγκάστηκαν να ακολουθήσουν γιατί διέτρεχαν τον άμεσο κίνδυνο να τους ξεπαστρέψει ο επαναστατημένος λαός είτε οι εξαγριωμένοι Τούρκοι.

Η επαναστατική πρωτοβουλία των λαϊκών μαζών δεν περιορίστηκε μόνο να πάρουν τα όπλα και να αρχίσουν την επανάσταση. Ο ηρωισμός και η αυτοθυσία των μαζών συνέχισαν την επαναστατική πάλη εφτά ολόκληρα χρόνια και στη φωτιά των αγώνων αναδείχτηκαν ασύγκριτοι ήρωες και ως αρχηγοί του επαναστατημένου λαού σαν τον Αθ. Διάκο, τον Παπαφλέσσα, τον Κανάρη, τον Καραϊσκάκη. Και στα πεδία των μαχών – στο Βαλτέτσι, στη Γραβιά, στο Μεσολόγγι, στη Χίο, στη Σάμο, σε στεριά και θάλασσα έστησαν αθάνατα μνημεία δόξας. Ποιος ήταν ο ρόλος των εμποροκοτσαμπάσηδων στην επική μονομαχία τους έθνους με τον τουρκικό απολυταρχισμό; Έμποροι και κοτσαμπάσηδες δε φρόντιζαν για τίποτα άλλο παρά μόνο για να αρπάζουν τη γη, να ληστεύουν το λαό με τα νοίκια, να κλέβουν τα δάνεια και να παραλύουν τις επαναστατικές λαϊκές δυνάμεις. Ο ίδιος ο αστός ιστορικός Κ. Παπαρρηγόπουλος γράφει: «Οι μαχηταί της επαναστάσεως εξεπλήρωσαν κατά ξηράν και κατά θάλασσαν το καθήκον αυτών επαξίως του επιδιωχθέντος μεγάλου σκοπού. Είνε δε τούτου ένεκα, μάλλον αξιάγαστοι όσον δι’ όλου του αγώνος ουδέποτε εκτησάμεθα κυβέρνησιν πράγματι χειραγωγήσασαν τα κοινά του έθνους συμφέροντα και τελεσφόρως προνοήσασαν περί οργανισμού και συντηρήσεως των στρατιωτικών του έθνους δυνάμεων».

Ο αστός ιστορικός ομολογεί πως οι λαϊκές μάζες, οι μαχητές της επανάστασης εξεπλήρωσαν με θαυμάσιο τρόπο το επαναστατικό εθνικό τους καθήκον, ενώ οι εμποροκοτσαμπάσηδες στάθηκαν ανίκανοι να οργανώσουν και να συντηρήσουν τις επαναστατικές δυνάμεις.

Η επαναστατική δημιουργικότητα των λαϊκών μαζών απλώθηκε σ’ όλα τα επίπεδα και έθιξε στο σύνολό τους τα δημοκρατικά προβλήματα, που εκδηλώθηκαν στην πορεία της επανάστασης. Απ’ αυτήν την άποψη οι μάζες επανειλημμένα βρέθηκαν αντιμέτωπες με τους εμποροκοτσαμπάσηδες και έτειναν να βαθύνουν και να ευρύνουν την επανάσταση.

Αναφέραμε την εξέγερση των ναυτών ενάντια στους εμπόρους, που επαναλήφθηκε πολλές φορές στη διάρκεια της επανάστασης. Στα Βέρβαινα οι ένοπλες αγροτικές μάζες τον Ιούνη του 1821 εξεγέρθηκαν, σήκωσαν τα όπλα ενάντια στους τουρκοκοτζαμπάσηδες, όπως τους αποκαλούσαν, και ζήτησαν να τους ξεπαστρέψουν. Οι χειροτέχνες της Τρίπολης είχαν κι’ αυτοί την εξέγερση τους ενάντια στην αντίδραση των φεουδαρχικών στοιχείων. Στις εργασίες των εθνοσυνελεύσεων οι ένοπλες μάζες επανειλημμένα εξάσκησαν άμεση πίεση για να μην αρπάξουν την γη οι εμποροκοτζαμπάσηδες. Μαζί με τους δημοκρατικούς διανοούμενους επέβαλαν την επέχταση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και των λαϊκών ελευθεριών στα συντάγματα, που ψηφίσθηκαν από τις εθνοσυνελεύσεις.

Ακόμα είνε χαρακτηριστικό ότι εκδηλώθηκαν και μαζικά κινήματα με «κομμουνιστικό» χαραχτήρα, όπως έγινε στο νησί Άνδρο με το Δημ. Μπαλή. Ο χωρικός Δημ. Μπαλής απηύθυνε προκήρυξη στο λαό, «περιέχουσαν ιδέας όχι απλώς σοσιαλιστικάς, αλλ’ αυτό τούτο κομμουνιστικάς εν εποχή, καθ’ ην ο κομμουνισμός και ως λέξις και ως ιδέα ήτο τελείως άγνωστος παρ’ ημίν… έγραφε ότι η νήσος Άνδρος είνε και αυτή ποίημα τους Θεού, καθώς και όλος ο κόσμος και ότι οι προπάτορες των αρχόντων, ελθόντες εις την νήσον, εξουσίασαν δια της βίας την καλλιτέραν γην αυτής, χωρίς να έχωσι προς τούτο κανέν δικαίωμα περισσότερον από τους άλλους». Και ο Μπαλής, αφού συγκέντρωσε πάνω από τριακόσιους χωρικούς «άπαντας κηρυχθέντας οπαδούς του», έκανε συνέλευση του λαού, έκαψε τους αρχοντικούς πύργους και θα έσφαζε και τους άρχοντες και θα μοίραζε την γη τους αγρότες, αν δεν προλάβαινε ένα πολεμικό καράβι.

Ο επαναστατημένος λαός έβανε την πληβειακή σφραγίδα των επαναστατικών λύσεων σ’ όλα τα προβλήματα της πάλης. Απ’ τους κόλπους της λαϊκής μάζας αναδείχθηκαν ήρωες στρατηγοί και ναυμάχοι και στην πορεία της πάλης έτεινε αυθόρμητα να διαμορφωθεί το αριστερό λαϊκό δημοκρατικό μέτωπο.

Η επανάσταση του 1821 απόδειξε τις τρομερές δημιουργικές ικανότητες, που περικλείνουν οι λαϊκές μάζες άμα βρουν τη δυνατότητα να τις εκδηλώσουν και να τις αναπτύξουν. Οι ιστορικές συνθήκες και η συντηρητική φύση των εμποροτσιφλικάδων δεν επέτρεψαν να ολοκληρωθεί στα 1821 το έργο της λαϊκής επανάστασης.

Η τάξη των αστικοτσιφλικάδων μέχρι σήμερα εμπόδισε τη λύση των δημοκρατικών προβλημάτων, πνίγει τις ικανότητες του ελληνικού λαού, δεν άφινε να αναπτυχτούν σε πλούσια και εκπολιτιστική δημιουργία.

Στη σημερινή περίοδο στα βάθη της συνείδησης των λαϊκών μαζών ωριμάζει καινούργιο 1821 σε ασύγκριτα πιο τρανές διαστάσεις. Το προλεταριάτο που οι ναύτες της Ύδρας προανάγγειλαν τον ιστορικό του προορισμό, συγκεντρώνει γύρω του το Παλλαϊκό μέτωπο για λαοκρατική επαναστατική ολοκλήρωση του 1821.

*25/3/1936

Γ. ΖΕΥΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ελλάς· πυρ! Ελλήνων· πυρ! Χριστιανών· πυρ! Τρεις λέξεις νεκρές. Γιατί τις σκοτώσατε;»

Στις 28 Μάρτη του 1969 ο Γιώργος Σεφέρης με μαγνητοφωνημένο μήνυμά του που στέλνει κρυφά και μεταδίδεται από την Ελληνική Υπηρεσία του BBC, εκφράζεται ανοιχτά κατά του δικτατορικού καθεστώτος της χούντας των συνταγματαρχών. Την ίδια δήλωση διένειμε στον ελληνικό και ξένο τύπο. Η ―για πρώτη φορά δημόσια― τοποθέτηση του γνωστού παγκοσμίως ποιητή (το 1963 έχει τιμηθεί με το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας) εναντίον της χούντας προκάλεσε αίσθηση.

Η Μαρώ Σεφέρη διηγείται: “Τη δήλωση κατά της δικατορίας τη σκεφτότανε από πολύ καιρό. Όταν μάλιστα ήμασταν στο Πρίνστον είχε αποφασίσει να την κάνει από εκεί, αλλά μετά μετάνιωσε. “Όχι”, λέει, “δεν θα την κάνω στο εξωτερικό, θα πάω πίσω και θα την κάνω στην πατρίδα μου”. Όταν γυρίσαμε εδώ, είχε ήδη αρχίσει κάποια κίνηση κατά της χούντας με πρωτοβουλία του Γιάγκου Πεσμαζόγλου. Να συγκεντρωθούν κάποιοι λογοτέχνες και να κάνουν μια κοινή δήλωση. Ήρθε ο Πεσμαζόγλου με έναν φίλο Αμερικάνο και του ζήτησαν να κάνει τη δήλωση που θα την υπέγραφαν και οι άλλοι. Ο Γιώργος αντέδρασε. “Δεν δέχομαι”, είπε, “αν κάνω δήλωση, θα την κάνω μόνος μου”. Έτσι έγραψε το γνωστό κείμενο αναλαμβάνοντας μόνος του όλη την ευθύνη. Ο Πεσμαζόγλου βοήθησε πολύ στο να το στείλει έξω και να γίνει γνωστό. Εγώ πήρα πολλά αντίγραφα, τα έβαλα σε φακέλους και πήγα και τα μοίρασα σε όλες τις εφημερίδες εκτός από την “Εστία”. Ο Σεφέρης είχε καθήσει στου “Ζώναρς” και με περίμενε. Όταν τέλειωσα το μοίρασμα, πήγα τον βρήκα και φύγαμε αμέσως για τους Δελφούς μαζί με τον Ιταλό εκδότη Έντζο Κρέα. Όταν γυρίσαμε στην Αθήνα πολλοί φοβόνταν να μας πλησιάσουν. (…) Λίγες μέρες μετά, ήρθε στο σπίτι ένας απ’ αυτούς τους μυστικούς της χούντας με τα καπέλα και τα μαύρα γυαλιά και ρώτησε τον Σεφέρη γιατί έκανε τη δήλωση. “Άκουσε να δεις”, του λέει, “εγώ ήμουνα έξω κι όμως γύρισα στον τόπο μου κι έκανα τη δήλωση στην Ελλάδα. Δεν κρύφτηκα από κανέναν, την έστειλα σ’ όλες τις εφημερίδες, και τις ξένες και τις ελληνικές. Αν θέλετε, πιάστε με”. Εκείνος του έκανε και μερικές άλλες ερωτήσεις και σηκώθηκε κι έφυγε. Λίγο αργότερα όμως, ο Πιπινέλης μας πήρε τα διαβατήρια για να μη μπορούμε να ταξιδέψουμε κι αυτό μας έφερε πολλές δυσκολίες.”
[ΜΑΡΩ ΣΕΦΕΡΗ: “ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΣΕΦΕΡΗ” (συνομιλία με τον Α. Φωστιέρη και τον Θ. Νιάρχο, περιοδικό Η ΛΕΞΗ τ. 53, Μάρτης – Απρίλης 1986) – πηγή: λογομνήμων…]

Ο Σεφέρης συνεργαζόταν επ’ αμοιβή με το BBC από τις αρχές της δεκαετίας του ’50, όταν υπηρετούσε ως σύμβουλος στην Πρεσβεία της Ελλάδας στο Λονδίνο («Η εκπομπή μου στο ραδιόφωνο πληρώθηκε 58 λίρες. Σπάνια ήμουν τόσο περήφανος για χρήματα που κέρδισα» είχε γράψει στο ημερολόγιό του). Ποιήματα του Σεφέρη ακούστηκαν πολλές φορές από τα μικρόφωνα του BBC και κατά τη διάρκεια της εφταετούς δικατορίας στην Ελλάδα.
Η δήλωση της 28 Μάρτη:
«Πάει καιρός. Πάει καιρός που πήρα την απόφαση να κρατηθώ έξω από τα πολιτικά του τόπου. Προσπάθησα άλλοτε να το εξηγήσω, αυτό δε σημαίνει διόλου πως μου είναι αδιάφορη η πολιτική ζωή μας.
Έτσι, από τα χρόνια εκείνα ως τώρα τελευταία έπαψα κατά κανόνα ν’ αγγίζω τέτοια θέματα. Εξάλλου τα όσα δημοσίεψα ως τις αρχές του 1967, και η κατοπινή στάση μου ―δεν έχω δημοσιέψει τίποτε στην Ελλάδα από τότε που φιμώθηκε η ελευθερία― έδειχναν, μου φαίνεται αρκετά καθαρά, τη σκέψη μου.
Μολαταύτα, μήνες τώρα αισθάνομαι μέσα μου και γύρω μου ολοένα πιο επιτακτικά το χρέος να πω ένα λόγο για τη σημερινή κατάστασή μας. Με όλη τη δυνατή συντομία, να τι θα έλεγα:
Κλείνουν δύο χρόνια που μας έχει επιβληθεί ένα καθεστώς ολωσδιόλου αντίθετο με τα ιδεώδη για τα οποία πολέμησε ο κόσμος μας, και τόσο περίλαμπρα ο λαός μας, στον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο.
Είναι μια κατάσταση υποχρεωτικής νάρκης όπου, όσες πνευματικές αξίες κατορθώσαμε να κρατήσουμε ζωντανές με πόνους και με κόπους, πάνε κι αυτές να καταποντιστούν μέσα στα ελώδη, στεκάμενα νερά. Δε θα μου ήταν δύσκολο να καταλάβω πως τέτοιες ζημιές δεν λογαριάζουν πάρα πολύ για ορισμένους ανθρώπους. Δυστυχώς δεν πρόκειται μόνο γι’ αυτόν τον κίνδυνο.
Όλοι πια το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις δικτατορικές καταστάσεις η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία περιμένει, αναπότρεπτη, στο τέλος. Το δράμα αυτού του τέλους μάς βασανίζει, συνειδητά ή ασυνείδητα, όπως στους παμπάλαιους χορούς του Αισχύλου. Όσο μένει η ανωμαλία, τόσο προχωρεί το κακό.
Είμαι ένας άνθρωπος χωρίς κανέναν απολύτως πολιτικό δεσμό, και, μπορώ να το πω: μιλώ χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τον γκρεμό όπου μας οδηγεί η καταπίεση που κάλυψε τον τόπο. Αυτή η ανωμαλία πρέπει να σταματήσει. Είναι εθνική επιταγή.
Τώρα ξαναγυρίζω στη σιωπή μου. Παρακαλώ το Θεό να μη με φέρει άλλη φορά σε παρόμοια ανάγκη να ξαναμιλήσω.
28 Μαρτίου 1969.»
Ο τίτλος της ανάρτησης είναι στίχοι του Σεφέρη, από το ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΓΥΜΝΑΣΜΑΤΩΝ, Β΄:
Από βλακεία
Ελλάς· πυρ! Ελλήνων· πυρ! Χριστιανών· πυρ! Τρεις λέξεις νεκρές. Γιατί τις σκοτώσατε;
Αθήνα, καλοκαίρι — Princeton N. J., Χριστούγεννα 1968



Πηγή

Διαβάστε περισσότερα

Η κολυμπήθρα του Λένιν

ΣΠΥΡΟΣ ΜΠΡΙΚΟΣ* 

«… Είμαστε μια χώρα καθαρή…

Να απαλλαγούμε…
Πρόβλημα…
Θα υποφέρουμε…
Οι πληγές μας θα είναι πολλές…
Προβλήματα υγείας…εργασίας…φτώχειας
Θέματα Ηθών…
Δεν θα είναι αφομοιώσιμοι… «
Μακαριώτατε. Θα σας απαντήσω με ένα επιχείρημα ορθού λόγου. Γνωρίζετε άραγε πόσες ηλικιωμένες ελληνίδες, άνω των 60 ετών, είναι φορείς του ιού της ηπατίτιδος Β; – Η απάντηση είναι πολλές. Για την ακρίβεια στατιστικά σημαντικές. Και αυτό γιατί το εμβόλιο της ηπατίτιδος μπήκε σχετικά όψιμα στον προληπτικό υποχρεωτικό εμβολιασμό. Και αρκετές από αυτές, αν δεν εμφάνισαν συμπτώματα, δεν νόσησαν, δεν υποβλήθηκαν σε ειδικά διαγνωστικά τέστ, έμειναν για πάντα αδιάγνωστες. Δεν τρέχει όμως και κάτι. Γέννησαν υγιή παιδιά, ελληνόπουλα. Που κάποια από αυτά διαβάσαν ιστορία και έγιναν ολοκληρωμένες και κοινωνικά ωφέλιμες προσωπικότητες, ταγμένες στην επιστήμη, με συνεισφορά στον πολιτισμό, τα γράμματα, την εργασία. Κάποια άλλα (ευτυχώς μειοψηφούντα), τούβλα στο σχολείο, μα με φουσκωμένο γονεϊκό » πατριωτισμό «, έγιναν » καλοί » τραμπούκοι. Ίσως και καλοί χριστιανοί. » Εθνικά και θρησκευτικά αμόλυντοι » σύμφωνα με τη δική σας καθαρότητα ψυχής και νού.

Μακαριώτατε. Κάθε πληθυσμός, είτε ελληνικός, είτε μουσουλμανικός, είτε αφρικανικός, είτε αμερικάνικος, έχει τα νοσήματά του, και τον επιπολασμό τους. Δεν υπάρχει καθαρός πληθυσμός με την έννοια που το θέτετε. Το ίδιο και με τα ανθρώπινα μυαλά. Μπορεί να συναντήσει κανείς, σε κάθε έθνος ή φυλή, από πολύ βρόμικα έως πολύ καθαρά. Υπάρχουν πάσχοντες άνθρωποι με πολλή αξιοπρέπεια. Αλλά και σωματικά υγιείς με μπόλικη ανηθικότητα και απύθμενη βλακεία. Ισχύει και το αντίστροφο.

Αλλά ας επιστρέψουμε Μακαριώτατε πάλι πίσω στην επιστήμη. Οι πρόσφυγες είναι σε γενικές γραμμές ένας υγιής πληθυσμός. Με πολλά παιδιά. Πολλά υγιή μωρά. Η διαδικασία της αναπαραγωγής τους λειτουγεί ρολόι. Δείκτης υγείας του πληθυσμού τους. Σε αντίθεση Μακαριώτατε με την εμπορευματοποιημένη αναπαραγωγή της εξωσωματικής, τοξικής και στείρας Ευρώπης, της οποίας » ισότιμο μέλος » είναι και η χώρα μας. Πάντως οι πιο δυνατές φυλές, με μεγαλύτερη προσαρμογή στο περιβάλλον, στην ιστορία της ανθρωπότητας, Μακαριώτατε, ήταν προϊόντα επιμειξίας. Έτσι αναπνέουν τα ανθρώπινα γονίδια Μακαριώτατε. Κατοικοεδρεύουν πάνω σε ελεύθερα χρωμοσώματα. Να εύχεστε Μακαριώτατε, να μην κάνουν ντού προς τα πάνω, οι επί αιώνες καταπιεσμένοι και αλυσοδεμένοι λαοί της Αφρικής. Θα μαυρίσει ο τόπος. Δεν θα μείνει κολυμπηθρόξυλο από την » πολιτισμένη Ευρώπη «.

Είναι υγιής πληθυσμός οι πρόσφυγες, Μακαριώτατε. Υγιέστατος. Μόνο που τα μωρά τους κολλάνε ιώσεις και παθαίνουν κρυολογήματα. Όπως και τα ελληνόπουλα. Και χρειάζονται φάρμακα, καθαρά ρούχα και ζεστό περιβάλλον για να αναρρώσουν. Μακαριώτατε, το μάθατε πως κούρδισσες μαχήτριες στο Κομπάνι πέταξαν τη μαντίλα και φόρεσαν αγωνιστικό μπερέ. Το μάθατε φαντάζομαι πως παλεύουν για τα δικαιώματα των γυναικών. Για τον απανταχού αδικημένο άνθρωπο. Χορεύουν πυρρίχειο χορό. Αυτόν που δεν έμαθαν ποτέ τους οι δικοί μας μπουχέσες, που ρίχνουνε καθημερινά κορόνες στο όνομα του έθνους. Πολεμάνε στο Κομπάνι γυναίκες, στα είκοσί τους χρόνια, τους τζιχαντιστές και τον ισλαμοαμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Τον πιο νόθο και βρόμικο ιμπεριαλισμό. Σκέτο εξάμβλωμα. Που σπέρνει τον τρόμο. Που παραφράζει το Κοράνι και φανατίζει τους λαούς. Που βομβαρδίζει το βιος και διώχνει τον κόσμο από τις πατρίδες του.

Οι πρόσφυγες, κάνανε το μακροβούτι τους Μακαριώτατε. Βούτηξαν στα Άγια νερά. Σε αυτά της ανθρώπινης επιβίωσης. Και θα σας επαναφέρω Μακαριώτατε πάλι πίσω στον ορθό λόγο, την επιστήμη. Για τελευταία φορά. Ο άνθρωπος, όπως και η ανθρώπινη ζωή, πέρασαν μέσα από το νερό και εξελίχθηκαν. Και όταν ο πρώτος άνθρωπος, ο » πρωτόπλαστος » για εσάς τους καθαρούς της πίστης , » μετανάστευσε » στη στεριά έφτιαξε τις πρώτες ανθρώπινες κοινωνίες. Σε αυτές υπήρχε ισότητα, δικαιοσύνη και κοινοκτημοσύνη.

Δεν ξέρω αν αυτός ο πρώτος άνθρωπος, ήταν ο Χριστός, ο Λένιν, ή ο Ερνέστο.

Ήταν όμως σίγουρα μετανάστης.

Και ήταν πρώτος αυτός που κήρυξε την Αγάπη για τον πλησίον.

Μακαριώτατε.

Διαβάστε περισσότερα

Φιλελεδισμός Vs Σκέψη

spasmenoparathyro

Οι «φίλοι» μας οι Αμερικάνοι λένε: “Όσο ανακατεύεις τα σκατά, τόσο βρωμάνε”. Ας ανακατέψουμε λοιπόν κι εμείς με την σειρά μας τον κουβά με σκατά που είναι η (νεο)φιλελεύθερη σκέψη, ώστε να απολαύσουμε την μεταφορική δυσωδία, αλλά και να βρούμε μερικές αλήθειες μέσα σε αυτά.
Στο άρθρο αυτό είχαμε σκοπό να ασχοληθούμε με τρεις αστέρες του (νεο)φιλελευθερισμού, που εκφράζονται τακτικά δημοσίως (Μπογδάνος, Σώτη Τριανταφύλλου, Τζήμερος). Δυστυχώς βγήκε λίγο μεγάλο και γιαυτό το σπάσαμε σε κομμάτια.
Πρώτη στάση η Σώτη Τριανταφύλλου. Εμείς την αγαπήσαμε όταν πέσαμε πάνω σε αυτή της, την συνέντευξη και εκτεθήκαμε για πρώτη φορά στο μανιώδες ρουθούνισμά της, αλλά και την πνευματική της χαμέρπεια.

Απ’ότι φαίνεται λοιπόν, η Σώτη έγραψε ένα βιβλίο και βρέθηκε κάποιος να της το εκδώσει (ο Πατάκης) εν έτει 2015 με τίτλο “Πλουραλισμός, πολυπολιτισμικότητα, ένταξη, αφομοίωση”. Είναι τόσο χαρούμενη δε, με το αποτέλεσμα της συγγραφικής της προσπάθειας, που άδραξε την ευκαιρία των τρομοκρατικών επιθέσεων στο Βέλγιο, για να δημοσιεύσει ένα απόσπασμά του, στο σάιτ liberal.gr.

Ας εξετάσουμε μερικά αποσπάσματα για να πάρουμε μια ιδέα.

Παρά τη διεθνή αποσταθεροποίηση και την ανάπτυξη της ισλαμικής θεμελιοκρατίας, η θεωρία της μόδας δεν είναι ο πλουραλισμός – είναι η πολυπολιτισμικότητα, η οποία θεωρείται διεύρυνση του πλουραλισμού. Πρόκειται για χονδροειδές λάθος ευαίσθητων ψυχών. Αντιθέτως, η πολυπολιτισμικότητα είναι η άρνηση και η ανατροπή του πλουραλισμού.

Εδώ παρατηρούμε την Σώτη να παίζει με τις λέξεις. Έχει πάρει τρία buzzwords τους αποδίδει νοήματα και τα βάζει να συγκρούονται μεταξύ τους. Θεμελιοκρατία είναι μάλλον ο φονταμενταλισμός, πλουραλισμός είναι το καλό buzzword, και πολυπολιτισμικότητα είναι το κακό. Παρακάτω δίνει και ορισμούς στις λέξεις πλουραλισμός και πολυπολιτισμικότητα.

Ο πλουραλισμός έχει τις ρίζες του στην ανεκτικότητα, μια αρχή που βασίζεται σε τρία κριτήρια. Πρώτον, στην απόρριψη κάθε δόγματος και μοναδικής αλήθειας, εφόσον ο πολιτισμός μας μάς υπαγορεύει να επιχειρηματολογούμε, να αιτιολογούμε τις ιδέες που υποστηρίζουμε. Δεύτερον, στον σεβασμό της λεγόμενης harm principle που σημαίνει ότι η ανεκτικότητα δεν πρέπει να επισύρει οποιαδήποτε βλάβη είτε της μίας είτε της άλλης πλευράς. Τρίτον, στο κριτήριο της αμοιβαιότητας. Αν σας παραχωρώ κάτι, πρέπει κι εσείς να μου παραχωρήσετε κάτι: μια δίκαιη δοσοληψία. Αν δεν υπάρχει αμοιβαιότητα, τότε η σχέση δεν είναι σχέση ανεκτικότητας, είναι σχέση επιβολής, είναι άσκηση βίας.

Ο πλουραλισμός λοιπόν βασίζεται στο ότι θα πρέπει να δεχτείς εσύ σαν πολίτης ότι:

1.  Η “αλήθεια” δεν είναι κάτι που αποκλείει και άλλες ενδεχομένως συγκρουόμενες με αυτήν “αλήθειες”, άρα δεν αποκλείεται και από αυτές.
2. Θα γίνεσαι ανεκτός(απο ποιόν άραγε;), όσο αυτό δεν επισύρει καμία βλάβη σε καμία άλλη πλευρά.(άραγε αυτό περιλαμβάνει και την οικονομική βλάβη, ή ίσως την αισθητική βλάβη;)
3. Αν θέλεις οτιδήποτε (π.χ. ανοχή) πρέπει να δίνεις κάποιο αντίτιμο. Υποθέτω ότι σαν αντίτιμο πέρα από το υλικό, η Σώτη εννοεί και τις διάφορες ελευθερίες που μπορεί ο καθένας να απεμπολήσει.

Με λίγα λόγια ο πλουραλισμός της Σώτης, είναι ένα σκοτεινό μέρος, όπου αν δεν μπορείς να πληρώνεις όποιον θέλει να καπηλευτεί την αδυναμία σου, δεν έχει ανοχή για σένα και όπου η λέξη “αλήθεια” έχει χάσει το νόημά της.
Ας δούμε όμως και τι είναι αυτή η κακή πολυπολιτισμικότητα.

Η πολυπολιτισμικότητα ακολουθεί αντίθετη πορεία. Αντί για την προώθηση μιας «συνεκτικής πολυμορφίας» ή μιας «πολυμορφικής συνεκτικότητας», προωθεί και προβάλλει τις ξεχωριστές ταυτότητες της κάθε ομάδας• συχνά τις δημιουργεί, τις αναδεικνύει, τις υποδαυλίζει. Το αποτέλεσμα της πολυπολιτισμικότητας είναι μια κατατεμαχισμένη κοινωνία με στεγανά, εχθρικά, τμήματα μεταξύ τους, τα οποία κραδαίνουν βιαίως ισχυρές ταυτότητες «διαφορετικότητας» και στερούνται επιθυμίας και ικανότητας να ενσωματωθούν.

Από αυτό τον ορισμό, δεν νομίζουμε ότι μπορούμε με τα φτωχά μυαλά μας να καταλάβουμε τι σημαίνει πολυπολιτισμικότητα . Οι φράσεις “συνεκτική πολυμορφία” και “πολυμορφική συνεκτικότητα” δεν σημαίνουν τίποτα για μας και ελπίζουμε και για εσάς. Αυτό που μπορούμε να καταλάβουμε, είναι πως θεωρεί η συγγραφέας ότι σε μία κοινωνία ομοεθνών, δεν υπάρχουν κοινωνικά στεγανά και πως δεν υπάρχει ταξική πάλη, ή έστω σύγκρουση συμφερόντων ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις και ομάδες. Η ιστορία νομίζουμε ότι διαψεύδει κάτι τέτοιο κατηγορηματικά και σε κάθε ευκαιρία.
Στη συνέχεια η Σώτη κάνει ένα κρεσέντο πολιτικού πολιτισμού, όταν δηλώνει απερίφραστα ότι:

αν ακούς στο όνομα Μοχάμετ δεν είσαι Γάλλος, αν και πιθανώς έχεις γαλλικά χαρτιά.

Διερωτάται λίγο παρακάτω αυτός ο φωτεινός νους:

Γιατί όμως οι δυτικές χώρες κάνουν διαρκώς συμβιβασμούς παραβιάζοντας τους νόμους της δημοκρατίας προκειμένου να ικανοποιήσουν τους μουσουλμάνους μετανάστες;

Η πραγματικότητα άλλη μια φορά έρχεται να την διαψεύσει με τις δυτικές χώρες να καταπατούν τους νόμους τους για να πλήξουν τους μουσουλμάνους μετανάστες και πρόσφυγες. Αλλά είπαμε η “αλήθεια” ποτέ δεν είναι απόλυτη μπορεί να υπάρχει και η “αλήθεια” ότι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που κοιμούνται στην λάσπη στην Ειδομένη, που ξυλοκοπούνται στα Σκόπια, που φυλακίζονται σε κέντρα κράτησης στην Ελλάδα, που χάνουν οικογένεια, ζωή και αξιοπρέπεια σε όλη την Ευρώπη, να χαίρουν ευνοϊκής μεταχείρισης.
Θα αναρωτηθεί κανείς, ποια σκοτεινή ιδεολογία είναι αυτή που οδηγεί τον άνθρωπο να θέλει μια τόσο απάνθρωπη κοινωνία, όπου οι λέξεις να χάνουν το νόημά τους και οι άνθρωποι να γίνονται ανεκτοί όσο έχουν αντίτιμα να δώσουν (αρκεί πάντα να έχουν και το σωστό όνομα). Την απάντηση μας την δίνει η ίδια η Σώτη.

Αλλά, για να εκτιμήσουμε τον πλουραλισμό και να απορρίψουμε την πολυπολιτισμικότητα, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουμε τη συντριπτική ανωτερότητα της φιλελεύθερης δυτικής δημοκρατίας έναντι των άλλων συστημάτων.

Είναι ο φιλελευθερισμός! (ανόητε;)
Στο επόμενο θα ασχοληθούμε με Τζημ και Μπο.

Διαβάστε περισσότερα

Apple, Samsung, Sony και Microsoft πλουτίζουν πάνω στις πλάτες παιδιών-εργατών

Αναδημοσίευση από Kollect-news (να το διαβάζετε σας έχουμε πει; σας το χουμε πει.) που το μετέφρασαν από International Business Times.

Οι κολοσσοί της τεχνολογίας Apple, Samsung, Sony και Microsoft κατηγορούνται για το ότι χρησιμοποιούν κοβάλτιο που εξορύσσεται από παιδιά στο Κονγκό. Η Διεθνής Αμνηστία προσθέτει ότι οι εταιρείες δεν έχουν πραγματοποιήσει καν τους βασικούς ελέγχους που απαιτούνται για να ελέγξουν την πηγή των υλικών που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα τους.

Getty Images

Η έρευνα
Το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου κοβαλτίου πωλείται από την Κινεζική Huayou Cobalt και την θυγατρική της, Congo Dongfang Mining, σε κατασκευαστές εξαρτημάτων στην Κίνα και τη Βόρειο Κορέα. Οι κατασκευαστές εξαρτημάτων το πωλούν με τη σειρά τους στους κατασκευαστές μπαταριών οι οποίοι το προμηθεύουν σε εταιρείες όπως οι Apple, Microsoft, Samsung, Sony, Daimler και Volkswagen.
Η Διεθνής Αμνηστία ισχυρίζεται ότι επικοινώνησε με 16 πολυεθνικές εταιρείες που ήταν πελάτες των κατασκευαστών μπαταρίας με υλικά από την Huayou Cobalt. Ενώ μια εταιρεία παραδέχτηκε τη σύνδεση, τέσσερις δεν μπορούσαν να πουν αν αγοράζουν το κοβάλτιο από την Δημοκρατία του Κονγκό ή την Huayou Cobalt, όπως αναφέρει η Αμνηστία. Έξι εταιρείες είπαν ότι εξετάζουν τους ισχυρισμούς, ενώ επτά άλλες αρνήθηκαν τη χρήση κοβαλτίου από την Huayou Cobalt. Η Αμνηστία λέει ότι πέντε εταιρείες που αρνήθηκαν τους ισχυρισμούς βρίσκονταν στο πελατολόγιο των κατασκευαστών μπαταρίας που αγόραζαν κοβάλτιο από την Huayou Cobalt.
«Οι φανταχτερές βιτρίνες και η προώθηση της τελευταίας λέξης της τεχνολογίας κάνουν μεγάλη αντίθεση με τα παιδιά που κουβαλάνε σακιά με πέτρες, και με τους μεταλλωρύχους στα στενά χειροποίητα τούνελ που κινδυνεύουν με μόνιμη βλάβη στους πνεύμονες,» λέει ο Mark Dummett, ερευνητής ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Διεθνή Αμνηστία.
«Εκατομμύρια ανθρώπων απολαμβάνουν τα προνόμια των νέων τεχνολογιών, αλλά σπάνια ρωτούν πώς κατασκευάστηκαν. Είναι πια καιρός οι μεγάλες εταιρείες να αναλάβουν την ευθύνη για την εξόρυξη των πρώτων υλών που αποτελούν τα προσοδοφόρα προϊόντα τους,» προσέθεσε.
Ο Emmanuel Umpula, διευθυντής του Afterwatch (Παρατηρητήριο Αφρικανικών Πόρων), είπε: «Είναι ένα μεγάλο παράδοξο της ψηφιακής εποχής το ότι μερικές από τις πλουσιότερες και πιο καινοτόμες εταιρείες στον κόσμο είναι σε θέση να διαθέτουν απίστευτα εξελιγμένες συσκευές χωρίς να απαιτείται να αναφέρουν από πού προμηθεύονται τις πρώτες ύλες για τα εξαρτήματά τους.»

Amnesty International

Παιδική εργασία στα ορυχεία
Το Κονγκό λέγεται ότι παράγει το 50% της παγκόσμιας παραγωγής κοβαλτίου. Η Huayou Cobalt παίρνει πάνω από το 40% του κοβαλτίου από το Κονγκό. Οι μεταλλωρύχοι της περιοχής αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας και είναι επιρρεπείς σε θανατηφόρα δυστυχήματα. Περίπου 80 μεταλλωρύχοι πέθαναν στο βόρειο Κονγκό από το Σεπτέμβριο του 2014 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2015, σύμφωνα με την Διεθνή Αμνηστία.
Τα παιδιά μεταλλωρύχοι αναφέρεται ότι εργάζονται 12 ώρες την ημέρα για να βγάλουν 2 δολάρια την ημέρα. Σύμφωνα με τη Unicef, περίπου 40.000 παιδιά εργάστηκαν σε ορυχεία το 2014 στο βόρειο Κονγκό. Ο Paul, ένα δεκατετράχρονο αγόρι, είπε στους ερευνητές της Αμνηστίας: «Περνούσα 24 ώρες κάτω στα τούνελ. Έφτανα το πρωί και έφευγα το άλλο πρωί.»
«Πολλές από αυτές τις πολυεθνικές λένε ότι έχουν μηδενική ανοχή για την παιδική εργασία. Αλλά αυτό που λένε δεν αξίζει ούτε το χαρτί πάνω στο οποίο είναι γραμμένο, όταν οι εταιρείες δεν ερευνούν τους προμηθευτές τους. Ο ισχυρισμός τους είναι απλά αναξιόπιστος,» είπε ο Dummett.
Πηγή – Μετάφραση

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεις και Επανάσταση: Η Κομμούνα του Παρισιού, 1871

Το πείραμα της Παρισινής Κομμούνας, ξεκίνησε 26 Μαρτίου, διήρκεσε 72 μέρες και έχει αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα για τις λαϊκές επαναστάσεις μέχρι σήμερα. Το Tvxs.gr αναδημοσιεύει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον απόσπασμα από το βιβλίο του Manuel Castells, «Τhe City and the Grassroots», σε μετάφραση της Ελένης Πορτάλιου:
 

 Εισαγωγή
Η Κομμούνα του Παρισιού έχει γενικά αντιμετωπιστεί, ιδιαίτερα στη μαρξιστική παράδοση, ως η πρώτη σημαντική προλεταριακή πολιτική εξέγερση. Για τον Λένιν, η εμπειρία της Κομμούνας κατέδειξε τη δυνατότητα ενός προσανατολισμένου πολιτικά κινήματος της εργατικής τάξης και την ανάγκη καταστροφής του αστικού κράτους για ν’ αντικατασταθεί, εάν η επανάσταση διαρκούσε, από ένα προλεταριακό κράτος. Υπάρχει, πράγματι, μια κλασική συζήτηση ανάμεσα στη λενινιστική άποψη και τη φιλελεύθερη ερμηνεία της Κομμούνας ή, με πιο γαλλικούς όρους, ανάμεσα στους Γιακωβίνους και τους Προυντονιστές.
Ήταν η Κομμούνα μια διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης των ιδεωδών της δημοκρατίας όταν ήρθαν αντιμέτωπα με τη στρατιωτική ήττα του έθνους και την κατάρρευση της Δεύτερης Αυτοκρατορίας; Ή ήταν, αντίθετα, μια πολιτική επανάσταση που προήγαγε το αίτημα για πολιτική ελευθερία σε μια νέα θεσμική οργάνωση βασισμένη στο σχέδιο μιας εθελοντικής ομοσπονδίας ελεύθερων κοινοτήτων; Τα ενδιαφέροντα της έρευνάς μας είναι κάπως διαφορετικά. Χωρίς να μπορούμε σ’ αυτό το κείμενο ή να επανασυστήσουμε ή να προσπελάσουμε μια τέτοια θεμελιακή συζήτηση, θέλουμε να επιστήσουμε την προσοχή σε άλλα δυνατά ιστορικά νοήματα της Κομμούνας, μερικά από τα οποία είναι γεμάτα σημασία για την κατανόηση του αστικού προβλήματος.
Ενδιαφερόμαστε ιδιαίτερα να εξερευνήσουμε την υπόθεση που ετέθη από τον μεγάλο μαρξιστή φιλόσοφο Henry Lefebvre για την Κομμούνα ως αστική επανάσταση. Αν μια τέτοια ερμηνεία ήταν ορθή, η υπερβολική ώθηση της Κομμούνας πάνω στην πολιτική και την ιδεολογία του εργατικού κινήματος θα μπορούσε να είναι μια ένδειξη της ιστορικής σχέσης που εγκαθιδρύθηκε ανάμεσα στο αστικό πρόβλημα και το κοινωνικό κίνημα, που διατηρεί τον κύριο ρόλο στη διαδικασία της καπιταλιστικής εκβιομηχάνισης. Αντί να είναι μια καθυστερημένη συνέχεια της Γαλλικής Επανάστασης ή της αναγγελίας της επερχόμενης σοσιαλιστικής, η Κομμούνα θα μπορούσε, κάτω από αυτή την οπτική, να θεωρηθεί ως σημείο επαφής ανάμεσα στις αστικές αντιθέσεις και το εμφανιζόμενο εργατικό κίνημα, τόσο στις πιο αρχαϊκές πλευρές της (η επανάσταση των Ξεβράκωτων ενάντια στις αδικίες της εξουσίας) όσο και στα πιο προβλεπτικά του μέλλοντος θέματά της (η αυτοδιαχείριση της κοινωνίας).
Αυτή η θεμελιώδης διάσταση της Κομμούνας, που ο Lefebvre έχει προβάλλει, έχει σε μεγάλο βαθμό απορριφθεί εξ’ αιτίας της πολιτικοποίησης της συζήτησης ανάμεσα στους μαρξιστές και τους φιλελεύθερους σε σχέση με το ιστορικό της νόημα. Ακόμα, η προσεκτική θεώρηση της μελέτης αυτής της διάστασης και η ιστορική μαρτυρία γι’ αυτή θα μπορούσαν ν’ αποδειχθούν εξαιρετικά βοηθητικά στην προσπάθειά μας να ερμηνεύσουμε τις μεταβαλλόμενες σχέσεις ανάμεσα στην πόλη, την κοινωνία και το κράτος.
Oι Kομμουνάροι
Ποιοι ήταν οι Kομμουνάροι. Ποια η κοινωνική σύνθεση της Kομμούνας (commune). Aπό πρώτη ματιά εμφανίζεται να είναι μια εργατική εξέγερση αντίθετα με την εξέγερση του 1848 ή την αντίσταση στο Coup d’ Etat (πραξικόπημα) του 1851. …O κομμουνάρος ήταν ένα μισθωτό πρόσωπο. Και αν οι υπάλληλοι ήταν ακόμα παρόντες μεταξύ των επαναστατών το 1871, τα ελεύθερα επαγγέλματα, οι εισοδηματίες, οι έμποροι, οι υπάλληλοι αριθμούσαν όλοι μαζί μόνο το 16 των ανθρώπων που συνελήφθησαν, ενώ ήταν 27 το 1851.
Οι περισσότεροι κομμουνάροι ήταν χειρώνακτες εργάτες. Αλλά τί είδος εργατών; Eργάτες από βιομηχανικές δραστηριότητες και ιδιαίτερα από τη μεταλλουργία. Όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Μεταξύ των εξεγερμένων η πιο σημαντική ομάδα και η πιο υπεραντιπροσωπευόμενη, σε σχέση με τον ενεργό Παρισινό πληθυσμό ως σύνολο, ήταν οι εργάτες κατασκευών. Αυτοί ήταν οι αντιπρόσωποι της σύγχρονης βιομηχανίας. Εξέφραζαν τη φανταστική αστική ανάπτυξη και τις δραστηριότητες αστικής ανανέωσης στο Παρίσι στη διάρκεια της Δεύτερης Aυτοκρατορίας, κάτω από τη διεύθυνση του Haussmann, ενός από τους πιο φιλόδοξους πολεοδόμους στην ιστορία. …Συνεπώς, αν είναι αλήθεια ότι η μεγάλη πλειοψηφία των κομμουνάρων ήταν εργάτες, οι περισσότεροι δεν ήταν βιομηχανικό προλεταριάτο, αλλά παραδοσιακοί τεχνίτες και εργάτες στις κατασκευές που συνδέονταν με την αστική ανάπτυξη.
Για να ολοκληρώσουμε το κοινωνικό προφίλ των κομμουνάρων, πρέπει να προσθέσουμε δύο σημαντικές παρατηρήσεις. Πρώτον, η μικροαστική τάξη αντιπροσωπεύει μια καθαρή μειοψηφία μεταξύ των εξεγερμένων, όχι όμως και μεταξύ των εκλεγμένων αντιπροσώπων της Kομμούνας: υπήρχαν μόνο 25 εργάτες μεταξύ των 90 αντιπροσώπων που εκλέχτηκαν στις δημοτικές εκλογές της επανάστασης στις 26 Mαρτίου 1871. Η μεγάλη πλειοψηφία της συνέλευσης σχηματίστηκε από “μικροαστούς”, υπαλλήλους, λογιστές, γιατρούς, δασκάλους, δικηγόρους και δημοσιογράφους. Ακόμα πιο σημαντικό, η πλειοψηφία των αξιωματικών και στελεχών της στρατιωτικής δύναμης της Kομμούνας, της Garde Nationale, αποτελείτο από υπαλλήλους, τυπογράφους και μικρούς εμπόρους. Για να συνοψίσουμε, οι δράστες της Kομμούνας ήταν μόνο ένα μικρό περιθωριακό τμήμα του βιομηχανικού προλεταριάτου… Eπομένως ο χαρακτηρισμός της Kομμούνας ως προλεταριακής εξέγερσης είναι αμφίβολος.
Αντίθετα, εμφανίζεται ως λαϊκή επανάσταση, πολύ περισσότερο λαϊκή από οποιαδήποτε άλλη Παρισινή επανάσταση. Είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο το ότι δεν υπήρχε απολύτως καμμία συμμετοχή της φιλελεύθερης αστικής τάξης. Ακόμα οι κομμουνάροι δεν ήταν οι Canuts de Lyon, πρωτομάρτυρες στο βιομηχανικό ταξικό αγώνα. Ήταν οι άνθρωποι της μεγάλης πόλης στη διαδικασία μετασχηματισμού και οι πολίτες μιας δημοκρατίας σε αναζήτηση των θεσμών της. Tελευταίο, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, η Kομμούνα ήταν αποφασιστικά μια δράση γυναικών. O Lissagaray, αυτόπτης μάρτυρας γράφει: “Oι γυναίκες ξεκίνησαν πρώτες όπως έκαναν και στη διάρκεια της επανάστασης. Οι γυναίκες της 18ης Mαρτίου, σκληραγωγημένες από τον πόλεμο στον οποίο είχαν διπλό μερίδιο δυστυχίας, δεν περίμεναν τους άνδρες τους”.
Φαίνεται ότι ο ρόλος τους στην Kομμούνα ήταν κρίσιμος και όχι μόνο ορισμένων εμβληματικών φυσιογνωμιών, όπως η Louise Michel, μία από τους λίγους ηγέτες που στάθηκαν μπροστά στα στρατιωτικά δικαστήρια, στη διάρκεια των δικών και η Elisabeth Dimitrieva, πρόεδρος των Eνώσεων Γυναικών και πιθανόν ο σύνδεσμος ανάμεσα στον Kαρλ Mαρξ και την Kομμούνα. Οι γυναίκες ήταν το πιο δραστήριο στοιχείο στις κινητοποιήσεις του λαού, στη μάχη με τον στρατό, στις συναντήσεις της γειτονιάς και στις διαδηλώσεις στους δρόμους. Η μεγάλη πλειοψηφία αυτών των γυναικών ήταν “κοινής” καταγωγής. Η οικογενειακή τους κατάσταση ήταν γενικά “ανώμαλη” – σύμφωνα με την αστική ηθική – οι περισσότερες ζούσαν ανύπανδρες με άνδρες και πολλές είχαν χωρίσει από τους συζύγους τους.
Ο τύπος και το νομικό σύστημα ήταν ιδιαίτερα σκληρά σ’αυτές τις γυναίκες, τις επονομαζόμενες petroleuses εξαιτίας μιας υποτιμητικής φήμης, σύμφωνα με την οποία μετέφεραν μπουκάλια πετρελαίου για ν’ανάψουν φωτιές στα σπίτια των αστικών οικογενειών. Πολλές από τις γυναίκες που πήγαν σε δίκη ως κομμουνάροι, είχαν ποινικό μητρώο – γεγονός που αποκαλύπτει τις συνθήκες στις πόλεις του 19ου αι. όπου οι κοινές γυναίκες εχρησιμοποιούντο συχνά ως πηγή ευχαρίστησης από πλούσιους άνδρες και πηγή κέρδους από τους φτωχούς. Ο κόσμος των γυναικών της κατώτερης τάξης ήταν πάντα στην άκρη της αστικής απόκλισης. Η ενεργή συμμετοχή των γυναικών στην Kομμούνα δίνει έμφαση στο λαϊκό και αστικό χαρακτήρα της κοινωνικής εξέγερσης, στην οποία τα οδοφράγματα κτίστηκαν περισσότερο για να σημειώσουν χωρικά μια κοινωνική κοινότητα σε κάθε γειτονιά παρά για να υπερασπιστούν αποτελεσματικά ένα στρατό του οποίου η κινητικότητα διευκολύνθηκε πολύ από τη στρατιωτική οπτική, που ο Haussmann είχε εφαρμόσει στον πολεοδομικό σχεδιασμό: μεγάλες εθνικές λεωφόροι για ν’ανοίξουν το δρόμο στο ιππικό και τις σφαίρες των όπλων.
Tο Πρόγραμμα της Kομμούνας
Πώς οι κομμουνάροι αυτοπροσδιορίζονται – περισσότερο ως άνθρωποι του Παρισιού ή περισσότερο ως εργάτες της πρωτεύουσας; Στο επίπεδο των επίσημων διακηρύξεων της Kομμούνας, δεν υπάρχει αμφιβολία – ως πολίτες (citoyens). Ο Λουδοβίκος XIV είχε διακηρύξει “Tο κράτος είμαι εγώ”. Οι άνθρωποι του Παρισιού απαντούσαν “H κοινωνία είμαστε εμείς”. Στο συγκεντρωτισμό του Γαλλικού κράτους η Kομμούνα του Παρισιού αντιπαράθεσε τον συγκεντρωτισμό της τοπικής αστικής κοινωνίας. Αυτός ο Παρισινός μεσιανισμός εγχαράχτηκε για πάντα στη Γαλλική κουλτούρα και πολιτική και στη σχέση τους με τον υπόλοιπο κόσμο. Γι’αυτό το πρώτο αίτημα της Kομμούνας και η πυροδότηση του κινήματος ήταν η επανίδρυση της δημοτικής ελευθερίας και η πρώτη πολιτική της πράξη ήταν η οργάνωση των πρώτων δημοτικών εκλογών στο Παρίσι του 19ου αι.
Πιο πέρα, οι κομμουνάροι έκαναν καθαρό ότι διεκδίκησαν “σοβαρές δημοτικές ελευθερίες”. Αυτές θα ήταν η παύση της Nομαρχίας που έλεγχε τις αρχές της πόλης. το δικαίωμα της “Eθνικής Φρουράς” να ονομάζει τους αρχηγούς της και να διαμορφώνει την οργάνωσή της. η διακήρυξη της Δημοκρατίας ως νομικής μορφής της κυβέρνησης. και η απαγόρευση στο στρατό να εισέλθει στην περιοχή του δήμου του Παρισιού. – πράγματι, ένα θεσμικό πλαίσιο όπου οι δημοτικές ελευθερίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να εγκαταστήσουν την αυτοκυβέρνηση της τοπικής πολιτικής κοινωνίας. Και για την υπόλοιπη Γαλλία “H απόλυτη αυτονομία της Kομμούνας επεκτάθηκε σε όλες τις περιοχές στη Γαλλία, ενθαρρύνοντας κάθε μία στην ολοκλήρωση των δικαιωμάτων της”. Επίσης, σκόπευε “… να βρει στη μεγάλη κεντρική διοίκηση, αντιπροσώπευση των ομόσπονδων κοινοτήτων, την πρακτική εκπλήρωση των ίδιων αρχών…” που το Παρίσι είχε αποφασίσει να θέσει σε εφαρμογή στους δικούς του θεσμούς”.
Ποιες ήταν αυτές οι αρχές;
To Δικαίωμα Kάθε Kομμούνας (Kοινότητας) ν’ Aποφασίζει: “Tην ψήφιση του κοινοτικού προϋπολογισμού. την επιβολή και τη διανομή των φόρων. την κατεύθυνση των τοπικών υπηρεσιών. την οργάνωση της δικαιοσύνης, της αστυνομίας και της εκπαίδευσης. τη διοίκηση της κοινοτικής ιδιοκτησίας”. “Tην εξουσία του δήμου στον ορισμό, με εκλογή ή εντολή, με πλήρη υπευθυνότητα και μόνιμο δικαίωμα ελέγχου και ανάκλησης όλων των δικαστών και των κοινοτικών αξιωματούχων όλων των ειδών”. “Tην απόλυτη εγγύηση της ελευθερίας του ατόμου, της ελευθερίας της συνείδησης και της ελευθερίας στην εργασία”. “Tη μόνιμη παρέμβαση των πολιτών στις κοινοτικές υποθέσεις, από την ελεύθερη έκφραση των ιδεών τους και την ελεύθερη υπεράσπιση των συμφερόντων τους”. “Tην οργάνωση της Άμυνας της Πόλης και της Eθνικής Φρουράς, που εκλέγει τους επικεφαλής της και έχουν πλήρη υπευθυνότητα στη διατήρηση της τάξης στην πόλη τους”. Διακήρυξη στο Γαλλικό Λαό, 19 Aπριλίου 1871
Έτσι, η Kομμούνα ήταν αρχικά μια δημοτική επανάσταση, με τον εμπλουτισμό ότι ένας τέτοιος προσανατολισμός δεν συνεπάγεται καμμία περιορισμένη οπτική. αντίθετα, ο μετασχηματισμός του κράτους ως συνόλου ήταν το διακύβευμα, με τους δημοτικούς θεσμούς ως ακρογωνιαίο λίθο μιας νέας πολιτικής κατασκευής. Μια τέτοια προοπτική δεν ήταν μόνο το αποτέλεσμα της Προυντονικής επιρροής στους συγγραφείς της Διακήρυξης της 19ης Aπριλίου, αλλά ένα σταθερό θέμα που βρίσκεται σε όλες τις πράξεις και τους λόγους των κομμουνάρων στο Παρίσι και, έτσι, ήταν, με τον ίδιο τρόπο, παρόν στις προσπάθειες να επεκταθεί η Kομμούνα στις επαρχίες της Λυών, της Mασσαλίας, της Tουλούζης, της Kρεσό και της Λιμουζίν. Στο Σεν Eτιέν, μια κυρίαρχα εργατική βιομηχανική πόλη, οι κομμουνάροι σκότωσαν τον νομάρχη που ήταν βιομήχανος καπιταλιστής. Παρά τη βίαιη σύγκρουση που ενεπλάκησαν οι εργάτες, οι κομμουνάροι δεν εξέφρασαν κανενός είδους αντικαπιταλιστικά αισθήματα και η κύρια απαίτησή τους αφορούσε ξανά την ανάκτηση των δημοτικών ελευθεριών.
Για να γίνει κατανοητή, σε όλο το νόημά της, η κυριαρχία του δημοτικού θέματος μεταξύ των κομμουνάρων χρειάζεται να τοποθετηθεί στο πλαίσιο της διαίρεσης ανάμεσα στο Παρίσι και τις επαρχίες, την πόλη και την ύπαιθρο. Η μεγάλη πόλη, ως φωλιά της ελευθερίας ήταν το αποφασιστικό στοιχείο που έπρεπε να διαφύγει τον έλεγχο του κεντρικού κράτους που έμοιαζε ακόμα να κυριαρχείται από τη συντηρητική πλειοψηφία. Επειδή η κατάκτηση της τοπικής αυτονομίας θα μπορούσε να επιτρέψει στις τοπικές πολιτικές κοινωνίες των πόλεων να εκφράσουν πλήρως την επαναστατική τους κλίση, η δημοτική ελευθερία γινόταν αντιληπτή ως θεμελιώδες πολιτικό ατού για τις δυνάμεις που πολεμούσαν για κοινωνική αλλαγή.
Μαζί με αυτό τον θεμελιώδη στόχο των δημοτικών ελευθεριών, η Kομμούνα έθεσε, επίσης, τα βασικά κοινωνικο-οικονομικά αιτήματα το πρώτο από τα οποία ήταν η διαγραφή των οφειλομένων ενοικίων στην κατοικία, μαζί με μια καθαρή νομοθεσία για την πληρωμή των εμπορικών μισθώσεων και των δανείων. Ο σπινθήρας, που πυροδότησε την Kομμούνα, ήταν η έγκριση ενός διατάγματος που απαιτούσε την εκβιαστική πληρωμή όλων των οφειλομένων ενοικίων και των εμπορικών χρεών. Σύμφωνα με τον Lissagaray “300.000 εργάτες, καταστηματάρχες, τεχνίτες και μικροί επιχειρηματίες και έμποροι που είχαν ξοδέψει τις οικονομίες τους στη διάρκεια της πολιορκίας (από τους Πρώσους) και δεν είχαν κανένα έσοδο πτώχευσαν, εξαρτώμενοι από τη θέληση των ιδιοκτητών”.
Ανάμεσα στις 13 με 17 Mαρτίου υπήρχαν 50.000 νομικές αιτήσεις για κατασχέσεις. Γι’αυτό και όταν η εξέγερση ήταν νικηφόρα στις 21 Mαρτίου, η Kεντρική Eπιτροπή της Eθνικής Φρουράς απαγόρευσε την πώληση των προσωπικών αντικειμένων στο Mont-de-Piete για εγγύηση των δανείων. Η ίδια απόφαση επεκτάθηκε για τα εμπορικά χρέη, και απαγόρευσε την έξωση ενοικιαστών με αίτημα των ιδιοκτητών. Έτσι, η πρώτη σειρά των κοινωνικών μέτρων που λήφθηκαν από την Kομμούνα δεν αφορούσαν τον έλεγχο στα μέσα παραγωγής ή των εργασιακών συνθηκών. Ήταν, αντίθετα, μέτρα προστασίας των ανθρώπων ενάντια στην κερδοσκοπία και για να σταματήσει η διαδικασία των μαζικών εξώσεων που βρισκόταν σε εξέλιξη εξαιτίας της δραματικής αύξησης των ενοικίων.
Ακόμα και τα μέτρα που ελήφθησαν από την Aντιπροσωπεία Eργασίας και Aνταλλαγής της Kομμούνας, ελεγχόμενης από τον διεθνιστή σοσιαλιστή Leo Frankel, κατευθύνονταν περισσότερο ενάντια στην αδικία των αφεντικών παρά στην εγκαθίδρυση εργατικού ελέγχου. Ήταν: απαγόρευση νυχτερινής εργασίας για τους φουρνάρηδες. πρόταση κατάργησης των ενεχυροδανειστηρίων. και απαγόρευση αυθαίρετης κράτησης ενός μέρους των εργατικών ημερομισθίων από τη διαχείριση ως μέσον εξαναγκασμού σε εργασιακή πειθαρχία. Υπήρχε, πράγματι, μια μείζων πρωτοβουλία με σοσιαλιστικό προσανατολισμό και το Διάταγμα στις 16 Aπριλίου που άνοιξε τη δυνατότητα μετασχηματισμού όλων των εργοστασίων και των καταστημάτων που εγκαταλείπονταν από τους ιδιοκτήτες τους σε συνεργατικές εργατών.
Αλλά πρέπει να σημειωθεί ότι μια τέτοια κολεκτιβοποίηση των μέσων παραγωγής αφορούσε μόνο την αστική τάξη και προέβλεπε ακόμα την εθελούσια επαναπώληση της ιδιοκτησίας των εργατών αν ο ιδιοκτήτης επανερχόταν. Στην πραγματικότητα μόνο 10 μαγαζιά επιτάχθηκαν και επαναοργανώθηκαν υπό εργατική αυτοδιαχείριση. Άλλη μια φορά ξανά αντιλαμβανόμαστε την ενεργή παρουσία μιας σοσιαλιστικής μειοψηφίας, που ήταν ανίκανη να κατευθύνει το κίνημα στο σύνολο. Οι κοινωνικοί στόχοι των κομμουνάρων κατευθύνονταν περισσότερο στην καταπολέμηση της κερδοσκοπίας παρά στην κατάργηση της εκμετάλλευσης. Η δημοτική ελευθερία και η ευημερία των ανθρώπων ήταν τα κύρια ενδιαφέροντα στο πρόγραμμα της Kομμούνας. Επίσης πολέμησε για τη Republique και για τη Γαλλία αλλά λιγότερο.
Ο Aντίπαλος της Kομμούνας
Η γενική γραμμή της επιχειρηματολογίας μας πάνω στην ιστορική σημασία της Kομμούνας εμφανίζεται να ενισχύεται ισχυρά από τον ίδιο τον αυτοπροσδιορισμό από τους κομμουνάρους του κοινωνικού τους αντιπάλου. Ας αρχίσουμε με τον ισχυρισμό ότι ο αντίπαλος δεν ήταν ούτε η αστική τάξη ούτε οι καπιταλιστές. Αντίθετα, στη διάρκεια των μαζικών συλλήψεων μετά την Kομμούνα, οι βιομηχανικοί επιχειρηματίες συχνά πήγαιναν στην αστυνομία να δώσουν συστάσεις υπέρ και να εγγυηθούν την “καλή ηθική” των εργατών τους για να πετύχουν την ελευθερία τους.
Στην πραγματικότητα, αυτοί που φανερά διακατέχονταν από μίσος εναντίον των κομμουνάρων στη διάρκεια της άγριας καταστολής, που ακολούθησε την ήττα τους, ήταν οι ιδιοκτήτες ακινήτων και οι επιστάτες τους (θυρωροί). Τα απλήρωτα ενοίκια της περιόδου της Kομμούνας επέσυραν άγρια τιμωρία, με τους ενοικιαστές να καταγγέλονται ως κομμουνάροι και να εκτίθενται σε πιθανή φυλάκιση, απέλαση και, τις πρώτες ημέρες, σε εκτέλεση. Η Kομμούνα του Παρισιού διατηρεί τον τίτλο της απεργίας ενοικίων με τη μεγαλύτερη καταστολή στην ιστορία.
Για τους κομμουνάρους ο εχθρός ήταν, επίσης, ο κερδοσκόπος, ο συσσωρεύων αποθεματικά έμπορος, ο ταχυδακτυλουργός, ο δανειστής που πόνταρε στη δυστυχία των οικογενειών για να κατάσχει την περιουσία τους, ο δανειστής που εκμεταλλευόμενος δραματικές ανάγκες έπαιρνε πολύ υψηλό τόκο. Ο εχθρός ήταν ο χειριστής των κανόνων της ανταλλαγής, όχι αυτός που σφετεριζόταν τα μέσα παραγωγής. Οι κομμουνάροι ήταν αντίθετοι στον κακό έμπορο, όχι στον εκμεταλλευτή καπιταλιστή. Αλλά οι κύριοι εχθροί, στους οποίους η βία της Kομμούνας έδωσε έμφαση, ήταν οι ιερείς και η αστυνομία – δηλαδή οι προσωπικές εκφράσεις του παλαιού καθεστώτος, οι ελεγκτές της καθημερινής ζωής, οι λογιστές της παλιάς ηθικής…
Δεν επρόκειτο, λοιπόν, για μια προλεταριακή και σοσιαλιστική επανάσταση που αγνοούσε το δικό της ιστορικό μήνυμα, αλλά για μια λαϊκή επανάσταση πολιτών, που αγωνίζονταν για δημοτική ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη και για την υπεράσπιση της Δημοκρατίας εναντίον του ancien regime (παλαιού καθεστώτος). Ήταν, ταυτόχρονα, και μια αστική επανάσταση και, αν ναι, με ποια έννοια; Kαι τί προσθέτουμε στην ιστορική γνώση από την πρόταση μιας τέτοιας ερμηνείας;
Συμπερασματικά
H Kομμούνα του Παρισιού ήταν μια αστική επανάσταση σε τρία διαφορετικά επίπεδα. Πρώτ’απ’όλα, ήταν ένα κίνημα σε αντίθεση με όλη την αγροτική κοινωνία, δηλαδή όχι μόνο με τις κυρίαρχες τάξεις αλλά με το σύνολο των τάξεων και των ομάδων που αποτελούσαν τον κοινωνικό κόσμο της Γαλλικής υπαίθρου στον 19ο αι.
Υπήρξε μια δεύτερη αστική διάσταση της Kομμούνας, πιο κοντά στα σύγχρονα ενδιαφέροντα, και το πιο λαϊκό αίτημά της: η διαγραφή των ενοικίων και, μέσω αυτού του μέτρου, το αίτημα να συγκρατηθεί η κερδοσκοπία που συνδέεται με την κρίση της κατοικίας. Ήταν το πρώτο μέτρο που, όπως είπαμε, θέσπισε η Kομμούνα. Για να κατανοήσουμε τη σημασία του θέματος θα έπρεπε να θυμηθούμε τις συνθήκες που υπήρχαν στο Παρίσι στο τέλος της Δεύτερης Aυτοκρατορίας. Η κατάσταση χαρακτηριζόταν από μια επιταχυνόμενη διαδικασία αστικής ανάπτυξης, που έφερε στην πόλη εκατοντάδες χιλιάδες φτωχούς μετανάστες από την επαρχία χωρίς μέρος να μείνουν.
Πολλοί απ’αυτούς τους Παρισινούς ήταν οι εργάτες κατασκευών και άλλοι εργαζόμενοι που διαμόρφωσαν τα κύρια τμήματα των κομμουνάρων. Ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε θέματα κατοικίας, εφ’όσον παρήγαγαν αυτό το στοιχειώδες αγαθό στο οποίο δεν είχαν πρόσβαση. Περαιτέρω, η οικιστική κρίση δεν οφειλόταν μόνο στη μαζική μετανάστευση από τις επαρχίες, αλλά ήταν, επίσης, συνέπεια μιας μαζικής μετακίνησης που προέκυψε από τη γιγάντια αναδόμηση του Παρισιού από τον Haussmann. Άνοιξε την πόλη, χαράσσοντας τα μεγάλα βουλεβάρτα, ανέλαβε δημόσια έργα έτσι ώστε η αστική έκταση μπορούσε να επεκταθεί και παρήγαγε δημόσιες υπηρεσίες έτσι ώστε οι επιχειρήσεις της κτηματαγοράς να μπορούν να κτίσουν, να αγοράσουν, να πωλήσουν και να προσποριστούν φανταστικά κέρδη. Η κερδοσκοπία στη γη έγινε το πιο σημαντικό πεδίο επενδύσεων για το χρηματιστικό κεφάλαιο.
Με ένα τέτοιο γενναιόδωρο σχήμα και τέτοια άμεσα κίνητρα, η πόλη μετασχηματίστηκε γρήγορα. Οι λαϊκές γειτονιές εξαφανίστηκαν ή εξωραΐστηκαν. Η νέα αστική τάξη στο Παρίσι επεκτάθηκε δυτικά, στα ερείπια των παλιών faubourgs. H ενδο-αστική έξοδος των διωγμένων ενοίκων ξανασυνάντησε τη ροή των μεταναστών που κατέκλυσαν τις εναπομείνασες λαϊκές συνοικίες, ιδιαίτερα στη Belleville ανατολικά, στη Mονμάρτη στο βορρά και γύρω από την Butte-aux-Cailles βορειοανατολικά: όλες αυτές οι συνοικίες έγιναν τα σημεία-κλειδιά της Kομμούνας.
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων είχαν το πλεονέκτημα της οξύτητας της οικιστικής κρίσης. Στρίμωχναν τους ενοικιαστές σε καταφύγια, μικρά διαμερίσματα, ζητούσαν μεγάλα ενοίκια, αστυνόμευαν τα κτίρια με τους θυρωρούς τους και έκαναν αμέσως έξωση σε όσους καθυστερούσαν τις πληρωμές. Δεδομένης αυτής της κατάστασης, η αγανάκτηση των Παρισινών είναι εύκολα αντιληπτή, όταν, στις 13 Mαρτίου 1871, το Kοινοβούλιο των Bερσαλιών πέρασε ένα νόμο που ενέκρινε την έξωση των ενοικιαστών που δεν είχαν πληρώσει το ενοίκιό τους στη διάρκεια της πολιορκίας του Παρισιού. Όχι μόνο διείδαν ένα παλιροιακό κύμα βίαιων εξώσεων (που έλαβε πράγματι χώρα μετά την Kομμούνα) αλλά ένας τέτοιος νόμος υπογράμμιζε τη διαφθορά μιας κυβέρνησης εντολοδόχου των κερδοσκόπων…
Μολαταύτα, αν θεωρούμε την Kομμούνα του Παρισιού αστική επανάσταση, αυτό γίνεται γιατί ήταν πρωταρχικά μια δημοτική επανάσταση όπως προσπαθήσαμε να υποστηρίξουμε. Με τον όρο δημοτική επανάσταση εννοούμε μια λαϊκή κινητοποίηση που σκόπευε σ’ένα ριζικό μετασχηματισμό των πολιτικών θεσμών που αντιπροσώπευαν την τοπική κοινωνία, τόσο στην εσωτερική τους οργάνωση, όσο και στη σχέση τους με το κεντρικό κράτος. Vis-avis στο κράτος η Kομμούνα διεκδίκησε το δικαίωμα στην τοπική αυτονομία και την επέκταση της τοπικής διοίκησης σε όλες τις σφαίρες της κοινωνικής ζωής. Vis-a-vis στο λαό η Kομμούνα διεκδίκησε τον εκδημοκρατισμό των πολιτικών θεσμών, συνηγορώντας στη μόνιμη συμμετοχή των πολιτών στη δημοτική κυβέρνηση μέσω της αποκέντρωσης των εξουσιών στις συνοικιακές επιτροπές.
Στο τρίτο (και πιο γενικό) επίπεδο, η επανασύσταση του κράτους στη βάση του κοινοτικού μοντέλου ήταν το διακύβευμα. Για την Kομμούνα του Παρισιού, η πόλη ήταν ουσιαστικά μια ιδιαίτερη πολιτική κουλτούρα, μια μορφή λαϊκής δημοκρατίας, που άρθρωνε τη δημοκρατία των αποκάτω και την αντιπροσωπευτική δημοκρατία για να αναδιοργανώσει το έθνος μέσω της σύνδεσης ανάμεσα σε διαδοχικά επίπεδα της πολιτικής εκπροσώπησης.
Έτσι, αν με το αστικό αντιλαμβανόμαστε, ταυτόχρονα, την αναφορά σε μια ιδιαίτερη χωρική μορφή (που αντιτίθεται στην αγροτική), την αναπτυσσόμενη σημασία μιας ιδιαίτερης κατηγορίας μέσων κατανάλωσης κατοικίας και αστικών υπηρεσιών και την αυτόνομη πολιτική έκφραση της τοπικής και αστικής κοινωνίας, πρέπει να δεχθούμε ότι η Kομμούνα του Παρισιού ήταν μια αστική επανάσταση, στη βάση της ιστορικής συζήτησης.

Διαβάστε περισσότερα

«Μπλόκο» στο χρυσαυγίτικο συνέδριο από τους εργαζόμενους του ξενοδοχείου Novotel: Οι δολοφόνοι του Φύσσα είναι ανεπιθύμητοι!

 

 Με αφορμή το επικείμενο συνέδριο της Χρυσής Αυγής στο ξενοδοχείο Νovotel, στις 26 και 27 Μάρτη, το Συνδικάτο Επισιτισμού - Τουρισμού και Ξενοδοχείων Ν. Αττικής και το Σωματείο Εργαζομένων Ξενοδοχείου Νovotel σε κοινή ανακοίνωσή τους σημειώνουν:

«Πληροφορηθήκαμε ότι το διήμερο 26-27 Μαρτίου πρόκειται να πραγματοποιηθεί στο ξενοδοχείο Novotel συνέδριο των νεοναζί - δολοφόνων της Χρυσής Αυγής. Πρόκειται για αυτούς που ανέλαβαν την πολιτική ευθύνη για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, που ευθύνονται για δεκάδες επιθέσεις σε μετανάστες, νεολαίους, συνδικαλιστές και μέλη κομμάτων, αντιφασιστικών και αντιρατσιστικών οργανώσεων.

Αυτούς τους φασίστες που δεν τους έχουν δεχτεί πολλά ξενοδοχεία, τους δέχτηκε η εργοδοσία του ξενοδοχείου Novotel, προκειμένου να πραγματοποιήσουν το συνέδριό τους.

Οι υμνητές του Χίτλερ, των στρατοπέδων εξόντωσης της ναζιστικής Γερμανίας, του φασισμού και της χούντας, οι μαχαιροβγάλτες τραμπούκοι και πιστά σκυλιά του μεγάλου κεφαλαίου, αυτοί που σπέρνουν το ρατσιστικό τους μίσος και ξερνούν μισαλλοδοξία στην κοινωνία, δεν πρέπει να έχουν θέση πουθενά και είναι ανεπιθύμητοι απ’ τους εργαζόμενους του ξενοδοχείου και του κλάδου.

Μια συμμορία που νομιμοποιήθηκε σαν κόμμα στη συνείδηση κάποιων με την είσοδό της στη Βουλή το 2012, στα μάτια τα δικά μας δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια αγέλη ναζιστών που υπηρετούν τους ισχυρούς και χτυπούν τους ανίσχυρους. Η εργατική τάξη έχει μνήμη και συνείδηση για να τους καταδικάσει και να τους συντρίψει.

Κανένας φασίστας ποτέ και πουθενά».

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σταφύλια της Οργής στην Μεσοποταμία

Τα «Σταφύλια της οργής», το αδιαμφισβήτητο αριστούργημα του Τζον Στάινμπεκ

THE GRAPES OF WRATH
Κοινωνική Ασπρόμαυρη / Διάρκεια: 128′
Παραγωγή: Αμερικανική Σκηνοθεσία: Τζον Φορντ
Πρωταγωνιστούν: Χένρι Φόντα, Τζον Καραντάιν, Τζέιν Ντέργουελ, Ράσελ Σίμσον
Τα «Σταφύλια της οργής», το αδιαμφισβήτητο αριστούργημα του Τζον Στάινμπεκ, είναι η ιστορία των ταπεινών και καταφρονεμένων της Αμερικής στα χρόνια της μεγάλης οικονομικής κρίσης, στις αρχές της δεκαετίας του 1930, αμέσως μετά το μεγάλο κραχ του 1929.
Με τις σοδειές τους κατεστραμμένες από παρατεταμένη ξηρασία και από θυελλώδεις ανέμους που κουβαλούσαν πυκνά σύννεφα από χώμα, ξεριζωμένοι από τα χωράφια τους λόγω της εισβολής των νέων καλλιεργητικών μεθόδων, χιλιάδες εξαθλιωμένοι αγρότες του αμερικανικού Νότου εγκαταλείπουν τις εστίες τους κατευθυνόμενοι προς τη Γη της Επαγγελίας, την Καλιφόρνια. Με τα λιγοστά υπάρχοντά τους φορτωμένα σε σαραβαλιασμένα φορτηγάκια ζουν ένα ταξίδι ολωσδιόλου εφιαλτικό ελπίζοντας να βρουν δουλειά και ψωμί.
Τις τύχες μιας από αυτές τις οικογένειες παρακολουθεί το βραβευμένο με πούλιτζερ μυθιστόρημα του Στάινμπεκ (1939) και η πιστή κινηματογραφική του μεταφορά ένα χρόνο μετά. Για να αποδώσει όσο μπορούσε πιο ρεαλιστικά την εξιστόρησή του, ο συγγραφέας έζησε για ένα διάστημα ανάμεσα στους εσωτερικούς μετανάστες, οι οποίοι, φθάνοντας στον προορισμό τους, δεν άργησαν να αντιληφθούν ότι τα πράγματα δεν ήταν όπως είχαν ελπίσει: τους περίμεναν η καχυποψία, η εχθρότητα, η αναδουλειά, η πείνα και η ανάλγητη συμπεριφορά των εργοδοτών και των εκπροσώπων του κράτους.
Το βιβλίο του Στάινμπεκ συζητήθηκε όσο κανένα άλλο στην εποχή του, με την ίδια ζέση επαινέθηκε και κατηγορήθηκε («ένα μάτσο ψέματα», «κομμουνιστική προπαγάνδα», κ.α.). Χαρακτηριστικά, εξαιτίας του γεγονότος ότι οι τράπεζες θεωρούσαν το μυθιστόρημα επικίνδυνα ανατρεπτικό, η εταιρία παραγωγής 20th Century Fox γύρισε την ταινία με τον παραπλανητικό τίτλο «Λεωφόρος 66», το όνομα της κεντρικής λεωφόρου στις ΗΠΑ που οδηγεί στην Καλιφόρνια.
Παρά τις πιέσεις, το βιβλίο διαβάστηκε ευρύτατα και εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα κλασικά αριστουργήματα της αμερικανικής αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Δεν έχουμε τη δική μας ψυχή. Έχουμε ένα μέρος από μια μεγάλη ψυχή. Μια μεγάλη ψυχή που ανήκει σε όλους… Θα βρίσκομαι παντού μέσα στο σκοτάδι. Θα βρίσκομαι εκεί όπου δίνουν μάχη για να φάνε οι πεινασμένοι. Θα βρίσκομαι εκεί όπου ο μπάτσος δέρνει τον ανήμπορο. Θα βρίσκομαι εκεί όπου οι άνθρωποι φωνάζουν επειδή είναι έξαλλοι και δεν αντέχουν άλλο. Αλλά θα βρίσκομαι και εκεί όπου τα παιδιά γελούν επειδή πεινούν μα ξέρουν ότι το δείπνο τα περιμένει. Και θα βρίσκομαι εκεί όταν οι άνθρωποι θα τρώνε τους δικούς τους καρπούς και θα ζουν στα σπίτια που οι ίδιοι έφτιαξαν. Θα βρίσκομαι εκεί…
Ο Χένρι Φόντα ήταν αυτός θα κατέγραφε στο πάνθεον της 7ης τέχνης τις παραπάνω φράσεις, υποδυόμενος τον κεντρικό ήρωα, Τομ Τζόουντ, στην κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος. Ανάμεσα σε εξαιρετικές ερμηνείες αυτές που ξεχωριζουν ειναι του Χένρι Φόντα και της μητέρας του στο φιλμ την οποία υποδύεται έξοχα η Τζέιν Ντάργουελ, κερδίζοντας ετσι και το όσκαρ. Ο δημιουργικός εγκέφαλος της ταινίας, ωστόσο, ήταν ο σκηνοθέτης Τζoν Φορντ, ο οποίος κέρδισε το όσκαρ σκηνοθεσίας μετατρέποντας, με τη συνδρομή του οπερατέρ Γκρεγκ Τόλαντ, σε αξέχαστες εικόνες τις σελίδες του Στάινμπεκ.
Η σκηνοθετική ευφυΐα του ήταν η τολμηρή και άκρως αντιεμπορική ατμόσφαιρα της ταινίας μέσα από κάδρα της αμερικανικής φύσης στην απόλυτη μαυρίλα της: έρημες πεδιάδες, συννεφιασμένος ουρανός, λασπωμένοι δρόμοι. Μια προσέγγισή που διατήρησε στον υπέρτατο βαθμό το προνόμιο της εντιμότητας στην απεικόνιση των πραγματικών συνθηκών.
Τα «Σταφύλια της οργής» εξακολουθούν, ακόμη και σήμερα, να εντάσσονται σε πολλές λίστες των δέκα καλύτερων ταινιών στην ιστορία του αμερικανικού κινηματογράφου.

Διαβάστε περισσότερα

Το ροκ, η Κούβα και η βλακεία…

ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

Τόση βλακεία… Τόση ανοησία… Τόση φαιή προπαγάνδα…
Δεν υπάρχει δυτικό διεθνές ειδησιογραφικό πρακτορείο, δεν υπάρχει εγχώριος ραδιοτηλεοπτικός γυμνοσάλιαγκας που να μην αναμασάει την φοβερή είδηση:
Οι Rolling Stones πήγαν για συναυλία στην Κούβα κι αυτή είναι η πρώτη φορά μετά την επανάσταση του 1959, που το στυγνό, δογματικό, αυταρχικό κομμουνιστικό καθεστώς του νησιού επέτρεψε να ακουστεί η ροκ μουσική στη χώρα…
Αλλά αν η συναυλία των Rolling Stones είναι αυτή που σπάει την «απαγόρευση» του ροκ στην Κούβα, τότε θα πρέπει να υποθέσουμε ότι στις εμφανίσεις που έκαναν στην Αβάνα τις προηγούμενες δεκαετίες οι Rick Wakeman, Sepultura και Audioslave θα έπαιζαν την… «Παπαλάμπραινα».
Τώρα στην ερώτηση πως γίνεται η ροκ να είναι ή να ήταν απαγορευμένη σε μια χώρα που στην πρωτεύουσα της, στην Αβάνα, λειτουργεί το (κρατικής ιδιοκτησίας) «Yellow Submarine», δηλαδή ένα νυκτερινό κέντρο αφιερωμένο αποκλειστικά στη ροκ, η απάντηση θα πρέπει να αναζητηθεί στα «κομμουνιστικά μυστήρια»…
Α ναι: Το νυκτερινό κέντρο βρίσκεται σε ένα από τα γνωστότερα πάρκα της Αβάνας που φέρει το όνομα του… Τζον Λένον.
Στη σφαίρα των «κομμουνιστικών μυστηρίων» ανάγεται προφανώς και το γεγονός ότι ήδη από τη δεκαετία του ’70 ο σταθμός «Radio Mariano» μεταδίδει προγράμματα αφιερωμένα στους Rolling Stones, στους Led Zeppelin και Τζίμι Χέντριξ.
Εντούτοις οι γυμνοσάλιαγκες επιμένουν: Αρκούσε, γράφουν, να αγόραζε και να κρατούσε κάποιος ένα δίσκο των Μπιτλς στην Κούβα για να γραφτεί στα μαύρα κατάστιχα. Μάλιστα. Αλλά: Πώς γίνεται να κρατούσε και να αγόραζε κανείς δίσκο των Μπιτλς στη Κούβα, αν στην Κούβα οι Μπιτλς και το ροκ γενικότερα ήταν «απαγορευμένα»;…
Επειδή αποκλείεται οι γυμνοσάλιαγκες να λένε ψέματα τότε μάλλον θα ήταν σχέδιο των Κουβανών «μακάρθι»: Είχαν μεν απαγορεύσει το ροκ, αλλά το άφηναν να κυκλοφοράει σε δίσκους, για να την πατάνε τα χαϊβάνια οι «αντιφρονούντες», να κουβαλάνε τους «απαγορευμένους» δίσκους και να τους «τσιμπάει» ο Κάστρο. Πώς δεν το είχαν σκεφτεί εδώ οι δικοί μας συνταγματάρχες με τους δίσκους του Θεοδωράκη;…
Πάμε παρακάτω:
Πασίγνωστα είναι στην Κούβα τα ροκ συγκροτήματα του χτες και του σήμερα: Los Kent, Dimensión Vertical, Partes Privadas, Los Tackson, Magnum, Los Gafas, Osamu and Doble A όπως και οι ροκ καλλιτέχνες της  nueva cancion/nueva trova όπως οι Silvio Rodríguez, Carlos Varela κ.α.  
Ήδη από την δεκαετία του ’70 στην Κούβα του «απαγορευμένου» ροκ υπήρχε το heavy metal συγκρότημα RED με τον κιθαρίστα Jorge Martinez και τον φημισμένο τραγουδιστή Dionisio που οι μεγάλες επιτυχίες του παίζονταν στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση όπως τα τραγούδια Murcielagos, Mako, La nueva historia, Burocracia κ.α. Ανάλογη επιτυχία γνώρισε τη δεκαετία του ‘80 το επίσης heavy metal συγκρότημα Venus.
Προσθέστε ότι στην Κούβα του «απαγορευμένου» ροκ, το Punk Rock εισήχθη ήδη από τα τέλη του ’80 που – επειδή προφανώς το καθεστώς είναι και ήταν «δεσποτικό» – τα διεθνή μουσικά σάιτ αναφέρουν ότι «λατρεύτηκε από τους θαυμαστές του»...
Στην Κούβα, λοιπόν, του «απαγορευμένου» ροκ, το 1979 το τριήμερο μουσικό φεστιβάλ στην Αβάνα με μουσική τζαζ και ροκ, στο οποίο ανάμεσα στους άλλους συμμετείχαν και οι καλλιτέχνες Billy Joel και Stephen Stills, διοργανώθηκε στο θέατρο «Καρλ Μαρξ»…
Όσο, δε, περνούσαν τα χρόνια τόσο οι «απαγορεύσεις» μεγάλωναν. Έτσι από τη δεκαετία του ’90 ροκ συγκροτήματα όπως οι Burbles, Moneda Dura και Los Kent γνώρισαν μεγάλη επιτυχία, με εμφανίσεις στην κουβανική τηλεόραση, διοργανώσεις συναυλιών και φεστιβάλ.
Τη δεκαετία του ’90, μάλιστα, πολλά προγράμματα του ραδιοφωνικού σταθμού «Ciudad de la Habana» ήταν αφιερωμένα στις νέες τάσεις του ροκ ανά τον κόσμο. Μάλιστα ο πρώην μουσικός και ραδιοφωνικός παραγωγός Χουάν Καμάτσο είχε την πιο δημοφιλή πρωινή εκπομπή του σταθμού με τίτλο «Disco Ciudad». Αντίστοιχης επιτυχίας ήταν επίσης το ροκ ραδιοφωνικό σόου με τίτλο «El programa de Ramon».
Πριν κλείσουμε αξίζει να αναφέρουμε δυο ακόμα αποδείξεις στυγνής «απαγόρευσης» του ροκ στην Κούβα:

• Το 2001 το ουαλικό ροκ συγκρότημα  Manic Street Preachers έδωσε συναυλία στην Κούβα. Στη συναυλία παρέστη ο Φιντέλ Κάστρο…
  
• Το 2004 ο Φιντέλ έκανε μια ακόμα πολύωρη ομιλία. Η ομιλία του ήταν αφιερωμένη στον Τζον Λένον και δόθηκε ανήμερα των γενεθλίων του ροκ θρύλου.
  

Α, ναι: Στο κέντρο της Αβάνας, στην Κούβα του «απαγορευμένου» ροκ, δεσπόζει ένα μπρούτζινο άγαλμα. Είναι του Τζον Λένον.

Χιλιάδες άνθρωποι στην υπαίθρια ροκ συναυλία με αμερικανικά συγκροτήματα το 2005 στην Αβάνα (η φωτογραφία είναι από το BBC, 7/5/2005)

Αν θέλετε και άλλες αποδείξεις για το… απαγορευμένο ροκ στην Κούβα μπορείτε να πατήσετε εδώ

Διαβάστε περισσότερα