Μadame Claude, η ιέρεια της ευρωπαϊκής πορνείας

Η ιστορία της ζωής της ήταν στα όρια μεταξύ πραγματικότητας και μύθου, αλήθειας και φαντασιώσεων. Ωστόσο, η Fernande Grudet, όπως ήταν το πραγματικό όνομα της, που έφυγε από τη ζωή, στις 21 Δεκεμβρίου, σε ηλικία 92 χρονών, υπήρξε «βασίλισσα» στο ευρωπαϊκό κύκλωμα πορνείας. Ειδικά την περίοδο 1960 - 1975, η Μαντάμ Κλοντ «μεσουρανούσε».

Οι πελάτες της ήταν πολιτικοί, σταρ της σόου μπιζ, βιομήχανοι, επιχειρηματίες, εκδότες και μαφιόζοι -χρήση των «υπηρεσιών» της έκαναν μόνο μεγάλα ονόματα, με μεγάλες περιουσίες. Ωστόσο, αυτή «η αξιοπρεπής γυναίκα έφυγε παίρνοντας μαζί όλα τα μυστικά της» σύμφωνα τουλάχιστον με το γαλλικό περιοδικό Le Point.
Από τα σαλόνια της πέρασαν μεταξύ άλλων, ο Τζον Κένεντι, ο σάχης της Περσίας, ο Τζιοβάνι Ανιέλι της Fiat, ενώ υπάρχουν αναφορές για τον Αριστοτέλη Ωνάση, τον Καντάφι και τον Μάρλον Μπράντο. Βεβαίως τίποτα από αυτά δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί.

Κι όμως, η γυναίκα αυτή πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής της απομονωμένη και έγκλειστη σε ένα διαμέρισμα στην Νίκαια, ζώντας με μία μικρή σύνταξη.
Η ζωή της έγινε ταινία
Το όνομα της είχε γίνει συνώνυμο της της πορνείας, η ζωή της έγινε ταινία (το 1977), το soundtrack μάλιστα, υπέγραψε ο μέγας Σερζ Γκενσμπούργκ.
«Ήταν απίστευτα κυνικός ο τρόπος που έβλεπε τη σχέση ανδρών και γυναικών. Για εκείνη οι άνδρες εκπροσωπούσαν μόνο το πορτοφόλι. Πίσω από τα λεγόμενά της υπήρχαν κρυφές πληγές», είχε δηλώσει στο αφιέρωμα η ηθοποιός Φρανσουάζ Φαμπιάν, η οποία υποδύθηκε τον ρόλο της Μαντάμ Κλοντ στην ταινία του Just Jaeckin.

Το διάσημο μπορντέλο της στο 16ο Διαμέρισμα
Ξανθιά, με κοντά μαλλιά και μεγάλα κοκάλινα γυαλιά, η Φερνάντ είχε γεννηθεί τον Ιούλιο του 1923, σε μία μικροαστική οικογένεια -ο πατέρας της διατηρούσε καφέ σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό - ενώ δεν γνώρισε ποτέ την αδελφή της, οποία πέθανε σε ηλικία μόλις 19 χρονών, έναν χρόνο μετά τη γέννηση της.
Έχασε τον πατέρα της όταν ήταν 18 χρονών. Στην αρχή έκανε δουλειές του ποδαριού και σύντομα, κατέληξε στην πορνεία. Το μπορντέλο της, στο πανάκριβο 16ο Διαμέρισμα του Παρισιού, έγινε σημείο αναφοράς.
Τα «κορίτσια» της έκαναν περιώνυμους γάμους
«Υπάρχουν δύο πράγματα για τα οποία οι άνθρωποι θα πληρώνουν πάντα: Το φαγητό και το σεξ» έλεγε.
Από το κύκλωμά της, οποίο πέρασαν περισσότερες από 500 νεαρές γυναίκες -μεταξύ αυτών μανεκέν, ηθοποιοί και τραγουδίστριες- οι περισσότερες από τις οποίες έκαναν μετά την «αποστρατεία» τους περιώνυμους γάμους, γερνώντας ως ηλικιωμένες κυρίες της μπουρζουαζίας. Τις αποκαλούσε «οι κύκνοι μου».

Πληροφοριοδότης της αστυνομίας και των μυστικών υπηρεσιών
Η Μαντάμ Κλοντ συνεργάστηκε με την αστυνομία -η οποία της εξασφάλιζε την απαραίτητη προστασία- όσο και με τις μυστικές υπηρεσίες, ενώ χάρη στις υπηρεσίες της, δεν είχε ποτέ εμπλοκές με την αστυνομία, τουλάχιστον έως το 1974, οπότε Πρόεδρος της Γαλλίας εξελέγη ο Ζισκάρ ντ' Εστέν.
Γιατί στη συνέχεια, κυνηγήθηκε για φοροδιαφυγή και αναγκάστηκε να φύγει στις ΗΠΑ (οι κατηγορίες αφορούσαν φοροδιαφυγή 11 εκατομυρίων φράγκων).
Αλλά, η αλλαγή έδρας δεν την πτόησε -στο Λος Άντζελες δημιούργησε νέο κύκλωμα.
Συνελήφθη ωστόσο, το 1992 και μπήκε φυλακή στο Fleury-Mérogis, στη Γαλλία. Καταδικάστηκε σε τριετή φυλάκιση και βαρύ πρόστιμο. Τότε ήταν που έδωσε πλείστες όσες συνεντεύξεις σε γαλλικά περιοδικά και έγραψε τα απομνημονεύματά της.
Αλλά, μετά λησμονήθηκε. Το 2010, μια εκπομπή του καναλιού France 2 την «ανέστησε», με ένα συναρπαστικό αφιέρωμα, στο οποίο αποκαλύφθηκε ότι η Μαντάμ Κλοντ επινόησε γεγονότα, επινόησε ότι είχε οικογένεια και τρία αδέλφια (που δεν είχε), καθώς και έναν πατέρα μηχανικό (που δεν ήταν).
Στα απομνημονεύματά της έγραφε μέχρι και ότι στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο είχε μεταφερθεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης…

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μπελογιάννης: «Έτσι αγαπάμε εμείς την Ελλάδα»

Τα λόγια του Μπελογιάννη -παντοτινό σύμβολο του πατριώτη, του διεθνιστή, του ανθρώπου, του κομμουνιστή– αποδείχτηκαν πολύ πιο ισχυρά από τις κάννες του εκτελεστικού αποσπάσματος. Πολύ πιο ανθεκτικά από τους μικρόνοες. Που νόμιζαν ότι δολοφονώντας τον Μπελογιάννη θα τον φίμωναν. Τον εκτέλεσαν πιστεύοντας ότι έτσι τα λόγια του θα έπαυαν να δονούν για πάντα τις καρδιές όλων εκείνων που δεν κάνουν «δήλωση μετανοίας». Τι ηλίθιοι…

του Νίκου Μπογιόπουλου

Στις 22 Δεκέμβρη 1915,  σαν σήμερα, γεννιόταν στην Αμαλιάδα ο Νίκος Μπελογιάννης. «Έφυγε» μόλις 37 ετών. Εκτελέστηκε.

Ο Μπελογιάννης είχε πολλά «κουσούρια». Τέτοια που δεν θα μπορούσαν να περάσουν απαρατήρητα από τους δολοφόνους του. Το βασικότερο: Εκτός από μαχητής με το όπλο του ΕΛΑΣ στο χέρι την περίοδο της Κατοχής ενάντια στους ναζί, εκτός από μαχητής του ΔΣΕ ενάντια στους εκμεταλλευτές και τους αμερικανοτσολιάδες στον Εμφύλιο, ήταν και μαχητής με «όπλο» την πένα.

Ο Μπελογιάννης ήταν ένας διανοούμενος στην υπηρεσία του λαού, όπως μπορεί να διαπιστώσει ο αναγνώστης τόσο στο βιβλίο του «Η Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας», όσο και στο βιβλίο του «Το ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα» που εκδόθηκε το 1998 από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή» στην επέτειο των 80 χρόνων του ΚΚΕ. Ένα έργο γραμμένο σε συνθήκες εγκλεισμού του στην Ακροναυπλία από την μεταξική δικτατορία και στη συνέχεια μέχρι την απόδρασή του από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής.

Στο βιβλίο εξετάζεται ο «πατριωτικός» ρόλος του ελληνικού κεφαλαίου, η συνεργασία του με το ξένο κεφάλαιο καθώς και η διείσδυση του τελευταίου στη χώρα. Πρόκειται για μια ακτινογραφία της ελληνικής οικονομίας που ξεκινά από το 1824 και φτάνει έως το 1940 με πολύτιμα στοιχεία όσον αφορά  το πώς λειτούργησε ο «σωτήριος» δανεισμός του τόπου από τα πρώτα «δάνεια της ανεξαρτησίας» μέχρι και τη μεταξική δικτατορία.

Ο Μπελογιάννης περιγράφει τους ληστρικούς όρους των δανείων με σκοπό την αποκόμιση κερδών από ντόπιους και ξένους τοκογλύφους και το πώς οι επακόλουθες πτωχεύσεις του 1827, του 1843, του 1893 και του 1932 έγιναν πεδίο θησαυρισμού της πλουτοκρατίας μέσα από επιβολή συνθηκών αποστέρησης του λαού.

«…ο λαός υπόφερνε – γράφει ο Μπελογιάννης. Είχε γονατίσει από τους φόρους, κι η τοκογλυφία ερχότανε ύστερα να του δώσει τη χαριστική βολή. Αφήνω κατά μέρος κάθε δική μου περιγραφή και παίρνω ένα κομμάτι από την Ιστορία του Καρολίδη, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο: «Την εποχή εκείνη η χώρα εσπαράζετο υπό της φυγοδικίας και των συμμοριών τοκογλύφων, οίτινες εν συνεργασία προς τους ταμίας του κράτους και αυτούς ακόμα τους δικαστάς είχον δημιουργήσει αλληλεγγύην και κατέτρωγαν τας σάρκας του λαού» (…). Κι έτσι, τοκογλύφοι, κομματάρχες, δικαστές, ταμίες, Εθνοτράπεζα, κράτος και ληστές – τούτοι οι τελευταίοι πολύ λιγότερο από τους άλλους – εκτελούσαν το ίδιο «εθνοφελές» έργο: Την ερήμωση της χώρας και τον αφανισμό του λαού. Και στο αντιλαϊκό τούτο όργιο, έρχονται και οι ξένοι κεφαλαιούχοι να πάρουν μία από τις καλύτερες θέσεις».

Στον επίλογο του βιβλίου ο Μπελογιάννης σημειώνει:

«… Γενικά, η πολιτική ζωή της χώρας μας μέσα στα 120 χρόνια της ελεύθερης ύπαρξής της επηρεάστηκε σημαντικά από τις θελήσεις κι τα συμφέροντα των ξένων κεφαλαιούχων και των χωρών τους. Και τα συμφέροντα αυτά ήταν πάντοτε αντίθετα με τα συμφέροντα της Ελλάδας και του λαού της. Παρ’ όλα αυτά όμως, οι ελληνικές κυβερνητικές κλίκες, όταν έφταναν στο σταυροδρόμι που οδηγούσε ή στην υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της πατρίδας τους ή στην υποταγή στις επιθυμίες και τους εκβιασμούς των ξένων, προτίμησαν πάντοτε, σχεδόν χωρίς εξαίρεση, το δεύτερο δρόμο (…)».

Ο δημοσιογράφος Γιώργος Κορωναίος, σε ένα συγκλονιστικό ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Προοδευτική Αλλαγή» την επόμενη μέρα της εκτέλεσης του Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του, περιγράφει τις τελευταίες στιγμές:

«Ο υπαρχιφύλαξ, διαταχθείς υπό του διευθυντού του, μετέβη αμέσως εις την πτέρυγαν όπου ευρίσκοντο τα κελιά των 8 μελλοθανάτων και εισήλθεν πρώτον εις το υπ’ αριθμ. 2 απομονωτήριον, εις το οποίο εκρατούντο οι Μπελογιάννης, Λαζαρίδης και Μπάτσης. Πλησιάζει τον Μπελογιάννη.
«Νίκο σήκω»
Ατάραχος ο Μπελογιάννης σηκώνεται και λέει:
«Πάμε για καθαρό αέρα;»
«Ναι, του απαντά, σας πάνε για εκτέλεση» (…)»

Ήταν Κυριακή. Στις 30 Μάρτη 1952. Ήταν Κυριακή! Μέρα που κατά της διάρκεια της Κατοχής ακόμα και αυτοί οι Γερμανοί ναζί δεν έκαναν εκτελέσεις…

Πριν ακόμα χαράξει, μέσα στο σκοτάδι, στις 4.12’ τα χαράματα, σαν κοινός δολοφόνος, το κράτος των γερμανοτσολιάδων, αυτών που πλέον είχαν ντυθεί αμερικανοτσολιάδες, το κράτος των μαυραγοριτών, αυτών που έχτιζαν «Νέους Παρθενώνες» στη Μακρόνησο, προχωρούσε στο στυγερό έγκλημα.

Ο Νίκος Μπελογιάννης και οι σύντροφοί του, ο Δημήτρης Μπάτσης, ο Νίκος Καλούμενος και ο Ηλίας Αργυριάδης, πέφτουν νεκροί από τις σφαίρες του εκτελεστικού αποσπάσματος.

Το παράγγελμα γι’ αυτή την πολιτική δολοφονία θα αποτελεί αιώνιο στίγμα για το καθεστώς της αμερικανοκρατίας και για το πολιτικό σύστημα της ολιγαρχίας στην Ελλάδα.

Την ίδια μέρα που το μετεμφυλιακό καθεστώς της άρχουσας τάξης, η κυβέρνηση Πλαστήρα, το παλάτι, το στρατιωτικό και παραστρατιωτικό κατεστημένο και οι πάτρωνές τους, οι Αμερικάνοι, εκτέλεσαν τον Μπελογιάννη, ο Γιάννης Ρίτσος, εξόριστος στον Αϊ – Στράτη, στο ποίημά του «Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΤΟ ΓΑΡΥΦΑΛΛΟ», γράφει:

«Ο Μπελογιάννης μας έμαθε άλλη μια φορά πώς να ζούμε και πώς να πεθαίνουμε./ Μ’ ένα γαρύφαλλο ξεκλείδωσε όλη την αθανασία./ Μ’ ένα χαμόγελο έλαμψε τον κόσμο για να μη νυχτώσει (…)».

Ο Μπελογιάννης από την πρώτη στιγμή της σύλληψής του όχι μόνο δεν αφαίρεσε, αλλά είχε φροντίσει να προσθέσει και άλλους λόγους στους εκτελεστές του για να του πάρουν τη ζωή.

Εκείνοι ισχυρίζονταν ότι ήταν «προδότης» και ότι γι’ αυτό τον δίκαζαν. Εκείνος τους απαντούσε:

«Είμαι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και ακριβώς για την ιδιότητά μου αυτή δικάζομαι, γιατί το Κόμμα μου παλεύει και χαράζει το δρόμο της Ειρήνης, της Ανεξαρτησίας και της Ελευθερίας…».

Εκείνοι ισχυρίζονταν ότι είναι κομμουνιστής και ως εκ τούτου «κατάσκοπος». Εκείνος τους απαντούσε:

«Οι μάρτυρες φτάσανε μέχρι του σημείου να λένε πως κάθε Κομμουνιστής είναι κατάσκοπος και πως οι Κομμουνιστές δεν είναι Έλληνες και πως το ΚΚΕ δεν είναι ελληνικό Κόμμα. Τι άτιμο ψέμα! Ο πατριωτισμός κάθε κόμματος μετριέται μόνο τότε που η λευτεριά και η εδαφική ακεραιότητα της χώρας μας διατρέχει κίνδυνο. Απ’ αυτό και μόνο αν βγάζατε συμπέρασμα, θα σχηματίζατε τη σωστή εντύπωση για το χαρακτήρα του ΚΚΕ, που χωρίς καμία αμφιβολία πρόκειται για καθαρό πατριωτικό Ελληνικό Κόμμα».

Όλο το σύστημα εξουσίας που προσήγαγε τον Μπελογιάννη στο εδώλιο πίστευε ότι με μηχανορραφίες θα μετέτρεπε τις δίκες σε πεδίο διαπόμπευσης των κομμουνιστών. Αλλά ο Μπελογιάννης με τα λόγια του κατά τη διάρκεια της απολογίας του είχε ανατρέψει τα πάντα. Είχε μετατρέψει τους στρατοδίκες του από κατηγόρους σε κατηγορούμενους. Η σύγκριση μαζί του ήταν ανυπόφορη για τους διώκτες του. Τον Νοέμβρη του ’51, στην πρώτη του απολογία στο στρατοδικείο, ξεκαθάρισε:

«Εάν έκανα δήλωση αποκήρυξης θα αθωωνόμουνα κατά πάσα πιθανότητα μετά μεγάλων τιμών… Αλλά η ζωή μου συνδέεται με την ιστορία του ΚΚΕ και τη δράση του… Δεκάδες φορές μπήκε μπροστά μου το δίλημμα: Να ζω προδίδοντας τις πεποιθήσεις μου, την ιδεολογία μου, είτε να πεθάνω, παραμένοντας πιστός σ’ αυτές. Πάντοτε προτίμησα το δεύτερο δρόμο και σήμερα τον ξαναδιαλέγω».

Ο Μπελογιάννης μετέτρεψε το εναντίον του Στρατοδικείο σε πεδίο κατηγορίας και γελοιοποίησης των κατηγόρων του. Ο διάλογος, κατά τη διάρκεια της δίκης με έναν από τους βασικούς κατηγόρους του, τον αστυνομικό Αγγελόπουλο, είναι ενδεικτικός:

«ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Ισχυρίζεστε ότι ήρθα εδώ για να εφαρμόσω τις αποφάσεις των Ολομελειών της ΚΕ του ΚΚΕ;
ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ: Μάλιστα.
ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Οι αποφάσεις αυτές λένε ότι βάση της δράσης του ΚΚΕ είναι ο αγώνας για το ψωμί, τις δημοκρατικές ελευθερίες, την ειρήνη. Έτσι δεν είναι;
ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ: Έτσι.
ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Επομένως, ο αγώνας για το ψωμί, τις δημοκρατικές ελευθερίες και την ειρήνη είναι συνωμοσία κατά της Ελλάδας;
ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ: Όχι.
ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Ευχαριστώ. Αυτό μονάχα ήθελα να διευκρινίσω».

Το ιδιόχειρο κείμενο – απόσπασμα της απολογίας του Νίκου Μπελογιάννη προς τον δημοσιογράφο Σπ.Δενδρινό, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Προοδευτική Αλλαγή», λίγο πριν την εκτέλεσή του, στις 9 Μαρτίου 1952.

«Αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους μας. Το δείξαμε όταν εκινδύνευε η ελευθερία, η ανεξαρτησία και η ακεραιότητά της και, ακριβώς, αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν στη χώρα μας καλύτερες μέρες χωρίς πείνα και πόλεμο. Για το σκοπό αυτό αγωνιζόμαστε και όταν χρειαστεί θυσιάζουμε και τη ζωή μας. Πιστεύω ότι δικάζοντάς μας σήμερα, δικάζετε τον αγώνα για την ειρήνη, δικάζετε την Ελλάδα».

Ήταν τα τελευταία λόγια του Μπελογιάννη κατά την απολογία του, το Φλεβάρη του ’52. Λίγες μέρες πριν από την εκτέλεσή του.

Τα λόγια του Μπελογιάννη – παντοτινό σύμβολο του πατριώτη, του διεθνιστή, του ανθρώπου, του κομμουνιστή – αποδείχτηκαν πολύ πιο ισχυρά από τις κάννες του εκτελεστικού αποσπάσματος. Πολύ πιο ανθεκτικά από τους μικρόνοες που νόμιζαν ότι δολοφονώντας τον Μπελογιάννη θα τον φίμωναν. Τον εκτέλεσαν νομίζοντας ότι έτσι τα λόγια τουθα έπαυαν να δονούν για πάντα τις καρδιές όλων εκείνων που δεν κάνουν «δήλωση μετανοίας». Τι ηλίθιοι…



Μετά τη δολοφονία ο Πωλ Ελυάρ έγραψε:

«Ο Μπελογιάννης είναι νεκρός. Δε θυσίασε τίποτα απ’ την τιμή και την ελπίδα μας για ένα αύριο φωτεινό. Χαμογελούσε…»

Ο Μπελογιάννης,απέναντι στα όπλα των δολοφόνων έστρεψε το δικό του «όπλο»: Ένα γαρύφαλλο. Και τρεις κουβέντες:

«Αγωνιζόμαστε για να προφτάσουμε την αυγή και το αύριο, για να δημιουργήσουμε νέους χρόνους κι εποχές, στο μπόι των ονείρων μας, στο μπόι των ανθρώπων – Έτσι αγαπάμε εμείς την Ελλάδα, με την καρδιά μας και με το αίμα μας». 

Διαβάστε περισσότερα

Glued: Ένα animation για τα παιδιά που είναι εθισμένα στα video-games

Μία ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους που αναφέρεται σ’ ένα από τα προβλήματα της εποχής μας.

Δείτε τις προσπάθειες μιας  μητέρας να ξεκολλήσει από την οθόνη τον εθισμένο στα video-games γιο της …

Διαβάστε περισσότερα

Ύμνος στην αγρότισσα που αντιστέκεται

By Benoît Duteurtre and Βασίλης Παπακριβόπουλος (μετάφραση)
Τη στιγμή που δίνεται ολοένα μεγαλύτερη έμφαση στη βιολογική και στην αειφόρο γεωργία, οι προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιγραφή των προσταγών του αμερικανικού υγιεινισμού, οδηγούν στην εξαφάνιση της παραδοσιακής αγροτιάς, χωρίς όμως και να κατορθώνουν να εμποδίσουν τον πολλαπλασιασμό των υγειονομικών σκανδάλων. Σε μια μακρινή περιοχή της οροσειράς των Βοσγίων, η Ζοζέτ Αντουάν συνεχίζει να αντιστέκεται.
«Ξέρετε κάτι κυρία; Σας αφήνουμε να κάνετε ό,τι κάνετε επειδή είστε ηλικιωμένη. Ωστόσο, πρόκειται απλά για ανοχή των δραστηριοτήτων σας. Μετά από σας, τέρμα! ΤΕΡ-ΜΑ!»
Οι υγειονομικοί επιθεωρητές της Νομαρχιακής Διεύθυνσης Γεωργίας δεν είναι απάνθρωποι. Γνωρίζουν πολύ καλά τις πατρογονικές πρακτικές που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν οι τελευταίοι χωρικοί των ορεινών περιοχών, οι οποίες απέχουν πολύ από τους κανονισμούς. Μετά τις σπουδές τους στα αγροτικά λύκεια (1), όπου ανακάλυψαν τα πλεονεκτήματα της εντατικής γεωργοκτηνοτροφίας και τις προοπτικές της «παραγωγικής αλυσίδας του χοιρινού» και της «παραγωγικής αλυσίδας των πουλερικών», ορισμένοι αναθεώρησαν μέχρι και τις αντιλήψεις τους. Παραδέχονται ότι η βιολογική γεωργία θα μπορούσε να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στην «πράσινη οικονομία» και ενθαρρύνουν την ανάπτυξη νέων «παραγωγικών αλυσίδων» σε αυτόν τον τομέα… υπό τον όρο ότι θα σέβονται τους ισχύοντες περιορισμούς: διαχωρισμός κτιρίων αγροτικής χρήσης και κτιρίων κατοικίας, εκτροφή σε κλειστούς χώρους, πάνω σε τσιμεντένιες επιφάνειες, εμφύτευση μικροτσίπ που επιτρέπουν την καταγραφή όλων των σταδίων της ζωής κάθε ζώου, τάισμα με πιστοποιημένες ζωοτροφές, αποστείρωση των προϊόντων του αγροκτήματος, υποχρέωση των αγροτών να φορούν πλαστικά γάντια και σκούφο ώστε τα τρόφιμα να προστατεύονται από κάθε μόλυνση. Αν τον ρωτούσαν «Γιατί να μην φοράνε και στολή αστροναύτη;», ο υγειονομικός επιθεωρητής θα χαμογελούσε. Δεν είναι δα και φανατικός. Φροντίζει μονάχα για την τήρηση των κανόνων και των προδιαγραφών.
Θα πρέπει να ομολογήσουμε ότι, όσον αφορά τις προδιαγραφές, η εξηντάχρονη Ζοζέτ Αντουάν βρίσκεται πολύ κάτω από τον μέσο όρο. Στο ορεινό αγρόκτημά της, καταμεσής του δάσους, σε απόσταση μερικών χιλιομέτρων από το χωριό μου, οι αγελάδες και τα μοσχάρια εξακολουθούν να στεγάζονται σε έναν στάβλο που αποτελεί μέρος του σπιτιού, τα κουνέλια τρώνε φρέσκο χορτάρι, οι κότες τσιμπολογάνε σπόρους και σκουλήκια, αλλά και μερικά αποφάγια (απαγορεύεται κατηγορηματικά!). Το γάλα που πουλάει η Ζοζέτ είναι ακόμα ζεστό, μόλις έχει βγει από το μαστάρι της αγελάδας και αφρίζει μέσα στους μεγάλους κάδους. Καθώς γεμίζει το μπρούντζινο δοχείο μου μέσα στην αποθήκη, βλέπω να περνάνε χελιδόνια, που κατευθύνονται προς τις μικροσκοπικές φωλιές τους, κρεμασμένες στα δοκάρια του στάβλου. Δεν τελειώσαμε όμως: στον αχυρώνα της δεν αποκλείεται να φωλιάζουν και μερικοί αρουραίοι, ενώ το τυρί της ωριμάζει αργά μέσα σε ξύλινα δοχεία στράγγισης, εκτεθειμένο στον αέρα. Όλα αυτά εξοργίζουν τον υγειονομικό επιθεωρητή. Δεν θέλει πια να βλέπει τυρί σε επαφή με ξύλινες επιφάνειες και κοιτάζει τη Ζοζέτ με ύφος γεμάτο αποδοκιμασία: «Σας αφήνω να συνεχίσετε, μην ξεχνάτε όμως ότι πρόκειται απλά για ανοχή των δραστηριοτήτων σας». Και συνεχίζει: «Μετά από σας, τέρμα!». Με άλλα λόγια, «αμέσως μετά τον θάνατό σας»: δεν είναι και πολύ ευγενικό. Στα μάτια του, τούτο το τυρί είναι μια πραγματική βακτηριολογική βόμβα, κατάλοιπο μιας ξεπερασμένης αγροτικής πρακτικής η οποία θα πρέπει να τερματιστεί την ημέρα που η Ζοζέτ Αντουάν θα πάψει να δουλεύει —και την αφήνουμε να συνεχίζει απλώς επειδή έτσι έχει συνηθίσει και επειδή αυτό το σκάνδαλο γίνεται με σχετικά διακριτικό τρόπο.
Όταν ερχόμουν εδώ, παιδί, για τις μεγάλες καλοκαιρινές διακοπές, ο κόσμος ακόμα αγόραζε από το αγρόκτημα μεγάλο μέρος των τροφίμων του: γάλα, αυγά, πουλερικά, κουνέλια, χοιρινό, τυρί, σαλατικά. Δεν θυμάμαι όμως ούτε μία περίπτωση τροφικής δηλητηρίασης. Το πολύ να βρίσκαμε μέσα σε μια ντουζίνα αυγών (τα τύλιγαν με χαρτί εφημερίδας για να τα προφυλάξουν από το φως) και ένα κλούβιο, με την απαίσια μυρωδιά του να σημαδεύει το παιδικό μυαλό μας… Αντιστρόφως, τα διατροφικά σκάνδαλα, που στις μέρες μας παίρνουν διαστάσεις πλανητικών αναταράξεων, προέρχονται όλα από μια βιομηχανοποιημένη γεωργία με αυστηρότατες προδιαγραφές, όπου όμως η παραμικρή δυσλειτουργία μετατρέπεται σε καταστροφή. Πρόκειται για πανδημίες και λοιπές «επιζωοτίες» που σχετίζονται με τον τρόπο διατροφής των ζώων και τις συνθήκες της εντατικής κτηνοτροφίας. Πρόκειται για δηλητηριάσεις που προκαλούνται από τις αστοχίες στην «αλυσίδα κατάψυξης», την κακή απόψυξη και την ελλιπή αποστείρωση, συνοδευόμενες από ένα σωρό βακτηρίδια και ασθένειες που καταλήγουν να γίνουν πρωτοσέλιδο στις εφημερίδες, ακριβώς όπως συνέβη με τις φριχτές πυρές όπου κάηκαν χιλιάδες «τρελές» αγελάδες.
Αντίθετα, το ορεινό αγρόκτημα αποτελούσε το τέλειο μοντέλο εκείνου που στη σημερινή τεχνική διάλεκτο αποκαλούμε «αειφόρο ανάπτυξη». Η ύπαρξη του στάβλου και του αχυρώνα εντός των αγροικιών επέτρεπε τη διατήρηση μιας πηγής θερμότητας ελάχιστου κόστος σε περιοχές με σκληρές κλιματικές συνθήκες. Το γάλα μεταφερόταν μέσα σε δοχεία που πλένονταν και κρατούσαν για μια ζωή, χωρίς να αυξάνουν τον όγκο των πλαστικών απορριμμάτων στους κάδους ανακύκλωσης. Τα αποφάγια και οι φλούδες τάιζαν τα γουρούνια, τις κότες και τα κουνέλια, αντί να αποσυντίθενται μέσα στον κάδο απορριμμάτων. Τα περιττώματα κατέληγαν στον σωρό με την κοπριά που χρησίμευε ως λίπασμα για τα χωράφια. Αυτός ο τρόπος ζωής συντηρούσε τη μυστηριακή συνύπαρξη των ανθρώπων και των ζώων που, από την αρχαιότητα, τροφοδοτεί τους μύθους και τους θρύλους μας. Ακόμα και η αποτρόπαια σκηνή της σφαγής του γουρουνιού ή του κουνελιού μετέτρεπε τον θάνατο σε μια χειροπιαστή πραγματικότητα.

Η μαγεία του αχυρώνα
Λογικά, αυτή η μικρή γεωργική εκμετάλλευση θα έπρεπε να χρησιμεύει ως μοντέλο για όλους όσους έχουν αναλάβει να σχεδιάσουν την «πράσινη», «αειφόρο» και «βιολογική» γεωργία. Όμως, η οικολογία είναι μια βιομηχανία όπως και οι άλλες, ελεγχόμενη από τους ίδιους εμπειρογνώμονες και υποκείμενη στους ίδιους κανόνες. Όσο κι αν αρνείται τα χημικά λιπάσματα και τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, δεν παύει να διακατέχεται από την έμμονη ιδέα της υγιεινής που, ερχόμενη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βόρεια Ευρώπη, κατέκλυσε την ύπαιθρο και επέβαλε παντού αποστειρωμένες μάσκες, τεχνικές παστερίωσης και απολύμανσης, καταλήγοντας να θεωρεί κάθε φυσικό προϊόν ως εγγενώς επικίνδυνο.
Στις πόλεις της Βόρειας Αμερικής, απλά και μόνο η ιδέα ενός υπαίθριου πάγκου της λαϊκής φαντάζει αδιανόητη… εκτός κι αν κάθε φρούτο ή κάθε λαχανικό είναι ερμητικά τυλιγμένο μέσα σε ένα φύλλο πλαστικού. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οι γαλλικές λαϊκές αγορές διατηρούν στα μάτια των τουριστών κάτι πρωτόγονο, που τους κάνει να χαμογελάνε και να βρίσκουν διασκεδαστικό το γεγονός ότι το νωπό ψάρι πουλιέται χύμα, ενώ εμείς οι Γάλλοι ονειροπολούμε στα παζάρια της Βόρειας Αφρικής μπροστά στα κοφίνια με τα μπαχαρικά και στις πυραμίδες των αυγών, που μας θυμίζουν έναν κόσμο ακόμα πιο μακρινό, χαμένο στο παρελθόν. Όλα αυτά όμως δεν θα διαρκέσουν πολύ. Οι προδιαγραφές εξαπλώνονται για να καταστρέψουν, οπουδήποτε αυτή εξακολουθεί να υφίσταται στην Ευρώπη, τη συνύπαρξη των ανθρώπων με τα ζώα, αλλά και τη συγκατοίκηση των ζωικών ειδών που κάποτε έδινε ποιητική διάσταση στην αυλή του αγροκτήματος. Απαιτούν να εξαλειφθεί το άγγιγμα των αγροτικών προϊόντων χωρίς προστατευτικά γάντια, η εργασία στα χωράφια χωρίς φθορίζουσα φόρμα εργασίας, η κυκλοφορία των τρακτέρ χωρίς προειδοποιητική σειρήνα για την όπισθεν, όπως και η χρήση μη εγκεκριμένων ζωοτροφών και σπόρων. Με το ένα χέρι απαγορεύουν και με το άλλο επιβάλλουν νέους τρόπους παραγωγής, που κάνουν την ύπαιθρο να μοιάζει με βιομηχανικό προάστιο και τα αγροκτήματα με πλακοστρωμένα εργαστήρια που βρωμάνε χλωρίνη.
Ένας απότομος ανηφορικός δρόμος ξεκινάει από τις όχθες της λίμνης Λονζεμέρ (της ωραιότερης λίμνης των Βοσγίων, περιτριγυρισμένης από τις δασωμένες πλαγιές των βουνών) και, μετά από πολλές στροφές, καταλήγει σε ένα μεγάλο ξέφωτο, σε υψόμετρο χιλίων μέτρων. Εδώ, στην φάρμα Σομ, έχεις την εντύπωση ότι βρίσκεσαι σε ένα νησάκι καταμεσής ενός ωκεανού δάσους. Όπου και να κοιτάξεις, βλέπεις στρογγυλά βουνά μέχρι τα βάθη του ορίζοντα, σκεπασμένα από ελατοδάση, εκτός από τα ανατολικά, όπου ορθώνεται το Όρος Ονέκ, καλυμμένο από λιβάδια και βοσκότοπους. Τον χειμώνα μοιάζει με γιγάντιο παγάκι —και πάντα στέκομαι να το θαυμάσω όταν έρχομαι στο αγρόκτημα της Ζοζέτ, το τελευταίο της περιοχής.
Μονάχα στον κινηματογράφο συναντάμε πλέον τη μαγεία αυτών των τοπίων, όπου τα σπίτια είναι φτιαγμένα από τις ίδιες πέτρες κι από το ίδιο ξύλο με το βουνό. Οι σχεδιαστές των ειδικών εφέ που κάνουν τα παιδιά να ονειροπολούν —με τα ηρωικά έπη του Χόμπιτ ή του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών— επιδεικνύουν ταλέντο στην ανάπλαση αυτών των πλίθινων μικρών σπιτιών με τις αχυρένιες σκεπές, τις αυλές με το πατημένο χώμα, γεμάτες κότες, χήνες και πάπιες, τα κοφίνια με τα λάχανα και τα κελάρια, γεμάτα μπούτια ζαμπόν και μπουκάλια με εκλεκτό κρασί. Διότι όλος αυτός ο κόσμος που έχει φτιαχτεί για να γοητεύσει την νεολαία του 21^ου αιώνα δεν αποτελεί αποκύημα της χολιγουντιανής φαντασίας. Πρόκειται για την απλή —αν και ελαφρά στυλιζαρισμένη— αναπαραγωγή ενός τρόπου ζωής που εξαφανίστηκε πολύ πρόσφατα. Επιζεί μονάχα σε ορισμένους θύλακες οπισθοδρόμησης, όπως σε αυτό το αγρόκτημα όπου τα τυριά εξακολουθούν να ωριμάζουν μέσα στα καλούπια τους, όπου μια μικρή εκτροπή του ρυακιού τροφοδοτεί με νερό την ποτίστρα του στάβλου και όπου οι κότες σκαρφαλώνουν πάνω σε έναν ψηλό σωρό κοπριάς, ο οποίος καθόλου δεν χολοσκάει επειδή δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια παραγωγής και αποθήκευσης του κομπόστ.
Ωστόσο, τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί στα μάτια μου με τη μαγεία του αχυρώνα στη σοφίτα του αγροκτήματος, αυτό το ονειρεμένο μέρος όπου σκαρφαλώνω καμιά φορά και μου θυμίζει την παιδική ηλικία μου, τότε που ανέβαινα σε όλους τους αχυρώνες των αγροτόσπιτων του χωριού. Οι οικογένειες μαζεύονταν στα λιβάδια τον Ιούλιο και θέριζαν τεράστιες ποσότητες πράσινου ακόμα σανού, χόρτων κι αγριολούλουδων: τις μετέφεραν μέσα σε τσουβάλια και τις άδειαζαν κάτω από τα δοκάρια της σκεπής. Συμπιεσμένος από τα δικράνια των αγροτών, ο σανός περνούσε τον χειμώνα δίχως να ξεραθεί μέσα σε αυτόν τον σκοτεινό χώρο, σχηματίζοντας μυρωδάτα βουναλάκια, κάστρα και πύργους, έτοιμα να υποδεχθούν τα παιχνίδια μας.
Πιστεύω ότι αυτός ο τρόπος ζωής άξιζε το αμέριστο ενδιαφέρον μας, ότι αποτελούσε ένα πολύτιμο αγαθό: το κράτος και η τοπική αυτοδιοίκηση μπορούσαν να είχαν υποστηρίξει αυτό το πολύ παλιό μοντέλο παραγωγής και ανακύκλωσης αντί να ενθαρρύνουν την εξαφάνισή του. Τίποτα από όλα αυτά δεν έγινε. Στην κατεχόμενη Γαλλία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα ξαδέλφια από την ύπαιθρο είχαν αναλάβει τη διατροφή των κατοίκων των πόλεων. Σήμερα, η ύπαιθρος θα ήταν ανίκανη να εξασφαλίσει ακόμα και τη δική της διατροφή. Μετά την αδιαφορία των δημόσιων αρχών για τη μικρή γεωργία, μετά το σταμάτημα της συλλογής του γάλακτος (τα μεγάλα δοχεία που συναντούσες, την εποχή που ήμουν παιδί, στην άκρη του δρόμου), οι υγιεινιστές ανέλαβαν να δώσουν τη χαριστική βολή στα τελευταία ορεινά αγροκτήματα, τα οποία σύντομα θα περιοριστούν σε μερικές εικόνες στα μουσεία λαϊκής τέχνης.
Σε δέκα χρόνια το πολύ, η Ζοζέτ Αντουάν θα έχει βγει στη σύνταξη και ο γιος της, που σκέφτεται να αναλάβει τη φάρμα, θα ακολουθήσει τις διοικητικές συστάσεις, καταστρέφοντας το εσωτερικό του αγροκτήματος, τον στάβλο του, τον κουνελώνα του, το κελάρι του με τα τυριά. Θα κατασκευάσει νέα κτίσματα για τα ζώα, σε απόσταση από την κατοικία, με πλακοστρωμένο δάπεδο, σύμφωνα με τις νέες προδιαγραφές. Έτσι θα γραφτεί το τέλος της ιστορίας για την ορεινή γεωργία, που ξεκίνησε τον Μεσαίωνα, όταν οι μοναχοί άρχισαν να αποψιλώνουν αυτά τα πυκνά δάση. Και όπως συμβαίνει με όλους τους μεγάλους αφανισμούς, έτσι και αυτός θα λάβει χώρα εν μέσω γενικής αδιαφορίας. Και θα είναι πλέον πολύ αργά όταν ανακαλύψουμε ότι επρόκειτο για λάθος.
Το σπίτι μου ατενίζει από ψηλά ολόκληρο το χωριό και την εκκλησία του, με το καμπαναριό και τα κόκκινα κεραμίδια του. Πρόκειται αναμφίβολα για ευρωπαϊκό τοπίο: τα αγροκτήματα, το πρεσβυτέριο, το δημαρχείο, τα «καλβέρ» (2), το μνημείο των πεσόντων, τα επώνυμα με γερμανική ρίζα αναμειγμένα με τη γαλλική προφορά (3). Ταξιδεύοντας στα Καρπάθια, στην άλλη άκρη της Ευρώπης, βρέθηκα σε τόπους που έμοιαζαν πολύ με τον δικό μου, όπου η ύπαιθρος, με το δίκτυο των μονοπατιών και των τοπωνυμίων της, μοιάζει σμιλεμένη από την Ιστορία —καμία σχέση με την απεραντοσύνη των δασών της Βόρειας Αμερικής.

Χαζεύοντας τις πέστροφες
Παραδόξως όμως, κατά τη διάρκεια αυτών των δεκαετιών όπου υποτίθεται ότι «οικοδομούνταν η Ευρώπη», η εξέλιξη ενός τέτοιου τοπίου δεν ήταν διόλου ευρωπαϊκή. Το κλασικό αγρόκτημα, προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε τόπου, έκλεισε τις πόρτες του προς όφελος μιας εντατικοποιημένης γεωργικής παραγωγής, επικεντρωμένης στις πεδιάδες και συνδεδεμένης με τις διεθνείς αγορές. Τα λιβάδια και τα μονοπάτια εγκαταλείφθηκαν και αφέθηκαν να καλυφθούν από τη βλάστηση, εκτός από μερικά που έγιναν ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι για να συνδέουν το ένα πάρκινγκ με το άλλο. Η σχολαστική συντήρηση του δάσους, διασφαλισμένη από γενιές ξυλοκόπων, σταμάτησε όταν εισέβαλαν τεράστια μηχανήματα που καταστρέφουν τους χωματόδρομους και κόβουν μόνο τα πιο κερδοφόρα δέντρα, αφήνοντας πίσω τους χερσότοπους. Έχουν επιβληθεί περίεργες νομοθετικές ρυθμίσεις, όπως η κατασκευή προστατευτικού φράχτη κατά μήκος του ποταμού που διασχίζει το χωριό, μην τυχόν πέσει κάποιος μέσα και μηνύσει την κοινότητα. Ήταν ωραία ωστόσο η βόλτα στις όχθες του, χαζεύοντας τις πέστροφες να κολυμπούν. Όμως, εδώ όπως και αλλού, η «αρχή της πρόληψης» αναλαμβάνει πλέον την ευθύνη της αντιμετώπισης των κινδύνων της καθημερινότητας. Ένα μείγμα απορρύθμισης της οικονομίας και ρύθμισης της καθημερινής ζωής ολοκληρώνει τη μετατροπή της Ευρώπης σε επαρχία του Νέου Κόσμου.
Ωστόσο, το χωριό όπου περνάω ένα μέρος της χρονιάς μου, καθώς βρίσκεται στα όρια ενός περιφερειακού εθνικού δρυμού, είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα της περιοχής. Προσελκύει τους τουρίστες με τη γραφικότητα, τους καταρράκτες και τα μικρά ξενοδοχεία του. Το δόγμα του δημάρχου, με 35 έτη θητείας στο αξίωμα, είναι να ενεργεί αργά και προσεκτικά —μια διόλου άσχημη τακτική. Στη γειτονική κοινότητα λόγου χάρη, ο εκσυγχρονιστικός ζήλος πολλαπλασίασε τις ετερόκλητες κατασκευές. Για να μην πούμε για εκείνο τον όμορφο ελικοειδή δρόμο, που σταδιακά ευθυγραμμίστηκε, ώσπου τελικά μετατράπηκε σε οδό ταχείας κυκλοφορίας, με φανοστάτες που ρίχνουν ένα φριχτό έντονο φως σε αυτόν τον ολόισιο πλέον δρόμο… Ελάχιστα ευαίσθητοι καθώς είναι στη μαγεία του φεγγαρόφωτος, οι δημοτικοί άρχοντες ελπίζουν ότι θα γοητεύσουν τους ψηφοφόρους προσφέροντάς τους παροχές αντάξιες αστικών προαστίων.
Όταν ήμουν παιδάκι, στη δεκαετία του 1960, τα συνομήλικά μου χωριατόπουλα είχαν ακόμη σκληρό και άγριο ύφος. Ζούσαν σε αγροκτήματα στη μέση του πουθενά και φοιτούσαν στο μονοτάξιο σχολείο του χωριού, όπου τον χειμώνα πήγαιναν περπατώντας μέσα στο χιόνι. Αυτά τα παιδιά μεγάλωσαν και βρήκαν δουλειά στην πόλη. Άλλα έγιναν εργάτες και άλλα μηχανικοί. Οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις έσβησαν με τον θάνατο των γέρων γονέων τους. Αργότερα, πολλοί ανάμεσά τους έχτισαν σύγχρονα σπίτια σε αυτό το βουνό, που απ’ ό,τι φαίνεται αγαπούν ειλικρινά. Καθώς πλησιάζει η σύνταξη, μερικοί σκέφτονται να αγοράσουν και μια αγελάδα. Θυμούνται με νοσταλγία τον χιονισμένο δρόμο που οδηγούσε στο σχολείο της κοινότητας: κανείς όμως δεν θα ήθελε να ακολουθήσει τον τρόπο ζωής των προγόνων του.
Παλιά, ήταν δύσκολο να ξεφύγεις από αυτό το άγριο, αρχέγονο βουνό. Η κοινωνική ευταξία και η κυριαρχία της θρησκείας δεν άφηναν σχεδόν καθόλου χώρο για πνευματική ελευθερία. Η φτώχεια ήταν τεράστια, όπως εξάλλου και η πλήξη που νιώθαμε σαν παιδιά, ακούγοντας τον θόρυβο που έκανε το πηγαινέλα του εκκρεμούς, ενόσω οι μεγάλοι συζητούσαν για κοινοτοπίες. Ήταν όμως χειρότερη αυτή η φτώχεια, μέσα στα λιβάδια και στο δάσος, από τη φτώχεια στις υποβαθμισμένες περιφέρειες των πόλεων, από τα ριάλιτι σόου, από τη βιομηχανοποιημένη τροφή; Ήταν άραγε εκείνος ο ερμητικά κλεισμένος κόσμος πιο θλιβερός από τον κόσμο που σήμερα παρακολουθούμε μέσα από τα τζάμια του αυτοκινήτου, πηγαίνοντας από το ένα εμπορικό κέντρο στο άλλο;

1. (Σ.τ.Μ.) Στην Γαλλία υπάρχει μεγάλος αριθμός Αγροτικών Επαγγελματικών Τεχνολογικών Λυκείων (LEGTA), μερικά από τα οποία έχουν εξειδικευθεί σε συγκεκριμένους τομείς της γεωργίας όπως η φυτοκομία.
2. (Σ.τ.Μ.) Στη Γαλλία, θρησκευτικό μνημείο, συνήθως σχήματος σταυρού, το οποίο αναγείρεται σε σταυροδρόμια, με αναπαραστάσεις από την Σταύρωση.
3. (Σ.τ.Μ.) Αυτή η οροσειρά βρίσκεται στα σύνορα με τη Γερμανία και, καθόλη την σύγχρονη ιστορία, η περιοχή άλλαξε χέρια αρκετές φορές.

 

Benoît Duteurtre

Συγγραφέας. Το παρόν κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο του «Livre pour adultes», Gallimard, Παρίσι, 2016.

Διαβάστε περισσότερα

Ανεντιμότητα… εν ενεργεία

Ενώ αναμφίβολα, κατά τον Άλκη Ρήγο, έχουμε να κάνουμε με έναν φερέγγυο συνομιλητή που ούτε κατέχει το μισό νησί ούτε απειλεί κανέναν! Και του οποίου η μόνη έγνοια είναι πώς θα συμφωνήσει σε μια δίκαιη λύση.
Άραγε, δικαιούται ηθικά ένας υποστηρικτής του Σχεδίου Ανάν και της ενδοτικής πολιτικής των μνημονίων, να μέμφεται αυτούς που αρνούνται να αποδεχτούν στημένες «λύσεις»; Και να τους αποκαλεί «πατριδοκάπηλους επαγγελματίες του Κυπριακού»; Όταν ο ίδιος, το μόνο που θέτει, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, είναι να υπάρξει συμφωνία με την Τουρκία; Όπως έπραξαν, χωρίς όρους, όλοι οι υπογράψαντες μνημόνια και παρέδωσαν την Ελλάδα στους ξένους τοποτηρητές;

 

Γιώργος Χερουβής

[…Συγκλήθηκε στην Πάφο, με πρόσκληση του τοπικού δεσπότη και με την παρουσία του αρχιεπισκόπου των ορθόδοξων χριστιανών του νησιού, μια επονομαζόμενη «Επιτροπή των Δέκα για την Κύπρο». Η Επιτροπή αποτελείται από δύο συνταξιούχους πρεσβευτές και έναν επί τιμή, έναν απόστρατο αντιστράτηγο, δύο συνταξιούχους καθηγητές Πανεπιστημίου, δύο εν ενεργεία, έναν καθηγητή της Σχολής Ευελπίδων και έναν εκδότη. Όλοι, με εξαίρεση ίσως ενός, γνωστοί εδώ και χρόνια για την αρνητική τους θέση σε οποιαδήποτε προσπάθεια λύσης του κυπριακού προβλήματος…]
Άλκης Ρήγος, Εφημερίδα των Συντακτών
Ασφαλώς και μπορεί ένας 70χρονος καθηγητής Πανεπιστημίου να έχει άποψη και να ασκεί κριτική. Αλλά είναι έντιμο να αποπειράται συνειδητά να μειώσει τη σημασία και την αξία εκείνων που έχουν διαφορετική θέση και άποψη, προβάλλοντάς τους ως ανώνυμους συνταξιούχους και απόστρατους; Και ειδικά όταν γνωρίζει ότι αυτοί οι «συνταξιούχοι και απόστρατοι», συνεπικουρούμενοι από «δύο εν ενεργεία» όπως αναφέρει, είναι αυτοί που έχουν διαθέσει τη ζωή τους στην υπόθεση της Κύπρου, όχι από την εύκολη θέση του σχολιαστή, ή του πολιτικού αλχημιστή, αλλά από τη δύσκολη θέση του αξιωματούχου που διαχειρίζεται τα καυτά εθνικά ζητήματα αναλαμβάνοντας με μεγάλο ρίσκο την ευθύνη των πράξεων του;
Ποια σκοπιμότητα, λοιπόν, εξυπηρετεί η αποσιώπηση των ονομάτων των δέκα μελών της Επιτροπής, μεταξύ των οποίων είναι οι πρέσβεις της Ελλάδας στην Κύπρο Χρήστος Ζαχαράκης και Θέμος Στοφορόπουλος, ο Γενικός Επιθεωρητής του Ελληνικού Στρατού – και υπερασπιστής της Λευκωσίας το 1974 – στρατηγός Δημήτρης Αλευρομάγειρoς και ο συγγραφέας και εκδότης Λουκάς Αξελός;
Οι οποίοι, μάλιστα, εμφανίζονται ούτε λίγο ούτε πολύ ως άσχετοι που «καταστροφολογούν επιστημονικοφανώς» βλέποντας ότι τάχαμου «απειλείται διαρκώς η άλωση του κυπριακού κράτους από την Τουρκία»! Ενώ αναμφίβολα, κατά τον Άλκη Ρήγο, έχουμε να κάνουμε με έναν φερέγγυο συνομιλητή που ούτε κατέχει το μισό νησί ούτε απειλεί κανέναν! Και του οποίου η μόνη έγνοια είναι πώς θα συμφωνήσει σε μια δίκαιη λύση.
Άραγε, δικαιούται ηθικά ένας υποστηρικτής του Σχεδίου Ανάν και της ενδοτικής πολιτικής των μνημονίων, να μέμφεται αυτούς που αρνούνται να αποδεχτούν στημένες «λύσεις»; Και να τους αποκαλεί «πατριδοκάπηλους επαγγελματίες του Κυπριακού»; Όταν ο ίδιος, το μόνο που θέτει, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, είναι να υπάρξει συμφωνία με την Τουρκία; Όπως έπραξαν, χωρίς όρους, όλοι οι υπογράψαντες μνημόνια και παρέδωσαν την Ελλάδα στους ξένους τοποτηρητές;
Κι όταν ο ίδιος κατάπιε με μεγάλη ευκολία τη συνεργασία με τον Καμμένο και την επίδειξη με τη Χρυσή Αυγή στο Καστελόριζο;
Η αυξημένη επιθετικότητα, εκτός Τουρκίας, του καθεστώτος Ερντογάν, που έχει ήδη θέσει σε αμφισβήτηση ακόμα και τις συμφωνίες της Λωζάννης, αλλά και η μετατροπή της τουρκικής δημοκρατίας σε ένα πελώριο στρατόπεδο συγκέντρωσης, με την Ελλάδα υπό επιτήρηση και την Κύπρο σε όχι πολύ καλύτερη κατάσταση, θεωρείται καλή στιγμή από τους «ρεαλιστές» για να επιλυθεί το Κυπριακό! Και το μόνο εμπόδιο είναι οι «Δέκα» που δεν μας είπαν ούτε από πού πήραν άδεια για να συστήσουν την Επιτροπή τους. Και των οποίων οι ενέργειες θα οδηγήσουν, «στην καλύτερη περίπτωση», στην «οριστική λύση με δύο κράτη στο νησί και συνέχιση της παρουσίας σε αυτό των τουρκικών στρατευμάτων».
Το ενιαίο της Κυπριακής Δημοκρατίας, η άμεση αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής, οι συγκεκριμένες εγγυήσεις που ζητούν όσοι πραγματικά πονάνε το Κυπριακό, δεν απασχολούν τον συντάκτη του άρθρου στην Εφημερίδα των Συντακτών. Αυτό που χρειάζεται είναι «να εκλογικεύσουμε τα εθνικά μας θέματα». Όπως και στο μνημόνιο, η πιο συνετή πολιτική είναι να βάζουμε την υπογραφή μας χωρίς πολλές ερωτήσεις και αντιρρήσεις. Οι μεγάλοι ξέρουν…
Πηγή: e-dromos.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος (δεν) είναι με τον Σόιμπλε;

Ποιος είναι με τον Σόιμπλε; Ποιος στο εσωτερικό της χώρας υποτάσσεται στα συμφέροντα της Γερμανίας αντί να υπηρετεί τα συμφέροντα της Ελλάδας;
    Να το ερώτημα που πλανάται πάνω από την Ελλάδα. «Η ΝΔ είναι με τον Σόιμπλε». «Η ΝΔ κάνει ό,τι της υποδεικνύει ο Σόιμπλε», φωνάζει ο ΣΥΡΙΖΑ.
    Αν μη τι άλλο πρόκειται για θαυμάσια περιγραφή του πολιτικού τοπίου της χώρας: Ο ένας πόλος του δικομματικού δίπολου, ο ΣΥΡΙΖΑ, να κατηγορεί τον άλλο πόλο του δικομματικού δίπολου, τη ΝΔ – με την οποία μαζί ψήφισε το τρίτο Μνημόνιο – ότι αποτελεί πέμπτη φάλαγγα στο εσωτερικό της χώρας και ότι υπηρετεί ξένα συμφέροντα.
    Πάμε τώρα να δούμε, ακολουθώντας την ίδια τη δική τους λογική, να απαντήσουμε στο επόμενο ερώτημα: Και ο ΣΥΡΙΖΑ με ποιόν είναι;  
    Εδώ, καθώς το επίπεδο του νεοδικομματισμού δεν αξίζει να χαραμίσεις κάποιο εργαλείο της προκοπής για να τον περιγράψεις, θα αξιοποιήσουμε τον αείμνηστο Τσαγανέα, ο οποίος ήταν σαφής: «Όταν δυο απόψεις συμπίπτουν με μια τρίτην, τότε απαραιτήτως συμπίπτουν και μεταξύ τους, αγαπητέ μου. Βεβαίως – βεβαίως»!
    Τι γνωρίζουμε, λοιπόν, για τον Σόιμπλε; Γνωρίζουμε ότι συμφωνεί μαζί του η Μέρκελ (σσ: οι μόνοι που φαίνεται δεν το έχουν καταλάβει ακόμη είναι τα τσακάλια της «θεωρίας των παιγνίων…).
    Τι άλλο γνωρίζουμε; Ότι με την Μέρκελ συμφωνεί ο κ.Τσίπρας.
Μας το είχε αναλύσει πρόσφατα – και επί μακρόν μάλιστα – ο κ.Τσίπρας πόσο συμφωνεί μαζί της, αλλά και πόσο θαυμάζει την καγκελάριο.
    Υπενθυμίζουμε τη σχετική δήλωση του κ.Τσίπρα κατά την διάρκεια των κοινών του δηλώσεών του με τον Ομπάμα στην Αθήνα:  
«Με ρωτήσατε εάν πιστεύω ότι μπορούμε να πείσουμε την Άνγκελα Μέρκελ για τα απαραίτητα βήματα που πρέπει να γίνουν για να ανακάμψει η ελληνική οικονομία. Σας απαντώ ότι είμαι εξαιρετικά αισιόδοξος. Για δύο λόγους:
Ο πρώτος λόγος είναι ότι η Άνγκελα Μέρκελ είναι μια Γερμανίδα πολιτικός. Και οι Γερμανοί, πολλές φορές επίμονα, ίσως και εκνευριστικά κάποιες φορές, επιμένουν στο ότι οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται (…). Άρα, λοιπόν, ο πρώτος λόγος, για τον οποίο είμαι αισιόδοξος ότι θα πειστεί, είναι διότι, όπως το έλεγε συχνά ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών Βόλφανγκ Σόιμπλε, «pacta sunt servanda», που είναι μια λατινική έκφραση, την οποία πολλές φορές υιοθετούμε και εμείς που έχουμε μάθει τα αρχαία ελληνικά και όχι τα λατινικά στα σχολείο μας.
Ο δεύτερος λόγος, για τον οποίο είμαι αισιόδοξος, είναι ότι έχω γνωρίσει από κοντά την Άνγκελα Μέρκελ, το ίδιο και ο Μπαράκ Ομπάμα. Ήμασταν στενά συνδεδεμένοι όλο το διάστημα της μεγάλης προσφυγικής κρίσης. Είχα μια πολύ καλή συνεργασία και έχω διαμορφώσει τη γνώμη ότι είναι μια πολιτικός με αίσθημα της ευθύνης απέναντι στην Ευρώπη και στο μέλλον της Ευρώπης και όχι μόνον με ευθύνη απέναντι στη Γερμανία ή στο εσωτερικό του κόμματός της. Με τον ίδιο τρόπο, άλλωστε, αντιμετώπισε και την προσφυγική κρίση: με ένα βαθύ αίσθημα ευθύνης απέναντι στο μέλλον της Ευρώπης και τη σταθερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πιστεύω, λοιπόν, ότι εξαιτίας αυτών των δύο σημαντικών λόγων θα πειστεί (…). Γι’ αυτό, λοιπόν, το λόγο είμαι αισιόδοξος και πιστεύω ότι αυτή η αισιοδοξία θα επαληθευτεί».
    Αυτά έλεγε ο κ.Τσίπρας πριν από μόλις ένα μήνα για την Μέρκελ. Το τι θα ακολουθούσε ήταν γνωστό σε όλους. Το αντιλήφθηκε, πιθανώς, και ο κ.Τσίπρας μετά το προχτεσινό του ταξίδι στο Βερολίνο, όταν η Μέρκελ τον παρέπεμψε – ξανά – στον Σόιμπλε.
    Όμως, ας παραμείνουμε στο σχήμα που δεσπόζει στον εσωτερικό κομματικό χαρτοπόλεμο μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ – ΝΔ: Αν ο Τσίπρας συμφωνεί με την Μέρκελ, η οποία Μέρκελ συμφωνεί με τον Σόιμπλε, τότε με ποιον συμφωνεί ο Τσίπρας;…
    Στην πραγματικότητα, βέβαια, όλος αυτός ο άθλιος επικοινωνιακός κοπετός ψηφοθηρικού χαρακτήρα που έχει ξεσπάσει μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, αν για κάτι προδιαθέτει είναι το επίπεδο κατάντιας στο οποίο θα καταβυθίσουν τον δημόσιο λόγο κατά την προεκλογική περίοδο, όταν και όποτε γίνουν οι εκλογές.
    Το δεύτερο και σημαντικότερο είναι τούτο: Αλληλοκατηγορούνται μεταξύ τους, δείχνοντας τον Σόιμπλε, για να μην μιλήσουν για εκείνους με τους οποίους πραγματικά είναι. Εκείνους με τους οποίους πραγματικά συντάσσονται. Και τα συμφέροντα των οποίων, πραγματικά, εκπροσωπούν.
    Όχι, ούτε η ΝΔ ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ είναι με τον Σόιμπλε. Η’ για να το πούμε με μεγαλύτερη ακρίβεια, το ποιος συντάσσεται με τον Σοιμπλε όταν δεν ψηφίζει στη Βουλή  ούτε την καταβολή ενός ξεροκόμματου στους συνταξιούχους ή όταν ψηφίζει τα Μνημόνια που θα «έσκιζε», είναι το επιφαινόμενο.
    Η ουσία βρίσκεται στο εξής: Ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ, και όταν μαλώνουν για τον Σόιμπλε και όταν φιλιώνουν γύρω από τη Μέρκελ, ένα «πρόσωπο» υπηρετούν:  Την άρχουσα τάξη της Ελλάδας.
    Και ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ με την άρχουσα τάξη της Ελλάδας τάσσονται. Με τους τραπεζίτες, με τους εργολάβους, με τους βιομήχανους, με την ολιγαρχία της Ελλάδας συντάσσονται. Αυτήν υπηρετούν.
    Μόνο που, ξέρετε: Η ολιγαρχία της Ελλάδας, για τους δικούς της λόγους, που έχουν να κάνουν με την ενότητα του κεφαλαίου το οποίο δεν γνωρίζει σύνορα και πατρίδα παρά μόνο κέρδη, αυτή, όντως, είναι  με τον Σόιμπλε και με ό,τι αυτός εκπροσωπεί, προεξάρχοντος του αδήριτου νόμου της ισχύος του κεφαλαίου.
    Η ελληνική ολιγαρχία, δηλαδή, είναι απολύτως ενταγμένη σε μια καπιταλιστική, κεφαλαιοκρατική πυραμίδα και θα παραμένει εκεί αφού – ακόμα κι όταν χάνει κάποια από τα «κεκτημένα» της ειδικά σε συνθήκες κρίσης – έτσι εξασφαλίζει το υπέρτερο συμφέρον της, το οποίο ισοδυναμεί με την διατήρηση και αναπαραγωγή της οικονομικής και πολιτικής της εξουσίας. Γι’ αυτό, ήταν, είναι και - έως ότου αλλάξουν οι συσχετισμοί στο εσωτερικό της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας - θα «είναι με τον Σόιμπλε».
    Εν ολίγοις: Όποιος θέλει να έχει μια ασφαλή απάντηση στο ερώτημα «ποιος είναι και ποιος δεν είναι με τον Σόιμπλε», δεν έχει παρά να απαντήσει στο ερώτημα: «Ποιος είναι και ποιος δεν είναι με την ντόπια πλουτοκρατία».  
    Αλλά επ’ αυτού, σε ό,τι αφορά τόσο τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και την ΝΔ, μια μόνο ματιά στα Μνημόνια, συνιστά ασφαλές κριτήριο. Ο Τσαγανέας, επαναλαμβάνουμε, είχε δίκιο: «Όταν δυο απόψεις συμπίπτουν με μια τρίτην, τότε απαραιτήτως συμπίπτουν και μεταξύ τους, αγαπητέ μου. Βεβαίως – βεβαίως»!

Διαβάστε περισσότερα