Πόσο τοξικές είναι οι τροφές που καταναλώνουμε;

Το σκάνδαλο των μολυσμένων αυγών έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων που φτάνουν καθημερινά στο τραπέζι μας. Το θέμα είναι πιο πολύπλοκο από όσο φαίνεται με μια πρώτη ματιά.
Οι περισσότεροι άνθρωποι μάλλον θα απέφευγαν συνειδητά να καταναλώσουν… φυτοφάρμακα. Κι όμως στην πραγματικότητα καταναλώνουν, κι ας μην το γνωρίζουν. Μετά τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των μολυσμένων αυγών από το παρασιτοκτόνο φιπρονίλη που ξέσπασε στη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Γαλλία αλλά και τη Μ. Βρετανία, ανακύπτει σε πολλούς το εύλογο ερώτημα: Σε τι ποσοστό το φαγητό που καταναλώνουμε καθημερινά περιέχει τοξικές χημικές ουσίες;
Όπως γράφει η Deutsche Welle, πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Ένωση Προστασίας των Καλλιεργειών (ECPA) έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις τεράστιες ποσότητες παράνομων ή νοθευμένων φυτοφαρμάκων που παράγονται και διακινούνται παγκοσμίως. Παράλληλα και η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων προειδοποίησε ότι σχεδόν το ήμισυ των τροφίμων που καταναλώνουν οι Ευρωπαίοι περιέχει υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων, παρά το ότι πρόκειται κυρίως για ελάχιστες ποσότητες που δεν απειλούν την ανθρώπινη υγεία. Οι ουσίες αυτές δεν έχουν χρώμα ή οσμή κι έτσι οι καταναλωτές είναι αδύνατο να τις ανιχνεύσουν. Η ανίχνευσή τους γίνεται μόνο μέσα από ένα σύστημα περιοδικών ελέγχων βάσει ενός αυστηρού πλαισίου. Έτσι τα διατροφικά σκάνδαλα ξεσπούν στην πράξη τυχαία, στο πλαίσιο αυτών των τυποποιημένων ελέγχων, όταν μια τοξική ουσία εντοπίζεται σε αυξημένη ποσότητα.

Τοξικές ουσίες στο καθημερινό διαιτολόγιο
Παρά το ότι πάνω από τα μισά γεύματα στην Ευρώπη υπολογίζεται ότι περιέχουν ποσότητες φυτοφαρμάκων, μόνο το 3% των δειγμάτων που αναλύονται ξεπερνούν τα επιτρεπτά όρια από την ΕΕ και κρίνονται επικίνδυνα. Ωστόσο όταν πρόκειται για εισαγωγές από τρίτες χώρες εκτός ΕΕ, το ίδιο ποσοστό ανέρχεται στο 7%. Πέρα από την φιπρονίλη, σε πολλές άλλες τροφές εντοπίζονται επίσης διοξίνες και αφλατοξίνες. Αυτές οι επικίνδυνες ουσίες μπορούν να καταλήξουν στο πιάτο μας με διάφορους τρόπους. Είναι πιθανό για παράδειγμα οι παραγωγοί τροφίμων να μην πληρούν τα απαραίτητα υγειονομικά στάνταρντ, οι κτηνιατρικές μονάδες να χρησιμοποιούν με λάθος τρόπο κάποια χημική ουσία και οι γεωργοί να επιλέγουν για τις καλλιέργειές τους απαγορευμένα η ακόμη και νοθευμένα παρασιτικτόνα.
«Οι τοξικές ουσίες μπορεί να καταλήξουν στο τραπέζι μας εύκολα. Παράνομες ουσίες μπορεί να χρησιμοποιούνται στοχευμένα για να βελτιώσουν την ποιότητα του φαγητού», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μπρίτα Σάουτς από την Γερμανική Ένωση Προστασίας του Καταναλωτή. Σύμφωνα μάλιστα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων κάποια από τα τρόφιμα που εμφανίζουν στους ελέγχους συχνότερα αυξημένα ποσοστά επικίνδυνων ουσιών είναι ο λυκίσκος, τα μούρα, τα μοσχολέμονα, η ρόκα, τα επιτραπέζια σταφύλια, τα γκρέιπφρουτ, οι φράουλες, τα μανταρίνια αλλά ακόμη και τα κεράσια, τα πορτοκάλια ή η μπανάνες.
Απόλυτη ασφάλεια στα τρόφιμα δεν υπάρχει
Η πλήρης απαγόρευση φυτοφαρμάκων δεν είναι εφικτή. Για παράδειγμα η φιπρονίλη δεν είναι απαγορευμένη ουσία, εντούτοις καθίσταται επίκινδυνη όταν ανιχνεύεται από ένα ποσοστό και πάνω στα τρόφιμα. Η ΕΕ έχει απαγορεύσει μόνο τα φυτοφάρμακα εκείνα που είναι υψηλής τοξικότητας για ανθρώπους και ζώα και τα οποία παραμένουν στο περιβάλλον για μεγάλο χρονικό διάστημα. Επίσης έχει θέσει αυστηρά ανώτατα όρια ως προς την ανίχνευση τους. Πέρα από την ΕΕ, η οποία κάθε τόσο εκπονεί αυστηρούς ελέγχους στα τρόφιμα που διακινούνται στην ευρωπαϊκή αγορά, και τα κράτη μέλη είναι επιφορτισμένα στη συνέχεια για την εφαρμογή αυστηρών κανόνων και επιπρόσθετων χημικών ελέγχων. Τέλος, πριν καταλήξουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ όλα τα τρόφιμα περνούν και από τελικούς ελέχγους ποιότητας.
Ακόμη όμως και σε αυτή την περίπτωση, οι καταναλωτές δεν είναι και πάλι 100% προστατευμένοι. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, οι έλεγχοι διεξάγονται πάνω στη βάση μιας λίστας γνωστών επικίνδυνων ουσιών. Έτσι μια νέα τοξική ουσία είναι δύσκολο να ανιχνευθεί. Τι όμως συνιστούν οι ειδικοί στους απλούς καταναλωτές; Σίγουρα η μαζική παραγωγή έχει μεγεθύνει τον κίνδυνο εμφάνισης αντίστοιχων κρουσμάτων. «Πρέπει να ξεφύγουμε από τη βιομηχανοποιημένη πρωτογενή παραγωγή. Είτε πρόκειται για καλλιέργειες, είτε για κτηνοτροφία είναι για παραγωγή ζωικών προϊόντων ή ακόμη για την επεξεργασία τροφίμων» αναφέρει η Κριστιάνιε Χούξντορφ, ειδική σε θέματα διατροφής από την Greenpeace. H ίδια μάλιστα συνιστά την αποφυγή όσο είναι δυνατόν τροφίμων που προέρχονται από τη μαζική βιομηχανία, όπως και την επιστροφή στα τοπικά, βιολογικά και οργανικά προϊόντα. Όσο πιο απλή είναι η διαδικασία παραγωγής τους τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες να είναι καθαρά από τοξικές ουσίες.

Διαβάστε περισσότερα

9 νέες σύγχρονες ειδικότητες στο ΔΙΕΚ Μεσολογγίου.

• ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ
• ΒΟΗΘΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ
• ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ
• ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ
• ΤΕΧΝΙΚΟΣ Η/Υ
• ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ
• ΦΥΛΑΚΑΣ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ
• ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ - ΦΟΡΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ
• ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΓΕΩΡΓΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ

Δείτε το προφίλ των επαγγελμάτων και τις δυνατότητες απασχόλησης εδώ.
http://iekmesol.sch.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί και παραμύθι: Μόνο με παραμύθια κατακτώνται οι άνθρωποι

Μόνο με παραμύθια κατακτώνται οι άνθρωποι. Τσαρούχης
Η Κοκκινοσκουφίτσα ήταν η πρώτη μου αγάπη. Ντίκενς
Εισαγωγή 
Το κείμενο αυτό αποτελεί μια αναφορά στη γοητεία του παραμυθιού και στην αξία του σαν εργαλείο μάθησης και αγωγής. Παραθέτει με απλό τρόπο τις δυνατότητές του, τη συμβολή του στη ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού και δίνει απλές πρακτικές εισηγήσεις σε εκπαιδευτικούς και γονείς για καλύτερη αξιοποίησή του. Στην προσπάθεια αυτή περιλαμβάνεται επίσης μια αναφορά στο συμμετοχικό-κοινωνικό παραμύθι και στο πώς αυτό συμβάλλει στους στόχους που οι γονείς αλλά και τα εκπαιδευτικά συστήματα θέτουν για τα παιδιά.
Τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα δε διαφέρουν καθόλου από παλαιότερα συστήματα αναφορικά με τη συνεχή προσπάθεια που καταβάλλουν για να εξεύρουν νέες αποδοτικότερες μεθοδολογίες, προσεγγίσεις και νέα μέσα μάθησης και αγωγής. Σε αυτή τους την προσπάθεια και αναζήτηση δεν μπόρεσαν όμως ποτέ να αποχωριστούν μερικές παραδοσιακές προσεγγίσεις που παραμένουν σταθερά στην πρώτη γραμμή (ανάγνωση, διήγηση, αφήγηση, εξιστόρηση, διάλογος, παραμύθι,..), στις πρώτες επιλογές των εκπαιδευτικών αλλά και στις πρώτες προτιμήσεις των παιδιών.
Αυτές οι “παραδοσιακές”, αλλά ταυτόχρονα διαχρονικές και πάντα αποδεκτές προσεγγίσεις υιοθετούνται χωρίς πολύ προβληματισμό και άντεξαν στο χρόνο και επεβλήθησαν γιατί ακριβώς οι αποδέκτες, δηλαδή τα παιδιά, τις αγάπησαν. Τα παιδιά με την ψυχοσύνθεσή τους, τις αναπτυξιακές ιδιαιτερότητές τους και τις αντιδράσεις τους στις μεθοδολογίες αυτές επέβαλαν τρόπους διδασκαλίας γιατί υπέδειξαν ότι η μάθηση, η γνώση, η αγωγή θα πρέπει να έχουν παιδοκεντρικό χαρακτήρα, με το παιδί να παίρνει και ρόλο και ευθύνη και να αποκτά έτσι κίνητρο. Αν δε θέλω δε μαθαίνω, τόσο απλό είναι το μήνυμα των παιδιών και των οποιωνδήποτε μαθητών μικρών ή μεγάλων.
Αποτελεί λοιπόν βασική αρχή το ότι η διάθεση του παιδιού, ο ενθουσιασμός του, το ενδιαφέρον του, το κίνητρο του για το αντικείμενο μελέτης είναι αποφασιστικοί παράγοντες για να μάθει και να εκπαιδευτεί και εναπόκειται σε μας να τους αξιοποιήσουμε και να τους εκμεταλλευτούμε για να επιτύχουμε τους στόχους μας και τις προσπάθειες μας για διάπλαση χαρακτήρα και σωστή ανάπτυξη του κάθε μαθητή, του κάθε παιδιού.
Τονίζεται ιδιαίτερα ότι αποδεδειγμένα, με επιστημονικές διαδικασίες, έχει πια εμπεδωθεί η αρχή ότι γενικά οι μεθοδολογίες που επιτυγχάνουν, σαν εργαλεία μάθησης, είναι αυτές που δημιουργούν συναισθήματα στα παιδιά, κεντρίζουν το μυαλό τους, προκαλούν τη νόησή τους, διεγείρουν τη φαντασία τους. Τα συναισθήματα, η φαντασία και η νόηση αλληλοστηρίζονται και εμπλουτίζονται διαρκώς και αμοιβαία με αποτελεσματικότητα και επιτυχία.
Με την πιο πάνω διαπίστωση δε μειώνουμε καθόλου τις άλλες μεθοδολογίες που οι εκπαιδευτικοί αναπτύσσουν και εφαρμόζουν για να δομήσουν την ύλη, να προσαρμόσουν τα εκπαιδευτικά υλικά, να συστηματοποιήσουν την εργασία τους αλλά και να διαμορφώσουν το εκπαιδευτικό αντικείμενο στις ανάγκες, επιθυμίες δυνατότητες και ενδιαφέροντα των μαθητών τους. Τονίζουμε απλά ότι τα παιδιά έχουν συμπάθεια σε ορισμένες προσεγγίσεις και το παραμύθι είναι μια από αυτές γιατί τους δίνει ψυχικό κίνητρο.
Έχει κατ’ επανάληψη λεχθεί και επιστημονικά στηριχθεί ότι το κίνητρο είναι ο πιο ισχυρός συνεργός της μάθησης. Έχει επίσης εμπεδωθεί στους εκπαιδευτικούς και γονείς ότι η αφήγηση μιας ιστορίας, ενός παραμυθιού μπορεί να κρατήσει το ενδιαφέρον ενός παιδιού μόνο αν το διασκεδάζει και αν κεντρίζει την περιέργειά του (Μπρούνο Μπετελχάιμ). Το παιδί ζητά ξανά και ξανά να ακούει την ίδια ιστορία γιατί, οι ιστορίες και ιδιαίτερα τα παραμύθια έχουν μια μαγική διάσταση, είναι έργα τέχνης και διαθέτουν πανέμορφο, πολυδιάσταστο πλούτο, σαγηνεύουν και μαγεύουν.
Βασισμένοι λοιπόν στην απλή αλλά αποδεκτή και αποτελεσματική αρχή του “αυτό μου αρέσει και θέλω να το ακούσω” γίνεται εδώ μια προσπάθεια να δοθούν εξηγήσεις, σκέψεις και εισηγήσεις για το παραμύθι που τόσο πολύ αγαπήθηκε, συνεχίζει να αγαπιέται και θα συνεχίσει να αγαπιέται από μικρούς και μεγάλους γιατί αποδεδειγμένα συναρπάζει, ενθουσιάζει, κεντρίζει το μυαλό.
Σε αυτή την παρουσίαση γίνεται προσπάθεια να προκληθεί προβληματισμός για το πώς θα αξιοποιήσουμε το παραμύθι σαν εκπαιδευτικό, διαπλαστικό, μορφωτικό εργαλείο και σαν εργαλείο διαπαιδαγώγησης αλλά και ψυχοσυναισθηματικής ωρίμανσης. Επιχειρείται επίσης η απαρίθμηση απλών προσεγγίσεων καθημερινών, πρακτικά εφαρμόσιμων εισηγήσεων για την πλήρη εκμετάλλευση του παραμυθιού. Οι εισηγήσεις αυτές απευθύνονται σε γονείς και εκπαιδευτικούς και οποιουσδήποτε άλλους αγαπούν το παραμύθι ή αγαπούν να λένε παραμύθια.
Τι είναι το παραμύθι; 
Μια φτιαχτή ιστορία, μια τεχνιτά καμωμένη διήγηση με στόχο να δοθούν κάποια μηνύματα, να καλιεργηθούν στάσεις, να αναπτυχθούν τρόποι σκέψης, να χαλιναγωγηθούν ορμές και να οριοθετηθούν αβίαστα συμπεριφορές. Χρησιμοποιεί αρκετά την υπερβολή και την επανάληψη σα μέσα έκφρασης, στοχεύει στη συνείδηση των παιδιών γιατί πραγματεύεται καθημερινά προβλήματα με λογοτεχνική μορφή.
Αυτός βέβαια που διηγείται το παραμύθι ίσως δε γνωρίζει καν τη μεγάλη του δυνατότητα και μεγάλη του προσφορά αλλά ακόμη ίσως να μην αντιλαμβάνεται πόσο δυνατό εργαλείο έχει στα χέρια του.
Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός παραμυθιών και πολλοί και αξιόλογοι οι συγγραφείς τους όπως ο Ιούλιος Βέρν, ο Ντίκενς, ο Άντερσεν, οι αδελφοί Γκριμ, ο Τριβιζάς, η Πουλχερίου, η Χατζηχάννα και τόσοι άλλοι που εξακολουθούν να διαβάζονται και θα διαβάζονται για πολλά ακόμη χρόνια. Συγγραφείς και ερευνητές ισχυρίζονται ότι τα παραμύθια μπορούν να ξεκινούν από νωρίς όμως η ωφέλιμη ηλικία είναι η ηλικία των 4-5 χρονών.
Σαν ελληνόφωνες πρέπει να θεωρούμε τους εαυτούς μας τυχερούς γιατί έχουμε ίσως την πιο πλούσια και πιο αξιόλογη αλλά και πιο διαδεδομένη συλλογή παραμυθιών και μύθων, που αγαπήθηκε για χιλιετίες, όχι μόνο από τους ελληνόγλωσσους αλλά και από τους ξενόγλωσσους. Αναφερόμαστε στην Ελληνική Μυθολογία που με την πλοκή της, την πλούσια και λεπτομερή περιγραφή της αλλά επίσης και με τις απρόσμενες εκπλήξεις και εξελίξεις που συνεχώς προσφέρει, ενθουσιάζει και μαγνητίζει κάθε αναγνώστη. Μεγάλη αξία έχουν επίσης η Ιλιάδα και η Οδύσσεια. Στα πιο πάνω πρέπει να προσθέσουμε και το Θέατρο Σκιών (Καραγκιόζης). Είναι επίσης ένα είδος ελληνικής λογοτεχνίας, τα δημοτικά και τα ακριτικά τραγούδια, που αποτελούσαν είδος παραμυθιού (θρύλου) σε ποιητική μορφή, με άλλους βέβαια στόχους και προσανατολισμούς.
Αυτά μαζί με πολλά άλλα απετέλεσαν τη συλλογή της «στετές», (της γιαγιάς), που την είχε πάντα έτοιμη για τα εγγονάκια της. Σημειώνουμε εδώ ότι η απώλεια της κλασικής παραμυθούς, της “στετές” δηλαδή όπως την έχουμε γνωρίσει οι μεγαλύτεροι, αποτελεί δυσαναπλήρωτη απώλεια για την εκπαίδευση και την αγωγή. Τα σημερινά παιδιά αδικούνται στον τομέα αυτό και βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην ηλεκτρονική μάθηση. Η σκέψη αυτή δεν δηλοί ότι θεωρείται η ηλεκτρονική μάθηση λανθασμένη προσέγγιση.
Μπορεί να έχουν αλλάξει οι τρόποι εξιστόρησης- παρουσίασης παραμυθιών με την εισβολή της τεχνολογίας και των πολυμέσων, αλλά η ζεστή, γλυκειά, τρυφερή ανθρώπινη φωνή δεν αποδίδεται μέσα από μικρόφωνα και μεγάφωνα ή συνθετικές ηλεκτρονικές φωνές. Το θορυβώδες και αντικοινωνικό περιβάλλον των ηλεκτρονικών μέσων δεν είναι πάντοτε βοηθητικό.
Αντίθετα το μεγαλείο της διήγησης βρίσκεται στην αμεσότητα και στη συμμετοχικότητα. Επίσης δεν πρέπει να αγνοείται το γεγονός ότι η μεταφορά στην οθόνη αλοιώνει και αφαιρεί από τις δυνατότητες του παραμυθιού.
Σημειώνεται, ως εκ τούτου, ότι η αυξημένη εξάρτηση από το ηλεκτρονικό βιβλίο, την ηλεκτρονική ανάγνωση αλλά και το φαινόμενο της περιορισμένης εθελοντικής ανάγνωσης, σε συνδυασμό με τη μορφή και τους στόχους που έχει η κλασσική ανάγνωση από το μάθημα της Ανάγνωσης στο σχολείο, δεν προάγουν την αγάπη στην ανάγνωση. Το μάθημα της Ανάγνωσης δυστυχώς παρουσιάζει αρκετές αδυναμίες και διαφέρει αισθητά από το παραμύθι σε αρκετούς τομείς.
Σε τι διαφέρει το παραμύθι από το μάθημα της Ανάγνωσης.
Η ανάγνωση σαν δεξιότητα από μόνη της ερμηνεύεται σαν απόκτηση δυνατότητας αποκωδικοποίησης γραπτών μηνυμάτων και σαν ερμηνεία των μηνυμάτων αυτών (κατανόηση). Στα πιο πολλά σύγχρονα συστήματα, δυστυχώς στο μάθημα της Ανάγνωσης δίνεται μεγάλη έμφαση και προσοχή στην αποκωδικοποιητική δεξιότητα της ανάγνωσης, στο ρυθμό και στην ταχύτητά της, στη ροή και σε άλλα τεχνικά στοιχεία. Θυσιάζεται έτσι, κατά πολύ η κατανόηση, συνεπώς γίνεται ανάγνωση χωρίς ευχαρίστηση και διασκέδαση από τα βιβλία Ανάγνωσης των σχολείων. Αυτά τα βιβλία πολλές φορές δεν προσφέρουν κανένα νόημα απλά έχουν γραφτεί για να διευκολύνουν την αποκωδικοποίηση και να εξυπηρετήσουν άλλες ανάγκες (ορθογραφία, μορφές γλώσσας, κλπ).
Το παραμύθι σε αντίθεση με την ανάγνωση έχει αμεσότητα και διαδραματίζουν μεγάλο ρόλο τα προσωδιακά στοιχεία του λόγου (ο ρυθμός, ο τονισμός, ο χρωματισμός, το ύφος, ο τόνος, το ύψος της φωνής, η ροή του λόγου, οι παύσεις κλπ) γιατί βγαίνουν μέσα από αβίαστη εκφώνηση. Στο παραμύθι το παιδί ζει έντονα και έχει προσωπική εκτίμηση της κατάστασης, παρακολουθεί την εξέλιξη και έκβαση του παραμυθιού, γίνεται μέλος του παραμυθιού, συγκεντρώνεται, συνδέεται ψυχικά με τον αφηγητή, πολλές φορές συμμετέχει και ακόμη λύνει απορίες κατά την εξέλιξη του μύθου.
Υπάρχουν διάφορα είδη παραμυθιών
Τα παραμύθια απευθύνονται σε μικρούς και μεγάλους και υπάρχουν διάφορα είδη τους βέβαια, που πρέπει να έχουμε υπόψιν μας, όπως τα ιστορικά παραμύθια που είναι βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα, τα κοινωνικά παραμύθια με κοινωνικά θέματα, τα συμμετοχικά παραμύθια που δημιουργούνται από τον αφηγητή ή και το παιδί. Υπάρχουν επίσης παραμύθια διασκεδαστικά, θεοπλαστικά, περιγραφικά αλλά υπάρχουν ταυτόχρονα και πολλές παραλλάγες των ίδιων παραμυθιών. Αυτές εξυπηρετούν ανάγκες πολιτιστικές, πολιτισμικές και συνήθειες ανθρώπων σε διαφορετικούς τόπους ή διαφορετικές συνθήκες και κατά καιρούς με εθιμογραφικό χαρακτήρα.
Από τα πιο πάνω το είδος παραμυθιού που έχει εξελιχθεί σε πολύ αγαπητό λογοτεχνικό είδος είναι το συμμετοχικό-κοινωνικό παραμύθι. Το παραμύθι αυτό δημιουργείται από τον λέγοντα την ίδια ώρα που το διηγείται και συμμετέχει έτσι και ο ακούων. Είναι ένα ζωντανό, δυναμικό είδος έκφρασης και συμμετοχής αλλά ταυτόχρονα και δημιουργίας. Αυτό το είδος του παραμυθιού αγαπιέται και επιζητείται από τα παιδιά γιατί είναι το δικό τους παραμύθι. Μια αρκετά ενδιαφέρουσα μορφή του είναι η απόδοση γνωστών παραμυθιών με νέο στυλ, νέα τροπή και εξέλιξη π.χ.:
Η Κοκκινοσκουφίτσα που πάει με τα πατίνια στη γιαγιά και της παίρνει μια πίτσα με μανιτάρια. Στο δρόμο συναντά τον κυνηγό που την πληροφορεί ότι ο λύκος δεν θα εμφανιστεί γιατί παίζει η ομάδα του ποδόσφαιρο και είναι υπεύθυνος για τη συμπεριφορά των φιλάθλων.
Κοινωνικό - συμμετοχικό παραμύθι
Το είδος του παραμυθιού που εξετάζεται και προβάλεται αλλά και προτείνεται στους γονείς και εκπαιδευτικούς είναι το αυθόρμητο, το δημιουργικό, το συμμετοχικό παραμύθι, το παραμύθι στο οποίο το παιδί είναι δημιουργός, συμπρωταγωνιστεί και δεν είναι απλά θεατής. Γίνεται ο ίδιος συγγραφέας, ήρωας, αποφασίζει και ελέγχει, αλλάζει την εξέλιξη και την έκβαση της ιστορίας, επιλέγει νέους ήρωες, διώχνει αυτούς που δεν του αρέσουν, μιμείται αυτούς που αγάπησε.
Είναι γνωστό ότι το παιδί προτιμά τους ήρωες των παραμυθιών παρά τους πραγματικούς ήρωες και αυτό γιατί πολύ απλά τους πραγματικούς ήρωες δεν μπορεί να τους μιμηθεί, αυτό μάλιστα του δημιουργεί αισθήματα κατωτερότητας. Το κοινωνικό παραμύθι ικανοποιεί την ανάγκη του να γίνει και αυτός ένας ήρωας.
Η ζωντανή και συμμετοχική διαδικασία που διαδραματίζεται μπορεί να δώσει ευκαιρίες πειραματισμού αλλά και συναισθηματικής επικοινωνίας μεταξύ του παιδιού και του αφηγητή.
Το σκηνικό αλλά και το σενάριο ορίζονται από κοινού, ή ο ενήλικας απλά καθοδηγεί και τα συναισθήματα κυκλοφορούν, δοκιμάζονται χωρίς περιορισμούς, χωρίς ενδοιασμούς και οι λύσεις άμεσες χωρίς καμιά απειλή, ενοχή, φόβο ή άλλες επιπτώσεις για το παιδί. Έτσι το παιδί γίνεται απόλυτος άρχοντας του παραμυθιού αλλά πάνω από όλα συνδέεται ψυχικά και παίζει με τον ενήλικα αφηγητή (πατέρα, εκπαιδευτικό, άλλο).
Έτσι το κοινωνικό-συμμετοχικό παραμύθι αποκτά επιπρόσθετη αξία και συμβολή πέρα από τα άλλα παραμύθια. Βέβαια η αξία οποιουδήποτε παραμυθιού σε οποιοδήποτε είδος και αν ανήκει είναι πάντα σημαντική και ξεχωριστή.
Πού εντοπίζεται η μεγάλη αξία και συμβολή του παραμυθιού;
Η προσφορά του παραμυθιού και η μεγάλη του συμβολή στην προσωπική ανάπτυξη, στην εκπαίδευση, στην αγωγή, στην κοινωνική συμπεριφορά και στη συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού είναι πολλαπλή, ανεκτίμητη και ανεπανάληπτη:
Α. Συναισθηματική ωρίμανση: 
• Εμπλουτίζεται και ενδυναμώνεται ο ψυχικός κόσμος του παιδιού. Ιδιαίτερα σημαντικός σε αυτή την ενδυνάμωση είναι ο τρόπος αφήγησης ο τόνος, η συναισθηματική επένδυση και το ύφος του αφηγητή.
• Εμπεριέχονται στα παραμύθια στοιχεία και χαρακτήρες με τα οποία το παιδί ταυτίζεται.
• Το παιδί διαχειρίζεται και εκφράζει ασυνείδητα κομμάτια του ψυχισμού του.
• Ακόμα και τα πιο δύσκολα θέματα όπως ο θάνατος, ο χωρισμός, μια ασθένεια αντιμετωπίζονται μέσα από το παραμύθι.
• Δοκιμάζονται και δαμάζονται χαοτικές πιέσεις του ασυνειδήτου. Ο Φρόϋντ αναφέρει κάπου ότι το επαναλαμβανόμενο παραμύθι φέρνει στην επιφάνεια ξεχασμένα κομμάτια του ψυχισμού του παιδιού και το βοηθά να τα διαχειριστεί και να τα ξεπεράσει.
• Επιτυγχάνεται η επιβεβαίωση (Ο Τζακ που καταφέρνει να σκαρφαλώσει στη φασολιά).
• Το παιδί δυναμώνει και συνειδητοποιεί τις πραγματικότητες και πιο εύκολα προετοιμάζεται για αυτές.
• Αναπτύσσεται η φαντασία του παιδιού (η πλοκή, οι ήρωες, η εξέλιξη και έκβαση του παραμυθιού είναι ιδιαίτερα βοηθητικά).
• Εκτιμάται ότι παρουσιάζεται μεγάλη εξελικτική επίδραση στην ανάπτυξη του παιδιού. Το παραμύθι με τα τρία γουρουνάκια, για παράδειγμα, δείχνει με απλό αλλά ξεκάθαρο τρόπο την εξέλιξη από το άχυρο στο ξύλο, από το ξύλο στην πέτρα αλλά και μεταδίδει στο παιδί την ίδια την εξελικτική του πορεία. Το τρίτο γουρουνάκι ήταν το πιο μεγάλο και σε όγκο και σε ηλικία, γι΄ αυτό και έδειξε σοβαρότητα και πιο ώριμη σκέψη.
• Δίνεται η ευκαιρία στο παιδί να αναγνωρίσει ότι η σκληρή δουλειά, ο προγραμματισμός, οι υγιείς συνήθειες είναι εργαλεία με μεγάλη αξία που θα το βγάλουν από δύσκολες καταστάσεις (π.χ. το παραμύθι Ο τζίτζικας κι ο μέρμηγκας).
Β. Κοινωνική συμπεριφορά: 
• Υπάρχει μεγάλη διαπλαστική επίδραση (Ο δρόμος της Αρετής και της Κακίας). Καθοδηγείται το παιδί στο δρόμο της αρετής και της σωστής συμπεριφοράς.
• Καλιεργούνται και αναπτύσσονται στάσεις και συνήθειες,έτσι το παιδί δεν γίνεται τεμπέλης, είρωνας, ζηλιάρης, μοχθηρός, τσιγγούνης, απάνθρωπος,
• Η αγάπη, η αλληλεγγύη, η συμπαράσταση, η κατανόηση, η αλληλοβοήθεια στην οικογένεια αποκτιούνται από νωρίς μέσα από παραμύθια που δείχνουν αυτή τη δύναμη (Ο λύκος και τα εφτά κατσικάκια που προσπαθούν να ακολουθήσουν τις συμβουλές της μαμάς, Η Κοκκινοσκουφίτσα, το εγγονάκι που φροντίζει τη γιαγιά).
• Με το παραμύθι υπάρχει ελπίδα, διαφαίνεται η αισιοδοξία, δίνονται λύσεις σε κοινωνικούς προβληματισμούς.
• Οι εμπειρίες των παραμυθιών εμπλουτίζουν την κοινωνική ζωή και συμβάλουν στην κοινωνικοποίηση του παιδιού.
• Επιτυγχάνεται υγιής, ανθρώπινη ανάπτυξη και ωρίμανση.
• Ενισχύεται και ενδυναμώνεται η αυτοεκτίμηση.
• Κατανοούνται οι ιδιαιτερότητες των ανθρώπων πιο εύκολα (Μια μαύρη παπαρούνα ανάμεσα στις κόκκινες παπαρούνες)
• Το παιδί αντιλαμβάνεται ότι οι μεγάλοι παραδέχονται αλλά ότι και οι μικροί έχουν δύναμη.
• Αναπτύσσεται σεβασμός προς τους γονείς γιατί τα παραμύθια προβάλλουν τις αρετές τους (π.χ. ο πατέρας προστάτης) και διδάσκεται έτσι η αγάπη και η φροντίδα της οικογένειας.
• Ενδυναμώνεται η σχέση με το γονιό ή τον εκπαιδευτικό.
• Η αφήγηση παραμυθιού σε ομάδα ενισχύει το ομαδικό πνεύμα.
• Το παιδί αποκτά κοινωνικά ιδανικά και μοντέλο για ιδανική συμπεριφορά.
Γ. Προσωπική ανάπτυξη, ευχαρίστηση: 
• Συγκινεί πάντοτε τα παιδιά το απρόοπτο, το απρόσμενο, μια άλλη λύση και εξήγηση.
• Υπάρχει θετική επίδραση στον χαρακτήρα του παιδιού, που βοηθιέται να κατανοήσει και να ξεπεράσει δικά του προβλήματα.
• Εκτιμάται ότι οποιοδήποτε παιδί έχει μεγαλώσει ακούγοντας και διαβάζοντας παραμύθια είναι ιδιαίτερα συνεργάσιμο και κοινωνικό.
• Το παιδί απελευθερώνεται από το φόβο (π.χ. ο φόβος της εγκατάλειψης), βγαίνει από δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις, δυναμώνει και γίνεται πιο έτοιμο να αντεπεξέλθει στη ζωή. Αποκτά θάρρος και πίστη στον εαυτό του μέσα από τις λύσεις και δυνατότητες λύσεων που συναντιώνται στα παραμύθια.
• Βελτιώνονται πολλές νοητικές λειτουργίες και το παιδί ανακαλύπτει τις δυνατότητες και την ταυτότητά του.
• Τα παιδί αρέσκεται να ακούει, αλλά αρέσκεται επίσης να δημιουργεί παραμύθια.
• Αναπτύσσεται στο παιδί το αίσθημα της αισιοδοξίας και πίστης στην ύπαρξη δυνάμεων, που θα συνδράμουν στα προβλήματά του.
• Γίνεται το παιδί πιο προσγειωμένο, πιο εργατικό και πιο απαιτητικό από τον εαυτό του.
• Αναπτύσσεται μεγάλη εκτίμηση στην αξία της οικογένειας και της αγάπης που προσφέρει. Στα όνειρά του το παιδί κυνηγιέται από ζώα. Ο πατέρας ταυτίζεται με τον κυνηγό που είναι πάντα εκεί για να σώσει τον ήρωα.
• Το παιδί που έχει μεγαλώσει με τα παραμύθια ζει μια πιο ομαλή και ήρεμη εφηβεία.
Δ. Καλλιέργεια στάσεων και δεξιοτήτων: 
• Με την κριτική και δημιουργική σκέψη αποκτούνται και ενισχύονται εργαλεία του μυαλού όπως η μνήμη.
• Καλλιέργεια της δημιουργικής, κριτικής, θετικής σκέψης.
• Ανάπτυξη συστήματος αυτοάμυνας.
• Βελτίωση κοινωνικών δεξιοτήτων.
• Αναγνώριση αδυναμιών και απόκτηση αυτογνωσίας.
• Κακές συνήθειες περιορίζονται. Ακόμη και η στοματική απληστία, βουλιμία σε μεγαλύτερα παιδιά ελέγχεται μέσα από το παραμύθι.
• Το παιδί αποκτά ψυχική δύναμη γιατί ταυτίζεται με τους ήρωες.
Ε. Απόκτηση γνώσεων 
• Αποκτιούνται αβίαστα γνώσεις.
• Επέρχεται φυσική, γλωσσική εξέλιξη και γλωσσική ανάπτυξη.
• Βελτιώνεται ο γραπτός λόγος.
• Εύκολη μεταφορά από το παραμύθι στη λογοτεχνία.
• Με την επιρροή και συμβολή των παραμυθιών το παιδί διδάσκεται εμμέσως.
• Δίνονται πολλές ευκαιρίες για να εξαχθούν συμπεράσματα.
• Λόγω των πολλών παραλλαγών μπορούν να εισηγηθούν λύσεις σε αδιέξοδα.
Εισηγήσεις – συμβουλές σε γονείς και εκπαιδευτικούς 
• Ενθαρρύνετε το παιδί να διαβάζει βιβλία.
• Διηγηθείτε στο παιδί παραμύθια με δικό σας προσωπικό στυλ.
• Διαβάστε στο παιδί σας ευχάριστα παραμύθια το βράδυ πριν κοιμηθεί.
• Διαβάστε στο παιδί παραμύθια για ξεκούραση, για επιβράβευση, για διασκέδαση.
• Μη διακόπτετε την ανάγνωση ή τη διήγηση για να κάνετε κάτι άλλο.
• Όπου κι αν είσαστε ξεκινήστε ένα παραμύθι με το παιδί.
• Τολμήστε την αφήγηση γνωστού παραμυθιού με διαφορετικό σενάριο, στυλ, εξέλιξη.
• Εμπλουτίστε τα παραμύθια σας με ποιηματάκια, με τραγουδάκια, με αινίγματα, με παύσεις για να δώσετε απαντήσεις στο παιδί.
• Το παιδί αρέσκεται να καθοδηγεί. Αφήστε το να καθοδηγεί το παραμύθι που προτιμά.
• Μην ελέγχετε το τι κατανόησε το παιδί, αλλά το περιεχόμενο του κειμένου. Συνιστά εισβολή η προσπάθεια ερμηνείας της σκέψης του παιδιού. Αφήστε το παιδί να το απολαύσει.
• Μην επιχειρείτε να ερμηνεύσετε τα παραμύθια, καταστρέφετε τη μαγεία τους.
• Βάλτε το παραμύθι στα παιδικά πάρτυ σαν μέρος της διασκέδασης και της διαπαιδαγώγησης.
• Πηγαίνετε μαζί με το παιδί στο βιβλιοπωλείο.
• Αφήστε το παιδί που είναι στην εφηβική ηλικία να επιλέξει μόνο του το παραμύθι του.
• Ενθαρρύνετε τα παιδιά να γράφουν παραμύθια.
• Δημιουργήστε παραμύθια με τα παιδιά
• Ενθαρρύνετε τα παιδιά να διηγούνται παραμύθια σε σας ή σε άλλα παιδιά.
Παντελής Μακρής, Εκπαιδευτικός
paidiatros.com

Διαβάστε περισσότερα

Πώς οι γονείς κάνουν τα παιδιά τους επιθετικά

Ένα από τα συχνότερα παράπονα των γονιών είναι ότι το παιδί τους παρουσιάζει έντονη επιθετικότητα - προς τους ίδιους, το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον ή τους μικρούς του φίλους.
Ιδιαίτερα στα μικρά παιδιά τα νευρικά ξεσπάσματα είναι συνηθισμένα και, λίγο - πολύ, φυσιολογικά. Όταν όμως η φυσιολογική νευρικότητα και η δυσκολία διαχείρισης των έντονων συναισθημάτων γίνεται ανησυχητική επιθετικότητα, τότε οι γονείς πρέπει - πριν σπεύσουν να αποδώσουν την «κακή συμπεριφορά» στα άτιμα τα γονίδια - να αναζητήσουν τα αίτια στην δική τους συμπεριφορά. Πώς, λοιπόν, οι γονείς μεγαλώνουν επιθετικά παιδιά;

 
Είναι οι ίδιοι επιθετικοί
Αν ένας τρόπος που οι γονείς κάνουν τα παιδιά τους επιθετικά δεν μπορούσε να λείπει απ' αυτό το κείμενο, είναι αυτός. Η βία είναι ένας κύκλος που κάποιος ξεκινά και τα παιδιά μιμούνται τις πράξεις και τις συμπεριφορές, δεν «συμμορφώνονται» από συμβουλές και κηρύγματα. Εάν οι ίδιοι οι γονείς επιλέγουν το δρόμο των προσβολών, των απειλών και των φωνών (και, φυσικά, δεν αναφερόμαστε σε κάποιο μεμονωμένο περιστατικό φυσιολογικής έκρηξης), τότε προφανώς το παιδί που τους έχει σαν πρότυπο, θα μιμηθεί την επιθετική τους στάση. Η... ενήλικη επιθετικότητα δεν χρειάζεται να μεταφράζεται σε τριτοκοσμική, ενδοοικογενειακή βία. Οι έντονοι τσακωμοί ανάμεσα στο ζευγάρι και η πρακτική των φωνών αρκούν για να δημιουργήσουν σε οποιοδήποτε παιδί ένταση τέτοια, που θα μεταφραστεί σε επιθετική συμπεριφορά.
Δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες του παιδιού
Ένα παιδί κουρασμένο και πεινασμένο είναι ένα παιδί, όχι μόνο με περιορισμένες αντοχές, αλλά και με πολλή ένταση. Σίγουρα σας έχει συμβεί να παρατηρήσετε υπερένταση και περίεργα πολλή κινητικότητα στο παιδί, λίγη ώρα πριν τον ύπνο, μετά από μια μεγάλη και κουραστική μέρα. Ως εκ τούτου, πριν θεωρήσετε την συμπεριφορά του κακή ή ανάρμοστη, σιγουρευτείτε ότι δεν είναι η καθημερινότητα του παιδιού πιεστική και ασφυκτικά γεμάτη με δραστηριότητες και «πρέπει», καθώς και ότι κοιμάται τουλάχιστον 9-10 ώρες ημερησίως και η διατροφή του είναι πλούσια και ισορροπημένη.
Αυτονόητο, κι όμως απαιτείται να ειπωθεί: η νούμερο ένα βασική ανάγκη που οφείλεται να καλύπτεται είναι η προσοχή και η αγάπη. Ένα παιδί που δεν απολαμβάνει την φροντίδα και την στοργή των γονιών του, έχει κάθε λόγο να είναι θυμωμένο με όλους και με όλα.
Γονείς περιοριστικοί και υπερπροστατευτικοί
Το να είσαι νήπιο που προσπαθεί να ελέγξει τα συναισθήματά του, πρέπει να αντιστοιχεί με το να είσαι φελλός που προσπαθεί να μείνει κάτω απ' την επιφάνεια του νερού: οι φελλοί επιπλέουν και τα παιδιά είναι δραστήρια και εκφραστικά. Πριν ένα παιδί «κατηγορηθεί» ως αδικαιολόγητα επιθετικό, πρέπει να εξεταστεί εάν η επιθετικότητά του αυτή είναι αντίδραση στη δράση των γονιών του. Μήπως τα επιτρεπόμενα όρια είναι πολύ αυστηρά;
Μήπως τα «πρέπει» είναι πολύ περισσότερα από τα «θέλω»; Μήπως οι περιορισμοί - που είναι, φυσικά, απαραίτητοι! - είναι συντριπτικά περισσότεροι από τις ελευθερίες; Τα παιδιά είναι παιδιά, κι αυτό σημαίνει ότι θα κάνουν ζημιές, θα ξεχάσουν τα πράγματά τους παντού, θα καταστρέψουν τα ρούχα τους (και τα δικά σας) και θα θέλουν πού και πού να κάνουν χαζομάρες. Αν η παιδική τους φύση καταπιέζεται, τότε δεν είναι απόλυτα λογικό να επαναστατήσουν αντιδρώντας επιθετικά;
Είναι το παιδί αρκετά κοινωνικοποιημένο;
Ένα παιδί που έχει περάσει τα τρία, τέσσερα πρώτα χρόνια της ζωής του ζώντας μέσα σε τέσσερις - ή ακόμη και δεκατέσσερις- τοίχους μόνο με τη μαμά ή τον μπαμπά, έχει αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσει επιθετική συμπεριφορά. Μαμάδες που δεν εργάζονται, μαμάδες που ζουν σε απομονωμένα σπίτι ή στην απομόνωση της μετανάστευσης, αναγκάζονται να περνούν όλο τους τον χρόνο με το παιδί αφού γεννηθεί και μέχρι να πάει στον παιδικό σταθμό. Όταν αυτό συνοδεύεται από έλλειψη αδερφών/ φίλων/ συγγενών/ γειτόνων με μικρά παιδιά που μπορούν να κάνουν παρέα με το δικό τους παιδί, τότε η κοινωνικοποίησή του είναι ελλιπής. Ένα παιδάκι που δεν έχει μάθει πώς πρέπει να παίζει με άλλα παιδιά είναι λογικό να νιώθει «έξω από τα νερά του» όταν του δοθεί η ευκαιρία να κοινωνικοποιηθεί.
Ο ρόλος των εξωτερικών ερεθισμάτων
Σε τι είδους ερεθίσματα εκτίθεται το παιδί; Τι είδους πρότυπα κυριαρχούν στην κουλτούρα μας  και πόσο επιτρέπεται στο παιδί να επηρεαστεί από αυτά; Σ' αυτή την περίπτωση, οι γονείς δεν μπορούν να έχουν την απόλυτη επίβλεψη, μπορούν όμως να λειτουργούν ως «λογοκρισία» όταν το παιδί είναι στο σπίτι. Δεν μπορεί να αποφευχθεί η επαφή ενός παιδιού με τα βίαια παιχνίδια των συμμαθητών του, μπορεί όμως να μην έχει πρόσβαση σε ακατάλληλες γι' αυτό ταινίες, σε video games βίαιου περιεχομένου και σε «παιδικές» απομιμήσεις όπλων, πολυβόλων και λοιπών αιμοσταγών «παιχνιδιών». Επιλέξτε μουσική, αντί για τηλεόραση και επιτραπέζια ή είδη ζωγραφικής αντί για... οπλικά συστήματα.
mama365.gr

Διαβάστε περισσότερα

«Mπίσνες» στο Ριάντ, αίμα σε Λονδίνο – Μάντσεστερ

 ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ 

mpog@imerodromos.gr

facebook.com/mpogiopoulos

Τραμπ, Μέρκελ, Μέι.  Συλλυπήθηκαν – φυσικά – τον ισπανικό λαό. 

Προηγουμένως – φυσικά – είχαν υπογράψει μπίζνες δισεκατομμυρίων με τη Σαουδική Αραβία…
Το άρθρο που ακολουθεί γράφτηκε πριν από 2 μήνες. Τότε το αίμα έτρεχε σε Λονδίνο και Μάντσεστερ. Τώρα στη Βαρκελώνη… 

***

    Κατ΄αρχάς ας δούμε πάνω σε ποιο έδαφος καλλιεργείται το αφιόνι που οπλίζει το χέρι αυτών των αιμοσταγών δολοφόνων.
   Ας δούμε πάνω σε ποιο βομβαρδισμένο – κατά κυριολεξία – τοπίο λειτουργούν τα εργαστήρια των Φρανκενστάιν του ισλαμοφασισμού και ποιά είναι η «πρώτη ύλη» που τους προσφέρεται για να στρατολογούν το εγκληματικό τους δίκτυο.
   ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ: Οι νεκροί μετά την 11η Σεπτέμβρη ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες εκ των οποίων οι άμαχοι ξεπερνούν τις 40.000. Οι πρόσφυγες έχουν ξεπεράσει τις 600.000. Στο Αφγανιστάν, όπου πρόσφατα ο Τραμπ έκανε χρήση της λεγόμενης «μητέρας των βομβών», δρουν 45 χώρες με 130.000 στρατιώτες.
   Η Βρετανία διαθέτει στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ τη δεύτερη μετά τις ΗΠΑ στρατιωτική δύναμη στο Αφγανιστάν που ανέρχεται σε 9.500 στρατιώτες.
   ΛΙΒΥΗ: Χάος! Πάνω από 5.000 νεκροί ο απολογισμός της «Ανοιξης», μισό εκατομμύριο άστεγοι, στα 2,5 εκατομμύρια τα θύματα επισιτιστικής κρίσης, πάνω από 450.000 παιδιά σε κίνδυνο αφανισμού, πάνω από 235.000 οι εγγεγραμμένοι από τον ΟΗΕ μόνο τον περασμένο Σεπτέμβρη να πάρουν το δρόμο της προσφυγιάς με πρώτη ευκαιρία, περίπου 250.000 ένοπλοι που κινούνται ανεξέλεγκτα στη χώρα, με τον αριθμό των μισθοφόρων του ISIS να ανέρχεται – σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ στους 6.000.
   Σύμφωνα με την περσινή έκθεση του βρετανικού κοινοβουλίου, η επέμβαση της Βρετανίας στη Λιβύη επέφερε «καταστροφικό αποτέλεσμα» με συνέπεια η χώρα «να καταρρεύσει πολιτικά και οικονομικά, και να ξεσπάσει πόλεμος ανάμεσα στις διάφορες φυλές, να προκληθούν προσφυγική κρίση, εκτεταμένες παραβιάσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και άνοδος της επιρροής σε ορισμένες περιοχές της χώρας του Ισλαμικού Χαλιφάτου (ISIS), ενισχυμένου με οπλισμό που εγκαταλείφθηκε από το καθεστώς Καντάφι». Στην ίδια έκθεση σημειώνεται ότι η Βρετανία «έπρεπε να γνωρίζει πως πολλοί Λίβυοι είχαν συμμετάσχει στο Ιράκ και το Αφγανιστάν πολεμώντας στις τάξεις της αλ Κάιντα και θα πρέπει να αναμενόταν τι θα έκαναν όταν επέστρεφαν στην πατρίδα τους».
   ΣΥΡΙΑ: Πάνω από 320.000 νεκροί μεταξύ των οποίων περισσότερα από 17.000 παιδιά, πάνω από 2.000.000 οι τραυματίες, πάνω από 6,5 εκατομμύρια οι εκτοπισμένοι εντός της χώρας, πάνω από 5 εκατομμύρια οι πρόσφυγες.
Το 2015 ανακοινώθηκε ότι η Συρία ζει σχεδόν χωρίς καθόλου ηλεκτρικό ρεύμα καθώς το 83% του δικτύου ηλεκτροδότησης δεν λειτουργεί εξαιτίας του πολέμου ενώ το 80% και πλέον των πολιτών ζει κάτω από το όρια της φτώχειας, σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2016 από τον ΟΗΕ και το πανεπιστήμιο Σεντ Άντριους της Σκωτίας.
   ΙΡΑΚ: Ανυπολόγιστος αριθμός θυμάτων. Σύμφωνα με την εταιρεία Opinion Research Business μέχρι τον Αύγουστο του 2007 σκοτώθηκαν από 946.000 – 1.200.000 άνθρωποι. Σύμφωνα με έρευνα του Υπουργείου Υγείας του Ιράκ, από το 2003 μέχρι τον Ιούνιο του 2006 είχαν σκοτωθεί από 104.000 μέχρι 223.000 άμαχοι. Αναφορές που φτάνουν ως σήμερα κάνουν λόγο για 650.000 νεκρούς άμαχους, 6.000.000 πρόσφυγες και πάνω από 5.000.000 ορφανά παιδιά.
  Δίπλα στα παραπάνω προσθέστε – ανάμεσα στα πολλά άλλα – τα δεκάδες χιλιάδες θύματα της Αιγύπτου, όπως και τα δεκάδες χιλιάδες θύματα της Υεμένης με τα 3.000.000 εκτοπισμένους, τα 16.000.000 ανθρώπους σε κατάσταση επισιτιστικής ανασφάλειας και τα 9,6 εκατομμύρια παιδιά – σύμφωνα με την Unicef – σε συνθήκες οξύτατου υποσιτισμού.
  Η εικόνα, τέλος, θα ήταν ελλιπής αν ξεχνούσαμε δυο ακόμα εξαιρετικά σημαντικές παραμέτρους: Αφενός τις αβυσσαλέες κοινωνικές ανισότητες, όσο και την ιδεολογική παρακμή που επικρατούν στο εσωτερικό της Δύσης. Από εδώ δημιουργείται ο πολτός μέσα από τον οποίο στρατολογούνται οι γεννημένοι σε ευρωπαϊκό έδαφος φυσικοί αυτουργοί των ειδεχθών εγκλημάτων σαν αυτό που διαπράχτηκε στο Μάντσεστερ ή τον περασμένο Νοέμβρη στο Παρίσι.

***

   Ας έρθουμε τώρα να δούμε πως πολιτεύονται στο εσωτερικό των χωρών τους αυτοί που βομβαρδίζουν εκτός Ευρώπης για το «καλό της δημοκρατίας» και για την «πάταξη της τρομοκρατίας»:
   Πριν λίγες μέρες γνωστοποιήθηκε ότι η Βρετανία «έθαψε» έκθεση για την χρηματοδότηση από το εξωτερικό τρομοκρατικών οργανώσεων εξτρεμιστών ισλαμιστών που δρουν στη χώρα με την δικαιολογία από το υπουργείο Εσωτερικών ότι το περιεχόμενό της είναι «ιδιαίτερα ευαίσθητο» (http://info-war.gr/i-vretania-ethapse-ekthesi-gia-ti-chrimatodotisi-tzichantiston/).
   Μάλλον το… ευαίσθητο του πράγματος θα πρέπει να οφείλεται – όπως αποκάλυψε η εφημερίδα «Γκάρντιαν» – στο γεγονός ότι στην έκθεση αναδεικνύεται ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας στην ενίσχυση της τρομοκρατικής δράσης του ISIS…
   Άραγε, όμως, είναι γνωστή στη Δύση τέτοια σχέση της Σαουδικής Αραβίας με τον ισλαμοφασισμό;

1) Τόσο καλά γνωρίζουν ώστε προ οκταετίας ήταν η υποψήφια για την προεδρία των ΗΠΑ και τότε υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον που – τον Δεκέμβριο του 2009 – σε ένα έγγραφο που δημοσιεύθηκε από το Wikileaks έγραφε ότι «η Σαουδική Αραβία παραμένει μια σημαντική βάση για την οικονομική στήριξη της Αλ Κάιντα, των Ταλιμπάν, και άλλων τρομοκρατικών ομάδων. Η Σαουδική Αραβία πράττει εναντίον της Αλ Κάιντα, στο επίπεδο μιας εγχώριας απειλής και όχι λόγω των δραστηριοτήτων της στο εξωτερικό».

2) Τόσο καλά γνωρίζουν ώστε προ τριετίας, ο υπουργός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης της Γερμανίας, ο Γκερτ Μίλερ, μιλώντας μάλιστα στον κρατικό σταθμό ZDF, λίγες ώρες μετά την ανάρτηση του βίντεο με τον αποκεφαλισμό του Αμερικανού δημοσιογράφο Τζέιμς Φόλει, δήλωνε: «Αυτό το είδος κρίσης πάντοτε έχει μία προϊστορία […] Οι δυνάμεις του Ισλαμικού Κράτους, τα όπλα τους, είναι οι ¨χαμένοι γιοι¨. Πρέπει να ρωτήσουμε, ποιος εξοπλίζει, ποιος χρηματοδοτεί τους μαχητές του ΙΚ. Η λέξη-κλειδί εδώ είναι ¨Κατάρ¨». Οι δηλώσεις του Μίλερ, μέλος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος της καγκελαρίου Μέρκελ, μετά τον αρχικό σάλο που δημιουργήθηκε, όλως περιέργως «εξαφανίστηκαν» από τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία… Βέβαια η Σαουδική Αραβία διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις της με το Κατάρ, αλλά για άλλους λόγους (βλέπε: Ιράν…). Αλήθεια, υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που αγνοεί τις σχέσεις μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Κατάρ, Κουβέιτ, Αραβικών Εμιράτων με ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία κοκ;

3) Τόσο καλά γνωρίζουν ώστε ακόμα και το Ιρακ ζήτησε πέρσι από τη Σαουδική Αραβία να δώσει εξηγήσεις ύστερα από την παραδοχή του Σαουδάραβα Υπουργού Εσωτερικών ότι υπήρξε συλλογή χρημάτων μέσα στο βασίλειο για να χρηματοδοτηθούν οι τζιχαντιστές που πολιορκούνταν από τις ιρακινές δυνάμεις στη Φαλούτζα. Κατά τον υπουργό Εσωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Μανσούρ Αλ Τουρκί, η επίθεση που είχε εξαπολύσει το Ιράκ ενάντια στους τζιχαντιστές είχε ως αποτέλεσμα να γίνουν πολλοί έρανοι στη Σαουδική Αραβία για ενίσχυση του Ισλαμικού Κράτους. «Δεν μπορείς να ελέγξεις τις συμπάθειες των ανθρώπων», είχε πει τότε ο Τουρκί…

***

   Τι κάνουν, όμως, οι ηγέτες της Δύσης, αυτοί οι δακρυσμένοι κροκόδειλοι κάθε φορά που δολοφονούνται αθώοι στο Λονδίνο, στο Μάτσεστερ, στο Παρίσι, στο Μπατακλάν, στο Βερολίνο; Ιδού:

   Μόλις τον περασμένο Απρίλη η κυρία Μέι επισκέφτηκε την Σαουδική Αραβία. Ανάμεσα στα άλλα υπέγραψε και συμφωνίες πώλησης οπλικών συστημάτων αξίας τουλάχιστον 3,5 δισεκατομμυρίων λιρών.
   Πως αντέδρασε η κυρία Μέι στις επικρίσεις στο εσωτερικό της χώρας της για την ενέργειά της αυτή; Όπως η Θάτσερ που πριν 30 χρόνια εκφωνούσε λόγους υποστήριξης στα ακροατήρια των μουτζαχεντίν. Απάντησε πως οι δεσμοί του Ηνωμένου Βασιλείου με τη χώρα είναι σημαντικοί για την ασφάλεια, την ευημερία, το εμπόριο και το μέλλον και στην επισήμανση ότι «τα όπλα που δίνονται από τη Βρετανία έχουν το μερίδιό τους στην ανθρωπιστική καταστροφή»(http://www.skai.gr/news/world/article/343193/i-mei-uperaspizetai-to-taxidi-tis-sti-saoudiki-aravia/), η Βρετανίδα πρωθυπουργός ισχυρίστηκε πως η Βρετανία είναι ένας σημαντικός «δωρητής βοήθειας»…
   Η Μέι, εκτός από τις συμφωνίες πώλησης όπλων στη Σαουδική Αραβία (που εδώ και δύο χρόνια με αμερικανική και βρετανική υποστήριξη βομβαρδίζει την Υεμένη έχοντας προκαλέσει ανυπολόγιστη καταστροφή στη χώρα) έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον στο ταξίδι της να διασφαλίσει ότι η γιγάντια κρατική εταιρεία πετρελαίου «Saudi Aramco» θα επιλέξει το χρηματιστήριο του Λονδίνου για την πρώτη της δημόσια εγγραφή («Καθημερινή», 6/4/2017)…

   Ένα μήνα αργότερα από την Μέι, αρχές Μάη, στη Σαουδική Αραβία βρέθηκε μια ακόμα κυρία, συνοδευόμενη από μια στρατιά εκπροσώπων μεγάλων πολυεθνικών της χώρας της: Η καγκελάριος Μέρκελ. Πως έδωσε τη «μάχη» για την «καταπολέμηση της τρομοκρατίας» η κυρία Μέρκελ στις επαφές της με τους Σαουδάραβες; Υπέγραψε διακρατικές συμφωνίες που μεταξύ άλλων αφορούν την εκπαίδευση στη Γερμανία Σαουδαράβων αξιωματικών του στρατού και της αστυνομίας ενώ υπογράφηκαν και συμφωνίες γερμανικών μονοπωλίων με Σαουδάραβες κυβερνητικούς αξιωματούχους που, σύμφωνα με πληροφορίες, αφορούν την παράδοση από τη γερμανική πολεμική βιομηχανία «Heckler & Koch» σημαντικές ποσότητες «αμυντικού στρατιωτικού εξοπλισμού».
   Σημείωση: Πριν τη Μέρκελ είχε επισκεφτεί την Σαουδική Αραβία η Γερμανίδα υπουργός Αμυνας, Ούρσουλα Φον ντερ Λέγεν, η οποία είχε μιλήσει για τις «εξαιρετικές διμερείς σχέσεις»στους τομείς της άμυνας, ασφάλειας και αντιτρομοκρατίας. Λογικό αν σκεφτεί κανείς ότι «οι Γερμανοί βιομήχανοι το 2015 έκαναν ρεκόρ εξαγωγών στη Σαουδική Αραβία, πουλώντας σχεδόν τα πάντα όσον αφορά στους στρατιωτικούς και άλλους εξοπλισμούς: Ταχύπλοα περιπολικά ακτοφυλακής, τεθωρακισμένα του στρατού, εξοπλισμό για εναέριο ανεφοδιασμό αεροσκαφών, στρατιωτικά οχήματα 4Χ4, ανταλλακτικά μαχητικών αεροσκαφών, τηλεκατευθυνόμενα αεροσκάφη ποικίλης χρήσης… Χάρη στη «βοήθεια» των Γερμανών βιομηχάνων, η Σαουδική Αραβία το 2015 έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως στις αγορές όπλων και πολεμοφοδίων»(Δέσποινα Ορφανάκη, Ριζοσπάστης, 6/5/2017).

   Πριν από λίγες μέρες, μετά τις δυο κυρίες, την Σαουδική Αραβία επισκέφτηκε, φυσικά, ο Τραμπ. Οι εξοπλιστικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ – Σαουδικής Αραβίας ανήλθαν στα 110 δισεκατομμύρια δολάρια! Το επίσημο πρακτορείο της Σαουδικής Αραβίας έκανε λόγο για 34 συμφωνίες σε διάφορους τομείς όπως η άμυνα, το πετρέλαιο και οι αερομεταφορές αξίας άνω 380 δισεκατομμυρίων!
   Ο Τραμπ δήλωσε: «Ήταν μια εκπληκτική ημέρα. Θέλω να σας ευχαριστήσω όλους. Εκπληκτικές επενδύσεις στις ΗΠΑ και η στρατιωτική μας κοινότητα είναι πολύ ευχαριστημένη και θέλουμε να ευχαριστήσουμε εσάς και τη Σαουδική Αραβία για τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις στις ΗΠΑ και για τις πολλές θέσεις εργασίας»…

   Α, ναι, μην ξεχάσουμε και τον «σοσιαλιστή» χατζατζάρη, κατά κόσμο «Ολάντ». Αυτός ένα χρόνο πριν απένειμε στα Ηλύσια Πεδία τον ανώτατο τιμητικό τίτλο της Γαλλίας, την «Λεγεώνα της Τιμής» – το μετάλλιο που είχε θεσπίσει ο Μέγας Ναπολέων – στον διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπα Mohammed bin Naif. Το μετάλλιο – σύμφωνα με το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο της Σαουδικής Αραβίας (SPA) – ήταν «η αναγνώριση για τις προσπάθειες του πρίγκιπα στην περιοχή και στον κόσμο να καταπολεμηθεί οι εξτρεμισμός και η τρομοκρατία»…
   Είναι η Γαλλία αυτού του χατζατζάρη και του Βαλς, εκλεκτού σήμερα του Μακρόν, η Γαλλία που πρωταγωνίστησε στις σφαγές σε Λιβύη και Συρία, που παρέδωσε επιθετικά όπλα στη λεγόμενη «συριακή αντιπολίτευση» και μέσω αυτής στους ισλαμοφασίστες το 2012, και τούτο παρά το εμπάργκο όπλων που είχε επιβληθεί από το 2011.
   Η ομολογία είναι του ίδιου του Ολάντ και όπως γράφεται περιέχεται στο βιβλίο του δημοσιογράφου Ξαβιέ Πανόν, με τίτλο «Στα παρασκήνια της γαλλικής διπλωματίας» (εκδόσεις L’ Archipel). Εκεί σε συνέντευξή του προς τον συγγραφέα, ο Ολάντ ερωτηθείς για τις παραδόσεις γαλλικών όπλων, απαντά: «Αρχίσαμε όταν ήμασταν βέβαιοι πως θα πήγαιναν σε σίγουρα χέρια. Για τα φονικά όπλα, ήταν οι υπηρεσίες μας που προχώρησαν στις παραδόσεις»… Ανάμεσα στα άλλα όπλα που παρέδωσε η Γαλλία στο όνομα της καταπολέμησης του Άσαντ και σε… «σίγουρα χέρια», ήταν, σύμφωνα με το βιβλίο, κανόνια διαμετρήματος 20mm, μυδραλιοβόλα, εκτοξευτήρες ρουκετών και αντιαρματικοί πύραυλοι…
   Και φυσικά είναι η Γαλλία, σύμφωνα με τα έγγραφα που κατατέθηκαν στο Συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ, που τροφοδοτούσε με όπλα τον λεγόμενο «Ελεύθερο Συριακό Στρατό» παρότι ήταν γνωστό ότι τα δύο τρίτα αυτού του εξοπλισμού προωθούνταν προς την Αλ Κάιντα στη Συρία.Ήταν οι μονάδες της Αλ Κάιντα που στη συνέχεια συσπειρώθηκαν – μαζί με τα γαλλικά όπλα τους – με τους τζιχαντιστές του «Ισλαμικού Κράτους»…

***

   Ποιος φταίει, λοιπόν; Το… Ισλάμ, όπως σαλιαρίζουν οι πρόθυμοι σάλιαγκες της θεωρίας του «πολέμου των πολιτισμών»; Η΄ μήπως φταίνε οι Φρανκενστάιν που κατασκεύασαν το «είδωλό τους»; Που το τροφοδοτούν. Το χρηματοδοτούν και το εξοπλίζουν. Αλλά τώρα αναζητούν την «αιτία» στο αφιόνι με το οποίο, όμως, οι ίδιοι οι Φρανκενστάιν πότισαν τα τέρατά τους.
  Ποιος φταίει που για το κλείσιμο ακριβών συμβολαίων υπέρ εμπόρων όπλων, εργολάβων και πετρελαιάδων έκαναν τη ζωή να φαίνεται τόσο «φτηνή» στις χώρες που μακελεύουν με αποτέλεσμα τα κηρύγματα μισανθρωπισμού και παράνοιας περί «μαρτύρων» και «αντεκδίκησης» των ιμάμηδων του ισλαμοφασισμού να βρίσκουν τόπο ακόμα και στην Ευρώπη;
   Ποιος φταίει που η τρέλα του πολέμου έφτασε στα σπίτια μας;
   Οι πόλεμοι, οι δικοί τους πόλεμοι για τα πετρέλαια, για την ενέργεια, για τον έλεγχο των αγορών, για την επέκταση και την ανακατανομή της οικονομικής και γεωστρατηγικής ισχύος τους, είναι οι δικοί μας νεκροί στο Λονδίνο, στο Μάνστεστερ, στο Παρίσι, στη Νίκαια, στο Βερολίνο, στις Βρυξέλλες. Αλλά και στο Χαλέπι, την Φαλούτζα, την Καμπούλ.
   Οι «σύμμαχοί» μας του ΝΑΤΟ, οι «εταίροι» μας της ΕΕ, αυτοί που όσους πρόσφυγες δεν πνίγουν στο Αιγαίο και δεν εγκλωβίζουν στην Ελλάδα τους «παζαρεύουν» με την Τουρκία, έφεραν την τρέλα του πολέμου τους στα σπίτια μας!
   Ο Φρανκενστάιν σπέρνει ανέμους και οι λαοί θερίζουν θύελλες. Ο Φρανκενστάιν – Ιμπεριαλισμός

• που κατασκευάζει θεωρίες περί του «πολέμου των πολιτισμών» για να δικαιολογεί τους πολέμους των πολυεθνικών,
• που άλλοτε συμμαχεί και στηρίζει και άλλοτε «αντιμάχεται» αντιδραστικά καθεστώτα,
• που κατασκευάζει τέρατα όπως οι Μπιν Λάντεν, χτες, οι φονιάδες του «Ισλαμικού Κράτους», σήμερα, τέρατα τα οποία του είναι εξαιρετικά χρήσιμα είτε σαν σύμμαχοι είτε σαν αντίπαλοι,
• που τροφοδοτεί μουτζαχεντίν με φόντο το Αφγανιστάν εδώ και 35 χρόνια προκαλώντας το σημερινό χάος,
• που το αίμα των παιδιών του Μάντσεστερ και του Μπατακλάν το εγγράφει στους ισολογισμούς των πολυεθνικών του πετρελαίου και των μονοπωλίων των όπλων,

είναι τόσο αιμοσταγής και τόσο χυδαίος που αξιοποιεί πολιτικά και οικονομικά τον τρόμο και το αίμα που χύνεται στις ίδιες τις ευρωπαϊκές πόλεις, ρίχνοντας λίπασμα στον φασισμό και στην άκρα δεξιά, φαλκιδεύοντας ελευθερίες, κάνοντας διασύνδεση του προσφυγικού – μεταναστευτικού με την τρομοκρατία, πουλώντας «ασφάλεια» και βρίσκοντας άλλοθι για νέες επιδρομές.
Οι πόλεμοι των ιμπεριαλιστών – Φρανκενστάιν είναι οι νεκροί μας! Και δεν θα σταματήσουμε να μετράμε νεκρούς, αν δεν σταματήσουμε τους πολέμους τους, αν δεν συγκρουστούμε με την πολιτική που συνέχειά της είναι ο πόλεμος.
Κανένας άλλος τρόπος δεν υπάρχει να αφοπλίσουμε τα τερατώδη δημιουργήματά τους και να αχρηστεύσουμε το αφιόνι τους.

  Πηγή:enikos.gr

Διαβάστε περισσότερα

Όταν οι ναζί έκοψαν το νήμα της ζωής σε 317 άμαχους του Κομμένου

Σε ένα μικρό χωριό του νομού Άρτας, το Κομμένο έμελλε να διαπραχθεί από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής ένα απερίγραπτο έγκλημα πολέμου εναντίον αμάχων και ανυπεράσπιστων ανθρώπων. Τη Δευτέρα 16 Αυγούστου 1943, 120 στρατιώτες του 12ου λόχου του 98ου συντάγματος πεζικού της 1ης ορεινής μεραρχίας ορεινών καταδρομών του γερμανικού στρατού έκαναν στάχτη ολόκληρο το χωριό και δολοφόνησαν εν ψυχρώ 317 κατοίκους, μεταξύ των οποίων 72 παιδιά ηλικίας 4 μηνών έως 10 χρονών.

 

Δείτε το τελευταίο ντοκιμαντέρ της τριλογίας του Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα «Η Ελλάδα του Χίτλερ» με τίτλο «Η Πικρή Απελευθέρωση», όπου οι επιζώντες του Ολοκαυτώματος του Κομμένου διηγούνται στον φακό της εκπομπής όσα έζησαν.

tvxs.gr / Η Ελλάδα του Χίτλερ : Η πικρή... από tvxorissinora Ολόκληρο το ιστορικό της σφαγής του Κομμένου:
Η 1η μεραρχία Εντελβάις στην Ήπειρο
Την άνοιξη του 1943 η 1η Γερμανική μεραρχία Ορεινών Καταδρομών Εντελβάις μεταφέρεται με εντολή του Χίτλερ, υπό τη διοίκηση του στρατηγού Χούμπερτ Λανς, από τη Σοβιετική Ένωση στο Μαυροβούνιο και στη συνέχεια στην Ήπειρο, όπου και στρατοπεδεύει στην κοιλάδα του Λούρου, μεταξύ Ιωαννίνων και Φιλιππιάδας. Σκοπός της ήταν αφενός να εμποδίσει την αποβίβαση των Βρετανικών και Αμερικανικών δυνάμεων στη Νοτιοδυτική Ελλάδα και αφετέρου να σβήσει το αντάρτικο στην περιοχή. Τον Ιούλιο αρχίζει τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις με την ονομασία «επιχείρηση Ζάλμινγκερ» και καταστρέφει δεκάδες χωριά της Ηπείρου, με αποκορύφωμα το κάψιμο τη Μουσιωτίτσας στις 25 Ιουλίου και την εκτέλεση 156 αμάχων. Τον επόμενο μήνα ξεκινά η νέα εκκαθαριστική επιχείρηση με την ονομασία «επιχείρηση Αύγουστος». Ο διοικητής του 28ου Συντάγματος Πεζικού της 1ης μεραρχίας Εντελβάις συνταγματάρχης Ζάλμιγκερ, θέλοντας να έχει τον πλήρη έλεγχο της περιοχής, έκανε συχνές περιπολίες, μία εκ των οποίων τον οδήγησε στο Νοτιοδυτικό τμήμα της και πιο συγκεκριμένα στο Κομμένο της Άρτας.
Η «επίσκεψη Ζάλμινγκερ»
Χωμένο στην άκρη του Αμβρακικού και κρυμμένο στις εκβολές του ποταμού Αράχθου, πνιγμένο στα νερά, τα έλη και την πυκνή βλάστηση τότε, το Κομμένο δεν ανέπτυξε κάποια αξιόλογη αντιστασιακή δράση, αλλά συμμετείχε απλά στον αγώνα εξασφαλίζοντας τρόφιμα για τα ένοπλα τμήματα των ανταρτών, που η έδρα τους βρισκόταν στις ορεινές περιοχές. «Οι κάτοικοι το Κομμένου», αναφέρει στην αγόρευσή του ο Στέφανος Παππάς κατά τη δίκη της Νυρεμβέργης, «ήταν φιλήσυχοι αγρότες, εκτός ελαχίστων μεταξύ των οποίων και εγώ, που είχαμε καταταγεί αντάρτες στο βουνό διακείμενοι φιλικά στην οργάνωση των εθνικών ομάδων Ζέρβα. Όλοι οι άλλοι κάτοικοι ήταν αμέτοχοι σε οργανώσεις και εργάζονταν καλλιεργώντας και σκάβοντας τη γη». (Στέφανου Παππά «Η σφαγή του Κομμένου, Αθήνα 1976, σελ.132)
Τον Αύγουστο, ωστόσο, του 1943 σημειώνεται μια περίεργη κινητικότητα, καθώς ένα τμήμα του Ε.Λ.Α.Σ. έρχεται στο Κομμένο και ζητά απ’ τις αρχές να μεριμνήσουν για την τροφοδοσία του με μεγάλες ποσότητες αγαθών. Λίγες μέρες νωρίτερα προηγήθηκε η τροφοδοσία των ανταρτών του Ε.Δ.Ε.Σ., οι οποίοι αποζημίωναν τους κατοίκους με τα ανάλογα χρηματικά ποσά.
Οι αρχές αρνήθηκαν να ικανοποιήσουν το αίτημά του Ε.Λ.Α.Σ., υποστηρίζοντας ότι οι κάτοικοι δε διαθέτουν τόσο μεγάλες ποσότητες αγαθών, καθώς παράλληλα τροφοδοτούσαν και τις δυνάμεις του Ε.Δ.Ε.Σ.. Μπροστά στην επιμονή των ανταρτών του Ε.Λ.Α.Σ., οι υπεύθυνοι του Ε.Δ.Ε.Σ. ζήτησαν υποστήριξη και ενίσχυση από τις δικές τους δυνάμεις, οι οποίες δεν καθυστέρησαν να εμφανιστούν στο χωριό και να απαιτούν από τους άλλους να αποχωρήσουν χωρίς τα τρόφιμα που είχαν παραγγείλει. Οι συζητήσεις και οι διενέξεις δεν έφερναν αποτέλεσμα, ενώ οι μέρες περνούσαν και τα πράγματα γίνονταν επικίνδυνα για το Κομμένο.
Στις 12 Αυγούστου, ημέρα Πέμπτη, λίγο πριν το μεσημέρι, ένα γερμανικό αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε ο ίδιος ο διοικητής του 98ου Συντάγματος της 1ης Ορεινής Μεραρχίας Ορεινών Καταδρομών Γιόζεφ Ζάλμινγκερ, έφτασε στο Κομμένο, προφανώς για να ερευνήσει αν πράγματι στο χωριό δρούσαν ομάδες ανταρτών, όπως υποδείκνυαν οι πληροφορίες που οι γερμανικές υπηρεσίες είχαν συλλέξει. Η «επίσκεψη» Ζάλμινγκερ στο Κομμένο αποτελούσε μέρος των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων του 98ου Συντάγματος στην περιοχή της Ηπείρου, με σκοπό την εξόντωση των ανταρτών και το κάψιμο των χωριών εκείνων για τα οποία υπήρχαν υπόνοιες ότι τους τροφοδοτούν και τους ενισχύουν με οποιονδήποτε τρόπο. Το Κομμένο θα ήταν η συνέχεια της εκδικητικής μανίας και των αντιποίνων που είχαν ήδη αρχίσει να εφαρμόζουν οι Γερμανοί σε βάρος αμάχων και είχαν ήδη μετατρέψει σε ερείπια δεκάδες χωριά της Ηπείρου.
Ακριβώς τη μέρα και την ώρα εκείνη στην πλατεία του χωριού οι αντάρτες του Ε.Δ.Ε.Σ. και του Ε.Λ.Α.Σ. είχαν στήσει τα όπλα τους και κάθονταν κάτω απ’ τα δέντρα. Όταν ο Γερμανός Διοικητής βρέθηκε μπροστά στην εικόνα αυτή, διέταξε τον οδηγό του και έκανε αμέσως στροφή αφήνοντας πίσω τους το χωριό, με την απόλυτη πλέον βεβαιότητα πως οι πληροφορίες του ήταν βάσιμες και δε χωρούσαν την παραμικρή αμφιβολία. Μερικές γυναίκες, μάλιστα, έσπευσαν από φόβο να μαζέψουν και να κρύψουν τα όπλα, αλλά φαίνεται πως η κίνησή τους αυτή έγινε αντιληπτή από τους Γερμανούς.
Από τη στιγμή εκείνη που φεύγουν οι Γερμανοί, αρχίζει για τους κατοίκους του Κομμένου ο τρομερός εφιάλτης. Έντρομοι οι κάτοικοι κουβάλησαν τ’ αγαθά τους και τα ’κρυψαν στα χωράφια τους, στα οποία διανυκτέρευαν και οι ίδιοι, ενώ μια επιτροπή, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Κοινότητας Λάμπρο Ζορμπά, μετέβη την επόμενη κιόλας μέρα στην Άρτα και ζήτησε από τις Ιταλικές αρχές και τις συνεργαζόμενες με τους κατακτητές ελληνικές αρχές της πόλης Άρτας να πληροφορηθεί σχετικά με την τύχη του χωριού. Οι αρχές, μάλλον με κάποια αδιαφορία, ίσως διαβεβαίωσαν την επιτροπή πως το χωριό δεν είχε να φοβηθεί τίποτε, γιατί οι αντάρτες δεν ήταν κάτοικοι του Κομμένου. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, και η ίδια η επιτροπή να μην είδε με τη δέουσα σοβαρότητα το γεγονός και να μην έδωσε την πρέπουσα σημασία στην τακτική των αντιποίνων που εφάρμοζαν οι Γερμανοί.
Έτσι στις 15 Αυγούστου, ημέρα που κοιμήθηκε η Παναγία Θεοτόκος, γιόρταζαν όπως είχαν συνήθεια το πανηγύρι τους. Και ο Θόδωρος Μάλλιος τέλεσε το γάμο της κόρης του Αλεξάνδρας με το Θεοχάρη Καρίνο από το χωριό Παχυκάλαμος.
Η εξόντωση
Τα χαράματα, ωστόσο, της 16ης Αυγούστου 120 άντρες του 12ου λόχου του 98ου Γερμανικού Συντάγματος, το οποίο έδρευε στην περιοχή της Φιλιππιάδας, μια μικρή κωμόπολη 10 περίπου χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Άρτας, επιβιβάζονται πάνοπλοι στα φορτηγά και σταθμεύουν έξω από το Κομμένο. Αποστολή του 12ου λόχου ήταν η εξόντωση των ανταρτών που δρούσαν στην περιοχή και η εξαφάνιση του χωριού που τους υποστήριζε και τους προμήθευε με τρόφιμα και άλλα απαραίτητα για την αντίστασή τους εναντίον των Γερμανών.
Ήδη όμως από την Πέμπτη 12 Αυγούστου ο Διοικητής του 98ου Συντάγματος συνταγματάρχης Γιόζεφ Ζάλμινγκερ σημείωνε στην αναφορά του σχετικά με την επίσκεψή του στο Κομμένο: «Προσωπική αναγνωριστική επιχείρηση διαπίστωσε ότι το Κομμένο (12 χλμ. νότια-νοτιοανατολικά της Άρτας) βρίσκεται στα χέρια συμμοριτών, 25 – 30 άντρες με στολές ερήμου. Προς το παρόν δεν έχουν σχεδιαστεί αντίποινα» (Χ. Φ. Μάγερ, 59) και το Σάββατο 14 Αυγούστου έλαβε διαταγή «να προετοιμάσει αιφνιδιαστική επιχείρηση κατά της διαπιστωμένης συμμορίας στο Κομμένο». (Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 60)
Την Κυριακή 15 Αυγούστου συγκέντρωσε τη μονάδα του, για να της ανακοινώσει πως Γερμανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν στο Κομμένο και όφειλαν, γι’ αυτό, να δράσουν αμέσως με σκληρά αντίποινα εναντίον των ανταρτών και ξεκλήρισμα του χωριού που είχαν το λημέρι τους. Οι στρατιώτες δε δέχτηκαν με ιδιαίτερη προθυμία τη διαταγή να συμμετάσχουν εθελοντικά στην επιχείρηση. «Τουλάχιστον δώδεκα–δεκαπέντε άντρες είχαν προσφερθεί εθελοντικά για την επιχείρηση». (Mark Mazower, 226) Έτσι η διαταγή άλλαξε και η επιχείρηση ανατέθηκε στο 12ο λόχο του 98ου Συντάγματος. Διοικητής του 12ου λόχου ήταν ο υπολοχαγός Ρέζερ, πρώην στέλεχος της νεολαίας του Χίτλερ, φανατικός ναζί και αποκαλούμενος Νέρων από κάποιους στρατιώτες. Οι στρατιώτες που έλαβαν μέρος στην επιχείρηση ήταν στο σύνολό τους κληρωτοί.
Οι άντρες του 12ου λόχου του 98ου Συντάγματος Πεζικού συγκεντρώθηκαν στις 5.00 το πρωί πάνοπλοι με οβιδοβόλα, πολυβόλα, οπλοπολυβόλα, χειροβομβίδες και καραμπίνες, και επιβιβάστηκαν στα στρατιωτικά αυτοκίνητα, για να διανύσουν μια διαδρομή μιάμισης περίπου ώρας από την κοιλάδα του ποταμού Λούρου ως το Κομμένο
Αφού πρώτα πήραν το πρωινό τους και τη ρητή διαταγή «κανείς δεν πρέπει να επιζήσει, όλοι στο χωριό πρέπει να εκτελεστούν» (Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 67), περικύκλωσαν το χωριό από τρεις πλευρές, αφήνοντας αφύλαχτη τη δυτική πλευρά όπου κυλούσε ο Άραχθος ποταμός, ο οποίος, κατά τη γνώμη του Ρέζερ, αποτελούσε φυσικό εμπόδιο διαφυγής. Όλα οργανώθηκαν με κανονικό σχέδιο μάχης, καθώς για τους Γερμανούς το χωριό ήταν κέντρο ανταρτών, οι οποίοι την ώρα εκείνη βρίσκονταν στον ύπνο μαζί με τους άλλους κατοίκους. Γι’ αυτό και δεν πείραξαν κανέναν και τίποτε πριν δοθεί το σύνθημα της μάχης.
«Είδαμε τους Γερμανούς, μια μικρή ομάδα, την ώρα που βγαίναμε απ’ το χωριό», αφηγείται η Ιφιγένεια Παππά – Κοντογιάννη, κορίτσι 18 χρονών τότε. «Είχαμε ακούσει τα αυτοκίνητα που έρχονταν, αλλά δεν ξέραμε ούτε τι κουβαλούσαν ούτε τι έρχονταν να κάνουν. Μας σήκωσε ο πατέρας μου και μας έδιωξε απ’ το σπίτι, φοβόταν ο άνθρωπος μη μας κάνουν κακό. Φύγετε, να περάσετε το ποτάμι και να πάτε να κρυφτείτε στα χωράφια, μας είπε. Σηκωθήκαμε. Μόλις είχε σκάσει ο ήλιος. Στο χωριό ακούγονταν αμάξια, θόρυβος, φασαρία. Φτάσαμε στα τελευταία σπίτια. Σχεδόν πέσαμε απάνω τους. Δε μας πείραξαν. Κρατούσαν όπλα στα χέρια τους και κουβέντιαζαν μεταξύ τους. Νιώσαμε το κορμί μας να τρέμει. Εκείνοι, κάτι όμορφα παιδιά, μας κοίταξαν και κάτι ψιθύρισαν μεταξύ τους χαμογελώντας. Ήταν παιδιά. Δεν προλάβαμε να απομακρυνθούμε στα εκατό μέτρα κι άρχισε το μακελειό».
Θα πρέπει να ήταν 6.30 το πρωί όταν δόθηκε το σύνθημα της «επίθεσης εναντίον των ανταρτών» με δυο φωτοβολίδες που ρίχτηκαν στον αέρα. Οι μονάδες εφόδου άρχισαν να βάλλουν με όπλα, με πολυβόλα, χειροβομβίδες και όλμους. Στόχος τους η εξαφάνιση από γης ολόκληρου του χωριού, χωρίς κανένα έλεος. Έκαιγαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους και σκότωναν με μιαν απερίγραπτη αγριότητα άντρες, γέροντες, γυναίκες και παιδιά. Ακόμη και μωρά. Οι στρατιώτες, κρατώντας μια χειροβομβίδα στα χέρια τους, έσπρωχναν βίαια τις πόρτες των σπιτιών και, ρίχνοντάς την μέσα, τα έκαναν κάρβουνο.
Ολόκληρες οικογένειες κάηκαν ζωντανές μέσα στα σπίτια τους, πριν ακόμη ξυπνήσουν και καταλάβουν τι γίνεται γύρω τους. Άλλοι έτρεχαν στους δρόμους για να σωθούν και έπεφταν από τις σφαίρες που θέριζαν το χωριό. Ανθρώπινα σώματα έγιναν κομμάτια ή διαλύθηκαν εντελώς και δε βρέθηκαν ποτέ. Η διαταγή του υπολοχαγού Ρέζερ και των ανωτέρων του ήταν σαφής: να μη μείνει τίποτε ζωντανό, να μη μείνει τίποτε όρθιο σ’ ένα χωριό που αποτελούσε φωλιά των ανταρτών.
Έξι ώρες κράτησε η σφαγή. Οι δρόμοι, οι αυλές, τα καμένα σπίτια, τα χαντάκια, οι κήποι, η πλατεία, ολόκληρο το χωριό γέμισε πτώματα, που μερικά έμεναν άθαφτα για αρκετές μέρες, αφού δεν απέμεινε κανείς ζωντανός απ’ τους συγγενείς για να θάψει τους νεκρούς του. Το Κομμένο σβήνει και χάνεται τυλιγμένο στις φλόγες και βουβό κάτω απ’ τους καπνούς και τις στάχτες που άφησαν πίσω τους φεύγοντας οι άντρες του 12ου λόχου.
Ο ματωμένος γάμος
Στο σπίτι του Θόδωρου Μάλλιου γινόταν ο γάμος τη κόρης του Αλεξάνδρας με το Θεοχάρη Καρίνο από τον Παχυκάλαμο, χωριό κοντά στο Κομμένο. Χάθηκαν όλοι. Τους έκαψαν και τους σκότωσαν. Τριάντα με σαράντα άτομα. Από τα 12 μέλη της οικογένειας του οικοδεσπότη Θόδωρου Μάλλιου σώθηκαν εκείνο το πρωινό μόνο δύο, ο Αλέξανδρος και η Μαρία, δεκατριών και δέκα χρόνων, που είχαν φύγει μόλις πριν λίγα λεπτά για να φροντίσουν στο χωράφι τα ζώα. Οι ναζί δε σεβάστηκαν και δε λογάριασαν τίποτε και κανέναν. Σκότωσαν και τη νύφη την Αλεξάνδρα και το γαμπρό το Θεοχάρη.
Όσοι πρόλαβαν και πετάχτηκαν έξω απ’ τα σπίτια τους, έτρεχαν να σωθούν στα χωράφια ή να κρυφτούν χωμένοι στα βαθιά χαντάκια. Μόνη σωτηρία απέμεινε για πολλούς το ποτάμι. Πλήθος κόσμου έτρεχε κατά εκεί. Άλλοι ρίχνονταν στα νερά του για να περάσουν απέναντι και να σωθούν. Άλλοι κρέμονταν απ’ τις βάρκες και τρέμοντας πάλευαν να γλιτώσουν απ’ τον εφιάλτη. Κι εκεί πνίγηκαν σχεδόν όλοι όσοι μπήκαν στη βάρκα του Σπύρου Βλαχοπάνου, δεκαεφτά άτομα. Κι ο θρήνος κι οι κραυγές του πνιγμού έσμιγαν με τη βουή της φωτιάς και των όπλων που αφάνιζαν το Κομμένο.
Σώθηκαν περνώντας στην άλλη όχθη του Αράχθου ή κρυμμένοι στους θάμνους, στα καλαμπόκια και στα λαγκάδια τριακόσιοι πενήντα (350) περίπου. Κι έκαναν μερικοί μέρες πολλές να γυρίσουν στα σπίτια τους και τους νεκρούς να μετρήσουν. Γιατί φώλιασε στην ψυχή τους ο φόβος μήπως ξανάρθουν οι Γερμανοί, για να ολοκληρώσουν το έργο τους. Όταν πια δε γινόταν αλλιώς, βρήκαν τη δύναμη και το πήραν απόφαση. Πρόχειρα και στον τόπο ακριβώς της σφαγής άνοιξαν λάκκους κι έριξαν τους νεκρούς μέσα, για να μην τους φάνε τα σκυλιά και τα όρνια και να μην πέσουν αρρώστιες αγιάτρευτες στο χωριό.
Τρία χρόνια έζησαν με τους τάφους των αγαπημένων προσώπων τους στις αυλές τους. Ύστερα μάζεψαν ό,τι είχε απομείνει από αυτούς και το μετέφεραν στο κοιμητήριο του χωριού. Εκείνοι που σώθηκαν έπρεπε ν’ αντέξουν και ν’ αφήσουν γι’ αργότερα τα δάκρυα και τον πόνο.
Η σφαγή τελειώνει
Όταν το μεσημέρι χτύπησε η καμπάνα για να δώσει το μήνυμα στους Γερμανούς στρατιώτες ότι η μάχη τελείωσε, ελάχιστοι από αυτούς μπορούσαν να πιστέψουν αυτό που έγινε. Αλλά ακριβώς το ίδιο είχε συμβεί και με τους κατοίκους του Κομμένου που κατόρθωσαν να σωθούν και να επιζήσουν. Το τοπίο έμοιαζε απερίγραπτο και απίστευτο. Κάποιοι από αυτούς που άκουσαν το θόρυβο των αυτοκινήτων, σηκώθηκαν και κατευθύνθηκαν προς την πλατεία για να δουν ποιοι ήταν αυτοί που ήρθαν και τι ήθελαν. Άλλοι, αντί να φύγουν για να σωθούν, βγήκαν στους δρόμους για να δουν τι συμβαίνει, ακόμη κι όταν άρχισε η «μάχη» και το χωριό μεταβαλλόταν σε κόλαση. Κι άλλοι, ίσως οι περισσότεροι, είχαν την πλάνη στο νου τους, ίσως γιατί έτσι μπορεί να διαδόθηκε την προηγούμενη μέρα, πως οι Γερμανοί θα κάψουν τα σπίτια που θα βρουν άδεια και δε θα πειράξουν τα σπίτια που θα βρουν μέσα ανθρώπους.
«Ήμουν στο γάμο του Μάλλιου, μέχρι το πρωί», αφηγείται ο Χρήστος Χαραλάμπους, 24 χρονών τότε. «Γυρίζω στο σπίτι μου, έπαιρνε να χαράξει. Είχε ξυπνήσει ο πατέρας μου. Ακούμε θόρυβο από αυτοκίνητα. Έρχονται Ιταλοί, είπε ο πατέρας μου. Ξύπνα και τον αδερφό σου το Σπύρο και φύγετε, με συμβούλεψε. Έρχονται να μαζέψουν την ηλικία σας. Εμάς δε θα μας πειράξουν. Ξύπνησα το Σπύρο, ένα θηρίο παλικάρι μέχρι εκεί πάνω. Μόλις βγήκαμε έξω απ’ το χωριό, ακούμε εδώ πέρα να γίνεται χαλασμός. Τρέχαμε σαν παλαβοί. Χιλιάδες σφαίρες σφύριζαν στ’ αφτιά μας κι έπεφταν δίπλα στα πόδια μας. Μέχρι το μεσημέρι το ’καναν το χωριό κάρβουνο. Γυρίσαμε σπίτι μας την άλλη μέρα. Τι να ιδούμε! Μια αυλή γεμάτη πτώματα. Η δική μας οικογένεια και ολόκληρη η οικογένεια του προέδρου Λαμπράκη Ζορμπά. Τι να κάνουμε; Ανοίγουμε ένα λάκκο και τους τραβάγαμε με μια τριχιά και τους ρίχναμε μέσα. Δεκαπέντε – είκοσι νοματαίοι».
Ο Νάσος Βλαχοπάνος έμεινε στο σπίτι για να παρακαλέσει τους Γερμανούς να μην το κάψουν, γιατί είχε μέσα φυλαγμένα τα προικιά της κόρης του Γιαννούλας, την οποία θα πάντρευε ύστερα από λίγες μέρες. Δεκατρείς σφαίρες τρύπησαν το κορμί του και η φωτιά έκαψε και το σπίτι και τα προικιά. Ο Βασίλης Σκουραβέλης έμεινε με ολόκληρη την οικογένειά του μέσα στο σπίτι, για να μην το βρουν άδειο οι Γερμανοί και το κάψουν. Μαζί με το σπίτι έκαψαν και ολόκληρη την οικογένεια του Βασίλη Σκουραβέλη, εννιά άτομα.
Είναι αλήθεια πως οι Γερμανοί στρατιώτες πίστευαν πως λάβαιναν μέρος σε μια μάχη με τους αντάρτες. Καθώς όμως περνούσε η ώρα και δε συναντούσαν πουθενά αντίσταση, όπλα, πυρομαχικά και αντάρτες, κάποιοι από αυτούς άρχισαν να αμφιβάλλουν για τη σκοπιμότητα της επιχείρησης και να περιορίζουν την πολεμική τους δράση, αποφεύγοντας να σκοτώνουν άμαχους και αθώα γυναικόπαιδα, με κίνδυνο μάλιστα να τιμωρηθούν με στρατοδικείο για άρνηση εκτέλεσης διαταγών. Για έξι ώρες οι Γερμανοί πολεμούσαν με φαντάσματα ανταρτών και σκότωναν ανελέητα ανυπεράσπιστους αμάχους.
Όταν δόθηκε το σύνθημα της αναχώρησης του 12ου λόχου απ’ το Κομμένο, ο νεαρός διοικητής του, υπολοχαγός Ρέζερ, θα πρέπει να αισθανόταν πολύ ευχαριστημένος γιατί η επιχείρηση στέφτηκε από απόλυτη επιτυχία, καθώς δεν υπήρξε ούτε μία απώλεια από τις δυνάμεις του, ενώ οι «εχθροί» κατατροπώθηκαν και άφησαν στο πεδίο της «μάχης» εκατοντάδες θύματα και το χωριό τυλιγμένο στις φλόγες. Αρκετοί, ωστόσο, από τους στρατιώτες του θα πρέπει να έφευγαν βαθιά μελαγχολικοί και συλλογισμένοι, γιατί τους εξαπάτησαν και τους υποχρέωσαν να σκοτώνουν αθώους. Ο στρατιώτης Άλμπερτ Ζένγκερ θυμάται πως μετά την επιχείρηση κάθισαν κάτω από τις πορτοκαλιές για να προφυλαχτούν από την αφόρητη ζέστη του Αυγούστου. «Μετά από τη φασαρία των όπλων κυριαρχούσε απόλυτη ησυχία. Οι περισσότεροι στρατιώτες ήταν στενοχωρημένοι και σχεδόν κανείς δεν ήταν σύμφωνος με την επιχείρηση. Ως αυτό το γεγονός δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι ανάμεσά μας υπήρχαν και σαδιστές που συμπεριφέρθηκαν σαν άγρια ζώα. Είδα μα τα μάτια μου στρατιώτες οι οποίοι γελούσαν κι έκαναν αστεία εις βάρος των πτωμάτων. Οι περισσότεροι όμως βρίσκονταν σε μια κατάσταση σοκ και ήταν βαθιά θλιμμένοι. Όλοι είχαν ήδη τύψεις συνείδησης με μερικές μόνο εξαιρέσεις. Στο τέλος καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι εκτελούσαμε απλώς διαταγές ανωτέρων. Η οποιαδήποτε ανυπακοή απέναντι σε επίσημες διαταγές τιμωρούνταν σκληρά». (Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 81)
Οι Γερμανοί στρατιώτες εγκατέλειπαν το Κομμένο μέσα σε μια κόλαση φωτιάς και σε έναν τρομερό εφιάλτη, που κάποιοι από αυτούς μπορεί να τον κουβαλούσαν μαζί τους και να τον έφερναν με πολύ τρόμο στο νου τους, όταν ο πόλεμος τέλειωσε και η ζωή ξαναμπήκε στον κανονικό της δρόμο. Για πολλά χρόνια. Νικητές; Σε τι είδους μάχη; Ηττημένοι; Ίσως.
«Ο ανθυπολοχαγός ή αρχηγός της ομάδας μου έδωσε τη διαταγή να πυροβολήσω τους Έλληνες. Αρνήθηκα. Ανάμεσα στους Έλληνες βρίσκονταν γυναίκες και παιδιά και νομίζω μια από τις γυναίκες κρατούσε ένα μωρό στην αγκαλιά. Ήμουν απόλυτα σίγουρος ότι ετοιμαζόμουν να διαπράξω ένα έγκλημα. Αυτή η μέρα ανήκει στις χειρότερες αναμνήσεις που έχω από όλο τον πόλεμο. Ο ανθυπολοχαγός ή ομαδάρχης είχε στηθεί πίσω μου και απειλούσε να με πυροβολήσει με το οπλοπολυβόλο του σε περίπτωση που θ’ αρνιόμουν να εκτελέσω τη διαταγή του. Αυτή την απειλή την πήρα πολύ σοβαρά. Όλοι μας είχαμε αναγκαστεί να λάβουμε μέρος στην επιχείρηση. Ίσως να με απείλησε και με στρατοδικείο. Αμέσως άρχισα να πυροβολώ προς τη μεριά των Ελλήνων, οι οποίοι προσπάθησαν να κρυφτούν πίσω από τα κασόνια», θυμάται αρκετά χρόνια μετά ο στρατιώτης Άλμπερτ Τσάντερ. (Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 76).
Το ταξίδι της επιστροφής τους στη βάση της μονάδας τους θα ήταν ασφαλώς πιο δύσκολο από τον πρωινό τους περίπατο τόσο μέχρι να φτάσουν στο Κομμένο όσο και κατά τη διάρκεια της περιπλάνησής τους στους άδειους από εχθρούς δρόμους του. Και ήταν πολύ φυσικό για κληρωτούς αξιωματικούς και στρατιώτες, που μέσα σε λίγες ώρες μετέτρεψαν σε κόλαση ένα παραδεισένιο χωριό που δεν τους έφταιξε σε τίποτε και δεν πρόβαλε καμιά αντίσταση στην επιχείρησή τους. «Οι αντιδράσεις των κληρωτών ήταν κι αυτές ταραγμένες. Στα φορτηγά που πήγαιναν πίσω στη Φιλιππιάδα, συζητούσαν γι’ αυτό που είχαν κάνει. Πολλοί απ’ αυτούς έδειχναν μελαγχολικοί και συγκλονισμένοι. Ο Καρλ Ντ. θυμόταν ότι “στον 12ο λόχο η ενέργεια αυτή συζητήθηκε πολύ. Σύντομα όλοι οι στρατιώτες έμαθαν γι’ αυτή. Λίγοι την έβρισκαν σωστή. Εγώ ήμουν τόσο επηρεασμένος απ’ αυτές τις ωμότητες που για εβδομάδες είχα χάσει την ψυχική μου ισορροπία”. Την ώρα των τουφεκισμών αναφέρεται πως ένας υπαξιωματικός πέταξε το πηλήκιο στα πόδια του Ρέζερ και φώναξε: “Herr Oberleutnant, απλώς να θυμάστε ότι αυτή είναι η τελευταία φορά που συμμετέχω σε κάτι τέτοιο. Αυτό είναι μια Schweinerei (αθλιότητα) που δεν έχει τίποτα να κάνει με τον πόλεμο”» (Mark Mazower, σελ. 226, και Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 82)
Οι Γερμανοί φεύγουν
Η ειρωνεία της Ιστορίας είναι πως οι γερμανικές υπηρεσίες, στα επίσημα έγγραφά τους, έκαναν λόγο για ληστές και αντάρτες στο Κομμένο και προετοίμασαν τους στρατιώτες για μια μεγάλη αναμέτρηση με τις δυνάμεις των αντιστασιακών οργανώσεων. Και το τραγικό πως εδώ μέσα δε βρήκαν την παραμικρή αντίσταση, δεν ακούστηκε ούτε ένας πυροβολισμός εναντίον τους, παρά μόνο ακούγονταν τα βογκητά, οι λυγμοί και οι θρήνοι των έντρομων άμαχων κατοίκων του χωριού από τους δικούς τους μονάχα πυροβολισμούς και το δικό τους θανατικό. Μέσα σ’ ένα πρωί το Κομμένο μέτρησε 317 θύματα μιας θηριωδίας και μιας βαρβαρότητας που δεν την αντέχει ακόμη και να την ακούει κανείς. Εξοντώθηκαν 20 οικογένειες, εκτελέστηκαν 95 νήπια και παιδιά ηλικίας έως 15 ετών, θανατώθηκαν 126 γυναίκες.
Αυτό όμως δεν εμπόδισε στο ελάχιστο τους γραφειοκράτες της γερμανικής πολεμικής μηχανής να αναφέρουν την ίδια ημέρα του ολοκαυτώματος με υπερβολική δόση ανανδρίας και ανεντιμότητας, διαστρεβλώνοντας βάναυσα την αλήθεια, πως στο Κομμένο έγινε μάχη με τους αντάρτες: «Σήμερα το πρωί, κατά την περικύκλωση του Κομμένου που έγινε από τρεις πλευρές, ο 12ος Λόχος δέχτηκε πολύ πυκνά πυρά απ’ όλα τα σπίτια. Τότε ο Λόχος άνοιξε πυρ με όλα του τα όπλα, επέδραμε στον οικισμό και τον πυρπόλησε. Φαίνεται πως κατά τη διάρκεια αυτής της μάχης μερικοί από τους ληστές κατάφεραν να ξεφύγουν προς τα νοτιοανατολικά. Υπολογίζεται ότι σ’ αυτή τη μάχη σκοτώθηκαν 150 άμαχοι. Τα σπίτια δέχτηκαν έφοδο με χειροβομβίδες, με αποτέλεσμα τα περισσότερα να πάρουν φωτιά. Όλα τα βοοειδή και το μαλλί έγιναν λάφυρα. Θα ακολουθήσει χωριστή αναφορά λαφύρων. Κατά την πυρπόληση των σπιτιών μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών εξερράγησαν και κρυμμένα όπλα είναι επίσης πιθανόν να κάηκαν μαζί τους». (Mark Mazower, σελ. 223 και Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 83)
Μπορεί στη συνείδηση πολλών Γερμανών στρατιωτών να έμεινε χαραγμένη η εικόνα του πλιάτσικου, «με την πρόφαση ότι πρόκειται για αντίποινα ύστερα από την επίθεση κατά κάποιου στρατηγού», οι Γερμανικές, ωστόσο, αρχές δε δυσκολεύτηκαν στα επίσημα έγγραφά τους να κάνουν λόγο για ληστές, συμμορίτες, αποβράσματα και να χρησιμοποιήσουν ανακρίβειες που μπορούσαν να εμφανίσουν τα εγκλήματά τους εναντίον ανυπεράσπιστων και αμάχων ως πραγματική μάχη με τον εχθρό που τους επιτέθηκε.
Έτσι την επόμενη ημέρα νέα αναφορά σημειώνει, μετατρέποντας τους 150 άμαχους σε 150 νεκρούς από την πλευρά του εχθρού: «Αποτέλεσμα εκκαθαριστικής επιχείρησης στο Κομμένο: 150 νεκροί από την πλευρά του εχθρού, μερικά βοοειδή, όπλα ιταλικής προέλευσης. Η φωτιά στο χωριό ανατίναξε μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών. Το αποτέλεσμα της επιχείρησης επιβεβαίωσε την υποψία και την αναφορά της μεραρχίας ότι η ανατολική πλευρά του κόλπου της Άρτας αποτελεί κέντρο συμμοριτών με ισχυρές ενεργούς ληστοσυμμορίες». (Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 93, και Mark Mazower, σελ. 224) Ενώ ο τότε υπολοχαγός και μετέπειτα Γενικός Γραμματέας του Ο.Η.Ε. Κουρτ Βαλντχάιμ, ο οποίος υπηρετούσε στο γραφείο συντονισμού του γερμανικού γενικού επιτελείου στην Αθήνα, σημείωνε στις 17 Αυγούστου στο Ημερολόγιο Πολέμου της μονάδας του: «17 Αυγούστου: Αυξανόμενη αεροπορική δραστηριότητα του εχθρού με επιδρομές εναντίον της δυτικής ελληνικής ακτής και των Ιόνιων νησιών. Στην περιφέρεια της 1ης Ορεινής Μεραρχίας, η κωμόπολη του Κομμένου (βόρεια του κόλπου της Άρτας) καταλαμβάνεται ύστερα από έντονη εχθρική αντίσταση. Απώλειες του εχθρού». (Mark Mazower, σελ. 224 και Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 96)
Τόσο απλά, λοιπόν, και τόσο σαθρά. Ένα χωριό παραδομένο στις φλόγες των ναζί και 317 άμαχοι και ανυπεράσπιστοι νεκροί, εκτελεσμένοι στα σπίτια τους, στις αυλές και τους δρόμους, δεν ήταν παρά οι εχθροί που πρόβαλαν έντονη αντίσταση στους πάνοπλους Γερμανούς του 12ου Λόχου! Η Γερμανία διέτρεχε κίνδυνο από τα γυναικόπαιδα, τα μωρά και τους άοπλους του Κομμένου!
Μεσημέρι 1.30΄, σημειώνει ο γυμνασιάρχης Στέφανος Παππάς, οι Γερμανοί φεύγουν. Αφήνουν πίσω τους ένα ολοκαύτωμα, ένα απέραντο νεκροταφείο. Και παίρνουν μαζί τους τα λάφυρα του πολέμου: κοπάδια ζώων μεγάλων και μικρών που συγκέντρωσαν στην πλατεία του χωριού, κουβέρτες, σεντόνια, φορέματα, κουστούμια, παπούτσια, γραμμόφωνα, χρήματα, χρυσαφικά. (Στέφανου Παππά, σελ. 29) Η επίσημη έκθεση, ωστόσο, της Βέρμαχτ αναφέρει: «16 κεφάλια βοοειδή, 1 γεμάτο φορτηγό σακιά με μαλλί, 5 ιταλικές καραμπίνες, 1 ιταλικό αυτόματο πιστόλι». (Mark Mazower, σελ. 224)
Ο τραγικός επίλογος
Οι σκηνές φρίκης που εκτυλίχτηκαν το πρωινό της ματωμένης εκείνης Δευτέρας στο Κομμένο και χαράχτηκαν ανεξίτηλα στη συνείδηση εκείνων που κρύφτηκαν και είδαν με τα μάτια τους όλη την έκταση της βαρβαρότητας και της κτηνωδίας, συνθέτουν ένα πένθιμο εμβατήριο, που ηχεί τυραννικά μέσα μας και μας ελέγχει και μας ανακρίνει και ζητά εξηγήσεις με απόγνωση, μα παίρνει απαντήσεις θολές και μισές, που χάνονται μέσα στον άνεμο.
Το Κομμένο το εκτέλεσαν εν ψυχρώ οι ναζί και το παρέδωσαν στις φλόγες χωρίς έλεος. Η τραγική σελίδα του Κομμένου μένει ζωντανή και καίει άσβηστη φλόγα στη μνήμη των 80 περίπου κατοίκων του που έζησαν τη φρίκη και βρίσκονται ακόμη εν ζωή. Το Κομμένο είναι μια διαρκής καταγγελία της βίας και της βαρβαρότητας. Είναι ένας ασίγαστος πόνος και μια διαμαρτυρία εναντίον κάθε μορφής ρατσισμού. Απ’ τα χείλη και την ψυχή των λίγων πλέον επιζώντων βγαίνει αβίαστα ένα σύνθημα: «όχι άλλη βία κι όχι άλλη αγριότητα στον πλανήτη».
Γιατί το Κομμένο αποθήκευσε κι έκλεισε μέσα στη μικρή του ιστορία όλη την έκταση της βαρβαρότητας και της κτηνωδίας που σπέρνουν αλόγιστα η καθαρότητα της φυλής και η αίσθηση της υπεροχής απέναντι στον άοπλο και τον ανίσχυρο να προστατεύσει τον εαυτό του. Γιατί τούτη η ματωμένη σελίδα του, τα δάκρυα κι η ορφάνια, η φυγή κι η απόγνωση των δικών του παιδιών είναι το πρώτο του μάθημα που μας ανεβάζει ψηλά και μας πάει στην ευπρέπεια της αλληλεγγύης, του ανθρωπισμού και της απέραντης αγάπης.
Αν κατορθώσουμε κάποτε να διαβούμε τα στενά σύνορά μας και τολμήσουμε να περάσουμε στην απέναντι όχθη, έτσι που τον πόνο του ανθρώπου να τον κάνουμε πόνο δικό μας, τότε είναι βέβαιο πως η πρώτη μας έγνοια κι η πρώτη μας πράξη θα σταθούν στο Κομμένο και τον άγιο του τόπο θα τον κάνουν πάρκο ανθρωπιάς και μουσείο της ειρήνης και της συναδέλφωσης των ανθρώπων και των λαών.
Και μπορεί από τούτα τα πάρκα της φιλίας και της ανθρωπιάς να ξεχυθεί το μεγάλο ποτάμι σε μια παγκόσμια διαδήλωση, που στις πιο ψηλές κορφές των βουνών θα στήσει τα λάβαρα και στο κέντρο της γης θα θέσει ανεξίτηλη τη σφραγίδα του: Να τελειώνουμε τώρα με τους πολέμους. Να τελειώνουμε τώρα με τους αποικιοκράτες και τους ιμπεριαλιστές. Το απαιτούν οι νεομάρτυρες των πυρπολημένων και πλημμυρισμένων στο δάκρυ και στο αίμα χωριών μας. Το απαιτούν οι νεομάρτυρες των φούρνων και των κρεματορίων. Το απαιτεί το Κομμένο με τα 317 θύματά του και τ’ απερίγραπτο ολοκαύτωμά του.
Ο τραγικός απολογισμός και το έγκλημα πολέμου
Ότι στο Κομμένο διαπράχθηκε ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου είναι πέραν πάσης αμφιβολίας. Ανεξάρτητα από το τι έχει αποφασιστεί στη δίκη της Νυρεμβέργης και τι εκκρεμότητες έχουν απομείνει στα διεθνή δικαστήρια και στα επίσημα εθνικά και διεθνή έγγραφα, στη συνείδηση όλων των ανθρώπων, η σφαγή των αμάχων και η ισοπέδωση του χωριού μόνο ως έγκλημα πολέμου έχει καταγραφεί. Το ολοκαύτωμα του Κομμένου ανήκει στις ελάχιστες εκείνες φρικιαστικές περιπτώσεις όπου άνθρωποι ανυπεράσπιστοι και κατά κύριο λόγο ανυποψίαστοι μετατρέπονται αιφνίδια σε τραγικά θύματα μιας οργανωμένης επίθεσης τακτικού στρατού με στόχο δήθεν την εξόντωση ανταρτών.
Στο Κομμένο οι ναζιστικές δυνάμεις δεν έδωσαν μάχη. Δε συγκέντρωσαν τους κατοίκους του για να επιλέξουν θύματα προς εκτέλεση. Δεν εφάρμοσαν τα γνωστά αντίποινα. Τέτοιος λόγος, ασφαλώς, δεν υπήρχε, αφού κανείς Γερμανός αξιωματικός ή στρατιώτης ούτε εκτελέστηκε ούτε τραυματίστηκε ούτε, εν πάση περιπτώσει, αντιμετωπίστηκε με βαναυσότητα από τους κατοίκους του ή από τους αντάρτες που υποτίθεται ότι έδρευαν σ’ αυτό. Ακόμη και ο ίδιος ο συνταγματάρχης Ζάλμινγκερ, που έφτασε σ’ αυτό στις 12 Αυγούστου, διευκολύνθηκε να το εγκαταλείψει ανενόχλητος. «Όχι μόνο δεν πείραξαν τους Γερμανούς οι αντάρτες, αλλά βοηθήσαμε το αυτοκίνητο να βγη από το χαντάκι, που είχε ανατραπή, και να φύγη ανενόχλητο. Κάναμε περισσότερο από ό,τι επέβαλε η εθνική μας τιμή, ενώ μπορούσαμε όλους να τους σκοτώσουμε», αναφέρει ο Στέφανος Παππάς καταθέτοντας στη δίκη της Νυρεμβέργης (Στέφανου Παππά, σελ. 132)
Πλήθος στοιχείων και μαρτυριών από τους ίδιους τους Γερμανούς στρατιώτες δεν αφήνουν το ελάχιστο ίχνος σχετικά με το κακούργημα και το έγκλημα πολέμου. «Χωριά στα οποία θα πέφτουν πυροβολισμοί ή θα απαντώνται οπλισμένοι, θα καίγονται και ο ανδρικός πληθυσμός θα εκτελείται» ανέφερε η διαταγή του στρατηγού Βάλτερ φον Στέτνερ, διοικητή της 1ης Μεραρχίας Ορεινών Καταδρομών. Στο Κομμένο εκτελέστηκαν οι πάντες χωρίς καμιά διάκριση, παρότι δεν έπεσαν πυροβολισμοί ούτε απαντήθηκαν οπλισμένοι αντάρτες. «Στο χωριό δεν υπήρξε η παραμικρή αντίσταση, ούτε καν ένας πυροβολισμός, και από τη δική μας πλευρά δεν υπήρξε ούτε ένας τραυματίας», αναφέρει ο δεκανέας Κουρτ Ντρέερ». Παρά ταύτα εκτελέστηκαν 95 παιδιά ηλικία 4 μηνών έως 15 χρονών, 126 γυναίκες από 16 έως 80 χρονών και 96 άντρες από 16 έως 80 χρονών.
«Πρώτα ρίχναμε χειροβομβίδες μέσα στα σπίτια και μετά πυροβολούσαμε με καραμπίνες και οπλοπολυβόλα από τις πόρτες. Πολλά πτώματα κάηκαν μέσα στα σπίτια και η μυρωδιά ήταν αφόρητη», θυμάται ο Γιοχάνες Ραλ. «Ήμουν αυτόπτης μάρτυρας όταν κάποιοι στρατιώτες έχωναν μπουκάλια μπίρας στα γεννητικά όργανα γυναικείων πτωμάτων. Νομίζω ότι είδα και πτώματα με βγαλμένα μάτια», εκμυστηρεύεται χωρίς να μπορεί να κρύψει την αηδία του ο Άλμπερτ Σένγκερ.
«Τα μέλη του 12ου λόχου συνέλαβαν εκείνους που ήταν κρυμμένοι στα σπίτια τους και τους συγκέντρωσαν στη μικρή πλατεία… ήταν μια ομάδα 15 – 20 ανθρώπων, κυρίως γυναίκες. Ανάμεσά τους υπήρχαν όμως και μερικά αγόρια και κορίτσια 12 ή 13 ετών… Ο Τσάντερ έστησε το πολυβόλο σε απόσταση 10 – 15 μέτρων… έριξε μια σειρά ριπές και θέρισε τον κόσμο», περιγράφει ο Όσκαρ Γκούντμαν, ο οποίος σημειώνει πως ο Τσάντερ άνοιξε πυρ στην αυλή του Θεόδωρου Μάλλιου την ώρα του γάμου, κατόπιν διαταγής του ανθυπολοχαγού και απειλής ότι σε περίπτωση ανυπακοής θα συντάξει αναφορά σε βάρος του και θα τον στείλει στο στρατοδικείο. Αλλά κι ο ίδιος ο πυροβολητής δεκανέας Άλμπερτ Τσάντερ ομολογεί χαρακτηριστικά: «Ήμουν πολύ ταραγμένος που θ’ αναγκαζόμουν να πυροβολήσω γυναικόπαιδα. Τα νεύρα μου ήταν εξαιρετικά τεντωμένα. Πραγματικά δε θυμάμαι πια, είναι σαν να έχω στη μνήμη μου ένα κενό». (Βλ. Χ. Φ. Μάγερ σελ. 76 – 82)
Για το ίδιο γεγονός καταθέτει στη δίκη της Νυρεμβέργης ο γυμνασιάρχης Στέφανος Παππάς: Οι Γερμανοί «έβγαλαν έξω από το σπίτι του Θεόδωρου Μάλλιου, που γινόταν ο γάμος, 10 – 15 άτομα που εθέρισαν με το πολυβόλο. Είδα με τα μάτια μου απέναντι από τα θύματα σωρός από κάλυκες. Οι υπόλοιποι, γαμπρός, νύφη, συμπέθεροι και άλλοι εν όλω 32 κάηκαν, έγιναν στάχτη μέσα στο διώροφο σπίτι, που καίονταν μια ολόκληρη ημέρα και νύχτα». (Στέφανου Παππά, σελ. 126)
Οι Γερμανοί φρόντισαν, μετά το τέλος της «μάχης» και παρά την αφόρητη ζέστη, να κάνουν μια τελευταία επιθεώρηση στο χωριό και να αποτελειώσουν ό,τι έμεινε στη μέση. «Παντού υπήρχαν πτώματα. Ορισμένοι δεν είχαν αφήσει ακόμη την τελευταία τους πνοή. Προσπαθούσαν να μετακινηθούν και βογκούσαν. Δύο ή τρεις κατώτεροι αξιωματικοί έκαναν μια τελευταία περιπολία στο χωριό κι έδωσαν τη χαριστική βολή στους ετοιμοθάνατους», θυμάται ο δεκαεννιάχρονος στρατιώτης Γιόχαν Χάουσμαν. (Χ. Φ. Μάγερ, σελ. 80)
Λίγο πριν αναχωρήσει ο στρατός, οι επικεφαλής παρότρυναν τους στρατιώτες να πάρουν μαζί τους ό,τι ήθελαν ως λάφυρο από το χωριό. «Οι στρατιώτες όμως ήταν σε τέτοιο βαθμό εξαντλημένοι, που δεν άγγιξαν σχεδόν τίποτε από τα πράγματα που βρίσκονταν ολόγυρα. Μόνο οι αξιωματικοί φόρτωσαν στα φορτηγά κλεμμένα χαλιά και άλλα πολύτιμα αντικείμενα», θυμάται ένας άλλος δεκαεννιάχρονος στρατιώτης, ο Χανς Τίσλερ. (Χ.Φ. Μάγερ, σελ. 80) Ενώ ο Ρέζερ «διέταξε μερικούς στρατιώτες να βάλουν φωτιά στα λίγα σπίτια που είχαν μείνει ανέπαφα». (Mark Mazower, σελ. 223)
Θα μπορούσε να παραθέσει κανείς αμέτρητα γεγονότα που δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία πως το ολοκαύτωμα του Κομμένου ήταν ένα έγκλημα πολέμου, σε βαθμό που ο ίδιος ο ταγματάρχης Ράινχολντ Κλέμπε, που ακολούθησε την εκκαθαριστική επιχείρηση ως διοικητής του τάγματος στο οποίο ανήκε ο 12ος λόχος, χωρίς να λάβει μέρος σ’ αυτή, να επιπλήξει αυστηρά τον υφιστάμενό του υπολοχαγό Βίλι Ρέζερ, όταν κάτωχρος και αηδιασμένος από αυτό που αντίκρισαν τα μάτια του μέσα στο Κομμένο, βρέθηκε αντιμέτωπος μαζί του: «αυτό, κύριε υπολοχαγέ, δεν έχει καμιά σχέση με τον πόλεμο. Με κάτι τέτοια δε θέλω να έρθω σε επαφή». (Χ.Φ. Μάγερ, σελ. 90 και Mark Mazower, σελ. 226)
Τα στοιχεία της καταστροφής είναι συνταρακτικά. Εξοντώθηκαν και αφανίστηκαν 20 ολόκληρες οικογένειες. Δολοφονήθηκαν μαζικά και αποτρόπαια 71 παιδιά ηλικίας κάτω των δέκα ετών. Μέσα στα ίδια τους τα σπίτια κάηκαν ζωντανοί γονείς μαζί με τα παιδιά τους. Ούτε ένα τουφέκι δε στράφηκε εναντίον των γερμανών. Οι απώλειες του Κομμένου 317 νεκροί. Σπίτια καμένα, αγαθά λεηλατημένα, κτίρια πυρπολημένα. Οι απώλειες των επιδρομέων ένα μεγάλο, ένα τεράστιο και απερίγραπτο μηδέν, που στρέφεται, εντέλει, εναντίον τους και τους εξευτελίζει.
Στο Κομμένο, στις 16 Αυγούστου 1943, γράφτηκε μια από τις πιο τραγικές σελίδες, από εκείνες που αδυνατεί να τις αντέξει ο νους του ανθρώπου και αρνείται να τη συγχωρήσει η παγκόσμια ιστορία. Η μαζική εκτέλεση και ο αφανισμός ολόκληρων οικογενειών συνιστά μια γενοκτονία, με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε αρχαίες τραγωδίες.
Ο Θεόδωρος Αντωνίου εκτελέστηκε μέσα στο σπίτι του μαζί με τη γυναίκα του και τα τρία παιδιά του, ηλικίας 4, 3 και 2 ετών. Ο Χρήστου Αποστόλου σφαγιάστηκε μέσα στο σπίτι του μαζί με τη γυναίκα του, τη μητέρα του και τα δύο παιδιά του, ηλικίας 11 και 3 ετών. Ο Αθανάσιος Διαμαντής εκτελέστηκε μαζί με τη γυναίκα του και τα πέντε παιδιά του, ηλικίας 30, 10, 16, 8 και 5 ετών. Ο Κων/νος Κριτσιμάς σφαγιάστηκε μέσα στο σπίτι του μαζί με τη γυναίκα του και τα τέσσερα παιδιά του, ηλικίας 8, 6, 3 και 1 έτους. Η Αικατερίνη Μαράγγου εκτελέστηκε μαζί με το παιδί της, ηλικίας 40 ετών, και τα πέντε εγγόνια της, ηλικίας 14, 11, 8, 6 και 4 ετών. Ο Θεόδωρος Μάλλιος σφαγιάστηκε στο γάμο της κόρης του, μαζί με τη γυναίκα του, τα εφτά από τα εννιά παιδιά του, ηλικίας 25, 24, 22, 21, 16, 11, και 6 ετών, και τη νύφη του, ηλικίας 24 ετών. Στο ματωμένο γάμο δολοφονήθηκαν η νύφη Αλεξάνδρα και ο γαμπρός Θεοχάρης.
Από το γένος Κοντογιάννη εκτελέστηκαν 29 άτομα, από το γένος Κριτσιμά 24, από το γένος Κολιοκώτση 16, από το γένος Διαμαντή 15, από το γένος Αντωνίου 13. Από τους ξένους που εκείνη την ημέρα βρέθηκαν στο Κομμένο λόγω του πανηγυριού του Δεκαπενταύγουστου και του γάμου εκτελέστηκαν περίπου 35 άτομα. Εκτελέστηκαν επίσης 3 Ισραηλίτες, οι οποίοι έμεναν στο Κομμένο.
* Από το βιβλίο «Άι Κομμένο της άσβεστης μνήμης» του Δημήτρη Χρ. Βλαχοπάνου, «Εντύπωσις», 2η έκδοση 2009
<sub>Βασική βιβλιογραφία
1. Στέφανου Παππά: Η σφαγή του Κομμένου
2. Χ.Φ. Μάγερ: Η φρίκη του Κομμένου (Καλέντης)
3. Mark Mazower: Στην Ελλάδα του Χίτλερ (Αλεξάνδρεια)
4. Ζωντανές μαρτυρίες</sub>

Διαβάστε περισσότερα

"Μεγαλώνοντας μέσα στην ελληνική οικογένεια" -Η ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού και ο ρόλος των γονέων του Ματθαίου Γιωσαφάτ

Η ανάπτυξη του παιδιού και η οικογενειακή κατάσταση μέσα στην οποία μεγαλώνει, παίζει σημαντικό ρόλο στην μετέπειτα ζωή του και την προσωπικότητά του. Στον τρόπο που διαχειρίζεται τα συναισθήματά του, στον τρόπο που αργότερα ο ίδιος θα δημιουργήσει μία οικογένεια, θα γίνει σύντροφος, γονιός.
Πόσο μπορούμε να προφυλάξουμε τα παιδιά μας από το να αναπτύξουν προβληματικές συμπεριφορές; Ποιες βάσεις είναι αυτές που μας έδωσαν οι γονείς μας, ώστε και εμείς με τη σειρά μας να γίνουμε «κοινωνοί» μιας σωστής ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης του παιδιού;
Στο βιβλίο αυτό ο Ματθαίος Γιωσαφάτ κάνει μία εισαγωγή στην ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού από τη στιγμή της σύλληψης μέχρι και τον έκτο χρόνο της ζωής του.
Αναλύει τις φάσεις που περνάει το παιδί, τη σχέση με τη μητέρα και τον πατέρα, αλλά και τη σχέση του ζευγαριού, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς μεγαλώνοντας ένα παιδί και κατά πόσο οι συμπεριφορές είναι άμεσα συνδεδεμένες με την δική τους παιδική ηλικία.
Ο γνωστός ψυχίατρος, προσδιορίζει τους ρόλους των γονέων κατά την ανάπτυξη του παιδιού και το πώς ή μεταξύ τους σχέση επηρεάζει την ψυχολογική αλλά και σεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού.
Το βιβλίο αυτό είναι η καταγραφή τεσσάρων διαλέξεων που οργανώθηκαν στον «Αρμό», με τον ίδιο τίτλο, στις οποίες ο συγγραφέας, εκτός από την ανάλυση των θεμάτων, απαντά και σε καθημερινές αγωνίες γονέων, συζητά με το κοινό και προσεγγίζει «καυτά» θέματα της σημερινής εποχής.
*Διαθέσιμο και στο on line βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων ΑΡΜΟΣ – www.armosbooks.gr
Μεγαλώνοντας μέσα στην ελληνική οικογένεια
Η ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού και ο ρόλος των γονέων
Ματθαίος Γιωσαφάτ
ISBN:978-960-527-614-0
Σελ. 176 , τιμή:14,00€

 

http://socialpolicy.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο αγώνας της Μεσοχώρας είναι κοινός και μας αφορά γιατί είναι ένας αγώνας για τον Αχελώο.

Αφιερώστε λίγο χρόνο και ενημερωθείτε για το πολύ σημαντικό ζήτημα της Εκτροπής του Αχελώου και της λειτουργίας του φράγματος της Μεσοχώρας.
-Οι φωτογραφίες είναι από τις κινητοποιήσεις που έγιναν στην Μεσοχώρα τις τελευταίες μέρες (12-14 Αυγούστου) στις οποίες πήραν μέρος άτομα και συλλογικότητες από ολόκληρη την Ελλάδα και το Μεσολόγγι.

Από τη Μεσοχώρα το πρώτο ηχηρό STOP στην αδειοδότηση του ΥΗΕ



 Το Σαββατοκύριακο 11-12 Αυγούστου 2017 κορυφώθηκαν οι καλοκαιρινές δραστηριότητες του άτυπου «μετώπου» κατά της εκτροπής του Αχελώου και των έργων στον άνω ρου του ποταμού. Ιδιαίτερης σημασίας ήταν η μαζική συνέλευση Μεσοχωριτών και αλληλέγγυων, στην πλατεία του χωριού το βράδυ του Σαββάτου, που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Δικτύου «Μεσοχώρα - Αχελώος SOS». Ακολούθησαν η συνέλευση του Συνδέσμου κατακλυζομένων Μεσοχώρας και η πορεία στο φράγμα, το πρωί της Κυριακής.
Καθώς, λίγες μέρες πριν (4.8.2017), υπογράφηκε από την κυβέρνηση η περιβαλλοντική αδειοδότηση του ΥΗΕ Μεσοχώρας (φράγμα, τεχνητή λίμνη - ταμιευτήρας, υδροηλεκτρικός σταθμός), μεγάλο μέρος των συζητήσεων που έγιναν αφορούσε την αντίθεση στη συγκεκριμένη απόφαση και την αντιμετώπιση των νέων δεδομένων, πάντα στο πλαίσιο της σταθερής διεκδίκησης για τη διασφάλιση του ελεύθερου ρου του Αχελώου, για την οριστική ακύρωση της εκτροπής και για το γκρέμισμα του φράγματος της Μεσοχώρας και των άλλων έργων της εκτροπής.
Μεσοχωρίτες και αλληλέγγυοι έστειλαν ένα πρώτο ηχηρό STOP στις πρόσφατες κυβερνητικές επιλογές, που δεν θα περιοριστεί στη λεκτική άρνηση και στις νομικές ενέργειες για την ακύρωση της απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Προσπάθειες να ξεκινήσουν έργα υλοποίησης της απόφασης δε θα βρουν κανέναν ανυποψίαστο ή απροετοίμαστο. Όσοι στην κυβέρνηση και στο «μέτωπο» των υπερασπιστών των έργων στον άνω ρου του Αχελώου πόνταραν στην απογοήτευση και στη διάσπαση του κινήματος θα έχουν πολλούς λόγους να μην αισθάνονται ευτυχείς, διαβάζοντας τις αποφάσεις των συνελεύσεων και ακούγοντας τα συνθήματα που κυριάρχησαν.
Ακολουθεί το κείμενο της απόφασης της κοινής συνέλευσης Μεσοχωριτών και αλληλέγγυων.
Aπόφαση της συνέλευσης Μεσοχωριτών και αλληλέγγυων
Η υπογραφή και δημοσιοποίηση της απόφασης για την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) του ΥΗΕ Μεσοχώρας διέλυσε και την παραμικρή προσδοκία που μπορεί να υπήρχε ότι κάτι ουσιαστικό έχει αλλάξει στην κυβερνητική πολιτική στο θέμα των έργων στον άνω ρου του Αχελώου, που έχουν ταυτιστεί απόλυτα με την εκτροπή του στο Θεσσαλικό κάμπο. Το μόνο που φαίνεται ότι είναι διαφορετικό, αυτήν τη φορά, είναι η τακτική με την οποία προωθούνται τα έργα, μια τακτική τμηματικής υλοποίησης. Έχουμε αντιληφθεί τη σκοπιμότητα αυτής της επιλογής και γι αυτό η επίμονη προσπάθεια να εμφανιστεί ότι υπάρχει ένα κλίμα ευρύτατης συναίνεσης είναι καταδικασμένη να πέσει στο κενό.
Δεν είμαστε αντίθετοι στη συγκεκριμένη εξέλιξη, χωρίς περίσκεψη. Αντίθετα, έχουμε πολλούς και σημαντικούς λόγους να επικαλεστούμε, οι κυριότεροι από τους οποίους είναι οι εξής:
1. Η συγκεκριμένη απόφαση ανάβει το πράσινο φως για να υλοποιηθεί ένα εξαιρετικά βλαπτικό έργο στην περιοχή της Μεσοχώρας, που περιλαμβάνει ένα φράγμα ύψους 150 μέτρων, έναν ταμιευτήρα με επιφάνεια 7,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα και με χωρητικότητα 358 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού και ένα υδροηλεκτρικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ισχύος 160 MW. Το έργο έχει τα ίδια, ακριβώς, χαρακτηριστικά που είχε και τότε που χαρακτηρίζονταν «έργο κεφαλής» της εκτροπής και οι επιπτώσεις από την κατασκευή και τη λειτουργία του θα είναι ανυπολόγιστες, τόσο στο τοπικό, όσο και σε υπερτοπικό επίπεδο.
2. Επιλογές αυτού του είδους, αποτελούν τυπικό δείγμα μιας αντίληψης, η οποία στο όνομα της ανάπτυξης -στις διάφορες εκδοχές της- παρακάμπτει θεμελιώδη ζητήματα, όπως η κατασπατάληση των φυσικών πόρων, η πρόκληση ανεπανόρθωτων βλαβών στα φυσικά οικοσυστήματα και η αλλοίωση του τοπίου. Ταυτόχρονα, στην προκειμένη περίπτωση, ακυρώνεται ένας -δυνάμει- τουριστικός πόρος, παρά την κυβερνητική ρητορική για «εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος», την «ολόπλευρη ανάπτυξη των ορεινών περιοχών» και άλλα ηχηρά παρόμοια.
3. Έργα σαν αυτό έχουν πάψει, προ πολλού, να θεωρούνται «πράσινα» έργα, πολύ δε περισσότερο έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Από την άλλη πλευρά, οι ισχυρισμοί για τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος δεν μας ακούγονται πειστικοί, όταν παρακολουθούμε τη συνεχιζόμενη εκποίηση -στο ιδιωτικό κεφάλαιο- υποδομών και περιουσιακών στοιχείων της ΔΕΗ, με πιο χαρακτηριστική την πώληση λιγνιτικών μονάδων, που επιδιώκεται να συνδυαστεί με την πώληση και υδροηλεκτρικών μονάδων. Μας τρομάζει η ιδέα ότι, σταδιακά, το νερό θα πάψει να υφίσταται σαν κοινό αγαθό και ο έλεγχος της διαχείρισής του θα περάσει στους κερδοσκόπους.
4. Το φράγμα και ο ταμιευτήρας στη Μεσοχώρα, εφόσον λειτουργήσουν, θα αποτελούν μια διαρκή πρόκληση, για τις κυβερνήσεις που θα ακολουθήσουν και για τους θιασώτες της εκτροπής, να προχωρήσουν στην υλοποίηση και των υπόλοιπων έργων της εκτροπής. Οι διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι δεν υποστηρίζει την εκτροπή και ότι αυτή δεν θα περιλαμβάνεται στα νέα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής δεν είναι ικανές να προδιαγράψουν το αποτέλεσμα, για πολλούς λόγους. Δε φαίνεται, όμως, να είναι και ειλικρινείς, αφού, για να είναι τέτοιες, θα έπρεπε -πριν, ακόμη, από την υπογραφή της ΑΕΠΟ- να έχει δρομολογηθεί, τουλάχιστον, η ακύρωση του φράγματος της Συκιάς και η έμφραξη της σήραγγας εκτροπής.
5. Οι ειδικοί όροι, που «επινοήθηκαν» για να κάμψουν την αντίσταση των Μεσοχωριτών και σχετίζονται με την μετεγκατάσταση, δεν μπορούν να δικαιολογήσουν τη ριζική μεταστροφή στάσης και την αποδοχή του έργου. Όχι μόνο επειδή περιλαμβάνουν πολλά «μεν, αλλά», αλλά και επειδή δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αποτρέψουν τις συνέπειες από την κατασκευή και λειτουργία του έργου, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και ο κατακλυσμός μεγάλου μέρους του σημερινού οικισμού.
Για όλους αυτούς τους λόγους η συνέλευση αλληλέγγυων και Μεσοχωριτών δηλώνει την αντίθεσή της στη ΑΕΠΟ του ΥΗΕ της Μεσοχώρας, η ακύρωση της οποίας θα επιδιωχθεί με κάθε πρόσφορο τρόπο και μέσο.
Μεσοχώρα, 12.8.2017

Δίκτυο Μεσοχωρα Αχελωος SOS - Mesochora Acheloos SOS
Διαβάστε ακόμη:

Σε νέες περιπέτειες βάζει η κυβέρνηση τον Αχελώο και τη Μεσοχώρα: http://mesochora-acheloos-sos.blogspot.gr/…/blog-post_7.htm…


 πηγή: 

Διαβάστε περισσότερα