“Ποιός είναι λοιπόν πατριώτης;”

    Τη νύχτα της 30^ης προς 31^η Μάη του 1941, μέσα στη βαθιά Κατοχή, ο Γλέζος και ο Σάντας κατεβάζουν τη μισητή σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό από την Ακρόπολη. Ποιός Έλληνας δεν είναι περήφανος για εκείνη την πράξη;
    Ναι, αλλά τότε υπήρχαν και εκείνοι που έλεγαν αυτά: 

Η εφημερίδα «Βραδυνή» της 1^ης Ιουνίου 1941 καταγγέλλει σαν «παράφρονες ή όργανα ξένης προπαγάνδας» αυτούς που κατέβασαν την χιτλερική σημαία η οποία αξίζει «την προσήκουσαν τιμήν και τον ειλικρινή σεβασμόν»…

    Μέσα στη ναζιστική σκλαβιά ορθώθηκε το ανάστημα του αδούλωτου λαού για την αποτίναξη του φασιστικού ζυγού, για την εθνική απελευθέρωση και την αναδημιουργία της Ελλάδας:

«Δίπλα στο κύριο μέτωπο και Ο ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟΣ, Η ΚΑΘΕ ΡΕΜΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ, ΚΑΛΥΒΑ ΜΕ ΚΑΛΥΒΑ, Η ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ, ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΣΠΙΤΙ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ. Κάθε πράκτορας του φασισμού πρέπει να εξοντωθεί αλύπητα (…). Έπαθλο για τον εργαζόμενο λαό και επιστέγασμα για το σημερινό του αγώνα, πρέπει να είναι και θα είναι, μια καινούργια Ελλάδα της δουλιάς, της λευτεριάς, λυτρωμένη από κάθε ξενική ιμπεριαλιστική εξάρτηση, μ' ένα πραγματικά παλλαϊκό πολιτισμό. Όλοι στον αγώνα, ο καθένας στη θέση του και η νίκη θα’ναι νίκη της Ελλάδας και του λαού της. Οι εργαζόμενοι όλου του κόσμου στέκουν στο πλευρό μας»

 (Από το ιστορικό γράμμα του Νίκου Ζαχαριάδη, γραμματέα του ΚΚΕ, 31 Οκτώβρη 1940).

    Ναι, αλλά μην ξεχνάμε ότι υπήρχαν και εκείνοι οι προσκυνημένοι, τα ελληνόφωνα όργανα του κατακτητή, τα φασιστικά Τάγματα Ασφαλείας και της θηριωδίας, προς τα οποία επιδαψίλευαν δάφνες ο Χίτλερ και ο Χίμλερ:

    Η 28^η Οκτωβρίου είναι η ημέρα μνήμης και τιμής για τους πραγματικούς πατριώτες, τη συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού που έδωσαν τον αγώνα για το ψωμί, την τιμή και τη λευτεριά. Και ο όρκος τους ήταν αυτός:

   «Εγώ, παιδί του Ελληνικού Λαού, ορκίζομαι ν’ αγωνιστώ πιστά στις τάξεις του ΕΛΑΣ για το διώξιμο του εχθρού από τον τόπο μας, για τις ελευθερίες του Λαού μας, κι ακόμα, να είμαι πιστός και άγρυπνος φρουρός προστασίας στην περιουσία και το βιός του αγρότη. Δέχομαι προκαταβολικά και την ποινή του θανάτου αν ατιμάσω την ιδιότητά μου ως πολεμιστής του Έθνους και του λαού καιυπόσχομαι να δοξάσω και να τιμήσω το όπλο που κρατώ και να μην το παραδώσω εάν δεν ξεσκλαβωθεί η Πατρίδα μου και δεν γίνει ο Λαός νοικοκύρης στον τόπο του»

    (Ο Όρκος της πρώτης αντάρτικης ομάδας του ΕΛΑΣ στη Ρούμελη που έγραψε ο Άρης Βελουχιώτης και δόθηκε το 1942 στη Γραμμένη Οξιά).
    Αλλά και τότε δεν έλειψαν εκείνοι που βρέθηκαν απέναντι στον ελληνικό λαό. Εκείνοι που βγήκαν από τις τάξεις του φασιστικού και δολοφονικού μεταξικού καθεστώτος, από τις τάξεις εκείνων που διόρισαν πρωθυπουργό τον Μεταξά το 1936, τους απόντες από το μεγαλειώδες «Όχι» του ελληνικού λαού στα βουνά, στις πόλεις και τα χωριά. Υπήρχαν οι δοσίλογοι και οι μαυραγορίτες, οι γερμανοτσολιάδες και οι ταγματασφαλίτες. Αυτοί που όταν ο ελληνικός λαός πολεμούσε και απελευθέρωνε τη χώρα από τους κατακτητές, εκείνοι έδιναν τον παρακάτω όρκο:

«Ορκίζομαι εις τον Θεόν τον άγιον τούτον όρκον, ότι θα υπακούω απολύτως ΕΙΣ ΤΑΣ ΔΙΑΤΑΓΑΣ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΑΔΟΛΦΟΥ ΧΙΤΛΕΡ. Θα εκτελώ πιστώς απάσας τας ανατεθεισομένας μοι υπηρεσίας και θα υπακούω άνευ όρων εις τας διαταγάς των ανωτέρων μου. Γνωρίζω καλώς, ότι διά μίαν αντίρρησιν εναντίον των υποχρεώσεών μου, τας οποίας διά του παρόντος αναλαμβάνω, θέλω τιμωρηθή ΠΑΡΑ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΝΟΜΩΝ».

(Ο Όρκος των Ταγμάτων Ασφαλείας)…

    Έτσι ήταν τα πράγματα τότε.
Τότε, στις 29 Οκτώβρη του 1944, την ώρα που οι απόντες και οι άκαπνοι από τον αγώνα ενάντια στον φασισμό επέστρεφαν στην Ελλάδα συνοδεύοντας τον Σκόμπυ, ο Άρης Βελουχιώτης, μιλώντας στην απελευθερωμένη Λαμία παρουσίαζε την πολιτική του ΕΑΜ εκ μέρους του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ και τόνιζε: «Ο ΕΛΑΣ και το ΕΑΜ υποσχέθηκαν στο λαό την πάλη ενάντια στον κατακτητή και την απελευθέρωση της χώρας μας. Αυτές τις υποσχέσεις τις τηρήσαμε».
    Σε εκείνη την ιστορική ομιλία, που στην ουσία αποτελούσε μια οξυδερκή ανακεφαλαίωση του τετραετούς αγώνα που είχε προηγηθεί, της πολιτικοϊδεολογικής σύγκρουσης που είχε έρθει στο προσκήνιο, αλλά που αποδείχτηκε και ασφαλής πρόγνωση όσων ακολούθησαν, ανάμεσα στα άλλα έλεγε:

    «(...) Μας κατηγορούν ότι είμαστε όλοι κομμουνιστές και ισχυρίζονται ότι το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ είναι σκεπασμένες κομμουνιστικές οργανώσεις. Μα αυτή η κατηγορία μπορεί ν' αποτελέσει ντροπή ή έπαινο; Το Κομμουνιστικό Κόμμα δε βαδίζει τώρα για τον κομμουνισμό. Το ΚΚΕ έχει βέβαια στο Πρόγραμμά του σαν τελική του επιδίωξη τον κομμουνισμό. Μα όχι για τώρα. Τον κομμουνισμό θα τον επιβάλλετε σεις, ο λαός κι όχι το ΚΚΕ (...)

    Μα ας πούμε ότι το ΚΚΕ θα εφαρμόσει τον κομμουνισμό. Λένε ότι ο κομμουνισμός χαλνά τις εκκλησιές και γδέρνει τους παπάδες. Τόσο χαζοί είναι λοιπόν οι κομμουνιστές να χαλάσουν τις εκκλησιές, που δεν τους εμποδίζουν σε τίποτα; Οι εκκλησιές μας φταίνε ή τα καράβια του Εμπειρίκου; (...)

    Συνεπώς, καταλαβαίνετε τώρα ότι αυτοί που διαδίδουν αυτές τις συκοφαντίες επιδιώκουν άλλους σκοπούς, προσπαθώντας με το μέσο αυτό της συκοφαντίας να εξαπατήσουν το λαό και να διαιωνίσουν την κυριαρχία τους πάνω του. Αν, μάλιστα, εξετάσουμε βαθύτερα το πράμα αυτό, θα δούμε ότι αυτοί είναι άθρησκοι, γιατί σ' αυτούς δεν υπάρχει ίχνος θρησκευτικής συνείδησης κι ο μόνος που λατρεύουν είναι ο Θεός Μαμμωνάς, ο Θεός του χρήματος (...)

    Θα δώσουμε στο λαό τα οικονομικά μέσα για να μπορεί να μη σκορπάει την οικογένειά του στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Μας κατηγορούν ότι θέμε να καταργήσουμε τα σύνορα και να διαλύσουμε το κράτος. Μα το κράτος εμείς το φτιάχνουμε σήμερα, γιατί δεν υπήρξε, μια που αυτοί οι ίδιοι το είχανε διαλύσει. Ποιος είναι λοιπόν πατριώτης; Αυτοί ή εμείς; Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα και τρέχει να βρει κέρδη σ' όποια χώρα υπάρχουνε τέτοια. Γι' αυτό δε νοιάζεται κι ούτε συγκινείται με την ύπαρξη των συνόρων και του κράτους. Ενώ εμείς, το μόνο που διαθέτουμε, είναι οι καλύβες μας και τα πεζούλια μας. Αυτά αντίθετα από το κεφάλαιο που τρέχει, όπου βρει κέρδη, δεν μπορούν να κινηθούν και παραμένουν μέσα στη χώρα που κατοικούμε. 

    Ποιος, λοιπόν, μπορεί να ενδιαφερθεί καλύτερα για την πατρίδα του; Αυτοί που ξεπορτίζουν τα κεφάλαιά τους από τη χώρα μας ή εμείς που παραμένουμε με τα πεζούλια μας εδώ; Όταν έξαφνα στα 1929 - 31 το κράτος ζήτησε, λόγω της οικονομικής κρίσης που μάστιζε τότε τη χώρα μας, να κατεβάσουν οι ξένοι ομολογιούχοι το ποσοστό που πληρώναμε σε τοκοχρεολύσια, οι Άγγλοι δέχτηκαν να το μειώσουν σε 35%, αλλά οι Έλληνες ομολογιούχοι αρνήθηκαν.

    Να λοιπόν, ποιος είναι ο πατριωτισμός τους! Αυτός φτάνει μέχρι το σημείο που δεν θίγονται τα οικονομικά τους συμφέροντα. Αυτοί λοιπόν οι ίδιοι που μας κατηγορούν ότι επιδιώκουμε την κατάργηση των συνόρων και την διάλυση του κράτους, αυτοί τα ξεπουλάνε αυτά στην πρώτη ευκαιρία.

    Μας κατηγορούν επίσης, ότι εμείς επιβουλευόμαστε την τιμή. Βλέπετε, όλοι αυτοί οι "ηθικοί", που όταν περπατάνε μπερδεύουνται τα κεφάλια τους στα σύρματα, μιλάνε για τιμή! Αυτοί που πούλησαν τις γυναίκες και τις αδελφές στον κατακτητή, για να κάνουν τα νταραβέρια μαζί του και μας σκλάβωσαν διπλά, αυτοί πάνε τώρα να μας πείσουν ότι είναι οι κέρβεροι της τιμής και της ηθικής. Με αυτά τα μέσα προσπαθούν να εξαπατήσουν το λαό για να συνεχίσουν το ξεζούμισμα και την εκμετάλλευσή του (...).

    Όταν ήταν εδώ ο κατακτητής, αυτοί θέλανε τότε την τάξη. Εμείς θέλαμε την αταξία για να κάνουμε ανυπόφορη τη ζωή του κατακτητή. Τώρα αυτοί θέλουνε την αταξία. Μα εμείς θέλουμε την τάξη. Αυτοί είναι οι οργανωτές του εμφυλίου πολέμου για να εκμεταλλεύουνται το λαό μας. Αυτοί είναι οι λύκοι, που προσπαθούν να κατασπαράξουν το κοπάδι, εμάς, εσάς, όλους μας, το λαό δηλαδή (...)».

    Έτσι ήταν τότε τα πράγματα. Είναι υπόθεση του καθενός να απαντήσει αν εκείνο το ερώτημα - «Ποιος είναι λοιπόν πατριώτης; Αυτοί ή εμείς;» - ισχύει και σήμερα…

email: mpog@enikos.gr 

Διαβάστε περισσότερα

H Ευρώπη δίνει το φιλί του θανάτου στην Αφρική

 par Berthelot Jacques, [Παπακριβόπουλος Βασίλης (μτφ)]

Στις αρχές του καλοκαιριού του 2014, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατήγαγε σημαντικό θρίαμβο. Μετά από μια μάχη που δόθηκε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και διάρκεσε περισσότερο από δέκα χρόνια, η Ένωση έκαμψε επιτέλους την αντίσταση των αφρικανικών χωρών, οι οποίες αρνούνταν να συνάψουν μαζί της τις συμφωνίες ελεύθερων ανταλλαγών που προέβλεπαν από το 2000 οι συμφωνίες της Κοτονού (Μπενίν).

Στις 10 Ιουλίου, οι αρχηγοί κρατών της Οικονομικής Κοινότητας των Κρατών της Δυτικής Αφρικής (Cedeao) υπέγραψαν τη Συμφωνία Οικονομικής Συνεργασίας (ΣΟΣ) της Δυτικής Αφρικής [1]• στις 22 Ιουλίου, μονογράφτηκε η ΣΟΣ του νότιου τμήματος της αφρικανικής ηπείρου, ενώ στις 25 Ιουλίου το Καμερούν κύρωσε μια ατομική ΣΟΣ.

Μοναδική αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ανατολική Αφρική, η οποία δεν ακολούθησε το παράδειγμα της υπόλοιπης ηπείρου. Οι χώρες αυτής της υποπεριφέρειας, στην οποία κυριαρχεί η Νότια Αφρική, αρνήθηκαν να χάσουν τα πολύτιμα έσοδα που τους αποφέρουν οι τελωνειακοί δασμοί, τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι δεν τους προσέφεραν ουσιαστικά ανταλλάγματα. Πράγματι, οι ΣΟΣ προβλέπουν την κατάργηση των τελωνειακών δασμών για τα τρία τέταρτα των εξαγωγών της Ε.Ε., τη στιγμή που η τελευταία θα συνεχίσει να εισάγει χωρίς τελωνειακούς δασμούς από τη Δυτική Αφρική το σύνολο των αφρικανικών προϊόντων που καταναλώνουν οι Ευρωπαίοι. Πρόκειται για πραγματική κοροϊδία. Πώς οδηγηθήκαμε άραγε σε τέτοια αποτυχία ;

Από το 2008, τα κράτη της Δυτικής Αφρικής αντιστέκονταν στις πιέσεις των Βρυξελλών, παρακινούμενα από ισχυρά κοινωνικά κινήματα που δραστηριοποιούνταν μέσα σε διάφορα δίκτυα : το Third World Network Africa, με έδρα την Άκρα της Γκάνας, την Πλατφόρμα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών για τη συμφωνία της Κοτονού (Poscao), με έδρα το Ντακάρ της Σενεγάλης και το Δίκτυο των οργανώσεων των χωρικών και των παραγωγών της Δυτικής Αφρικής (Roppa), με έδρα την Ουαγκαντούνγκου της Μπουρκίνα Φάσο. Ωστόσο, αρκετά γεγονότα επέτρεψαν τη « μεταστροφή » των αφρικανικών κυβερνήσεων.

Ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων

Όλα άρχισαν με την αγωγή που κατέθεσαν το 1995 στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) οι λατινοαμερικανοί παραγωγοί μπανάνας. Διέθεταν δε την υποστήριξη της Ουάσιγκτον (γι’ αυτό και αποκλήθηκαν « μπανάνες δολάρια »), η οποία ποτέ δεν αποδέχθηκε το καθεστώς προτίμησης που αναγνώρισαν οι Βρυξέλες στις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, οι οποίες αποκλήθηκαν ΑΚΕ (ACP). Βάσει των συνθηκών του Λομέ, που υπογράφηκαν τη δεκαετία του 1950, σε αυτές τις χώρες είχε χορηγηθεί απαλλαγή από τους τελωνειακούς δασμούς όταν τα προϊόντα τους εισάγονταν στην κοινοτική αγορά [2]. Το όργανο επίλυσης των διαφορών του ΠΟΕ δεν δικαίωσε την Ευρωπαϊκή Ένωση και διέταξε την αντικατάσταση του καθεστώτος προτίμησης από τα λεγόμενα « αμοιβαία πλεονεκτήματα », και μάλιστα το αργότερο μέχρι τα τέλη του 2007. Αυτός ήταν ο στόχος των ΣΟΣ που προβλέπονταν από τη συμφωνία της Κοτονού.

Όμως, όταν έληξε αυτή η προθεσμία, μονάχα η Καραϊβική είχε συνάψει μια περιφερειακή συμφωνία. Σαράντα τρεις χώρες δεν είχαν προβεί στην παραμικρή κίνηση, ενώ είκοσι άλλες είχαν συνάψει ατομικές συμφωνίες οι οποίες αποκλήθηκαν « προσωρινές ». Στις χώρες που δεν υπέγραψαν συγκαταλεγόταν η πλειονότητα των « λιγότερο προηγμένων », οι οποίες έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα « Τα πάντα εκτός από όπλα » που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση το 2001 : με εξαίρεση τα όπλα, όλα τους τα προϊόντα εισάγονται χωρίς τελωνειακούς δασμούς στην ευρωπαϊκή αγορά. Για να κάμψουν τις αντιστάσεις, τα 28 μέλη της Ε.Ε. απευθύνουν ένα τελεσίγραφο στους Αφρικανούς ηγέτες : εάν οι περιφερειακές ΣΟΣ δεν έχουν κυρωθεί μέχρι την 1η Οκτωβρίου του 2014, οι εξαγωγές των χωρών που δεν συγκαταλέγονται στις « λιγότερο προηγμένες χώρες » (δηλαδή της Γκάνας, της Ακτής Ελεφαντοστού, του Πράσινου Ακρωτηρίου και της Νιγηρίας) θα υπόκεινται σε δασμούς κατά την εισαγωγή τους στην Ενιαία Αγορά.

Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη των ΣΟΣ ανέλαβε η Γενική Διεύθυνση Εμπορίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και όχι η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Συνεργασίας με τις Αναπτυσσόμενες Χώρες, η οποία είχε στο παρελθόν επιληφθεί των συμβάσεων του Λομέ. Παρόλα αυτά, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες επιχείρησαν να περιορίσουν τα προβλήματα που δημιουργούνται από αυτήν την προσέγγιση. Τον Μάρτιο του 2005, δύο Βρετανοί υπουργοί (ο υπουργός Εμπορίου και ο υπουργός Διεθνούς Ανάπτυξης) σε κοινή δήλωσή τους τόνισαν ότι « η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε να επιλέξει μια μη μερκαντιλιστική, εμποροκρατική προσέγγιση. Θα έπρεπε δε, να προτείνει στον ΠΟΕ (…) να μειώσει τις απαιτήσεις αμοιβαιότητας και να επικεντρωθεί στις αναπτυξιακές προτεραιότητες ». Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μεγάλες οργανώσεις, όπως η Oxfam, η ActionAid, η Christian Aid και οι Friends of the Earth έχουν κερδίσει τη συμπάθεια της κοινής γνώμης, ενώ η κυβέρνηση συντάσσεται με τα –ευνόητα- συμφέροντα των βιομηχάνων που ποντάρουν στη μελλοντική άνθηση των οικονομιών της Αφρικής.

Τον Μάιο του 2006, η επιτροπή της γαλλικής Βουλής για ζητήματα Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθέτησε ομόφωνα την έκθεση του βουλευτή Ζαν Κλοντ Λεφόρ, στην οποία ο ίδιος αναρωτιόταν : « Μπορούμε, άραγε, να αναλάβουμε την ευθύνη να βυθίσουμε την Αφρική –η οποία σε μερικά χρόνια θα φιλοξενεί τον μεγαλύτερο αριθμό ατόμων που ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα- σε ακόμα μεγαλύτερο χάος, με το πρόσχημα της τήρησης των κανόνων του ΠΟΕ ; [3] ». Όσο για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αν και παρήγαγε πολλά κείμενα που αμφισβητούσαν τις ΣΟΣ, τελικά ευθυγραμμίστηκε με την Επιτροπή.

Το 2013, η πίεση των υπουργών Εμπορίου και Διεθνούς Aναπτυξιακής Βοήθειας της Δανίας, της Ολλανδίας, της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας είχε ως μόνο αποτέλεσμα μια μικρή υποχώρηση των Βρυξελλών : η Επιτροπή μείωσε στο 75% (από 80%) το ποσοστό των εξαγωγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα εισέρχονται αδασμολόγητες στην αγορά της Δυτικής Αφρικής [4].

Από την αφρικανική πλευρά, η άνοδος στην εξουσία, το 2010, του Αλασάνε Ουατάρα στην Ακτή του Ελεφαντοστού (η οποία αποτελεί την κυριότερη οικονομική δύναμη σε αυτήν την περιφέρεια της Αφρικής), επέτρεψε να εξασφαλιστεί η συναίνεση της Cedeao στις απαιτήσεις των Ευρωπαίων. Όπως εξηγεί ο Σεΐχ Τιντιάν Ντιέιγ, διευθυντής της Poscao, « ως ένθερμος νεοφιλελεύθερος [5], ο Ουατάρα δεν κρύβει τη συμπάθειά του για το καθεστώς που θα προκύψει από τη συμφωνία ελεύθερων ανταλλαγών, η οποία –κατά τη γνώμη του- παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι διατηρεί την πρόσβαση με καθεστώς προτίμησης στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ορισμένα προϊόντα της περιοχής (μεταξύ άλλων, για τον τόνο, την μπανάνα και το κακάο) ». Αν και είχε αντιταχθεί σφοδρά στις ΣΟΣ, η Σενεγάλη εντάχθηκε σε αυτές αποσκοπώντας στο να μετατραπεί σε προνομιακό συνομιλητή των Ευρωπαίων. Από την πλευρά της, η Νιγηρία άρχισε να εμφανίζεται διαλλακτική, επειδή περιμένει την υποστήριξη των Δυτικών στον αγώνα που δίνει για την καταπολέμηση της οργάνωσης Μπόκο Χάραμ.

Ωστόσο, το μόνο που μπορεί να περιμένει η Δυτική Αφρική από αυτήν την υπόθεση, είναι να βγει χαμένη. Η αγορά της μπανάνας φωτίζει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την κατάσταση. Δεδομένου ότι ο ΠΟΕ είχε επιβάλλει κυρώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Βρυξέλλες είχαν δεσμευτεί το 2009 να μειώσουν τους δασμούς για τα φρούτα που προέρχονταν από τις φυτείες της Λατινικής Αμερικής : από 176 ευρώ ανά τόνο το 2009, σε 114 ευρώ το 2017. Στη συνέχεια, τον Δεκέμβριο του 2012, υπογράφηκαν διμερείς συμφωνίες ελεύθερων ανταλλαγών (ALE), αφενός, με την Κολομβία και με το Περού, και, αφετέρου, με έξι χώρες της Κεντρικής Αμερικής (Κόστα Ρίκα, Σαλβαδόρ, Ονδούρα, Γουατεμάλα, Νικαράγουα και Παναμά) για να μειωθούν σταδιακά οι δασμοί μέχρι το 2009 στα 75 ευρώ ανά τόνο. Μετά την υπογραφή της συμφωνίας σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις 17 Ιουλίου του 2014, ο Ισημερινός θα απολαμβάνει κι αυτός το παραπάνω πλεονέκτημα (βέβαια, λόγω των φθηνών τιμών του, εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας μπανάνας προς την Ευρώπη, αλλά και προς ολόκληρο τον κόσμο). Το 2009 είχαν προσφερθεί –ανεπαρκή- αντισταθμιστικά πλεονεκτήματα στην Ακτή Ελεφαντοστού και στην Γκάνα, τα οποία τους επέτρεπαν να συνεχίσουν να εξάγουν τα προϊόντα τους στην Ε.Ε. χωρίς να καταβάλλουν δασμούς και χωρίς να υπάρχει πλαφόν. Όμως, το 2014, δεν υπήρχε καμία σχετική πρόβλεψη στις ΣΟΣ.

Ένα παράλογο σύστημα

Όμως, το καθεστώς προτίμησης που είχε αναγνωριστεί στις μπανάνες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) (κυρίως της Αφρικής) θα χάσει κάθε ενδιαφέρον εάν ευοδωθούν οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερων ανταλλαγών με την λατινοαμερικανική Κοινή Αγορά του Νότου (Mercosur), την Ινδία και, προσεχώς, τις Φιλιππίνες (δεύτερος εξαγωγέας). Η Βραζιλία διεκδικεί ποσοστώσεις μηδενικών δασμών για ποσότητες που ανέρχονται στις 200.000 τόνους. Η Ινδία, ο σημαντικότερος παραγωγός μπανάνας παγκοσμίως, με 30 εκατομμύρια τόνους, αρχίζει να οργανώνεται για την πραγματοποίηση εξαγωγών.

Η ανταγωνιστικότητα των χωρών των Άνδεων και της Κεντρικής Αμερικής αναμένεται ότι θα αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με εκείνη των χωρών της ΑΚΕ, γιατί η υποκρισία των Βρυξελλών δεν γνωρίζει όρια. Πράγματι, όλες οι χώρες που υπογράφουν συμφωνίες ελεύθερων ανταλλαγών μπορούν αυτόματα να εξάγουν τα προϊόντα τους στην Ε.Ε. δίχως να καταβάλλουν δασμούς, με εξαίρεση ορισμένες κατηγορίες προϊόντων που υπόκεινται σε ποσοστώσεις (κρέατα, γαλακτοκομικά προϊόντα και ζάχαρη, υφαντουργικά προϊόντα κι ενδύματα). Επιπλέον, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, των οποίων οι οικονομίες είναι συνδεδεμένες με το δολάριο, πιστεύεται ότι θα ωφεληθούν από την αμερικανική πολιτική που στοχεύει σε ένα ασθενές δολάριο σε σχέση με το ευρώ, με το οποίο είναι συνδεδεμένο το φράγκο CFA [6].

Παρόλες τις υποσχέσεις, η ΣΟΣ της Δυτικής Αφρικής δεν αναμένεται να επωφεληθεί από τα 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν συμπεριληφθεί στο πενταετές πρόγραμμα της χρηματοδότησης : πράγματι, δεν έχει προβλεφθεί κανένα πρόσθετο κονδύλι για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (FED), στο οποίο αντιστοιχούν 4 ευρώ ετησίως ανά κάτοικο της περιοχής ! Οι Βρυξέλλες αρκούνται στην ανακύκλωση των κονδυλίων που είχαν ήδη προγραμματιστεί για άλλους σκοπούς. Κανένα μέτρο δεν θα αντισταθμίσει τις απώλειες των φορολογικών εσόδων που θα προκληθούν από το άνοιγμα των αφρικανικών αγορών και κυρίως τους δασμούς που θα ήταν δυνατόν να επιβληθούν στις εισαγωγές αξίας 11 δισεκατομμυρίων ευρώ, στις οποίες οι « Λιγότερο Προηγμένες Χώρες » θα μπορούσαν να εξακολουθήσουν να επιβάλλουν δασμούς εάν δεν είχαν ενταχθεί στην περιφερειακή ΣΟΣ. Οι απώλειες των δασμολογικών εσόδων θα αυξηθούν ακόμα περισσότερο από το γεγονός ότι η Cedeao υιοθέτησε –κάτω από τις πιέσεις των Βρυξελλών- ένα κοινό εξωτερικό δασμολόγιο (TEC) που ορίζει τους δασμούς στο χαμηλότερο επίπεδο παγκοσμίως, κυρίως για το εισαγόμενο γάλα σε σκόνη (5%) και τα δημητριακά (10% για το ρύζι). Η τρύπα στο δημόσιο ταμείο των αφρικανικών χωρών ενδέχεται να ανέλθει στα 2,3 δισ. δολάρια.

Για να πείσουν τους συνομιλητές τους, πρόβαλαν το επιχείρημα ότι, εάν τελικά δεν κυρωθεί η περιφερειακή ΣΟΣ, οι χώρες που δεν συγκαταλέγονται στην κατηγορία των « Λιγότερο Προηγμένων Χωρών », όπως η Νιγηρία, η Ακτή Ελεφαντοστού και η Γκάνα, θα πρέπει στο εξής να αρκεστούν στο ασύμφορο γι’ αυτές δασμολογικό καθεστώς που προβλέπεται από το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (SPG) της Ε.Ε., το οποίο προβλέπει έκπτωση στους δασμούς μονάχα 3,5% σε σχέση με τους δασμούς που καταβάλλουν τα προϊόντα των χωρών που διέπονται από το καθεστώς του « πλέον ευνοούμενου κράτους » (NPF), δηλαδή των Δυτικών χωρών (βλέπε ένθετο). Πιο συγκεκριμένα, αυτά τα αφρικανικά κράτη θα αναγκάζονταν να καταβάλλουν στην Ε.Ε. δασμούς 136 ευρώ ανά τόνο για τις μπανάνες, 5,8% για τον ανανά, 18-24% για τον τόνο σε κονσέρβα, 9% για τον καβουρδισμένο καφέ, 2,8-6% για τα προϊόντα κακάο και 8,9% για το φοινικέλαιο και τη φοινικοκαρυά (αποξηραμένη καρύδα). Αντίθετα, οι χώρες των Άνδεων, οι οποίες, εκτός του καθεστώτος ALE, απολαμβάνουν επίσης και τα πλεονεκτήματα που εξασφαλίζει το καθεστώς γενικευμένων προτιμήσεων SPG+, πληρώνουν μονάχα 117 ευρώ για τις μπανάνες το 2014, ενώ το 2019 θα πληρώνουν ακόμα λιγότερο : μόλις 75 ευρώ. Εξάγουν δε στην Ε.Ε. χωρίς να καταβάλλουν τον παραμικρό δασμό, τα εξής προϊόντα : ανανά, ψάρια, καβουρδισμένο καφέ, φοινικέλαιο και φοινικοκαρυά.

Το παράλογο αυτό σύστημα δεν λαμβάνει υπόψη τις διαφορές στην οικονομική κατάσταση των χωρών : το 2012, το μέσο κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν των χωρών της Δυτικής Αφρικής που δεν ανήκουν στην ομάδα Αφρική-Καραϊβική-Ειρηνικός (ΑΚΕ) ανερχόταν στα 1.530 δολάρια, έναντι 4.828 δολαρίων για τις έξι χώρες της Κεντρικής Αμερικής που δεν ανήκουν στην ΑΚΕ, και 7.165 ευρώ για τις τρεις χώρες των Άνδεων. Για την περιφέρεια της Δυτικής Αφρικής, οι προοπτικές φαντάζουν σκοτεινές, καθώς το διατροφικό έλλειμμά της έχει σημειώσει αλματώδη αύξηση (από τα 11 εκατομμύρια δολάρια το 2000, στα 2,9 δισεκατομμύρια δολάρια το 2011) και ο πληθυσμός της αυξάνεται με εκρηκτικούς ρυθμούς : ήδη ανέρχεται στα 340 εκατομμύρια και εκτιμάται ότι το 2030 θα φθάσει τα 500 εκατομμύρια.

Σε αυτές τις διαπραγματεύσεις, η αδυναμία της Αφρικής απέναντι στην Ε.Ε. οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι είναι εκείνοι που χρηματοδοτούν σε σημαντικό βαθμό, τόσο την περιφερειακή ολοκλήρωση της Δυτικής Αφρικής [7], όσο και τις συνεδριάσεις της Κοινοβουλευτικής Συνόδου Ίσης Εκπροσώπησης Ευρωπαϊκής Ένωσης – ΑΚΕ, καθώς και τις συνόδους επιμόρφωσης των εμπειρογνωμόνων αυτών των χωρών για να « φθάσουν στο επίπεδο » των Ευρωπαίων ομολόγων τους. Όμως, κατά κύριο λόγο, οι Αφρικανοί ηγέτες εξασθενίζουν οι ίδιοι τη θέση τους δίνοντας μεγαλύτερη σημασία στα όσα τους υποδεικνύουν τα μεγάλα γραφεία συμβούλων απ’ όση αφιερώνουν στους πληθυσμούς τους, παρά το γεγονός ότι αυτοί έχουν κινητοποιηθεί και προβαίνουν σε εποικοδομητικές προτάσεις.

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών της Δυτικής Αφρικής έχουν προτείνει να χαρακτηριστεί η περιοχή τους « σε μεγάλο βαθμό Μη Προηγμένη Χώρα » και να ζητηθεί από τον ΠΟΕ η καθιέρωση μιας ειδικής εξαίρεσης από το ρυθμιστικό πλαίσιό του. Προτείνουν επίσης να θεσπιστεί ένας ειδικός φόρος 1,5% σε όλες τις ανταλλαγές που πραγματοποιούνται στο εσωτερικό της Cedeao : το ποσό θα διατεθεί για να καλυφθούν οι δασμοί που θα κληθούν να καταβάλουν στην Ε.Ε. οι εξαγωγείς της Ακτής του Ελεφαντοστού και της Γκάνας. Αγανακτισμένος, ο Μαμαντού Σισόχο, επίτιμος πρόεδρος της Roppa, προέβη, στις 25 Οκτωβρίου του 2013, στην εξής δήλωση : « Οι αρχηγοί των αφρικανικών κρατών δεν είναι σωστά πληροφορημένοι. Δεν καταλαβαίνω τι τους εμποδίζει να ζητήσουν τη γνώμη των κοινωνικών κινημάτων. Οι μόνοι τους οποίους εμπιστεύονται είναι οι γραφειοκράτες. Κι αυτό είναι απαράδεκτο : όταν πρόκειται να αναλάβεις δεσμεύσεις που επηρεάζουν τη ζωή εκατομμυρίων ατόμων, θα πρέπει προηγουμένως να έχεις ζητήσει τη γνώμη τους ! [8] ».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να αναβάλει την προθεσμία για την κύρωση της ΣΟΣ μέχρι την 1η Οκτωβρίου του 2016. Η μάχη δεν έχει τελειώσει.

P.-S.

Τελωνειακά καθεστώτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Οι τελωνειακοί δασμοί που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση εντάσσονται σε δύο καθεστώτα :

 Το κανονικό καθεστώς, το οποίο αποκαλείται « του πλέον ευνοούμενου κράτους » (NPF), ορίζει τους τρέχοντες δασμούς που εφαρμόζονται κυρίως στις εισαγωγές που προέρχονται από τις περισσότερο αναπτυγμένες χώρες. Οι αναπτυσσόμενες χώρες το εφαρμόζουν επίσης στις εισαγωγές τους, εκτός από τις περιπτώσεις όπου εφαρμόζονται διμερείς συμφωνίες για καθεστώς προτίμησης. Πρόκειται για το κυρίαρχο σύστημα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ).

 Το καθεστώς των δικαιωμάτων προτίμησης περιλαμβάνει, αφενός, τα δικαιώματα προτίμησης που προέκυψαν από διμερείς διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο Συμφωνιών για την Ελευθερία των Ανταλλαγών (ALE) και, αφετέρου, το σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων (SPG)• αυτές οι τελευταίες προτιμήσεις αποφασίζονται μονόπλευρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μάλιστα, το SPG χωρίζεται σε δύο κατηγορίες : Το κλασικό SPG (SPG standard), που εξασφαλίζει μια έκπτωση των δασμών σε σχέση με το κανονικό δασμολογικό καθεστώς (της τάξης του 3,5% κατά μέσον όρο) και ισχύει για 90 χώρες. Και το SPG+, το οποίο επιτρέπει την εισαγωγή χωρίς δασμούς στην Ε.Ε. των προϊόντων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο SPG και προέρχονται από χώρες που πληρούν τα εξής τρία κριτήρια : πρώτον, η οικονομία τους είναι « ευάλωτη », δεδομένου ότι οι εξαγωγές τους προς την Ε.Ε. είναι επικεντρωμένες σε λιγοστά μονάχα προϊόντα• δεύτερον, έχουν κυρώσει και εφαρμόζουν 27 συνθήκες για τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, τα κοινωνικά δικαιώματα, το περιβάλλον και την « ορθή διακυβέρνηση »• τρίτον, δεν έχουν συμπεριληφθεί από την Παγκόσμια Τράπεζα στον κατάλογο των « χωρών με ανώτερο ενδιάμεσο εισόδημα ».

Στην πράξη, αυτά τα δύο σκέλη του SPG επιτρέπουν στην Ε.Ε. να προστατεύει ορισμένους ευαίσθητους κλάδους της (γεωργία και υφαντουργία – ένδυση), περιορίζοντας με ποσοστώσεις τον όγκο των προϊόντων που εισάγονται με αυτό το υπαγόμενο σε προτιμήσεις δασμολόγιο. Εάν αυτές οι ποσοστώσεις ξεπεραστούν, οι υπερβάλλουσες ποσότητες υπόκεινται στο κανονικό δασμολογικό καθεστώς (NPF).

Notes

[1] Η ΣΟΣ της Δυτικής Αφρικής περιλαμβάνει τη Cedeao (Μπενίν, Μπουρκίνα Φάσο, Πράσινο Ακρωτήρι, Ακτή Ελεφαντοστού, Γκάμπια, Γκάνα, Γουϊνέα, Γουϊνέα Μπισάο, Λιβερία, Μάλι, Νίγηρα, Νιγηρία, Σενεγάλη, Σιέρα Λεόνε και Τόγκο) καθώς και τη Μαυριτανία.

[2] Η συμφωνία της Κοτονού, η οποία υπογράφηκε στις 23 Ιουνίου του 2000 και διαδέχτηκε την Τέταρτη Συνθήκη του Λομέ (Lomé IV), αποσκοπεί στη συμμόρφωση με τους κανόνες του ΠΟΕ. Βλ. Anne Marie Mouradian, « Offensive contre la convention de Lomé », Le Monde diplomatique, Απρίλιος 1995.

[3] Jean-laude Lefort, « Rapport d’information sur la négociation des accords de partenariat économique avec les pays d’Afrique, des Caraïbes et du Pacifique », Assemblée Nationale, Παρίσι, 5 Ιουλίου 2006.

[4] Cheikh Tidiane Dieye, « Comment le deal sur les APE en Afrique de l’Ouest a-t-il été obtenu ? » International Centre for Trade and Sustainable Development, Γενεύη, 9 Μαιου 2014, www.ictsd.org.

[5] (Σ.τ.Μ.) Υπήρξε σημαντικό στέλεχος του ΔΝΤ και, όταν την περίοδο 1990-1993 διετέλεσε πρωθυπουργός, εξυγίανε τα οικονομικά της χώρας με σκληρή λιτότητα και εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις. Θεωρείται ο εκλεκτός των Δυτικών. Όταν το 2010 κέρδισε τις προεδρικές εκλογές και ο –εξαιρετικά αυταρχικός και διεφθαρμένος- πρόεδρος Λοράν Γκμπαγκμπό αρνήθηκε να του παραδώσει την εξουσία, με αποτέλεσμα να αρχίσει να διαφαίνεται η απειλή του εμφυλίου, η Γαλλία πραγματοποίησε στρατιωτική επέμβαση, η οποία του επέτρεψε να ανέλθει στην εξουσία. Σήμερα, διατυπώνονται κατηγορίες εναντίον του για τις αντιδημοκρατικές μεθόδους που χρησιμοποιεί κατά των οπαδών του πρώην προέδρου.

[6] (Σ.τ.Μ.) Η CFA –Αφρικανική Οικονομική Κοινότητα- στην οποία συμμετέχουν πρώην γαλλικές αποικίες της Δυτικής και της Κεντρικής Αφρικής (Σενεγάλη, Ακτή Ελεφαντοστού, Τόγκο, Καμερούν…) έχει ως νόμισμα το φράγκο CFA, το οποίο ήταν ανέκαθεν συνδεδεμένο με το γαλλικό φράγκο και, συνεπώς, είναι σήμερα συνδεδεμένο με το ευρώ.

[7] μέσω της χρηματοδότησης του προϋπολογισμού της Δυτικοαφρικανικής Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (Uemoa)

[8] www.roppa.info.

Διαβάστε περισσότερα

Mνήμες γερμανικής κατοχής…

Παπα – Ηλίας Υφαντής

Αυτές οι μέρες, είναι μέρες μνήμης. Μνήμης δόξας και οδύνης. Δόξας για το ηρωικό έπος του ’40, αλλά και οδύνης για τα πικρά χρόνια της κατοχής. Με τα τόσα περιστατικά, που ζήσαμε στην πανανθρώπινη, την πανελλήνια, αλλά και τοπική μας κοινωνία.
Όπως, για παράδειγμα, στο χωριό μας (Σκουτεσιάδα Αιτ/νίας). Με τον υπέργηρο Αριστείδη τον Τσιούμα, που καλούσε, απ’ το αντικρινό βουνό σε βοήθεια το γιο του, το Γιώργο. Γιατί βέβαια, δεν μπορούσε να μας ακολουθήσει στο βουνό, που εμείς είχαμε κρυφτεί. Και τον αφήσανε εκεί με την πεποίθηση ότι ήταν αδιανόητο τα τέρατα της άριας ορδής να πειράξουν έναν 90χρονο γέροντα.
Ωστόσο οι μεγαλύτεροι έκαμαν σύσκεψη, για να πάει κάποιος να τον συναντήσει. Γιατί, ενώ την πρώτη μέρα φαίνονταν να κάνουν περιπολίες οι Γερμανοί στο βουνό της Τέμπλας, όπου βρισκόταν ο γέρος, την επόμενη όμως και τη μεθεπόμενη δεν ξαναφάνηκαν. Κι επειδή ο γέρος φώναζε όλο και συχνότερα και εντονότερα, αποφασίστηκε να πάει ο πατέρας μου (φωτογραφία).
Ένα μισάωρο, περίπου, μετά την αναχώρησή του, ακούστηκαν πυροβολισμοί. «Τον τουφέκισαν το Μήτσο»! είπαν. Κι ένιωσα τότε θυμάμαι-παιδάκι εφτά χρονών-σαν κάτι να ξεριζώθηκε βαθιά από τα σπλάχνα μου. Αλλά, ύστερα από κάμποση ώρα, επέστρεψε. Και διηγιόταν ξανά και ξανά την περιπέτειά του: «Ήταν σούρουπο, έλεγε, όταν έφτασα στο σημείο, όπου βρισκόταν ο γέρο-Αριστείδης. Μου ’λεγε πως άκουγε άλογα, που χλιμίντριζαν και που ήταν, βέβαια, τα γερμανικά πολυβόλα. Κι ακόμη πως πήγαινε και μέχρι το σπίτι του. Κινήσεις, που, όπως φαίνεται, παρακολουθούσαν οι Γερμανοί, αλλά τον άφηναν σαν δόλωμα για τη σύλληψη και κάποιων άλλων. Καθώς συνομιλούσαμε, βλέπω στ’ αριστερά μου, κάποιον να ’ρχεται. Αρχικά νόμισα πως ήταν κάποιος συγχωριανός μας. Ξανακοιτάζοντάς τον όμως, συνειδητοποίησα πως ήταν Γερμανός. Σκέφτηκα τότε, πως έτσι κι αλλιώς θα με σκότωναν. Και αποφάσισα πως θα ήταν προτιμότερο να με σκοτώσουν, καθώς θα ’φευγα, παρά να με στήσουν μπροστά σε κάποιο εκτελεστικό απόσπασμα. Και, για να βεβαιωθώ, αν είχα καιρό να φύγω, ξανακοίταξα προς την πλευρά του Γερμανού, που, αντιλαμβανόμενος τις προθέσεις μου, φώναξε επιτακτικά: αλτ! Έτρεξα μ’ όλη μου τη δύναμη. Και, καθώς πηδούσα από μια μεγάλη κοτρόνα προς τη μεριά του δάσους, με πυροβόλησε. Η σφαίρα πέρασε ξυστά στο αυτί μου. Ένιωσα κάψιμο, αλλά δεν με τραυμάτισε. Ήρθαν κι άλλοι στο σημείο, που είχα πηδήσει και για λίγη ώρα μιλούσαν, ενώ εγώ σταμάτησα και περίμενα κρυμμένος, για να ιδώ τι θα κάμουν. Κι όταν βεβαιώθηκα ότι απομακρύνθηκαν, έφυγα…»
Από τη στιγμή εκείνη πήραν το γέροντα. Και διηγιόταν ο παπα-Δημήτρης Ιωακείμ το μαρτυρικό τέλος του, όπως το είδε απ’ το κρησφύγετό του, στο γειτονικό μας χωριό, την Ποταμούλα: «Ξάπλωσαν το γέροντα σ’ ένα αλώνι. Πλάκωσαν τα χέρια του και τα πόδια του με πέτρες. Τον σκέπασαν με άχυρα. Και τον έκαψαν ζωντανό. Κι ενώ οι σπαρακτικές κραυγές του ράγιζαν, όχι μόνο τις καρδιές, αλλά και τις πέτρες, οι ιεραπόστολοι του ναζισμού και της άριας βαρβαρότητας διασκέδαζαν με το ανοσιούργημά τους».
Κατά δυστυχή συγκυρία, σε άλλο σημείο του χωριού μας, συνέλαβαν και δυο γιους του (το Νίκο και το Μήτσο), που τους τουφέκισαν στα Καραμανέικα. Αλλά και κάποια άλλα περιστατικά: Όπως της γερόντισσας Γεωργίας Τσοβόλα, που ήταν κατάκοιτη και την έκαψαν ζωντανή μέσα στο σπίτι της. Του γέροντα Δημήτρη Πρατάρη, απ’ την Ποταμούλα, του αλαφροΐσκιωτου, που κυκλοφορούσε ανέμελος ανάμεσά τους, γιατί δεν μπορούσε να καταλάβει τη λογική των κανιβάλων του Γ.΄ Ράιχ. Και του ’δωσαν να καταλάβει, εκτελώντας τον με τις λόγχες τους…
Κι ύστερα το αθώο παλικάρι (το Σωτηρόπουλο) απ’ τη Κυπάρισσο, που το υποπτεύθηκαν οι δικοί μας ως, δήθεν, κατάσκοπο. Επειδή, σαν παιδί, είχε την αφελή περιέργεια να ρωτάει τους αντάρτες για τις μάρκες των όπλων. Και που το πέθαναν δέρνοντάς το και ρίχνοντάς του λάδι καυτό και αλάτι, στις χαραγματιές, που του έκαναν στην πλάτη…
Και το Γάλλο, το Ζανό, που είχε λιποτακτήσει απ’ το γερμανικό στρατό. Και, που, για να διαφύγει τη σύλληψη απ’ τους Γερμανούς, πήδησε από μεγάλο ύψος και έπαθε ρήξη των σπλάχνων. Για να πεθάνει στη Ραΐνα, στο σπίτι του μπάρμπα μου του Φώτη και να ενταφιαστεί στο νεκροταφείο του χωριού μας. Κι ύστερα τους Ιταλούς, που ξέμειναν, ύστερα από τη φυγή των Γερμανών. Και που τους χρησιμοποιούσαμε, για αρκετό χρονικό διάστημα, σαν εργάτες. Όπως τον Αουρέλιο και τον Αλβάρο (γιατρό). Και μερικούς άλλους. Που κάποια μέρα τους πέρασαν οι αντάρτες μπροστά από το σπίτι μας. Κι όταν η 3χρονη αδερφή μου έτρεξε προς τον Αλβάρο, που υπεραγαπούσε, εκείνος της είπε: «Λιμπερτά (=Ελευθερία), δεν θα με ξαναδείς»! Και δεν τους ξαναείδαμε. Αφού κάποιοι «ελληναράδες», τζάμπα παλικαράδες, τους καταδίκασαν «σε θάνατο» και τους εκτέλεσαν. Όλους! Επειδή, λέει, κάποιος Ιταλός σήκωσε τα μάτια του στο κορίτσι κάποιου «πατριώτη»…
Αυτές και πάμπολλες άλλες τραγωδίες. Σε πανελλήνια και παγκόσμια κλίμακα. Με τις εκατοντάδες χιλιάδες και τα εκατομμύρια των θυμάτων. Που τις σκηνοθετούν κάποιοι δαιμονισμένοι, όπως ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι ή ο Κλίντον και ο Μπους και οι τωρινοί άφρονες και παράφρονες αντάξιοι διάδοχοί τους. …
Που με τις λεγεώνες των δαιμονίων, που κουβαλούν στα σωθικά τους, υποδαυλίζουν τις απωθημένες στο υποσυνείδητο των ανθρώπων καταστροφικές δυνάμεις. Και σύρουν τους λαούς στη φρίκη και τον όλεθρο των πολέμων…
παπα-Ηλίας

Διαβάστε περισσότερα

«Κάνε τον εαυτό σου ζητιάνο»: το τελευταίο καταφύγιο ενός οικονομικού συστήματος που πεθαίνει

Η φράση αυτή προέρχεται από τον Bill Buckler, εκδότη του οικονομικού newsletter Privateer (Κουρσάρου), έναν ιδιόρρυθμο οικονομικό αναλυτή και ακτιβιστή, που ξεστόμισε τον μοναδικό όρο που περιγράφει με τον καλύτερο τρόπο την τρέλλα που έχει πιάσει τον κόσμο: «κάνε τον εαυτό σου ζητιάνο» (δηλ. την «πολιτική της καταστροφής του εαυτού σου»). Σε αντίθεση με την δεκαετία του ’30, όταν το σλόγκαν της κατάστασης ήταν «κάνε τον γείτονά σου ζητιάνο» και η οποία έφθασε στο αποκορύφωμά της κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αυτή την φορά το πρότυπο είναι ότι αυτός που αυτομολεί πρώτος κερδίζει… ακόμα και για λίγα δευτερόλεπτα. (Beggar-thy-self vs Beggar-thy-neighbor).
Επειδή μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία «γίνε ζητιάνος», θα σηματοδοτήσει το τέλος όχι μόνο του κεντρικού τραπεζικού καθεστώτος, και τις ημέρες της συσσώρευσης υπερβολικού πλούτου από τους παγκόσμιους χρηματιστές, αλλά επίσης την λήξη των 140 χρόνων του «κράτους προνοίας» του Μπίσμαρκ που είναι ο κύριος κατηγορούμενος για την δημιουργία τρισεκατομμυρίων φανταστικού πλούτου από το πουθενά.
Όπως τελειώνει το σύστημα του παραστατικού χρήματος (fiat money system), έτσι θα τελειώσει και η ψευδαίσθηση ότι οι ανεπτυγμένες καπιταλιστικές κοινωνίες θα μπορούν να συντηρούν εκατοντάδες εκατομμύρια σημερινούς και μελλοντικούς συνταξιούχους. Και μ’ αυτό θα έρθει και η «κοινωνική αστάθεια» που σηματοδοτεί πάντα το τέλος ενός αποτυχημένου νομισματικού καθεστώτος και την αποδοχή της παγκόσμιας χρεωκοπίας.
Ιδού τι γράφει στο newsletter του: «Στα εκατοντάδες άρθρα που εμφανίζονται στον κατεστημένο οικονομικό τύπο σε ολόκληρο τον κόσμο και ειδικότερα στον αγγλόφωνο κόσμο, ένας τίτλος ξεχώριζε. Ήταν το άρθρο “Οι νομισματικοί πόλεμοι είναι απαραίτητοι όταν αποτυγχάνουν όλα τα άλλα” και εμφανίστηκε στην βρετανική Telegraph στις 11 Οκτωβρίου.
Εκεί διατυπώνεται ψυχρά ο ισχυρισμός ότι το κράτος ή τα κράτη που θα αναδειχθούν ισχυρότερα από την σημερινή οικονομική δυσπραγία είναι αυτά που θα υποτιμήσουν το νόμισμά τους ταχύτερα από όλα τα άλλα. Μόνο με τον τρόπο αυτόν μπορούν να κερδηθούν οι “συναλλαγματικοί πόλεμοι”. Αν οι “πόλεμοι” αυτοί προχωρήσουν περισσότερο, θα μετατραπούν τελικά σε έναν αγώνα για να δούμε ποιος θα αποκτήσει το πιο υποβαθμισμένο νόμισμα γρηγορότερα απ’ όλους. Η δεκαετία του ’30 έβγαλε την φράση “κάνε τον γείτονά σου ζητιάνο”. Σήμερα, οι οικονομικοί δυνάστες έχουν ένα καλύτερο σύνθημα. Επεξεργάζονται την πολιτική “κάνε τον εαυτό σου ζητιάνο”.
Το κίνητρο της “βασισμένης στο χρέος” οικονομίας δεν “λειτούργησε” ούτε και τα προγράμματα “λιτότητας”, σύμφωνα με το ΔΝΤ. Η έκθεση του “World Economic Outlook”, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο κόσμος δεν μπορεί ούτε να βρει μόνος του διέξοδο από την σημερινή παγκόσμια οικονομική κρίση ούτε να το επιτύχει με “προγράμματα λιτότητας”. Και δεν είναι καθόλου αισιόδοξος για τις προοπτικές των νομισματικών πολέμων. Όπως ομολογεί το ΔΝΤ: “Δεν μπορούν όλες οι χώρες να μειώσουν την αξία του νομίσματός τους και να αυξήσουν τις καθαρές εξαγωγές τους (αξία εξαγωγών μείον την αξία των εισαγωγών) ταυτόχρονα”. Αυτό το είχαν δοκιμάσει ήδη το ’30. Το μόνο που “έσωσε” την οικονομία τότε ήταν ένας ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ πόλεμος και όχι πόλεμος κατά των ξένων συναλλαγμάτων.
Παρ’ όλα αυτά, οι παγκόσμιοι οικονομικοί δυνάστες ψάχνουν μανιωδώς να βρουν τρόπο να ξεπεράσουν το χάλι τους. Θέλουν να δείξουν στους πολίτες που “εκπροσωπούν” ότι δεν έχουν άλλη επιλογή. Αν παραδεχθούν έστω και για μια στιγμή ότι ολόκληρο το σύστημα, όπως είναι οικοδομημένο σήμερα, είναι ατελές από την φύση του, θα βρεθούν αντιμέτωποι ακαριαία με την “κοινωνική αστάθεια” με την οποία μας απειλούν σήμερα.
Με άλλα λόγια, κάθε ημέρα που περνά η απάτη της κοινωνικής συνοχής και σταθερότητας της εποχής του Μπίσμαρκ, που έφθασε μέχρι σήμερα μέσω της υποδούλωσης στο κεντρικό τραπεζικό σύστημα, ξεγυμνώνεται από τις μάσκες του και σύντομα ολόκληρος ο κόσμος θα δει την γυμνή αλήθεια. Το αποτέλεσμα θα είναι εκρηκτικό, μετά από τόσες δεκαετίες συσσωρευμένης έντασης, που θα κάνει όλες τις άλλες κοινωνικές εκρήξεις να ωχριούν μπροστά του. Ας ελπίσουμε ότι θα αποφευχθεί. Αλλά για να συμβεί αυτό, το δολλάριο πρέπει να πάψει να αποτελεί “σκληρό” νόμισμα».
Από το παραπάνω αποκαλύπτεται η αδυναμία του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος να συγκαλύψει πλέον την αποτυχία του, η κατάρρευση του κοινωνικού κράτους, που θα γίνει καταιγιστική οσονούπω, και η επερχόμενη μείζονα σύγκρουση σε παγκόσμια κλίμακα.
[Πηγή: Bill Buckler, Privateer, http://www.zerohedge.com]
[Επιμέλεια: PARTISAN.GR]

Διαβάστε περισσότερα

Oι τράπεζες πάνε μια χαρά…

Δημήτρης Μηλάκας

Έχοντας λάβει περί τα 200 δισεκατομμύρια βοήθεια από το 2008 μέχρι και σήμερα οι τράπεζες σύμφωνα με τα stress tests εμφανίζονται υγιείς. Γεγονός που επιβραβεύει το μεγάλο παγκόσμιο  κόλπο της εποχής: Ιδιωτικοποίηση των κερδών – κοινωνικοποίηση των ζημιών…Για να περάσουν τα test οι τράπεζες ωστόσο κάποιοι πλήρωσαν και εξακολουθούν να πληρώνουν .Ετσι κοινωνικοποιούνται οι ζημιές για να δουλεύει το σύστημα. Το σύστημα που παράγει φτώχεια για τους πολλούς και κέρδη για τους ελάχιστους.
Δεν είναι άλλωστε μυστικό, ότι αυτήν ακριβώς την περίοδο της κρίσης οι Ελληνες δισεκατομμυριούχοι όπως και τα δισεκατομμύριά τους αυξήθηκαν. Δεν είναι μυστικό ότι

• Σύμφωνα με την έρευνα της ελβετικής τράπεζας UBS πάμπλουτοι που αντιστοιχούν στο 1 εκατομμυριοστό  του πληθυσμού της χώρας κατέχουν πλούτο που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% του συνολικού ΑΕΠ της χώρας. 

• Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ελβετικής τράπεζας «Credit Suisse» στην  Ελλάδα το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού συγκεντρώνει το 56,1% του εγχώριου πλούτου από το 48,6% που συγκέντρωνε το 2007.

Δεν είναι επίσης μυστικό ότι σύμφωνα με τις έρευνες οικογενειακών προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ των ετών 2008 – 2013:

• Τα νοικοκυριά με μηνιαίο εισόδημα κάτω από 750 ευρώ αυξήθηκαν κατά 451,3%.
• Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ένα δωμάτιο αυξήθηκαν κατά 41,3%.
• Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε κατοικίες μικρότερες των 40 τμ αυξήθηκαν κατά 31,3%.
• Τα νοικοκυριά με κεντρική θέρμανση μειώθηκαν κατά 48,5%.
• Τα νοικοκυριά χωρίς καθόλου θέρμανση αυξήθηκαν κατά 252,3%.
• Η μέση μηνιαία κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης μειώθηκε κατά 62,5%.
• Οι άνεργοι αυξήθηκαν κατά 243%….

Μπορεί, λοιπόν, κανείς έχοντας υπόψη του κάποια από τα πιο πάνω στοιχεία να αντιληφθεί ποιοι πλήρωσαν το λογαριασμό…

Αυτοί πλήρωσαν το λογαριασμό σήμερα που οι τράπεζες «σώθηκαν» και επισήμως, προφανώς δεν έχουν κανένα λόγο να συμμεριστούν τις κραυγές των κυβερνητικών πανηγυρισμών. Αυτοί που πληρώνουν αυτές τις «επιτυχίες» έχουν κάθε λόγο να παρακολουθούν με ανησυχία τη συνέχεια που έρχεται, τους επόμενους λογαριασμούς που λήγουν και που πάλι θα πρέπει να πληρωθούν από τα γνωστά υποζύγια. Τους εργαζόμενους…

Γιατί μετά την επιτυχία των τραπεζών, έρχεται μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα η τρόικα ζητώντας:
Απελευθέρωση απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα
Απολύσεις στο Δημόσιο
Ρύθμιση του ασφαλιστικού
Αναμόρφωση στα εργασιακά
Πλειστηριασμούς ακόμη και για την πρώτη κατοικία

Με άλλα πιο απλά λόγια: ο λογαριασμός της πολιτική που με συνέπεια και επιμονή ακολουθεί η συγκυβέρνηση, είναι ανοιχτός και  για πάντα ανεξόφλητος. Για όσο τουλάχιστον συνεχίζουμε αδιαμαρτύρητα να συνεισφέρουμε στα κέρδη των ελάχιστων αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα να πληρώνουμε και τις ζημιές τους.

Διαβάστε περισσότερα

Ἐμμανουὴλ Ροΐδης, Μονόλογος εὐαισθήτου ἀνδρός

Μεγάλη δυστυχία εἶναι νὰ ἔχει κανεὶς πολὺ καλὴν καρδίαν. Τὸ ἠξεύρω ἐκ πείρας, διότι μ᾿ ἔκαμεν ὁ Θεὸς πάρα πολὺ εὐαίσθητον. Δὲν ἠμπορῶ νὰ δῶ ἄνθρωπον νὰ πάσχῃ καὶ νὰ κλαίει, χωρὶς νὰ γίνουν τὰ νεῦρα μου ἄνω κάτω, οὔτε νὰ ἐννοήσω πὼς κατορθώνουν ἄλλοι νὰ παρευρίσκωνται εἰς λυπηρὰ θεάματα. Ἂν τύχη ν᾿ ἀποθάνη γνώριμός των, τρέχουν εἰς τὴν κηδείαν, ἀκόμη καὶ ἂν χιονίζῃ. Ἀλλ᾿ ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἰδῶ ἀποθαμένον ἄνθρωπον ὅπου ἐγνώρισα ζωντανόν, χωρὶς νὰ μὲ ταράξη ἡ σκέψις ὅτι κι ἐγὼ θ᾿ ἀποθάνω. Ἔπειτα ἂν οἱ συγγενεῖς του ἐφαίνοντο φρόνιμοι καὶ παρηγορημένοι, τοῦτο θὰ μ᾿ ἐπείραζε, διότι δὲν ἀγαπῶ τοὺς ἐγωιστάς. Ἂν πάλιν ἔκλαιαν καὶ ἐθρήνουν, τὸ θέαμα θὰ μοῦ ἔκοπτε τὴν ὄρεξιν ἢ θὰ χαλοῦσε τὴν χώνεψίν μου. Τὸ στομάχι μου εἶναι κι ἐκεῖνο εὐαίσθητο καὶ δυὸ πράγματα δὲν ἠμπορεῖ νὰ χωνέψη, τὸν ἀστακὸν καὶ τὰς συγκινήσεις. Τὰς συγκινήσεις εὔκολον εἶναι νὰ τὰς ἀποφύγω, νὰ μὴν τρώγω ὅμως ἀστακὸν θὰ ἦτο θυσία τόσόν μεγάλη, ὥστε μου συμβαίνει πολλὲς φορὲς νὰ ξεχάσω πὼς εἶμαι βαρυστόμαχος καὶ νὰ θυμηθῶ ὅτι πρέπει κανεὶς νὰ συγχωρᾷ εἰς ὅσους ἀγαπᾷ τὰ ἐλαττώματά των.

Ἄλλο πρᾶγμα ὅπου δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω εἶναι νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι τόσον σκληρόκαρδοι, ὥστε νὰ δέχωνται νὰ παρασταθοῦν φίλοι τῶν εἰς μονομαχίαν. Ἀλλ᾿ ἐγὼ εἶμαι εὐαίσθητος, καὶ μόνη ἡ ἰδέα ὅτι ἠμπορεῖ ὁ φίλος μου ἢ ὁ ἀντίπαλός του νὰ πάθῃ, μὲ κάμει νὰ ἀνατριχιάζω. Πρὸ πάντων ὅταν συλλογίζομαι, ὅτι τὴν ἡμέραν τῆς μονομαχίας πρέπει νὰ σηκωθῶ εἰς τὰς ἑπτά, ἂς εἶναι καιρὸς ἄσχημος, νὰ χασομερέψω εἰς τρεχάματα, συνεντεύξεις καὶ συντάξεις πρωτοκόλλων, καὶ ἴσως νὰ πληρώσω καὶ ἁμαξιάτικα μὲ κίνδυνο νὰ τὰ χάσω, ἂν τύχῃ, Θεὸς φυλάξοι, ὁ φίλος μου νὰ σκοτωθῇ.

Μεγάλη πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀναισθησία καὶ ἐκείνων ὅπου δανείζουν εἰς τοὺς φίλους των χρήματα, χωρὶς νὰ συλλογισθοῦν ὅτι ἐνδέχεται νὰ μὴ δυνηθῆ νὰ τὰ ἀποδώση εἰς τὴν προθεσμίαν, νὰ τοὺς ἐντρέπεται καὶ νὰ τοὺς ἀποφεύγῃ. Τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ φανῆ μικρὸν κακὸν εἰς ὅσους δὲν ἔχουν καρδιάν, ἀλλ᾿ ἡ ἰδική μου θὰ ἐῤῥαγίζετο, ἂν παλαιός μου φίλος, μ᾿ ἀπαντοῦσεν εἰς τὸν δρόμον καὶ ἐκαμώνετο πὼς δὲν μὲ εἶδεν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ μ᾿ ἔκανε νὰ πάρω τὴν ἀπόφασιν νὰ μὴ δανείσω ποτὲ εἰς φίλον μου ἑκατὸ δραχμᾶς, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται νὰ σωθῆ μὲ αὐτὰς ἡ τιμὴ καὶ ἡ ζωή του. Παρὰ νὰ τῶν ἰδῶ ἀχάριστον, καλύτερα νὰ τὸν κλάψω ἀποθαμένον, ἀφοῦ μάλιστα θὰ μ᾿ ἐμπόδιζεν ἡ εὐαισθησία μου νὰ ὑπάγω εἰς τὴν κηδείαν του. Διὰ νὰ ἀποφύγω τὰ φιλικὰ δάνεια, ἐπρομηθεύθην ἀπὸ τὴν ἀγοράν μὲ ἕνα εἰκοσιπεντάρικο, ἕνα μεγάλο σάκκο ‘Ἀρχαγγέλους’ καὶ ‘Πιστωτικές’. Μὲ αὐτὰς ἔχω το δικαίωμα ν’ ἀποκρίνωμαι ὅτι ὁ Γούστας καὶ ὁ Σκαλούτζης μὲ ἄφισαν μὲ τὸ ὑποκάμισον, μὲ μόνον δηλ. ἑπτὰ σπίτια, ποὺ τὰ λέγω ὑποθηκευμένα, καὶ ἑξακόσιες λαχειοφόρους, ὅπου δὲν ἠξεύρει κανεὶς πὼς τὰς ἕχω.

Ἄλλη σκληρότης καὶ κουταμάρα εἶναι ἐκείνων ὅπου δίδουν ἐλεημοσύνη εἰς τοὺς πτωχούς, χωρὶς νὰ συλλογισθοῦν ὅτι ἂν μὲν εἶναι ὁ ἐλεούμενος ἱκανὸς νὰ ἐργασθῆ, ἐνθαῤῥύνουν τὴν ὀκνηρίαν του, ἂν δὲ τύχη χωλός, στραβός, κουλοχέρης ἢ λωβιασμένος, τὸ ψωμὶ ποὺ τοῦ δίδουν προμακραίνει ζωὴν ἀθλίαν καὶ βσανισμένην. Τοῦτο δὲν τὸ λέγω ἐγώ, τὸ λέγουν οἱ μεγάλοι φιλόσοφοι, ὁ Σπένσερ καὶ ὁ Δαρβίνος, ποὺ ἀπέδειξαν πόσον ἀπάνθρωπα εἶναι τὰ λεγόμενα φιλανθρωπικὰ καταστήματα, τὰ ἄσυλα τῶν ἀνιάτων, τὰ γηροκομέια καὶ τὰ λεπροκομεῖα. Ἐσημάδεψα εἰς τὰ βιβλία τῶν τὰ μέρη ὅπου τὸ λέγουν, καὶ τὰ δείχνω εἰς ὅσους ἔχουν τὴν ἀδιακρισίαν νὰ μοῦ ζητοῦν χρήματα, διὰ νὰ ἐμποδίσουν ν ἀποθάνουν μὲ τὴν ἡσυχίαν τῶν δυστυχισμένα πλάσματα, ποὺ θὰ ἦτο δὶ αὐτὰ ὁ θάνατος εὐεργεσία.

Πρὸ μερικῶν μηνῶν μοῦ ἔστειλεν ὁ ἁγιοχώματος μητροπολίτης Γερμανὸς μίαν ἐπιτροπὴν νὰ μοῦ ζητήσῃ νὰ συνεισφέρω, ὡς μεγάλος κτηματίας, διὰ νὰ συστηθῇ εἰς κάθε τμῆμα τῶν Ἀθηνῶν ἕνα «λαϊκὸν μαγειρεῖον», ὅπου θὰ εὑρίσκαν οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι μὲ μόνον δεκαπέντε λεπτὰ ἕνα φλυτζάνι ζουμὶ κι ἕνα κομμάτι κρέας. Ἂν ἤμουν ἄκαρδος καθὼς καὶ οἱ ἄλλοι, θὰ ἔδιδα κι ἐγὼ τὰς εἴκοσι δραχμάς μου χωρὶς δυσκολίαν. Ἡ εὐαισθησία μου ὅμως δὲν μοῦ συγχωρεῖ οὔτε κἂν νὰ συλλογισθῶ ὅτι τρέφονται εἰς τὸ πλάγι μου δυστυχεῖς ἄνθρωποι μὲ νερόζουμο καὶ κοιλιές, ἐνῷ τρώγω ἐγὼ μπαρμπούνια καὶ φιλέτο.

Τρανὴ ἀπόδειξις τῆς ὑπερβολικῆς μου εὐαισθησίας εἶναι καὶ ὁ τρόπος ὁποῦ ὑπανδρεύθην. Ὅταν ἐπλησίασαν νὰ μὲ πλακώσουν τὰ γεράματα, νὰ μὲ κουράζουν οἱ διασκεδάσεις καὶ νὰ μ᾿ ἐνοχλοῦν οἱ ῥευματισμοί, αἰσθάνθηκα τὴν ἀνάγκην νὰ ἔχω ἕνα σπιτικὸν καὶ μίαν γυναῖκα δική μου νὰ μὲ περιποιῆται. Καθὼς πᾷς ἄλλος, ἀγαπῶ κι ἐγὼ τὶς εὔμορφες καὶ πλούσιος καθὼς εἶμαι, εὔκολον ἦτο νὰ εὕρω ἕνα νόστιμο κορίτσι, ἂν δὲν ἐζητοῦσα προῖκα. Ἄλλος εἰς τὴν θέσιν μου θὰ τὸ ἔκαμνεν, ἀλλ᾿ ἐγὼ συλλογίσθηκα πόσον θὰ ἐβασάνιζε τὴν εὐαισθησίαν μου ἂν ὑπανδρευόμην εὔμορφην πτωχοκόρην, ἡ ἰδέα ὅτι μ᾿ ἐπῆρεν ὄχι διὰ τὰ εὐγενῆ μου, ἀλλὰ διὰ τὰ ἑπτά μου σπίτια. Παρὰ ταύτην τὴν ἀνυπόφορην ἐπροτίμησα νὰ θυσιασθῶ καὶ νὰ πάρω πλουσίαν ἀσχημομούραν. Ἡ εὐγένεια τῆς ψυχῆς μου εἶναι τόση, ὥστε ἡ μεγάλη της μύτη καὶ τὰ ψεύτικά της δόντια δὲ μὲ ἐμπόδισαν, ὄχι μόνον νὰ φέρωμαι καλὰ μαζί της, ἀλλὰ καὶ νὰ τὴν ἀγαπῶ, περισσότερον ἴσως ἀπ᾿ ὅτι πρέπει. Ὡς ἀπόδειξιν τῆς ἀγάπης μου ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω πώς, ὅταν ἔτυχε πέρυσι ν ἀῤῥωστήση δὲν κατόρθωσα ποτὲ νὰ τὴν βλέπω νὰ ὑποφέρῃ. Ὁ βῆχας καὶ τὸ γλού-γλοὺ τῆς γαργάρας της μοῦ ἔσχιζε τὴν καρδιὰ καὶ τὴν ἀκοήν, καὶ ἡ μυρωδιὰ τῆς ἀῤῥωστοκάμεράς μου ἔφερνε ζάλη. Ἡ ἀνικανότης μου νὰ τὴν βλέπω νὰ ὑποφέρῃ μὲ ἀνάγκαζε νὰ μένω ἔξω ἀπὸ τὸ σπίτι ἀπὸ τὸ πρωὶ ἕως τὸ βράδυ καὶ καμιὰ φορὰ ἀπὸ τὸ βράδυ ἕως τὸ πρωί. Αὐτὴ ἡ ἀῤῥώστια τῆς γυναίκας μου μ᾿ ἔκαμε νὰ ἐξοδέψω πάρα πολλὰ χρήματα εἰς ἁμάξια, θέατρα, γεύματα εἰς τὴν Μεγάλην Βρετανίαν καὶ ἐκδρομᾶς μὲ φίλους μου εἰς τὴν Κηφισσιάν καὶ τὴν Πεντέλην. Τὸ μεγαλύτερο ὅμως ἔξοδο ἦτο ὅτι τὰς ἡμέρας ποὺ ἡ γυναῖκα μου δὲν ἐφαίνετο διόλου καλά, ἡ ἀνησυχία καὶ ἡ λύπη μου ἦτον τόσο μεγάλη, ὥστε ἀναγκάσθηκα νὰ πάρω διὰ παρηγορήτραν μίαν Γαλλίδα τοῦ Φαλήρου. Περιττὸν εἶναι νὰ προσθέσω ὅτι ἡ εὐγένεια τῆς ψυχῆς καὶ τῶν τρόπων μου μ᾿ ἐμπόδισαν νὰ εἴπω τίποτε δι᾿ αὐτὰ τὰ ἔξοδα εἰς τὴν γυναῖκα μου, ὅταν ἔγινε καλά.

Ἐναντίον της δὲν ἔχω κανένα σπουδαῖο παράπονο. Προσπαθεῖ εἰς ὅλα νὰ μ᾿ εὐχαριστήσῃ καὶ ποτὲ δὲν ἐρωτᾷ οὔτε ποὺ ἤμουν οὔτε τί κάμνω. Εἶναι φρόνιμη, ἥσυχη νοικοκυρὰ καὶ μὲ κάμνει νὰ καλοπερνῶ χωρὶς νὰ ἐξοδεύῃ πολλά. Τὸ σπίτι λάμπει, ποτὲ δὲν ἔλειψε κουμπὶ ἀπὸ τὰ πουκάμισά μου καὶ εἶμαι πάντοτε βέβαιος νὰ εὕρω εἰς τὸ τραπέζι τὸ φαγὶ ποὺ μ᾿ ἀρέσει. Ἐκατάφερε μάλιστα νὰ μαγειρεύει καὶ τὸν ἀστακὸν μὲ μία ἀμερικάνικη σάλτσα ποὺ ἠμπορεῖ τώρα νὰ τὸν τρώγω χωρὶς νὰ μοῦ πειράζει τὸ στομάχι. Αὐτὰ εἶναι βέβαια μεγάλα προτερήματα. Ἕνα μόνον τῆς λείπει, ἡ εὐαισθησία. Αὐτὸ τὸ ἐκατάλαβα ὅταν ἦλθεν ἡ σειρά μου ναῤῥωστήσω!

Ἐνῷ ἐγὼ εἰς τὴν ἰδικήν της ἀῤῥώστιαν δὲν ἠμποροῦσα νὰ τὴν βλέπω νὰ ὑποφέρῃ καὶ ἀναγκαζόμουν νὰ φεύγω καὶ νὰ ζητῶ παρηγορίαν εἰς τὸ ξεφάντωμα, αὐτὴ οὔτε στιγμὴν δὲν ἔλειψεν ἀπὸ κοντά μου. Ἀγρύπνησε δέκα νύχτες εἰς τὸ προσκέφαλό μου. Ἤθελεν ἡ ἴδια νὰ μοῦ δίνη τὰ γιατρικά, νὰ μ᾿ ἀλλάζῃ καὶ νὰ μὲ μεταγυρίζη, χωρὶς νὰ μὲ συνερίζεται διὰ τὸν κακόν μου τρόπο, χωρὶς νὰ σιχαίνεται τὰ καταπλάσματα οὔτε νὰ ἐνοχλῆται ἀπὸ τὴ ἀῤῥωστομυρωδιὰν τοῦ δωματίου. Αὐτὸ μ᾿ ἔκαμεν νὰ ὑποπτευθῶ, ὅτι ἡ γυναῖκα μου δὲν ἔχει οὔτε καλὴν ὄσφρησιν οὔτε μεγάλην εὐαισθησίαν. Πῶς τῷ ὄντι θὰ ἠμποροῦσε, ἂν ἦτο εὐαίσθητη, νὰ μὲ βλέπῃ νὰ ὑποφέρω, νὰ βασανίζωμαι, νὰ μὲ καίουν οἱ συνασπισμοὶ καὶ νὰ μὲ δαγκάνουν αἱ βδέλλαι; Κατάντησα νὰ πιστεύω πὼς ἔχουν κάποιον δίκαιον ὅσοι θεωροῦν τὴν ὑπερβολικὴν τρυφερότητα τῶν γυναικῶν ὡς πρόληψιν καὶ παραμύθι. Ἄδικον ὅμως θὰ ἦτο καὶ ν᾿ ἀπαιτήσω ἀπὸ τοὺς ἄλλους τὴν ἰδική μου ἔκτακτον καὶ μοναδικὴ εὐαισθησία.

Το παραπάνω κείμενο του Εμμανουήλ Ροΐδη (1836-1904) δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στην εφημερίδα "Εμπρός" το 1896 και αναδημοσιεύεται εδώ από τη ΒΙΚΙΘΗΚΗ. Διαβάστε στη ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ για τη ζωή και το έργο του Εμμανουήλ Ροΐδη και δείτε στη σελίδα της βιβλιοnet τις εκδόσεις των έργων του. Παρακάτω δείτε την εκπομπή για τον Εμμανουήλ Ροΐδη από την τηλεοπτική σειρά του Τάσου Ψαρρά "Εποχές και συγγραφείς" (ΕΤ1).

Διαβάστε περισσότερα

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο λένε: Basta, Μέχρι Εδώ!

Του Λεωνίδα Χ. Αποσκίτη*
Μια αφύπνιση των λαών έχει εκδηλωθεί διεθνώς, από την ώρα που ένας απελπισμένος Άραβας έδωσε τον ανατρεπτικό ρυθμό, εδώ και δύο περίπου χρόνια. Όλα δείχνουν να ξεκινούν ξαφνικά, σαν γενική έκρηξη ενάντια στις υπάρχουσες συστημικές επιλογές, στην αρχή δειλά και άναρχα αλλά στην συνέχεια πιο μαζικά και ενδυναμωμένα, όπως έδειξε το Σύνταγμα, όπως δείχνουν και οι τελευταίες συγκρούσεις στην Ισπανία.
Πλατείες καταλαμβάνονται, συντονιστικά δίκτυα οργανώνονται, λαϊκές συνελεύσεις συγκαλούνται παντού, είτε είναι στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ είτε σε μουσουλμανικές χώρες. Βλέπουμε διαμαρτυρίες σε γειτονιές και όχι μόνο στο κέντρο κάθε πόλης, διαδηλώσεις να καταστέλλονται με χημικά και πλαστικές σφαίρες στις ανεπτυγμένες χώρες, ή με κανονική αιματοχυσία στις… υπόλοιπες, ολόκληρα κεντρικά σημεία μιας πρωτεύουσας, όπως στην Αθήνα, η πάρκα, όπως στη Νέα Υόρκη, να εκκενώνονται βιαίως ή να βρίσκονται περικυκλωμένα με μπάρες και ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας που αποτρέπουν τους εισερχόμενους να εγκατασταθούν εκεί.
Μιλώντας με τους ακτιβιστές του Occupy Wall Street, τους Intignados, αλλά και άλλους εκπροσώπους των κινημάτων στο πρόσφατο Φεστιβάλ Resistance 2012, αυτό που καταγράψαμε είναι ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ όλων αυτών των εξεγέρσεων, όμως παντού παρατηρείται ένα κοινό φαινόμενο: άνθρωποι απ’ όλες τις κοινωνικές ομάδες και τους παραδοσιακούς πολιτικούς χώρους συναντώνται για πρώτη φορά μεταξύ τους. Συνεννοούνται και υιοθετούν κοινές πρακτικές σε συνελεύσεις ή μέσω διαδικτυακών συσκέψεων για να υπερασπίσουν τα δικαιώματά τους, να διεκδικήσουν αιτήματα, να σώσουν τα σπίτια τους από τους τοκογλύφους ή να τα ανακαταλάβουν, να οργανώσουν πρωτοβουλίες λαϊκής αλληλεγγύης για να βοηθήσουν τους ανέργους και τους αστέγους, να υπερασπίσουν ολόκληρες αστικές περιοχές και την ίδια την χώρα τους.
Ακόμα και οι μέχρι τώρα συντηρητικοί η απολίτικοι πολίτες δείχνουν έτοιμοι να αγωνιστούν για την κοινότητα, για τις ζωές τους εντέλει, μέσα από διαδικασίες διαλόγου και κινηματικές πρωτοβουλίες που ήταν αδιανόητες πριν από δύο χρόνια. Το είδαμε και το βιώνουμε καθημερινά στην ίδια μας την χώρα μέσα στις τάξεις του αντιμνημονιακού κινήματος.
Μπορεί να λείπει ακόμα το διατυπωμένο επαναστατικό όραμα, υπάρχει όμως μια δημιουργική πολυμορφία αγωνιστικών μεθόδων και όλα αυτά δείχνουν ότι κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει σε πλανητικό επίπεδο… Κάτι που ξεπερνάει εντελώς τα κλασσικά πολιτικά στερεότυπα της δεξιάς-αριστεράς, που υπερβαίνει τις ταξικές διαστρωματώσεις, αφού βλέπουμε να συνυπάρχουν εργάτες και ελεύθεροι επαγγελματίες, νεόπτωχοι της καταρρέουσας μεσαίας τάξης και άστεγοι, φτωχοί συνταξιούχοι και άνεργοι νεολαίοι.
Είναι χαρακτηριστικό αυτό το σύνθημα που είχαν υιοθετήσει στο Occupy: «Από το Κάϊρο ώς το Γουϊσκόνσιν θα αγωνιστούμε και θα νικήσουμε». Όπως μας είπαν οι εκπρόσωποί τους, «νοιώθαμε ότι κάτι γεννιέται παντού και εμείς είμαστε ένα κομμάτι του». Σε αυτό το διεθνές ντόμινο κινημάτων και εξεγέρσεων, η Ελλάδα, που έχει γίνει το πειραματόζωο των «αγορών», έχει περίοπτη θέση και το σύνθημα «Είμαστε όλοι Έλληνες» βρίσκεται στο στόμα εκατομμυρίων ανθρώπων διεθνώς.
Μετά το Σύνταγμα, όλο και περισσότεροι προσπαθούν να καταλάβουν τι γίνεται στην Ελλάδα γιατί θεωρούν ότι εδώ υπάρχει πιο οργανωμένο κίνημα ανατροπής αλλά και γιατί αυτό που γίνεται στην Ελλάδα της Ε.Ε. ταρακουνάει όλη την Ευρώπη.
Το βασικό σύνθημα της τυνησιακής επανάστασης «Δουλειά, Ελευθερία και Εθνική Αξιοπρέπεια» μπορεί κανείς να πει ότι μας εκφράζει όλους. Δεν θέλουμε να μας κυβερνούν οι τραπεζίτες, οι ξένοι τοκογλύφοι που μας απομυζούν με τα χρήματα που μας δανείζουν, οι δωσιλογικές ολιγαρχίες. Θέλουμε να έχουμε εθνική αξιοπρέπεια, λαϊκή κυριαρχία και ανεξαρτησία.
Στην χώρα μας μια μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού έχει αποστραφεί το μνημονιακό – κατοχικό κράτος και αρχίζει να καταλαβαίνει ότι η επιβίωση μας σαν έθνος έχει συναρτηθεί ξανά και με βαθιά ιστορική αγωνία τούτη τη φορά από τις επαναστατικές μας καταβολές. Ή ξεσηκωνόμαστε ή χανόμαστε. Ή νικάμε και τιμωρούμε τις δυνάμεις της εξάρτησης και της διάλυσης και αρχίζουμε μια επίπονη αλλά ανοδική πορεία προς μια Αναγέννηση ή παραδινόμαστε στην περικύκλωση ενός εχθρικού γεωπολιτικού συστήματος που ξεκινά από τους ευρωκράτες και τελειώνει στους βαλκάνιους και εξ ανατολών επίβουλούς μας.
Όπως έγραφε ο μεγάλος μας ποιητής Κώστας Βάρναλης «Έξω του αφέντη η αρμάδα φυλάει, με μπούκα ορθή, το λείψανο σου Ελλάδα, μην ξάφνου αναστηθεί!».
Η μοίρα μας στην δεύτερη περίπτωση θα είναι το ιστορικό φινάλε του εναπομείναντος ελληνισμού και μια ατέλειωτη, κατακερματισμένη, πολυεθνική Ειδική Οικονομική Ζώνη στις παρυφές της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Τα γενικότερα σημάδια των εξελίξεων είναι εξόχως αρνητικά. Όταν η αμερικανική υπερδύναμη που μετά από μια δεκαετία πολέμων δεν έχει καταφέρει να νικήσει τους Ταλιμπάν και υφίσταται τεράστια οικονομική αιμορραγία στο Ιράκ αλλά παρ’ όλα αυτά ετοιμάζεται να τα βάλει με το Ιράν, και κατ’ επέκτασιν, με Ρωσσία – Κίνα, καταλαβαίνουμε ότι τα πράγματα έχουν αρχίσει να ξεφεύγουν από την λογική.
Η Ελλάδα με δεδομένη την οικονομική χρεωκοπία, την δωσιλογική πολιτική ηγεσία, τη νεο-οθωμανική Τουρκία και την παντελή ανυποληψία στο διεθνές διπλωματικό πεδίο θα πρέπει να προετοιμαστεί για την απειλή μιας νέας εθνικής καταστροφής στο επόμενο χρονικό διάστημα.
Ο μόνος δρόμος για να μην είμαστε εμείς τα θύματα του νέου Ολοκαυτώματος είναι να γίνουμε οι ζωντανοί εκφραστές, όπως το 1821, του νέου απελευθερωτικού κύματος στην ιστορία. Να αναστηθούμε και να δώσουμε το έναυσμα να ‘ρθούν οι λαοί στο προσκήνιο σε έναν άλλο κόσμο πραγματικής δημοκρατίας και πολιτικής κοινωνίας όπως δίδαξε κάποτε αυτός ο τόπος.
*[Δημοσιεύθηκε στο Hellenic Nexus τ.66, Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2012]

Διαβάστε περισσότερα

Ο δημοτικός ποιητής για τον πολεμιστή του ’40

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ

Σε ένα από τα γνωστότερα δημοτικά τραγούδια, του Ολυμπου και του Κίσσαβου, ένα από εκείνα που γοήτευσαν τον Γκαίτε και τον έπεισαν να μεταφράσει μερικά, τα δύο βουνά μαλώνουν· μόνο τον Ολυμπο ακούμε, ωστόσο, να παινεύεται για τις κορφές και τις βρύσες του, αλλά κυρίως για τους κλέφτες του, και να χλευάζει τον τουρκοπατημένο Κίσσαβο. Αντίθετα, στα τραγούδια που έπλασε ο δημοτικός ποιητής του ’40 για να εμψυχώσει τους πολεμιστές, τα βουνά δεν μαλώνουν αλλά συνομιλούν συγκινημένα και συνεργάζονται. Ο λαϊκός ποιητής υιοθετεί τα μοτίβα των κλέφτικων, με τη δίκαιη σιγουριά πως είναι κληρονομιά του, κτήμα κοινό. Και ή τα προσαρμόζει γεωγραφικά ή τα μεταλλάσσει φρόνιμα. Κι αυτό «σ’ εποχή όπου η λειτουργία της γέννησης του δημοτικού τραγουδιού παρουσιάζει πλήθος αναστολές», όπως λέει ο Κ.Θ. Δημαράς στην «Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας»· σε εποχή δηλαδή που ο προφορικός πολιτισμός υποχωρούσε και αποσυντονιζόταν.

Σε ένα από τα δημοτικά του ’40, πλασμένο από την πάντα καίρια μούσα της Ηπείρου, ο γερο-Σμόλικας ρωτάει την Πίνδο, στον ταιριαστό δεκαπεντασύλλαβο: «Βουνό μου, σταυραδέρφι μου και γκαρδιακέ μου φίλε, / πού πήγαν οι λεβέντες μας, πού πήγαν οι αϊτοί μας / κι αφήσανε τον Ιταλό τον τόπο να οργώνει;» Πριν αποκριθεί η Πίνδος, ο τόπος όλος και η μνήμη που τον πυκνοκατοικεί δίνουν τη δική τους απάντηση: «Το λόγο δεν απόσωσεν, το λόγο δεν απόειπε / κι αναταράχτηκεν η γης, αντάριασαν οι λόγγοι / κι ένα στοιχειό πετάχτηκε ψηλά στη Δρακολίμνη. / Είχε σταυρό στα κέρατα, φεγγάρι στα καπούλια / κι απάνω από τη ράχη του φλάμπουρο ανεμίζει». Και σκορπίζει τους έντρομους Ιταλούς. Ενα στοιχειό που η λαϊκή πίστη θα μπορούσε να του δώσει το σχήμα και το όνομα του Αϊ-Γιώργη ή της Παναγίας ή, πολύ παλιά, στον Μαραθώνα, του Θησέα και του φαντάσματός του.

Αντίθετα με τη μεταφυσική λύση αυτού του τραγουδιού, ένα άλλο ηπειρώτικο προκρίνει τον ρεαλισμό, περιγράφοντας λιτά την κινητοποίηση προς ενίσχυση του μετώπου· συνομιλητής της Πίνδου είναι τώρα ο Ολυμπος. Αντλώ και αυτό το τραγούδι από τη β΄ έκδοση της μελέτης του Τάκη Αδάμου «Το λαϊκό τραγούδι της Αντίστασης» (Καστανιώτης, 1977). Πολλά τραγούδια και του ’40 αποθησαύρισε ο Ν. Α. Κεφαλληνιάδης στο βιβλίο «Η λαϊκή μούσα στους εθνικούς πολέμους μας (Ντοκουμέντα): Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913, Μικρασιατική Καταστροφή 1922, Αλβανικό έπος 1940, Κατοχή - Αντίσταση - Απελευθέρωση 1941-1944» (Φιλιππότης, 1992). Ας πάμε στις πρώτες μέρες του πολέμου: «Ποιος είδε τέτοιο θάμασμα, παράξενο μεγάλο, / να κουβεντιάζουν τα βουνά με τις ψηλές ραχούλες. / Γυρίζει ο γερο-Ολυμπος κι αναρωτάει την Πίνδο: / “Βουνό μου, γιατί θύμωσες και στέκεις βουρκωμένο; / Μήνα χαλάζι σε βαρεί, μήνα βροχή σε δέρνει;” / “Ούτε χαλάζι με βαρεί κι ούτε βροχή με δέρνει, / μόν’ με βαρούν οι Ιταλοί με μπόμπες και με όλμους. / Μαύρα πουλιά σκεπάσανε τον όμορφο ουρανό μου, / θερίζουνε τις ράχες μου, καίνε τα έλατά μου”. / “Ρίξε, βουνό, τις μπόρες σου, ρίξε τις αστραπές σου, / κι εγώ σου στέλνω τους αϊτούς, τσολιάδες και φαντάρους, / να καθαρίσουν τις πλαγιές, να διώξουν τους φασίστες, // που μόλυναν τον τόπο μας, τα όμορφα χωριά μας”».

Δεν υπάρχει λόγος εδώ για φιλολογικού τύπου παρατηρήσεις, πόσο δημοτικός π.χ. είναι ο δημοτικός ποιητής. Πόλεμο έχουμε. Και το ποίημα θα γίνει τραγούδι περνώντας στο στόμα των πολεμιστών (μαζί με τα επώνυμα δημιουργήματα), για να δουλευτεί και να τελειοποιηθεί· έτσι γινόταν πάντα. Εύκολα βέβαια θα κατανοούσαν οι φαντάροι τις πληροφορίες του τραγουδιού. Οτι δηλαδή, όπως σημειώνει ο Αδάμου, «όταν ο τραγουδιστής βάζει στο στόμα του γερο-Ολυμπου την υπόσχεση να στείλει βοήθεια στην Πίνδο, εκφράζει μια πραγματικότητα. Τα ελαφρά τμήματα προκάλυψης της Ηπείρου στον τομέα αυτόν, που υποχώρησαν προς τον Γράμμο – Σμόλικα, ενισχύθηκαν με τμήματα που ήρθαν από τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία και αντιμετώπισαν νικηφόρα τον εχθρό».

Από τα τραγούδια του ’40 δεν θα μπορούσε να λείπει ένα από τα κύρια μοτίβα των τραγουδιών του ’21 – το βαλτετσιώτικο μοτίβο του λιμασμένου κόρακα. Το τραγούδι του κόρακα διακλαδίστηκε σε αρκετές παραλλαγές, ηπειρώτικες, μακεδονικές και ρουμελιώτικες (στη μεσολογγίτικη, οι νεκροί στο Τεπελένι «έχουν τους όλμους συντροφιά, προσκέφαλο μια πέτρα / και γι’ απανωσκεπάσματα τους πάγους και τα χιόνια»). Στο βιβλίο του «Εμείς οι Ελληνες: Μορφές παραδοσιακής ευαισθησίας του λαϊκού πολιτισμού» (β΄ έκδ. 1984) ο λαογράφος Κώστας Ρωμαίος εξετάζει την παραλλαγή των Γρεβενών: «Τι έχεις, βρες μαύρε κόρακα, και σκούζεις και φωνάζεις; / Μήνα διψάς για αίματα, γι’ ανθρώπινα κουφάρια; / Εβγα πάνω στο Ελμπασάν, Μοράβα, Τεπελένι, / να ιδείς ελληνικά κορμιά, θαμμένα αράδα αράδα. / Εβγα ψηλά στο Σμόλικα κι απάν’ στη Σαμαρίνα, / να ιδείς κορμιά ιταλικά, γιομίσαν οι χαράδρες». Ο Ρωμαίος πιστεύει πως το τραγούδι ήταν αρχικά τετράστιχο, οι δύο πρώτοι στίχοι συν οι δύο τελευταίοι. Πιστεύει δηλαδή ότι το δίστιχο που τιμά τους Ελληνες νεκρούς παρεμβλήθηκε αργότερα, όταν «οι κακουχίες, το αφόρητο ψύχος και οι μάχες που δεν σταμάτησαν ποτέ, προκαλούσαν μεγάλες απώλειες» στον στρατό μας, καθηλωμένο στο Τεπελένι. Μολαταύτα, στην εξάστιχη μορφή του, και έτσι όπως προκαταβάλλεται ο ελληνικός πόνος, το τραγούδι από θούριο τρέπεται σε μοιρολόι – και δικαιώνεται ηθικά και ποιητικά.

Στενεύει ο χώρος, προλαβαίνω πάντως να παραθέσω ένα ναξιώτικο τραγούδι από το βιβλίο του Νίκου Βλ. Σφυρόερα «Απεραθίτικα πολεμικά τραγούδια (1940-1944)» (έκδ. «Ναξιακού Μέλλοντος», 1945), που το πέτυχα σε παλαιοβιβλιοπωλείο. Τα «κοτσάκια», με το ιδιότυπο κόψιμο της λέξης στο τέλος ορισμένων στίχων, ξαναπιάνουν το θέμα του Μόσκοβου, επιμένοντας στην «ισοσύνη»: «Κατεβαίνουσιν οι Ρούσοι / κι όλοι ίσοι θα γενούσι. / Κατεβαίνουσι εκείνοι / π’ αγαπούν την ισοσύνη. / Κι άμαν έρθουσιν οι Ρούσοι, / ίσοι και φτωχοί και πλούσοι. / Κι άμαν έρθουσιν οι Ρώσοι, / η λαλά μου [γιαγιά] θα ζυμώσει. / Φέρε τσι, Χριστέ μο’, κείνοι / π’ αγαπούν την ισοσύνη. / Γλήορα φέρε τσι, Χριστέ, / κι ας είναι και κομμουνισταί. / Φέρε τσι, Χριστέ, τσι μπορσε- / βίκοι και τον κόσμο σώσε. / Φέρε μας, Χριστέ μας, όσο / γλήορα μπορείς το Ρώσο. / Την εικόνα σου, βρε Στάλι, / θα την κάμομε μεγάλη. / Και τον αρχηγό τω Ρώσω / θενά τονε κορνιζώσω». Αλλά η μούσα δεν λειτούργησε μονόπαντα. Απόδειξη: «Ηρθαν οι Αγγλοαμερι- / κάνοι στου χωριού τα μέρη. / Ηρθαν οι Εγγλέζοι στο νη- / σί και η σκλαβιά τελειώνει». Αλλη φορά, άλλα.

Διαβάστε περισσότερα

Απόσπασμα αγάπης από το "Τάδε έφη Ζαρατούστρας"

ΑΓΑΠΩ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ ΝΑ ΖΟΥΝ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΣΑΝ ΚΑΤΑΒΑΤΕΣ, ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΒΑΤΕΣ. Αγαπώ τους μεγάλους καταφρονητές, επειδή είναι οι μεγάλοι λάτρες, και βέλη που λαχταρούν την άλλη ακτή. Αγαπώ εκείνους που δεν ψάχνουν πρώτα ένα λόγο πέρα από τ’ αστέρια για να κατεβούνε και να θυσιαστούνε, αλλά θυσιάζουν τον εαυτό τους στη γη, ώστε η γη του Υπεράνθρωπου στη συνέχεια να έρθει.

ΑΓΑΠΩ ΑΥΤΟΝ ΠΟΥ ΖΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΕΙ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΕΙ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΕΙ, ώστε ο Υπεράνθρωπος στη συνέχεια να ζήσει. Έτσι αναζητεί τη δική του κατάβαση. Αγαπώ αυτόν που μοχθεί και εφευρίσκει, ώστε να χτίσει το σπίτι για τον Υπεράνθρωπο, και να προετοιμάσει γι’ αυτόν γη, ζώα, και φυτά: γιατί έτσι αναζητεί τη δική του κατάβαση. Αγαπώ αυτόν που αγαπάει την αρετή του: γιατί η αρετή είναι η βούληση προς κατάβαση, και ένα βέλος λαχτάρας.

ΑΓΑΠΩ ΑΥΤΟΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΡΑΤΑΕΙ ΜΕΡΙΔΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ, αλλά θέλει να είναι πλήρως το πνεύμα της αρετής του: έτσι περπατάει σαν πνεύμα πάνω απ’ τη γέφυρα. Αγαπώ αυτόν που κάνει την αρετή του κλίση και πεπρωμένο του: έτσι, για χάρη της αρετής του, είναι διατεθειμένος να συνεχίσει να ζει, διαφορετικά να μη ζήσει άλλο. Αγαπώ αυτόν που δεν επιθυμεί πολλές αρετές. Μια αρετή είναι περισσότερο αρετή από δύο, επειδή είναι περισσότερο κόμβος για να πιαστεί το πεπρωμένο κάποιου.

ΑΓΑΠΩ ΑΥΤΟΝ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΨΥΧΗ ΕΙΝΑΙ ΠΛΟΥΣΙΟΠΑΡΟΧΗ, που δε θέλει ευχαριστώ και δεν τα επιστρέφει: αφού πάντα παρέχει και δεν επιθυμεί να κρατήσει για τον εαυτό του. Αγαπώ αυτόν που ντρέπεται όταν τα ζάρια πέφτουν ευνοϊκά γι’ αυτόν, και που στη συνέχεια ρωτάει: «Είμαι ανέντιμος παίχτης;» -επειδή είναι διατεθειμένος να υποχωρήσει.

ΑΓΑΠΩ ΑΥΤΟΝ ΠΟΥ ΣΚΟΡΠΑΕΙ ΛΟΓΙΑ ΧΡΥΣΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΑ ΕΡΓΑ, και πάντα κάνει περισσότερα απ’ ό,τι υποσχέθηκε: γιατί αναζητάει τη δική του κατάβαση. Αγαπώ αυτόν που δικαιολογεί τους μελλοντικούς και συγχωρεί τους παρελθόντες: γιατί είναι διατεθειμένος να υποχωρήσει στους τωρινούς. Αγαπώ αυτόν που δαμάζει τον Θεό του, επειδή αγαπάει τον Θεό του: γιατί πρέπει να υποχωρήσει δια της οργής του Θεού του.

ΑΓΑΠΩ ΑΥΤΟΝ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΨΥΧΗ ΕΙΝΑΙ ΒΑΘΙΑ, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΛΗΓΩΜΑ, και μπορεί να υποχωρήσει σε κάτι μικρό: έτσι περνάει εθελουσίως πάνω από τη γέφυρα. Αγαπώ αυτόν που οποίου η ψυχή είναι τόσο υπερπλήρης, που ξεχνάει τον εαυτό του, και όλα τα πράγματα είναι μέσα του: έτσι όλα τα πράγματα γίνονται η κάθοδός του.

ΑΓΑΠΩ ΑΥΤΟΝ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΑΡΔΙΑ: έτσι το κεφάλι του είναι μόνο τα σπλάχνα της καρδιάς του, η καρδιά του, όμως, προκαλεί την κατάβασή του. Αγαπώ όλους όσοι είναι σαν βαριές σταγόνες που πέφτουν μια-μια απ’ το μαύρο σύννεφο που χαμήλωσε πάνω απ’ τον άνθρωπο: προμηνύουν τον ερχομό της αστραπής, και υποχωρούν σαν προάγγελοι.

----

  ~ Ο Φρίντριχ Βίλχελμ Νίτσε (15 Οκτωβρίου 1844-25 Αυγούστου 1900) ήταν γερμανός φιλόσοφος, ποιητής και φιλόλογος. Θεωρείται ένας από τους πρώτους Υπαρξιστές φιλόσοφους. Έγραψε δοκίμια πάνω στη θρησκεία, την ηθική, τον πολιτισμό, τη φιλοσοφία, τις επιστήμες. To τάδε έφη Ζαρατούστρας χρησιμοποιήθηκε από τον Χίτλερ για να οικοδομήσει τη θεωρία του εθνικοσοσιαλισμού. O Υπεράνθρωπος του Νίτσε χρησιμοποιήθηκε παραποιημένα ως πρότυπο για την Άρεια Φυλή του Χίτλερ, στην πραγματικότητα όμως το έργο αυτό είναι  μία φιλοσοφική αναζήτηση προς την ανθρώπινη αυτοεκπλήρωση. 

  Πηγή:doctv.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πετρέλαιο, οικονομικός πόλεμος και αυτοδυναμία

ΤΑΚΗΣ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ​

Η δραματική πτώση της τιμής του αργού πετρελαίου μέσα σε λίγους μήνες (από περίπου $115 το βαρέλι. τον Ιούνιο, σε περίπου $85 σήμερα!), και, το πιο σημαντικό, η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας, που είναι η κύρια πετρελαιοπαραγωγός χώρα, να μην μειώσει τα επίπεδα παραγωγής, ώστε να σταθεροποιηθεί η τιμή στον μέσο όρο των τελευταίων ετών (περίπου $100 το βαρέλι), δημιούργησε τις προϋποθέσεις για μια νέα μορφή οικονομικού πολέμου, πέρα από τις συνήθεις ​​κυρώσεις. Παρά το γεγονός όμως ότι η Σαουδική Αραβία διαθέτει αποθεματικά για να διατηρήσει τις τιμές του πετρελαίου γύρω στα $80 το βαρέλι για αρκετά χρόνια, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν και ισχυροί οικονομικοί λόγοι πίσω από αυτή την δραστική πτώση της τιμής, τόσο από τη πλευρά της παγκόσμιας προσφοράς όσο και της ζήτησης.

Από την πλευρά της προσφοράς, είναι γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μια σημαντική αύξηση της παραγωγής πετρελαίου και ενέργειας γενικότερα από τις ΗΠΑ, ως αποτέλεσμα και της «επανάστασης σχιστόλιθου».

Ακόμη πιο σημαντική, όπως έδειξα σε προηγούμενο άρθρο, είναι η συμπίεση της συνολικής ζήτησης που συνεπάγεται η αναδυόμενη νέα «οικονομία ανάπτυξης» στην Νέα Διεθνή Τάξη (ΝΔΤ) της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Γεγονός που έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση ψευδο-πλήρους απασχόλησης που θεμελιώνεται στις «ελαστικές» εργασιακές σχέσεις, δηλαδή στην καθήλωση των (πραγματικών) μισθών και εισοδημάτων που εξασφαλίζουν η τεράστια επέκταση της μερικής απασχόλησης και περιστασιακής απασχόλησης, τα συμβόλαια μηδενικών ωρών απασχόλησης κ.ο.κ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την σταδιακή κατάργηση της μαζικής καταναλωτικής κοινωνίας των τελευταίων περίπου τριάντα χρόνων και την αντικατάστασή της από μια καταναλωτική κοινωνία μόνο για όσους ωφελούνται από την παγκοσμιοποίηση (μια μειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού), ενώ η πλειοψηφία αγωνίζεται να καλύψει ακόμη και τις βασικές ανάγκες. Γεγονός που γίνεται ιδιαίτερα φανερό στην περιφέρεια της ΕΕ (Μεσογειακές χώρες και χώρες του πρώην σοβιετικού μπλόκ), μολονότι συμβαίνει ακόμη και στις ίδιες τις G7 χώρες. Έτσι, όπως επεσήμανε πρόσφατο κύριο άρθρο των Times (11/10/2014), σε σχέση με την άνοδο του UKIP στη Βρετανία, μια «λαϊκή επανάσταση» σημειώνεται τελευταία, καθώς «η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας έχει δημιουργήσει ηττημένους αλλά και κερδισμένους. Κατά κανόνα, οι κερδισμένοι είναι μεταξύ των εύπορων και οι ηττημένοι μεταξύ των οικονομικά ασθενέστερων». 

Ωστόσο, το γεγονός ότι υπάρχουν προφανείς οικονομικοί λόγοι για την πτώση της τιμής του πετρελαίου δεν αναιρεί την σαφή πρόθεση της Υπερεθνικής Ελίτ (Υ/Ε- δηλαδή, το δίκτυο των οικονομικών και πολιτικών ελίτ που εδράζονται κυρίως στις χώρες G7) και πελατειακών καθεστώτων, όπως η Σαουδική Αραβία, να κάνουν οτιδήποτε μπορούν για να επιταχύνουν και να εντείνουν αυτή την τάση. Ιδιαίτερα σήμερα που είναι γνωστό ότι η αυξημένη προσφορά ενέργειας των ΗΠΑ μπορεί να μη διαρκέσει για περισσότερο από δύο χρόνια περίπου, μέχρις ότου η επανάσταση του «σχιστόλιθου» αρχίσει να αποφέρει φθίνουσες αποδόσεις. Με άλλα λόγια, η Υ/Ε διείδε σήμερα μια τέλεια ευκαιρία για να επιχειρήσει τον οικονομικό στραγγαλισμό του κύριου εχθρού της, της Ρωσίας, όπως την χαρακτήρισε ο Νομπελίστας για την ειρήνη Ομπάμα (ένας από τους πιο εγκληματίες προέδρους των ΗΠΑ!) στην τελευταία ομιλία τουστον ΟΗΕ, προσθέτοντας στη λίστα ―για προφανείς διακοσμητικούς λόγους― και τους τζιχαντιστες της ISIS μαζί με τον ιό έμπολα.

Επιπρόσθετα, τα επόμενα δύο χρόνια είναι κρίσιμα για την Υ/Ε, αφού στη περίοδο αυτή θα κριθεί η τύχη της Ουκρανίας και της Ευρασιατικής Ένωσης. Δηλαδή, το εάν η Ουκρανία (συμπεριλαμβανομένων των σημερινών εξεγερμένων τμημάτων της) θα ενσωματωθεί στην ΝΔΤ μέσω της ενσωμάτωσής της στην ΕΕ. Σε περίπτωση που αυτή η ενσωμάτωση επιτευχθεί, και η Ρωσία, καθώς και οι επαναστατημένες περιοχές στο Donetsk και το Lugansk συνθηκολογήσουν και αποδεχθούν ένα είδος «Νομαρχίας» που τους προσφέρει η Χούντα του Κιέβου, αυτό θα έχει καταλυτικές επιπτώσεις τόσο στην Ρωσία όσο και στην Ευρασιατική Ένωση. Με άλλα λόγια, στην περίπτωση αυτή, τόσο η Ρωσία όσο και η Ευρασιατική Ένωση θα γίνουν εξαρτημένα μέλη της Υ/Ε, όπως επιδιώκει η «πέμπτη φάλαγγα» (όπως αποκάλεσε ο Πούτιν αυτό το τμήμα της Ρωσικής ελίτ στην ομιλία του στην Κριμαία), ή οι «παγκοσμιοποιητές» (όπως αποκαλώ τους υποστηρικτές της παγκοσμιοποίησης μέσα στη Ρωσική ελίτ).

Μολονότι οι παγκοσμιοποιητές, δηλαδή, όλοι εκείνοι που ωφελούνται από την παγκοσμιοποίηση, αποτελούν ένα πολύ μικρό τμήμα του Ρωσικού λαού, εντούτοις, κατέχουν δεσπόζουσες θέσεις σε κομβικά τμήματα του κρατικού μηχανισμού, στα ΜΜΕ και στη διανόηση ―πέρα φυσικά από τις οικονομικές ελίτ. Όλοι αυτοί επιδιώκουν την περαιτέρω ενσωμάτωση της χώρας στην ΝΔΤ, κάτι που θα σημάνει την αποτελεσματική εξάλειψη οποιωνδήποτε στοιχείωνοικονομικής και, επομένως, εθνικής κυριαρχίας που απολαμβάνει η Ρωσία σήμερα. Μιας κυριαρχίας, η οποία είναι πολύ ισχυρότερη των άλλων χωρών BRICS, λόγω της σοβιετικής κληρονομιάς και του υψηλού βαθμού αυτοδυναμίας που, επιτεύχθηκε κατά την περίοδο εκείνη. Όμως, όσο περισσότερο η Σαουδική Αραβία διατηρεί τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα τόσο αυξάνουν οι πιθανότητες ότι όχι μόνο η Ρωσία, αλλά επίσης το Ιράν και η Βενεζουέλα, καθώς και άλλες πετρελαιοπαραγωγικές χώρες στον «άξονα του κακού» της Υ/Ε (π.χ. Αλγερία) θα έχουν μεγάλη δυσκολία ν' αντιμετωπίσουν το συνδυασμό κυρώσεων και χαμηλών τιμών πετρελαίου που χρησιμοποιεί η Υ/Ε ως αποτελεσματικά μέσα στραγγαλισμού των οικονομιών τους και υποταγής τους στην ΝΔΤ. Γι αυτό, οι περισσότεροι αναλυτές προβλέπουν σύντομη χρεοκοπία της Βενεζουέλας και τεράστια ελλείμματα στον προϋπολογισμό του Ιράν, αν οι τιμές παραμείνουν χαμηλές για σημαντικό διάστημα.

Η θεμελιώδης επομένως προϋπόθεση για τον πραγματικό αυτοκαθορισμό ενός λαού είναι η οικονομική αυτοδυναμία, εφόσον μόνο αυτή μπορεί να κάνει μια χώρα άτρωτη στις κυρώσεις της Υ/Ε (που είναι η κύρια μορφή οικονομικού πολέμου στην παγκοσμιοποίηση) αλλά και ικανή να καθορίζει τα παραγωγικά της πρότυπα σύμφωνα με τα καταναλωτικά πρότυπα που προκύπτουν από τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και όχι από αυτές που επιβάλλει η αγορά...

​

Πηγή: http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/greek/grE/gre2014/2014_10_26.html 

Αρχείο Τάκη Φωτόπουλου: http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/

Διαβάστε περισσότερα